Клиникалық терминдердің латын тіліндегі дәріптелуі туралы ақпарат

1. Клиникалық терминология.
2. Сөздердің мүшелену және грек.латын дублеттері.
3. Клиникалық терминологияның құрылымы.
4. Клиникалық терминологияның жұрнақтары.
Қорытынды:
Пайдаланылған әдебиеттер
Клиникалық терминология (грекше Klinike – дәрігерлік құру өнері, науқас адамды күту). Оған әртүрлі клиникалық мамандықтарының, патологиялық анатомия және патологиялық физиология сияқты ауруды зерттейтін пәндердің терминдері жатады. Ол ең алдымен терапиялық терминдер (грекше therapia – күту, емдеу) және хирургиялық терминдер (chеir – қол + ergіа – жұмыс, әрекет), ауру атаулары, патологиялық процестер мен жағдайлар, ауру белгілері, операция атаулары, зерттеу әдісі мен емдеу жолдары, медициналық құрал-жабдықтар т.б. Клиникалық терминология – ол ауруларды зерттеу және ауру тарихын жазу барысында оқулықтар мен анықтамаларда кездесетін мыңдаған атаулар. Осы медициналық терминология жүйесінде латын тілін қолдану шарт емес.
1. Керимбеков Е.Б. Физиология терминдерінің орысша-қазақша түсіндірме сөздігі. – Алма-Ата: Казахстан, 1991
2. Сауранбаев Н.Т., Мусабаева Г.Г, Ш.Ш.Сарыбаеваның жалпы редакциясымен Орысша-қазақша сӛздік, Алматы Дайк-пресс, 2005.
3. М.Н. Чернявский Латинский язык и основы медицинской терминологии., Москва «Шико», 2008 5. Энциклопедический словарь медицинских терминов, 1-3 том, М.1982 6. Айтбайұлы О. Абдрахманов С., Кекілбаев А. и др. Русско- казахский словарь. Алматы, «Арыс», 2007,1 том «А-О», 640 б. 7. Айтбайұлы О. Абдрахманов С., Кекілбаев А. и др. Русско- казахский словарь. Алматы, «Арыс», 2007, ІІ том «О-Я», 640 б. 8. Ахметов М. Медициналық терминдер сӛздігі. Орысша-қазақша- ағылшынша (40 мыңға жуық термин)., Алматы: Дайк-Пресс, 2009. 800 б.
        
        Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің            ...  ... ...  ...  ... университеті  
СӨЖ
Тақырыбы: Клиникалық терминдердің латын тіліндегі дәріптелуі.
Орындаған: Нұртөлеуов.Н.М
Тексерген: Жакиянова М.С.
Жоспары:
1. Клиникалық терминология.
2. Сөздердің мүшелену және грек-латын дублеттері.
3. ... ... ... ... ... ... әдебиеттер
1.КЛИНИКАЛЫҚ ТЕРМИНОЛОГИЯ.
Клиникалық терминология (грекше Klinike - дәрігерлік құру өнері, науқас ... ... Оған ... клиникалық мамандықтарының, патологиялық анатомия және патологиялық физиология сияқты ауруды ... ... ... ... Ол ең ... терапиялық терминдер (грекше therapia - күту, емдеу) және хирургиялық терминдер (chеir - қол + ergіа - ... ... ауру ... ... процестер мен жағдайлар, ауру белгілері, операция атаулары, зерттеу әдісі мен емдеу жолдары, медициналық құрал-жабдықтар т.б. Клиникалық ... - ол ... ... және ауру ... жазу ... ... мен ... кездесетін мыңдаған атаулар. Осы медициналық терминология жүйесінде латын тілін қолдану шарт емес. Клиникалық терминдерді қолдану барысында ... ... ... ... ... ... латынша баламалары да қолданылады: Жарық (hеrnia), сынық (fractura), қатерлі ісік (carcinoma) т.б. ... ... ... ... арнайы латын терминдері баламасыз қолданылады: Мыс.: status praesens т.б. Көне грек тілінің ... ... ... курсын оқу барысында танысасыздар. Медициналық терминологияның барлық жүйелерінде күрделі сөздердің - сөз ... ... орны ... Олар ... және сөз ... элементтері бар латын-грек терминоэлементтерінен туындаған және клиникалық терминологияда көп кездеседі. Ғылыми және ... ... ... ... алуға (профилактикаға), ауруларды анықтауға (диагностикаға), науқастарды емдеуге байланысты терминдер клиникалық терминологияның үлкен бӛлігін ... Бұл ... ... ... және сӛзжасамға байланысты сұрақтар қарастырылады. Зерттеу барысында әрбір сөздің жеке мағынасы емес - ... ... ... маңызды. Осыған дейін сіздер әр сөзді анатомиялық лексикада дыбысталуы мен мағынасы жағынан бір бүтін ... ... ... ... ... - Өз ана ... де ... білдіретін зат немесе ұғым арасындағы байланыс мүмкіндігі осы болып табылады. ... ... - ... ... тіс, көз, ... төмпешік т.б. немесе латын тіліндегі: caput, dens, pectus, ... os т.б. ... ... ... ... мағынасы құрылымына байланысты емес. Олардың дыбыстық құрылымына қарай мағынасын біле ... Ал бір ... яғни ... бір 4 ... бар немесе көптүбірлі, белгілі бір түбірінің қайталануынан пайда болған күрделі сөздер жоғарыда айтылғандарға қарағанда мүлдем ... ... ... есте сақталады. Мысалы: тістік, кішкене тіс, төмпекті, төмпешік, төмпешікті,төмпешік асты; denticulus, dentatus, dentinum; tuberculum, tuberalis, tuberosus, ... Осы ... ... және оларға қосылатын сөз жасаушы элементтерді (жұрнақ, приставка) біле отырып, бұл сӛздің мағынасын еш қиындықсыз түсінуге болады. Дәл осы ... 1 ... ... оқи отырып, сіз кейбір сөздердің мағынасын түсіндіңіз. Мысалы: ІІ топ сын есімдері. Олардың көбісі бір модель ... ... , ... ... ... Осы ... бойынша жасалған сын есімдердің жалпы сӛз құрамындағы мағынасы бір. Ол : омыртқаға байланысты (омыртқалық), ... ... ... т.б. ... ... ... Ал ... мысалы: subscapularis -жауырын астылық, suprascapularis - жауырын үстілік, сөз құрамының мағынасы бұл жағдайда , ... ...
2. ... ... ... ... сөздің бір бөлігі болса да қайталанатын болса, мұндай сөздер мүшеленетін деп аталады. Әртүрлі сөздердің ... ... ... жартылай бола алады. Егер сөздің барлық бӛліктері басқа да туынды сөздерде қайталанатын болса, олар ... ... деп ... Егер сӛздің барлық бөліктері қайталанбаса, жартылай мүшеленетін деп айтуға болады. Келесі сӛздерді салыстырайық: 1) Толық мүшеленетін: pod-algia, ... ... ... Бұл ... ... ... басқа да туынды сӛздерде кездеседі. 2) Жартылай мүшеленетін: pod-agra. Бұл сӛзде бірінші бөлігі - pod, ... да ... ... ал ... ... - agra, өте ... ... ғана қайталанады. Кӛптеген терминдер толық мүшеленетін болып саналады. Өзінің мағынасын сақтап ... жиі ... ... ... ... деп ... (ТЭ) ... тұрған орнына қарай мынадай болуы мүмкін: 5 - ... ТЭ - ... - ... ТЭ - ... - ... ТЭ - cardiodystrophia, негізгі мағынасы осы терминоэлементте кӛрсетілген, қалғандары соны анықтайды. - бос ТЭ - сөз ... және ТЭ ... ... Мыс.: spasmus cordis - cardiospasmus; - байланысты ТЭ - тек қана ... ... ... ... ... cardiographia.
Грек-латын дублеттер.Мағынасы бірдей латын терминдері және грек ТЭ грек-латын дублеттер деп аталады (кестені қараңыз:) Дублеттердің қолданылу саласы ... ... ... терминология Тілі латын жеке сөз ретінде vertebra, ae f caput,it is n nasus, i m ... n ... f грек ... ... spondylocephalorhinosomatoarthro- Бірақ, ережеге бағынбайтын сөздер де бар. Мысалы: қынап, екі дублетпен белгіленеді: латын - vagina және грек - colpo, клиникалық ... ... ... екеуі де қолданылады. Рентгенологиялық терминдерде органдардың латын белгілері ... ... ... ... деп айтады, бірақ бұл терминде mamma (сүт безі) - латын атауы, masto (сүт ... ... - грек ... Кейбір анатомиялық атаулардың грек эквиваленттері жоқ, сондықтан клиникалық терминология саласында ... ... ... ... Мысалы, латын сӛздері - appendix, ventriculus, sinus, duodenum.
3. Клиникалық терминологияның құрылымы.
Клиникалық ... ... ... ... ... болуы мүмкін: А) жай КТ - бір түбір мен жалғаудан тұрады: мыс.: coma,atis n; ulcus,eris n. Б) ... КТ - ... ... зат ... сын ... айналған, мыс.: comatosus,a,um; ulcerosus,a,um В) күрделі КТ - екі немесе одан да көп ... ... мыс.: ... ... Г) КТ-сӛз тіркестері үш түрлі болуы мүмкін: 1. қиысқан анықтауышы бар ... ... ... ... ... бар ... - cancer ... 3. аралас термин - fractura transversa ... ... (жай және ... ... 1. ... us m - абсцесс, ірің 2. cancer, cri m - рак, ... ісік 3. caries, ei f - ... шіру 4. colica, ae f - ... ... 5. coma, atis n - ... ... тану 6. comatosus, a, um - коматозды 7.cysta, ae f - киста, жылауық, сарысу 8. ... a, um - ... ... ae f ... ... a, um - ... 10.eczema, atis n - экзема, теміреткі 11. fractura, ae f - сынық 12.gangraena, ae f - ... ... a, um - ... 13. ... atis n - ... 14. hernia, ae f - ... hernialis, e - жарықтық 15. icterus, i m - сары ауру 14. ileus, i m - ... ... 16. ... onis f - ... ... ... a, um - ... жұқпалы 18. inflammatio, onis f - қабыну 7 19. morbus, i m - ауру 20. oedema, atis n - ... 21. ... is f - ... сал 22. ... a, um - паралитикалық, салдық 23. paresis, is f - ... ... сал 24. ... a f - ... ӛкпе ... 25. spasmus, i m - ... түйілу 26 spasticus, a, um - сіреспелік 27. trauma, atis n - ... ... ... a um - ... ... 29. ulcus, eris n - жара 30 ulcerosus, a, um - жаралық 31. varix, icis m, f - ... кӛк ... ... a, um - варикоздық 33. volvulus, i m - ... ... 34. acutus, a, um - ... 35.benignus, a, um - қатерсіз 36. diffusus, a, um - диффузды,жайылған 37. infantilis, e - ... ... 38 ... e - ... жас ... 39. ... a, um - ... 40. senilis, e - сенильді, кәрілік 41. chronicus, a, um - ... 42. ... a, um - ... ... жиі ... ... . -osis ... екі мағынасы бар: 1. Егер түбірінде тін, дене мүше білдіретін ТЭ берілген болса жалпы мағынасы ... ... - ... ... зақымдануы, психоз - психиканың бұзылуы, токсикоз- улануы, артроз - буындардың зақымдануы. 2. Егер ... ... ... ісік білдіретін ТЭ болса, - osis жұрнағының мағынасы кӛбею болады. Мысалы: ... - ... ... ... - ... ... кӛбеюі. - osis жұрнағы арқылы құралған зат есімдер ІІІ ... ... род ... ... Мыс.: arthrosis,is f., leucocytosis,is f -itis жұрнағы қабынуды білдіру үшін қолданылады. Мысалы: гастрит-gastritis- асқазанның қабынуы, нефрит - ... ... ... -itis ... арқылы құралған зат есімдер ІІІ септеу femininum род түріне жатады. Мыс.: nephritis,itidis f. -oma жұрнағы органдар мен ... ... ... Мыс.: ... - osteoma - ... ... Ісіктердің атаулары ІІІ септеу neutrum род түрінің зат ... ... тыс ... ... ... ae f - ӛкпе қабынуы Angina, ae f - баспа,бадамша ... ... ... i n - ... ... ... ... Phlegmone, es f - шелдің іріндеп қабынуы Empyema, atis n - мүше ... ... ... ... i m - ... ... тер безінің қабынуы, шиқан
Ерекше клиникалық сөйлемдер: habitus aegroti - аурудың жалпы түрі status praesens - ... ... exitus letalis - ... ... жәйт facies ... - ... кейпі symptomata inflammationis sunt: rubor,- қабынудың белгілері: қызаруы, tumor, calor, dolor et functio laesa ... ... ауру ... және ... ... prognosis dubia - күмәнді болжам prognosis mala - жаман болжам prognosis pessima - нашар ... ... letalis - өлім ... prognosis bona - жақсы болжам prognosis optima - өте жақсы ... foeter ex ore - ... ... ... иіс.
Қорытынды: Біздің мамандығымыз латын тілімен өте тығыз байланысты.Сондықтан да біз өз мамандығымызды жетік меңгеру үшін латын тілінің тарихын,оның ... өте ... ... ... ... ... ... маңызы өте зор.Және де латын тіліндегі терминдер мен анықтамаларды да білу керек.
Пайдаланған әдебиеттер:
1. Керимбеков Е.Б. Физиология терминдерінің орысша-қазақша ... ... - ... ... ... Сауранбаев Н.Т., Мусабаева Г.Г, Ш.Ш.Сарыбаеваның жалпы редакциясымен Орысша-қазақша сӛздік, Алматы ... 2005.
3. М.Н. ... ... язык и ... ... ... Москва , 2008 5. Энциклопедический словарь медицинских терминов, 1-3 том, М.1982 6. Айтбайұлы О. ... С., ... А. и др. ... ... словарь. Алматы, , 2007,1 том , 640 б. 7. Айтбайұлы О. ... С., ... А. и др. ... ... ... ... , 2007, ІІ том , 640 б. 8. Ахметов М. Медициналық терминдер ... ... ... (40 ... жуық ... ... Дайк-Пресс, 2009. 800 б.

Пән: Медицина
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Клиникалық терминдердің латын тіліндегі дәріптелуі3 бет
Клиникалық терминдердің латын тіліндегі дәріптелуі жайлы5 бет
Клиникалық терминдердің латын тіліндегі дәріптелуі жайлы мәлімет6 бет
Клиникалық терминдердің латын тіліндегі дәріптелуі туралы4 бет
Клиникалық терминдердің латын тіліндегі дәріптелуі туралы мәлімет5 бет
Клиника терминдерінің латын тіліндегі дәріптелуі3 бет
Клиникалық терминдердің латын тілінде дәріптелуі туралы6 бет
Клиникалық терминдердің латын тілінде дәріптелуі туралы мәлімет7 бет
Клиникалық терминдердің латын тілінде дәріптелуі4 бет
Клиникалық терминдердің латын тілінде дәріптелуі жайында11 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь