Шошқаның гигиенасы туралы

1. Шошқа малдарының гигиенасы
2. Шошқа шаруашылығының негізгі түрлері
3. Шошқа малдарын ұстау тәсілдері және оларға қойылатын гигиеналық талаптар
4. Шошқа малдарына арналған қоралардың микроклиматы
5. Өндірістік және еттік бағыттағы шошқаларды күтіп.бағу, азықтандыру гигиенасы.
6.Қолданылған әдебиеттер тізімі
Шошқа малдарына арналған фермаларда, әсіресе ірілендірілген комплекстерде, олардан аз шығынмен мол өнім алу үшін ерекше көңіл ветеринариялық-профилактикалық шараларға аударады. Малдардың ветеринариялық профилактикасы жалпы және арнайы шаралардан тұрады. Бұл прафилактиканың негізі – жалпы санитарлық-гигиеналық шаралар болып саналады, яғни ветеринариялық-санитарлық және зоотехникалық-гигиеналық нормативтер мен ережелерге сүйеніп, шаруашылықтың мәдениетті түрмен дамуын қамтамасыз ету.
1.Гершун В.И., Муслимов Б.М. Ветеринарная гигиена. Учебное пособие.Алматы,Қайнар, 1994.
2.Храбустовский И.Ф., Демчук В.М., Онегов А.П Практикум по зоогигиене. Уч.пособие Москва, Колос, 1984.
3 Мырзабеков Ж.Б. Сагындықов Қ.А. және т.б. Ветгигиена. Лабораториялық-практикалық сабақтардың методикалық нұсқаулары. Алматы, 2005
4.Кузнецов А.Ф., Демчук М.В и др. Гигиена сельскохозяйственных животных. Книга 1,2. Москва: Агропромиздат, 1991.
5.Мырзабеков Ж.Б., Сағындыков Қ.А. және т.б. Жалпы зоогигиена. Оқу құралы. Алматы, 1992.
6. Мырзабеков Ж.Б., Ибрагимов П.Ш. Ветеринариялық гигиена. Алматы, 2005
жолдары. Шетелдегі және ТМД елдеріндегі жылқы өсірудің озат тәжірибесі.
        
        Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым министрлігі
Семей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті
БӨЖ
ТАҚЫРЫБЫ: Шошқаның гигиенасы
Орындаған: Сырымова.Б.Е
Тексерген: ... ... ... ... ... гигиенасы
2. Шошқа шаруашылығының негізгі түрлері
3. Шошқа малдарын ұстау тәсілдері және ... ... ... ... Шошқа малдарына арналған қоралардың микроклиматы
5. Өндірістік және еттік бағыттағы шошқаларды күтіп-бағу, азықтандыру гигиенасы.
6.Қолданылған әдебиеттер тізімі
Шошқа малдарына арналған ... ... ... комплекстерде, олардан аз шығынмен мол өнім алу үшін ерекше көңіл ветеринариялық-профилактикалық шараларға аударады. ... ... ... жалпы және арнайы шаралардан тұрады. Бұл прафилактиканың негізі - жалпы санитарлық-гигиеналық шаралар болып саналады, яғни ветеринариялық-санитарлық және ... ... мен ... ... шаруашылықтың мәдениетті түрмен дамуын қамтамасыз ету.
Санитарлық-гигиеналық тұрғыдан жоғарғы мәдениетті шаруашылық берік азық қоры ... ... ... ... ... мал ... мен, малдардың физиологиялық ерекшеліктеріне ылайықталған технологиямен және ветеринариялық-санитарлық объектілермен қамтамасыз етілген болуы ... ... ... ... ритімді (жүйелі) жүріп, жиі мал тобының алмасуы, механикаландырылған және ... ... ... т.б. ... және ветеринариялық профилактикаға белгілі бір шамалы әсерлер тигізеді. Сондықтан ветеринариялық-санитарлық және гигиеналық шаралар шошқа өнімдерін өндірудегі технологиялық процесстерге кіріп, алынатын ... ... және ... ... ... ... сай болуы керек.
Шошқа шаруашылықтарының негізгі түрлері. Шошқа шаруашылықтары негізінен үш бағытта жұмыс істейді:
1. ... ... ... ... ет өндіру.
Өндірістік процесстері жоғарғы дәрежеде механикаландырған және автоматизацияланған, өнім ... ... ... ... жүргізілетін шошқа шаруашылықтарын ірілендірілген шошқа комплекстері деп атайды.
Мұндай комплекстердің негізіне шошқа еттерін үздіксіз (поток) ... ... ... Ол ... ... технологиялық циклге байланысты бір орыннан екінші орынға, немесе бір қорадан екінші қораға ауыстырып отырады, яғни ұрықтандыруға жататын аналықтарды, буаз, қысыр ... ... ... және жас ... ... ... бір жерден екінші орынға орналастырып отырады.
Малдарды жұқпалы аурулардан сақтандыру үшін, оларды комплекстерде бөлектенген секцияларда ұстайды да, орын ... ... ... ... ... әр секцияны тазалап, дезинфекциялаудан өткізіп отырады. Шошқа фермаларының типі және размерлері, ұстау жүйелері, және қосымша салынатын объектілері әр ... ... жер ... ауа ... ... ... ... Бағыты бойынша шошқа шаруашылықтары тұқымдық және өнімдік болып ... ... ... фермалардың міндеті шошқаларды тұқымдық және өнімдік қасиеттерін жақсартып, басқа өнім өндіретін шаруашылықтарды жоғарғы өнімді малдармен қамтамасыз ету болып саналады.
Шошқа шаруашылығында ... ... ... ... ... ... ... азықтандыру және өсіру жолдарын ескереді. Шошқа малдарын комплекстерде ұстау жүйелері үш түрлі: бір, екі және үш фазалы ... ... Бір ... ... кезінде торайларды 21, 26, 36 тәулік жастарында енесінен айырып, сол станокта (орында) өсіріп, семіртіп, соңынан союға ... де, ал ... ... ... ... ауыстырады. Мұндай ұстау тәсілі кезінде жас малдарды бір жерден бір жерге ауыстырып топтаудың нәтижесінен туатын стресс фактордан сақтандырады. ... ... ... ұстау кезінде торайларды туғаннан бастап бордақылаудың соңына дейін бір рет ... яғни ... 26-36 ... жастарында енесінен айырады да, сол станокты өзгертпей, үш айлығына дейін сонда өсіріп, кейіннен ... ... ... Аналық шошқаларды қысыр-буаз шошқалар цехіне ауыстырады. Мұндай технология мен 12-24 мың бас шошқаларға арналған фермалар салынған.
Үш ... ... ... ... торайларды 26-36, 45 тәуліктік жастарында (салмағы 6-18 кг) бөліп алып, ол тұрған цехінен өсіру цехіне ... 90-120 ... ... ... ... ... ... жіберіп союға дейін семіртеді.
Шошқа малдарын ұстау тәсілдері және оларға қойылатын ... ... ... барлық шошқа малдары жасына, жынысына, физиологиялық ерекшеліктеріне және ... ... ... ... ...
* ... шошқалар: тұқымдық және күйті келген шошқаларды тексеруге арналған аталықтар;
* Аналық шошқалар: - ... ... ... ... ...
* Буаз ... үш ... боп топталады: ұрықтанғаннан буаздығы анықталғанға дейінгі, буаздығы анықталған, жеңіл буаз, және ... 7-10 күн ... буаз ...
* ... ... - ... бөлініп алынғанша;
* Бордақылауға арналған шошқалар (ересек және жас) шошқа шаруашылықтарында, кәзіргі кезде негізгі ... ... екі ... бар: ... және ... Жер ... ауа райы және ... жағдайына байланысты шошқаларды жыл бойы қолда фермада немесе лагерлерде ұстап күтіп-бағады.
Серуенді ұстау тәсілінің станоктан серуендету және еркін (бос) серуендету түрі ... ... ... шошқаларды жекелеме немесе топты станоктарда ұстап, мезгілді уақыттарда серуендету алаңдарына шығарып ... ... ... ... ... асханаларда азықтандырады. Жекелеме станоктарда торайлы аналықтарды (торайларымен бірге), ауыр буаздықтағы ... 10 күн ... және ... ... шошқаларды ұстайды. Топтап ұсталатын станоктарда қысыр, үш айға ... ... ... жас ... енесінен айырған торайлар және бордақылауға арналған шошқаларды орналастырады.
Ірі шошқа шаруашылықтарында (комплекстерде) станоктардан серуендету тәсілі топтап ұсталған тұқымдық және ... ... ... және үш айға ... буаз аналықтарды арнайы бөлінген алаңдарға мезгіл-мезгіл шығарып серуендетеді.
Серуен алаңдарын қораның ық жағынан ұзын ... ... ... ... ... станоктарда ұстаса, әр күтуші адамға бекітілген мал басына, ал топтап станокта ... ... әр ... мал ... ... секцияларға бөледі.
Серуен алаңдарының ауданы әр басқа шаққанда: негізгі қабандарға - 15 м², аналық шошқаларға - 10, ... ... ... - 0,8, өнімдік және бордақылауға арналған жас шошқаларға - 1,2 м². Серуен алаңы қоршалған, ал едені ... ... ... ... ... ... ... шошқалар станокта ірі топтармен тұрады да, олардың еркін кіріп-шығуы үшін арнайы айналмалы станокта есік қаралып, немесе тесіктер (лаз) ... ... ... ... ... станоктарда, жолдарда, серуен алаңдарында немесе асханаларда азықтандырады. Еркін серуенді ұстау тәсілін, қысыр, алғашқы буаздықтың үш ... ... ... жас ... және ... ... ... қолданады. Жылы оң түстік аймақтарда серуенді ұстау тәсілін жыл бойына пайдаланса, ал ... ... тек ... жылы ... ғана ... ... күндері шошқаларды ауа райының жылы күндері ғана мезгілді серуендетеді.
Серуенсіз ұстау тәсілін бордақылауға қойылған 15-30 ... ... ... ... шошқаларға қолданалды. Шошқалар қорадағы станоктарда бордақылаудың басынан аяғына дейін серуенсіз тұрады да, жолдарда немесе станоктарда азықтанады.
Шошқа малдарына арналған қоралардың ... ... ... ... микроклиматтың қалыпты жағдайы, олардың физиологиялық ерекшеліктеріне сәйкес келуі, шошқаларды әртүрлі жұқпалы инфекциялық және инвазиялық аурулардан сақтандыруда маңызды роль атқарады. ... ... ауа ... тым ... ... ... ... олардың организмдерінің резисттентілігін төмендетіп және өсіп-жетілуін тежеп, азық шығынын арттырып, малдар жиі ... ... ... ... ... Аналық шошқалардың қорасында көбінесе екі температуралы режим жасалады: ірі мегежіндерге бір бөлек және емшектегі торайлар үшін жеке жағдай туғызу ... ... жас ... ауа ... 28ºС дан 22ºС дейін керек болса, олардың енесіне 16-18ºС температура қажет болады. Көрсетілген температурадан төмен болса, ... ... ... ... Жас ... орнындағы ауа температурасының төмендеуі, олардың денесінен энергетикалық заттардың шығынын арттырады да, организмнің температурасының төмендеуіне апарып соғып, көректенуден бас ... ... ... ... шаруашылықтарының тәжірибесінде қора ауасын қалыпты температурада ұстау үшін аралас жылыту жүйелерін пайдалануды тиімді деп санайды. Ондай жағдайда ... ... ... ... асты ... және ... ... жасанды инфрақызыл сәулелерімен арнайы шамдардың іліп қойып жылытады. ... ... ... әр ... ... ... - 1,0-1,5 м², ал ол ... үстінің температурасы 30ºС болып, біртіндеп төмендетіп, енесінен айырған кезде 22ºС жеткізеді.
Жоғарғы температура, әсіресе жазғы күндері малдарда жылу күйзелісін ... ... ... ... ... ... жоғарғы температурада шағылыстан өткен мегежіндердің жатырындағы ұрықтардың алғашқы күндері сақталуын төмендетеді. Ауаның жоғарғы температурасы (27-35ºС) шағылысу кездерінде және ... ... ... ... эмбриондарының дамуын тежеп, туғанда торай санын азайтады. Шошқа қораларының ... ... ... ... күндерінің орташа температурасынан 5ºС артық болмауға керек. Шошқаларды жылытылмайтын қораларда ұстау, ауа райына байланысты, елеулі азық шығынына апарып ... ... ... - 44 %, АҚШ - 25 %, Данияда - 10 %). Шошқа қорасының аусының 16ºС дан 5ºС ... әр ... ... ... ... 2 % ... ...
Қора ауасының салыстырмалы ылғалдылығының 70 % дан 95 % өзгеруі, шошқалардың шығынын 0,05 %дан 17,5 % дейін жоғарлатады.
Қора ... ... ... ылғалдығы, төменгі температура мен біріккенде, мал организмін суыққа ұрындырып резисттенттілігін төмендетеді де, ... ... ... ... ... ... ылғалдылығы, әсіресе шошқаларды қорада сулы азықтармен көректендіргенде және көңді ... жуып ... ... ... ... және еттік бағыттағы шошқаларды күтіп-бағу, азықтандыру гигиенасы. Бордақылайтын шошқаларға арналған қораларда да топтап ... ... 2-4 ... ... жабдықталады . Әр станоктың сиымдылығы 25-30 басқа дейін болады. Азық науаларының ... әр ... ... 30-32 см кем келмеуі керек. Бірақ, бордақы малдарын станокта 12-15 бастан артық топтамаған жағдайда, олар ... жиі ... ... дем ... қоң жинап, сақталу пайызы жоғарлайды және малдардың ауруы азайып, лажсыз сою кемиді. ... ... ... 1,1 м кем ... екі тіркелес станоктардың бөлігі тұтас, ал азықтанатын бөлігінде, көң түсетін арықтың үстіндегі қабырға тор көзді болып 10-12 см саңылау размері ... ... жас ... үшін ... ... бір ... 0,5, ересектерге 0,7-0,8 шаршы метр есептеледі. Станоктың ені мен ұзындығы 3,5 м ... ... ... ... ... ... ауасының температурасын малдардың өсуіне байланыстырып қалыптап отырады.
Бордақыдағы малдардың ауа температурасының тәуліктік тосын ауытқуына жол бермеу керек. Ондай температураның ... ... ... ... оған тек ... азық ... арқылы ғана бейімделеді. Төменгі температура кезінде шошқалар бейімделіп үлгере алмай, салмағын төмендетеді. Ауа ... 10ºС ... ... әр ... ... ... азық ... 20-30 % артады. Шошқаларды бордақылайтын қораларда әр центнер салмағына шаққанда алмастыратын ауаның сағат ... ... қыс ... - 35-45 ... ал ... - 60 ... болуы керек. Сондықтан жазғы айларда қорада бордақылайтын шошқалар тығыз орналасқан кездерде ауа температурасы ... ... ... ауа ... ... ... жылу алмасу жүйесінің жұмысы бұзылып, тыныс алу, ас қорыту органдарының аурулары пайда болып, соның нәтижесінде малдардың өсуі тежеліп, салмағы ... ... ... ... зат алмасу процесстерінің жүруі жоғары болады да, қораның ауасына жылу көп бөлініп, температурасын жоғарлатып жібермеу үшін қораның ауа алмастыруын арттыру ... Ол үшін ... есік ... ... өтпе жел ... ... желдету жүйесінің жұмысын механикалық түрде арттырып, қорадағы ауа қозғалысының жылдамдығын жаз айларында 1 ... одан да ... ... ... соң, ... шошқаларды шығарып, тазалап және дезинфекциялаудан өткізеді де, 5-7 тәулікке, қора бөлшектерінің беттеріне дезинфекциялау ертінділерін толықтай сіңіп, ... ... ... ... мал ... ... кейін келесі партия бордақылау шошқаларын кіргізбес бұрын қораның микроклиматын қалыпқа келтіріп алады. Бордақылау малдарын қабылдауға ... ... ... бір ... ... станоктарды толтырып, өте ұсақ шошқаларды бөлек күтімге алу үшін жеке станокқа ... да, ... 2-3 күн ... ... ... ... сүт, ... майын және антибиотиктер береді.
Азықтандыру кезінде малдардың азық жеуін қадағалайды. Азықтан бас ... ... ... мал дәргерлік қараудан өткізіп шараларын жүргізеді.
Еркін серуендетіп ұстауға арналған қоралар, ... ауа райы ... жылы ... ... Бұл тәсілмен әртүрлі жастағы мен жынысты шошқалар, әсіресе аналық мегежіндер ұсталады. Шошқаларды еркін ... ... ... үшін ... ... салынады да, серуен алаңына қараған ұзын қабырғаларынан, шошқалардың еркін кіріп - шығып жүруі үшін арнайы тесіктер (лаз) ... ... ... ... ... ... ... енесінен айырған торайлар мен жас шошқалар - 30 , үлкен шошқалар (мегежіндер) - 20, ... ... ... ... - 30 -50 бастан есептеп қаралады. Қалдырылатын тесіктердің размерлері (ені x ... м): ... ... ... - 0,3 x 0,4 м, ... және ... жас ... - 0,5 x 0,8 м, ірі үлкен шошқаларға - 0,6 x 0,9 м ... ... ... ... ... еден мен ... ... шошқалар жүретін жол-пандус салады. Тесіктерді топсада айналып тұратын (мал сүйкенгенде ашылатын) есіктермен ... ... ... ауаның орташа температурасы минус 25ºС төмен аймақтарда тесіктер алдына ... ... ... ... қораларының ық жағынан серуен алаңдары қаралып, оның едендері қатты материалдардан бетонданған болуы керек. Серуен алаңының ... 3-4 см әр 1 ... су ағар бір ... ... болуы керек. Серуен алаңын қоршап, әр шошқалар тобы бірігіп, қосылып кетпес үшін бірнеше ... ... ... ... ... ... алаңында күннен қорғайтын көлеңке - күрке жасалады. Серуен алаңдарының ауданы әр басқа шаққанда енесінен ... ... үшін 0,8 м², ... және ... жас ... - 1,2 м², буаз ... - 2,0-2,5 м² ...
Шошқа қораларының ішінен әлсіз және жұқпайтын аурулармен ауырған малдарды ұстау үшін ауданы 2-3 % ... ... ... ... ... ... Онда тұрған малдарға жеке күтім жасап, дәрігерлік көмек көрсетіп отырады.
Қораның көлемі (кубатурасы) ондағы орналасқан ... ... ... және ... ... ... ... мен мегежіндерге 10-25 м³, өнімдік және еттік жас шошқаларға - 2-6 м³ болады. Малдарды жеткілікті таза ... ... ету үшін ... қораларына табиғи немесе механикалық ауа алмастыру жүйелері ... ... ... ... ... электр колориферлерін орнатады.
Тұқымды және өнімдік шошқаларға арналған жазғы лагерлер, олардың ... ... және күн ... ... ... алып, таза ауада жүріп, құнарлы протеиінді, витаминдермен минералды заттарға бай ... ... ... шынығып, резистентілігі жоғарлап, өнімі артып, әртүрлі ауруларға төзімді болып, сақталу пайызы жоғары болады. ... ... ... үшін ... сәл ... су ... ... және су көздерінен, тоғай, шалғынды жайлымдардан қашық емес жерлерден таңдайды. Лагерлер мал өлекселерінің қоймаларына, ірі қатынас ... таяу ... ... ... сулы ... ... ... Лагерлердің территориясын қоршап, секцияларға (загондар), бөлінеді. Малдардың күн ... және ... ... ... үшін ... күркелер жасалып, оның жанынан құрама, сулы азықтарға ... және су ... ... ... ... мен ауыр буаз ... ... жаппа-күркенің астына жекелеме станоктар қаралады. Басқа қалған малдарды лагерде 30-40 бастан топтап ұстайды. Лагерге қажет ... ... ... суды ... үшін және ... ... үшін арнайы автокөліктерді пайдаланады.
Шошқаларды карантинде ұстауға арналған қоралар шаруашылыққа сырттан келген малдардың аурулардан сауылығын дәлелдеу кезінде ұстаға салынады. Ірі ... 300-400 бас жас ... ... ... ... ... екі ... станоктар орналастырып, оларда 15-20 бастан топтайды да, әр ... 0,6-0,7 м² ... ... ... азық науасының ұзындығын бір басқа 0,3-0,55 м алады. Малдарды карантиндеу 30 тәулікке созылады. Карантиндеу қораларында малдарға күтіп-бағу және ... ... ... сай ... ... Карантиндеу кезінде малдарды жаңадан топтап, бір жерден бір жерге ауыстыруға болмайды. Жасалған аурулардан сақтандыру жоспары бойынша диогностикалық және ... ... ... ... малдар мен толтырудың алдында карантиндеу қораларын ... ... ... дезинфекциялаудан өткізіп және кептіріп алады.
Шошқа малдарының едендермен қатысы ұзақ уақыттай болғандықтан, олардың денелерінің жылуының көбі (30-40 %) сол еден бойы мен ... ... ... ... ... ... және азық ... жоғарлатады.
Шаруашылықтардың мүмкіншілігімен аймақтардың ауа-райының ерекшеліктеріне байланысты шошқа қораларының едендерін әртүрлі материалдардан жасайды да, ... ... ... ... ... т.б. ... пайдаланады. Бордақы шошқалардың қорасында жатар орындарын ағашты, азық және көң жолдарын бетонды едендермен жабдықтайды. Ағаш ... ... ... ... болып келеді де, көбінесе бетонға жалпағынан орналастырған ... ... ... ... ... қораларында жатар орындарда тұтас, көң жолдарында тор көзді аралас едендерді пайдаланады. ... ... ... В.И., ... Б.М. ... гигиена. Учебное пособие.Алматы,Қайнар, 1994.
2.Храбустовский И.Ф., Демчук В.М., ... А.П ... по ... ... ... ... ... Мырзабеков Ж.Б. Сагындықов Қ.А. және т.б. Ветгигиена. Лабораториялық-практикалық сабақтардың методикалық нұсқаулары. Алматы, 2005
4.Кузнецов А.Ф., Демчук М.В и др. ... ... ... Книга 1,2. Москва: Агропромиздат, 1991.
5.Мырзабеков Ж.Б., Сағындыков Қ.А. және т.б. ... ... Оқу ... ... ... Мырзабеков Ж.Б., Ибрагимов П.Ш. Ветеринариялық гигиена. Алматы, 2005
жолдары. Шетелдегі және ТМД ... ... ... озат ...

Пән: Ветеринария
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Шошқаның гигиенасы8 бет
Шошқаның гигиенасы жайлы10 бет
Шошқаның гигиенасы жайлы ақпарат9 бет
Шошқаның гигиенасы жайлы мәлімет9 бет
Шошқаның гигиенасы жайында11 бет
Шошқаның гигиенасы туралы мәлімет5 бет
Аналық шошқаны азықтандыру20 бет
Биохимия негіздері7 бет
Жануарлар трихинеллезі15 бет
Иттің оба ауруының патологоанатомиялық өзгерістері мен диагностикасы26 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь