Өсімдік және жануар әлемінің әртүрлілігі. негізгі жербетілік және су экожүйелері

Негізгі жер бетілік жәнесу экожүйелері. Тоған мен ұсақ көлдер.Зат айналымының тепе-теңдігі болмайтын, тұрақсыз экожүйенің мысалы тоған мен ұсақ көлдер бола алады. Мұндай су қоймаларында, әсіресе оларға айналадағы егіс танаптарынан тыңайтқыштар шайылып келетін болса, жағалаулық өсімдіктер мен бір жасушалы балдырлар жылдам көбейе бастайды. Өсімдіктерді суда мекендеушілер қайта өңдеп өңдеп үлгермейді де, оның қалдықтары су түбінде трофтық қабаттар түзеді. Көл суалып, біртіндеп өзінің тіршілігін тоқтатады да, алдымен батпаққа, содан соң ылғалды шалғындыққа айналады.Егер су қоймасы шағын болса, мұндай өзгерістер бірнеше жылда, жылдам жүруі мүмкін.
Теңіздер-ірі, күрделі экожүйе болып табылады. Олардың тереңдігіңе қарамай, түбіне дейін тіршілік таралған. Теңіздерде үнемі су массаларының айналымы, ағыстардың пайда болуы, жағалауларда толу мен қайту құбылыстары болып тұрады.
Күн сәулесі судың тек беткі қабатына ғана ене алады. 200 метрден төмен тереңдікте балдырлардың фотосинтезі мүмкін емес. Сондықтан терең жерлерде тек гетеротрофты ағзалар- жануарлар мен бактериялар тіршілік етеді. Яғни өндірушілердің қызметі мен редуценттердің негізгі массасы мен консументтер кеңістікте бір- бірінен алшақ орналасқан. Өлген органикалық заттар теңіз түбіне түседі, бірақ босан шығатын минералдық элементтер тек күшті жоғары қарай ағыстары бар жерлерде ғана беткі қабатқа көтеріле алады. Мұхиттардың орталық бөліктерінде балдырлардың көбеюін биогенді эелементтердің жетіспеуі шектейді.Сондықтан мұхиттың бұл аудандарындағы өнімділігі ең құрғақ шөлдердегідей төмен болады.
1)А.Т. Қуатбаев “Жалпы Экология” Алматы 2012ж
2) Г.С.Оспанова, Г.Т.Бозшатаева“Экология”
3)А.К. Бродскийй “жалпы экологияның” қысқаша курсы, Алматы 2010ж
        
        Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым министрлігі Семей каласындағы Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті
СӨЖ
Тақырыбы: Өсімдік және жануар әлемінің әртүрлілігі. Негізгі ... және су ... ... Ж.М
Орындаған:Аземұхаметова М
Тобы: ЮР-507
Семей 2015
Негізгі жер бетілік және су экожүйелері. Тоған мен ұсақ ... ... ... ... ... экожүйенің мысалы тоған мен ұсақ көлдер бола алады. Мұндай су қоймаларында, әсіресе оларға айналадағы егіс танаптарынан тыңайтқыштар шайылып ... ... ... ... мен бір жасушалы балдырлар жылдам көбейе бастайды. Өсімдіктерді суда мекендеушілер қайта ... ... ... де, оның ... су ... трофтық қабаттар түзеді. Көл суалып, біртіндеп өзінің тіршілігін тоқтатады да, алдымен батпаққа, содан соң ылғалды ... ... Егер су ... шағын болса, мұндай өзгерістер бірнеше жылда, жылдам жүруі мүмкін.
Теңіздер-ірі, күрделі экожүйе болып табылады. ... ... ... ... ... ... таралған. Теңіздерде үнемі су массаларының айналымы, ағыстардың пайда болуы, жағалауларда толу мен қайту құбылыстары болып тұрады.
Күн сәулесі судың тек ... ... ғана ене ... 200 метрден төмен тереңдікте балдырлардың фотосинтезі мүмкін ... ... ... ... тек ... ... жануарлар мен бактериялар тіршілік етеді. Яғни өндірушілердің ... мен ... ... ... мен консументтер кеңістікте бір- бірінен алшақ орналасқан. Өлген органикалық заттар теңіз түбіне ... ... ... ... ... ... тек ... жоғары қарай ағыстары бар жерлерде ғана беткі қабатқа көтеріле алады. Мұхиттардың орталық ... ... ... ... ... жетіспеуі шектейді.Сондықтан мұхиттың бұл аудандарындағы өнімділігі ең ... ... ... ...
Экологияда ұғымымен бірге ұғымы қолданылады. ұғымын ... ... ... ... ... экожүйе құрамына организмдер де, абиотикалық орта да кіретін жер бетіндегі тірі ... ... ... ... деп ... оның әр бөлігінің екіншісіне әсер ететініне назар аударды. Әдетте және ұғымдарын синоним ... ... ... бұл бір-біріне дәл сәйкес келмейді. Экожүйеде әртүрлі дәрежедегі зат алмасу процесі жүретін жүйе ... ... - ... бір ... ... (фитоценоз) алып жатқан территориялық ұғым. Экожүйе - мөлшері әртүрлі табиғи (мұхит, ... ... ... ... және т.б.) және жасанды (аквариум, ферма территориясы, қала) кешендерге қатысты ... кең ... ... ... ең ... ... - тірі ... жиынтығының қоректену, өсу және ұрпақ беру мақсатында белгілі бір тіршілік ету кеңістігін бірлесе пайдалануының тарихи қалыптасқан ... су ... -- ... ... су (көл, ... ... лотикалық немесе ағынды сулар (өзендер,жылғалар, бұлақтар) және батпақтанған жерлер (теңіз ... мен ... ... ... мынадай экологиялық белдемдер ажыратылады: қайраң су -- ағыны жылдам ... ... ... ... тіршілік етуге бейім организмдер немесе жақсы жүзгіштер (бақтақ) мекендейді; терең су -- ағыны бәсең, әдетте, грунты жұмсақ, су ... мен ... ... ... ... ... суда органикалық тіршілік едәуір мол. Бөген экожүйесінің орташа жолағында қоректік тізбектің бірінші буынын продуценттер құрайды (жоғары ... -- ... ... қамыс, сарытұңғиық, т.б. фитопланктонның жасыл, көкжасыл, диатомды балдырлары). Бұл өсімдіктермен ... ... ... (шаян тәрізділер, бүйірлеп жүзгіштер), олар өз кезегінде екінші қатардағы жыртқыштарға (шортандарға) азық болатын өсімдікпен қоректенетін бірінші қатардағы жыртқыш балықтардың (тұқының) жемі ... Бұл ... ... заттектерді бактериялар толық ыдыратады.
Әлемдік мұхитты 2 экологиялық облысқа бөлінеді: бүкіл су ... және су ... ... ... ... ... ... біртіндеп төмендеп 200м тереңдікке дейін баратын сублиторальді аймағына, күрт тереңдейтін- батиальді және ... ... ... 3-6 ... ... ... аймақтарға бөлінеді. Мұхиттың шұңқыры сияқты аса терең жерлерін ... су ... ... ... ... ... аймақты литороль, жоғары және судың шашырап ылғалдайтын жағалау бөлігін суплитораль деп атайды. Мұхит түбінде тіршілік ететін барлық организм ... ... деп ... Су ... ... пелагиальда тірішілік ететін организмдерді пелагосқа жатқызады. Фотосинтездеуші өсімдіктер бұл қабаттан ... ... ете ... ... аз ... және ... ... абиссальді аймақтарда жануарлар мен микроорганизмдер ғана тіршілік етеді. Әртүрлі экологиялық аймақтар ... да су ... ... ... ... ... және т.б. тән. Су- өзіне тән ерекшеліктері бар ... ... ... Бұл ... ... ... тығыздығы. Судың тығыздығы мен тұтқырлығы белсенді түрде жүзеге қатты әсер етеді. Судың ауамен шекаралас ... ... ... ... ... ... ... нейстон ( нейн- жүзу) экологиялық тобы құрайды.
Атмосфераның ластануы мен ластаушы көздер Өндiрiстiң қарқындап дамуына жəне отын түрлерiн кең масштабта ... ... ... бос оттектiң қоры азайып, ал көмiрқышқыл газының мөлшерi жоғарылауда. Нəтижесiнде табиғаттағы көмiртектiң айналымы ... ... ... Академик А.П. Виноградов зерттеулер нəтижесiнде көмiрқышқыл газының концентрациясы жыл сайын 0,2% ға ұлғайып отырғанын анықтады. Адамзат қоғамында адам ба-ласы отты ең ... рет ... ... ... осы күнге дейiн түрлi жану процестерiнде 273 ... ... ... ... ған болса, соның 246 млрд. тоннасы, яғни (90% ға жуығы) соң- ғы ... ... ғана ... ... ... ... мен ... көмiрқышқыл газының концентра- циясының жоғарылауы Жердегi барлық химиялық тепе-теңдiкке үлкен əсер етедi. Атмосфера табиғи жəне жасанды (антропогендiк) жолмен ... ... ... ... ... шаң ... Шаң табиғатта жүретiн табиғи процестер нəтижесiнде түзiледi. Шаңның үш түрi ... ... ... ... ... жəне космостық. Тау жыныстарының үгiтiлуi мен бұзылуы, вулкандар атқылауы, орман, дала, торфтардың өртенуi, теңiз беттерiнен судың ... ... ... ... ... ... Органикалық шаң ауада аэропланктондар -- бактериялар, саңырауқұлақтардың ... мен ... ... т.б. ... жəне ... мен жануарлардың ыдырау, ашу, шiру өнiмдерi түрiнде болады. Космостық шаң жанған метеориттердiң қалдықтарынан түзiледi. Табиғи ластанудың бiр түрi ... шаң ... ... ... қалдықтарынан түзiледi, 1 жыл iшiнде оның мөлшерi 2-5 млн тоннаға дейiн жетедi. Табиғи шаң жер ... ... ... ... ... ... ... шаң бөлшектерi органикалық немесе бейорганикалық болуы мүмкiн, олардың радиусы ... 10-3 -- 10-4 см ... жəне ... пен тау ... ... вулкан атқылауы, орман, дала, торфтардың өртенуi немесе су ... ... ... түзiлуi мүмкiн. Атмосфераның төменгi қабаттарындағы шаң сусыз шөл далалардан пайда болады немесе аэропланктондар -- ... ... ... ... өсiмдiктер мен жануарлардың қалдықтарының шiру, ыдырау өнiмдерiнен түзiледi. Мұхит үстiндегi ауа ... ... ... ... тұздарының майда кристаллдары болады, олар су шашырандылары ауада құрғап қалғанда ... ... ... ... ... биогеоценоздар мен онда тiршiлiк ететiн организмдер үшiн аса көп зиян келтiрмейдi. Атмосфералық шаң Жер ... ... ... ... үшiн ... роль ... Ол су буларының конденсациялануы үшiн, олай болса жауын-шашынның түзiлуiне əсер етедi. Бұнымен қатар күн радияциясын сiңiрiп тiрi организмдердi ... ... ... ... Академик В.И. Вернадский атмосфералық ауа планетамыздың химиясында маңызды роль атқарады деп ... Жер ... ... ... ... оның ... топырақ бактерияларының тiршiлiгi күкiртсутек, аммиак, көмiрсутектер, азот, көмiртек ... ... зор ... ... ... ... ... және жануар әлемінің әр түрлілігі.
Өсімдіктер мен жануарлар түрлерінің тізімімен шектелмейді.Биота туралы ... алу үшін ... ... ... ... білу ... ... өсімдіктер кауымы ретінде инвентаризациялауга территорияның кен байтактыгына және табигаттын ... ... өте ... ... ... ... да алуан түрлі болып келеді. Жер бетінде жануарлардың түрлері өте көп. Ғалымдардың зерттеуі бойынша олардың2 млн-дай түрі белгілі ... сөзі ... ... ... ... ... алынған. қазақша-жануар әлемі, яғни дүние жүзіндегі тірі мақұлықтар дегенді білдіреді. Жануарлар мынадай топқа бөлінеді:Құстар, балықтар, жорғалаушылар, қосмекенділер, бунақденелілер, ... түрі бар. ... ... 20 000 түрі бар. ... ... жүзеді.Қосмекенділер.Қосмекенділердің-4000 түрі бар. Олардың айырмашылығы құрлықта да, суда да тіршілік етеді.Сүтқоректілер.Сүтқоректілердің - 5000 түрі бар. ... ... ... өз ... асырайды.Жорғалаушылар.Жорғалаушылардың - 8000 түрі бар. Олардың айырмашылығы бауырымен жорғалайды.Жәндіктер.Жәндіктердің - 700 000 түрі бар.АҢДАРЖабайыҮй жауырларыОлардың ... ... ... және ... қоректенеді.Жануарларды аулап, етпен қоректенетіндерді жыртқыштар деп атайды.Ақбөкен шөл, шөлейтті және ... ... ... ... ... Олардың қоныс өзгертуі ауа райына, Ақбөкен жұп тұяқты жануарлардың ішіндегі ең ... ... бір рет ... ... төлдеуі мамырдың 1-жартысында өтеді. Бұл кезде күн салқындап, жауын-шашын көп болады да, оны қазақ халқы деп атайды. ... ... ... 3 лақ та ... ... өсімдіктердің 80-нен астам түрімен қоректенеді. Олардың басты жауы - ... ал жас ... ... дала ... мен қарақұстар да шабуыл жасайды. Ақбөкен аусыл, пастереллез ауруларымен ауырады. ... - ... еті, ... ... мен ... ... терісі үшін ауланатын кәсіптік маңызы бар жануар. Қазақстанда ... ... ... ... Оның ... ... дәрісі алынады, тұяғын күйдіріп, одан алынған күлді денедегі теміреткіге жағады, сусамыр ауруына шалдыққандарды емдеу үшін пайдаланады.Саршұнақ ... және ... ... ... ... күйі артық аяғымен шоқиып тұрып, жан-жағында қауіптің бар-жоғын барлайды. Төңірек тыныш болса, тұқымдар, ... ... ... Егер ... ... ... егістік болса, саршұнақ сол жерге қоныстанады. Ол астықтың дәні мен сабағын жеп, егіске зиян келтіреді.Барыс ... ... ... жыртқыш аң. Дене тұрқы 125 - 135см, биіктігі 60см (шоқтығынан алғанда), құйрығы 90 - 100см, ... отыз - ... ... Түсі көк сұр, теңбіл шұбар, сақина тәрізді дөңгелек қара дақтары бар, жүні ұзын әрі ... ... мен ... ... биік тауларында (2000м-ден астам) кездеседі. Оның ең көп жүретін жері - ... ... қар ... ... тік ... мен қиялар. Қыста қар қалың түскенде, барыс таудың орманды белдеуіне дейін төменге түседі. Барыс тұяқты жануарларды, әсіресе, арқарды, тау ... тау ... ... ал ... ұлар мен ... ... жейді. Аулауға тыйым салынған, санының азайып кетуіне байланысты халықаралық және ... (1996) ... ... өзге ... дара, олардың ешқайсысына ұқсамайтын қасиеттері көп. Оның бойындағы осындай ерекшеліктерге негізделіп айтылатын аңыздар да жетерлік. ... бірі - ... ... көкбөрімен байланыстыруы. Қасқырлардың ішіндегі көк аспан түстес келетіндері мен ақ ... аса ... ... ... ... ... ... көрінуі де сирек. Мұндай көкбөрілермен кезіккен адам да болып табылады.Қабан сүтқоректілер класының жұптұяқтылар ... ... ... облысының қамыс-құрақты қопалар мен батпақты жерлерінде, өзен аңғарларында көп кездеседі. Денесі ірі, екі бүйірі қысыңқы, мойыны жуан, басы сүйір, ... ... ... көлденеңнен кесілген болып келеді. Ұшында жұп тұяғы бар, аяғы мықты, екеуі жақсы ... төрт ... ... ... ... және ... көзі кішкентай, танауы таңқы. Денесін қалың қылшық басқан. Аталығының арқасында жалы болады. Қорек таңдамайтын ... ... ... ... өсімдік тамырлары, ұлулар және ұсақ тышқандармен қоректенеді. Денесін ірі ... ... ... қабан шошқаларынын түсі коңыр, торайларының терісінде ұзынан орналасқан ақ жолақтары бар. Ірі қабандардың ұзындығы 2 м, ... 300 кг. ... өмір ... Үй ... арғы ... ... ... азықтық аттрактанттар кең таралып, ал айтарлықтай күшті репелленттері жоқ болған жағдайда полифагия орын алады. Олигафаг жануарлардың ... ... ... ... ... не керсінше, аттрактанттардың да, репелленттердің де көптігімен байланысты болу ... таза ... ... бір ғана ... ... тән аттрактанттардың болуы мүмкін.
Өсімдіктер мен жануарлар түрлерінің тізімімен шектелмейді.Биота туралы түсінік алу үшін өсімдіктер жабынының алуантүрлілігі ... білу ... ... ... ... ... ... территорияның кен байтактыгына және табигаттын алуантурлілігіне ... өте ... ... ... ... Экология" Алматы 2012ж
2) Г.С.Оспанова, Г.Т.Бозшатаева "Экология"
3) А.К. ... ... ... ... ... ... 2010ж

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Өсімдіктер және жануарлар әлемінің әртүрлілігі. Негізгі жербетілік және су экожүйелері6 бет
Экология және қоршаған ортаны қорғау: жоғары оқу орындарына арналған оқулық106 бет
Инженерлі – геодезияллық жұмыстарда беттік қатынасы мен координат жүйелерін таңдау6 бет
Бірлестіктер мен экожүйелердің экологиясы (синэкология)5 бет
Биоконструкцияға қажетті табиғи көздер. Экожүйенің генетикалық ресурстары жəне биоалуантүрлілі4 бет
Ислам мәдениеті9 бет
Мұнай құрамының қалыптасуының биогеохимиялық факторлары3 бет
Мұсылман әлемінің философиясы7 бет
Орман экожүйелеріндегі макроэлементтердің биогеохимиялық өрістеуіндегі шағынорганизмдердің рөлі5 бет
Экожүйелердің орта өзгертуші рөлі және бүлінген экожүйелерді қалпына келтіру проблемалары5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь