Қаңылтырды суықтай қалыптау өндірісі

КІРІСПЕ
1 Қалыптардың технологиялық типі
1.1 Қалыптарды жобалаудың реті мен этапы
1.2 Бірізді әсерлі шағу қалыбы мен қалыпталатын тетікке қойылатын технологиялық талаптар
1.3 Тікбұрышты және фигуралы тетіктерді пішу және әдіп мөлшерін тағайындау
1.4 Қаңылтыр материалды пішу
1.5 Тетіктің технологиялық үрдісі
1.6 Қалыптау операциясын орындау үшін қажетті күштерді анықтау
1.7 Бірізді әсерлі шағу қалыбының жұмыс істеу принципі
1.8 Қалыптың жұмысшы бөлшектерінің пішіні мен өлшемдерін анықтау
2 Қаңылтыр материалды ию үрдістері
2.1 Ию кезіңде дайындаманың өлшемдерін анықтау
2.2 Бастапқы материалды кесу, пішу және таңдау
2.3 Қалыптау операциясын орындау үшін қажетті күштерді анықтау
2. 3 Ию үрдісінің серпілу бұрышы
2.4 Бірізді әсерлі ию қалыбы
2.5 Қалыптың негізгі жұмысшы бөлшектерін есептеу
3 Жабдықты таңдау
3.1 Тіреуіш және ілмек типтес тетікке арналған жабдық түрін таңдау
4 Экономикалық бөлім
4.1 Негізгі өндірістік қорларды есептеу
4.2 Материалдарға жұмсалатын қаржы
4.3 Энергиялар
4.4 Жұмысшылар мен қызметкерлердің жалақыларының қоры
ҚОРЫТЫНДЫ
ПАДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
Қалып металды суық күйінде деформациялайтын өңдеудің бір түрі. Қаңылтырды суықтай қалыптау өндірісі заман талабына сай дамып келеді. Өндірісте қолданылатын жабдықтардың жаңа түрлері, АЖЖ түрлері, баспақтардың автоматтандырылған жаңа түрлері көбейіп, дамып жатыр.
Қаңылдырды қалыптау үрдістері жоғары өнімділігі мен экономикалық тиімділігіне байланысты өнеркәсіптің түрлі саласында кеңінен пайдаланылады. Қаңылтырды суықтай қалыптау үрдістерінің металды қысыммен өңдеудің басқа да үрдістерінен техникалық және экономикалық жағынан өз артықшылықтары бар.
Техникалық жағынан:
− қысыммен өңдеудің басқа тәсілдерімен алуға мүмкін емес немесе қиын болатын күрделі тетікті жасауға;
− материалды үнемдей отырып массасы жеңіл әрі сыртқы факторлардың әсеріне төзімді тетік жасауға;
1 Романовский В.П.Справочник по холодной штамповке.Изд2-перераб. и доп-Л: Машиностроения 1979.
2Зубцев М.Е. Листовая штамповка. Изд. 3-е перероб. и доп-Л: Машиностроение, 1980.
3 Листовая штамповка Под ред. А. Д. Матвеева, Ковка и штамповка: справочник: В4-ХТ. Т.4. Ред. Совет: Е.И. Семенов (пред) и др –М: Машиностроение, 1985-1987.
4 Е.И. Семенов (пред) и др. –М: Ковка и штамповка: Справочник. В 4-томах. Ред. совет: Машиностроение, 1985-Т.1. Материалы и нагрев. Оборудование. Ковка Под ред. Е.И. Семенов 1985.
5 А.Н. Банкетов, Д.А. Богаров. Кузнечно – штамповочное оборудование: Учебник для машиностройтельных вузов. М.: Машинорстроение,1982г.
6 Кузнечно – штамповочное оборудование. Прессы. Живов Л.И. Киев: Высщая школа. Главное издательство,1981г.
7 Шимухамбетова Т.Р., Расчет себестоймости продукции. Методическе указание к курсовой работе по экономике, организации, планированию, и управлению машиностпойтельными предприятиями. Алма-ата, 1989г.
8 Анурев В.И. справочник конструктора – машиностройтеля, 6-е изд. перераб. и доп. Москва: Машиностроение, 1982г.
9В.П. Меркулова, С.С. Нуркеев, М.Ж. Сейсенбиев. Охрана труда и окружаеющей среды в дипломном проекте. Методические указание к выполнению раздела дипломного проекта. Алматы 1987г.
        
        КІРІСПЕ
Қалып металды суық күйінде деформациялайтын өңдеудің бір түрі. Қаңылтырды суықтай қалыптау өндірісі заман ... сай ... ... ... ... жабдықтардың жаңа түрлері, АЖЖ түрлері, баспақтардың автоматтандырылған жаңа түрлері көбейіп, дамып жатыр.
Қаңылдырды қалыптау ... ... ... мен ... ... ... өнеркәсіптің түрлі саласында кеңінен пайдаланылады. Қаңылтырды суықтай қалыптау үрдістерінің металды қысыммен өңдеудің басқа да үрдістерінен техникалық және экономикалық жағынан өз ... ... ... ... өңдеудің басқа тәсілдерімен алуға мүмкін емес немесе қиын болатын ... ... ... ... үнемдей отырып массасы жеңіл әрі сыртқы факторлардың әсеріне төзімді тетік жасауға;
− механикалық ... ... ... ... ... ... ... өзараауыстырылатын тетік жасауға тиімді.
Экономикалық жағынан қаңылтырды суықтай қалыптау үрдістері келесідей ... ... ... ... пайдалану және өте аз мөлшердегі қалдық көлемі;
−қаңылтырды суықтай қалыптау үдістерінде пайдаланылатын жабдықтардың ... ... ... ... ... ... ... болуы.
Дипломдық жұмыс қаңылтырды суықтай қалыптауда кеңінен пайдаланылатын бірізді ... ... ... ... Тақырыпқа сай тіреуіш және ілмек типтес тетіктер алынған. Олардың технологиялық үрдісі, тетікке сай қаңылтыр материалды пішу, тесу, шағу және ию ... ... ... ... ... шағу және ию ... ... Олардың негізгі бөлшектері есептелді. Сонымен қатар экономикалық және ... ... ... ... Қалыптардың технологиялық типі
Суықтай қаңылтырды қалыптау қалыптарын негізгі үш белгісі бойынша топтауға болады: технологиялық (үрдістер түрлері мен оларды ... ... ... ... ... ... қалып бетіне орнату және тетік пен қалдықтарды шығару).
Технологиялық белгілері ... ... ... ... ... ... типтік топтарға бөлінеді. Қалыптар үрдістердің топтастырылуына байланысты бір уақытта бірнеше операция орындайтын қарапайым және ... ... ... бөлінеді. Көп жағдайда күрделі қалыптарды пайдаланған тиімді. Күрделі қалыптар үйлестірілген үрдістер сипаттамасына қарай келесідей ... ... орын ... ... ... ... әсер етуімен өндірілетін тетік жасауға арналған бірізді әсерлі қалыбы;
−дайындаманың бастапқы қалпын ... ... ... орнатылған сотандармен баспақтың бір жүрісінде өндірілетін тетік жасауға ... ... ... әсерлі және қосарластырылған қалыптарды біріктіре отырып өндіретін тетік жасауға арналған бірізді-қосарластырылған қалыбы. ... ... ... екі ... ... болады:
−материалмен немесе өніммен әрекеттесетін және негізгі үрдістерді атқаратын технологиялық мақсатта пайдаланылатын тетіктер;
−қалып жұмысында ... ... ... ... ... ...
+ Қалыптарды жобалаудың реті мен этапы
Қалыпты жасаудан бұрын келесідей мағлұматтар болу керек:
* техникалық талаптары бар қалыпталатын тетік сұлбасы;
* қалыпталатын ... ... ... ... ... технологиялық жоспары;
* үрдістер картасы;
* жабдықтың техникалық сипаттамасы.
Осы ... біле ... ... типі мен оның ... таңдаймыз. Қалыпты жобалаудың бұл этапы ең күрделі болып саналады, себебі: қалып конструкциясын дұрыс таңдауға көптеген басқа да ... әсер ... ... ... ... ... пішіні мен өлшемдері, қалыптау дәлдігі, материал пішіні (қаңылтыр, жолақ, қалдық), цехтың қалыптау жадбықтары, құрал - ... ... ... ... және т.б. ... ... Ең шешуші фактор экономикалық, яғни өндірілетін тетік ... мен ... ... ... ... болып табылады.
Көп жағдайда қандайда бір тетік қалыбын үш тәсілмен жасауға ...
* бір ғана ... ... ... ... жасауға болады;
* бірізді әсерлі қалыбы;
* қосарластырылған әсерлі қалыбы.
Қалыптау әдісі мен қалып түрін дұрыс таңдау үшін жоғарыда ... ... ... жөн, әсіресе экономикалық.
Қалып типін таңдағаннан кейін қалыптау ... әсер ... ... ... ... табақша, бағана), тіреуіш типтері, қыспақ, шешіп алушы (съемник) және басқада бөлшектерін таңдау мәселесін шешу керек.
Қалып конструкциясы жоғары ... ... ... алуды, максимальді өндірісті, тасымалдау кезінде қажетті төзімділікті, қалыптың өзіндік құнының жоғары болмауын және техникалық қауіпсіздік талаптарын қамтамасыз ету ... ... ... бөлімі өндіріске қажетті технологиялық есептеулерден тұрады. Оның ішінде қаңылтырды пайдалану коэффициентін есептеп пішу, қалыптау күшін есептеу, қалыпқа түсетін қысым ... ... ... мен ... ... саңылау мөлшерін анықтау, сотан мен ұяқалып өлшемдерін және ... ... әдіп ... ... ... ... бөлшектерін төзімділікке тексеру, серіппені зерттеу.
+ Бірізді әсерлі шағу қалыбы мен қалыпталатын тетікке қойылатын технологиялық талаптар
Өндірісте тесуге және ... ... ... ... шағу ... ... пайдаланылады. Мұндай қалыптарда баспақ сырғанығының екі немесе одан да көп бірізді жүрісінде тесігі бар ... ... Бұл шағу ... ... ... және ... тетіктің өзіндік құнын төмендетуге мүмкіндік береді.
Бірізді әсерлі шағу қалыптары жолақты бағыттап ... ... ... ... ... ... ... Тіреуіштері бар қалыптар материал қалыңдығы 3мм аса болғанда пайдаланылады. Егер материал қалыңдығы 2 мм аз ... ... ... бар ... ... жөн. ... тіреуіштер сынып кетеді. Сондықтан жанында арналасқан қайшысы бар қалыптар пайдаланылады.
Бірізді әсерлі қалыптары бағыттаушы ... ... ... ... ... ... мен ... талаптарды сақтай отырып, қарапайым және үнемді тетік ... ... ... ... ...
Қаңылтырды суықтай қалыптау тетіктерінің негізгі технологиялық корсеткіштері келесідей:
* материал қалдығын азайту;
* үрдістер санын ... ... ... механикалық өңдеу қажет емес;
* қалыптауға керекті жабдықтар саны аз және ... ... ... ... ... ... ... арзан болуы басты технологиялық көрсеткіш болып табылады.
Пішін өзгертуді қамтамасыз ететін қалыптың жұмысшы бөлшектерін жасау және деформациялау күші ... ... ... ... өзгертуін шағу үрдісі кезінде анықтайды. Тетікті қалыптау кезінде тетік материалын таңдау ... ... Ол ... түрі мен ... ... ... факторларына әсер етеді. Металл технологиялық және механикалық қасиеттеріне қарай таңдап алады.
Машина жасау саласында сапалы, қалыңдығы жұқа болаттар ... Бұл ... және ... қасиеттері жоғары арзан металл. Берілген тетік берік әрі төзімді болу ... сол ... ... ... ... ... болат 45 таңдадық МЕСТ 1050 - 88.
1.3 Тікбұрышты және ... ... пішу және әдіп ... ... ... пішу ... ... оларды жолақта аналитикалық жолмен орналастыру мүмкін емес. Сол себепті жиі графикалық әдісті қолданамыз. Ол үшін қағаздан шағылатын тетік ... ... ... ... ... ... ... қалыңдығына байланысты әдіп мөлшерін ескере отырып қаңылтыр бетіне қағаздан кесілген тетік сұлбаларын орналастырып, ең тиімді пішу түрін таңдаймыз.
Пішудің ... ... ... ... және ... тетік материалын пішеміз (сурет 1). Пішудің түрлері: тура ( сурет 1, а), көлбеу (сурет 1,б), қарсы тура (сурет 1, в және г), ... ... ... 1, д), ... (сурет 1, е), көп қатарлы (сурет 1, ж), әдіппен кесу (сурет 1, з). Пішудің ... ... ... пішу ... ... ... болады.
Сурет 1 - Пішудің түрлері
Әдіп мөлшері шағу үрдісіне және тетік сапасына әсер ... ... ... ... ... ... ... әдіп мөлшері аз болу керек. Әдіп қалдық мөлшерін арттыратындықтан әдіптің мөлшерін таңдағанда осыны ескеріп аз мөлшерін ... ... ... аз ... ... Әдіп мөлшері жолақтың төзімді және қатты болуын, жұмысшы ... ... ... ... ... ... ... материалдың кермелеу кезінде бүрмелену болмауын қамтамасыз ету керек. ... қоса әдіп ... ... ... әсер ... Егер әдіп аз ... қалып беріктігі де төмендейді.
Әдіп мөлшері материал түрімен ... ... ... түріне және өлшемдеріне, пішу түріне байланысты. Материал қалыңдығы s=0,2/0,5 мм дейінгі тетік арасындағы әдіп мөлшері а1=1,2/2,5 мм, ал ... ... мм, ... мм әдіп мөлшері а1=(2,0/0,8)s мм, а=(2,5/0,9)s болады.
+ Қаңылтыр материалды пішу
Металды үнемдеу және қалдық мөлшерін азайту қаңылтырды ... ... аса ... ... ірі ... Қаңылтырды пішу тетіктің сапалы болуын, металл үнемділігін, жоғары өнімділікті, қарапайым қалыпты қамтамасыз ету керек. Пішудің үнемді болуы әдіп ... ... ... ... ... ... жоғарыда аталған талаптардың біріне сәйкес келесідей тіреуіш типтес тетік берілген. ... ... ... b=14мм, тесіктердің арақашықтығы центрден есептегенде l=25мм, тесік d1=5мм, d2=7мм (сурет 2). Қаңылтыр
Сурет 2 - ... ... ... ... ... ... енін келесі формуламен анықтаймыз (1) [2] 110 бет ... ... ... - ... ... 1[2] 7 бет;
a = 2;
- тетік ұзындығы, мм;
= 48-0,75;
-жолақ еніне шақтама, гильотенді ... ... ... жаю ... қабылданады, кесте 5 [2] 13 бет;
=0,6 мм;
- бағыттаушы планка мен жолақ арасындағы ең кіші саңылау, кесте 7 [2] 15 бет;
= 1 ... ... ... ... ... ... кесте 7 [2] 15 бет;
=0,3;
- базалық планкадан қадамдық пышаққа дейінгі немесе қадамдық пышақтар ... ... ... 74 тең деп ... ... қадамы (пышақ ұзындығы):
- дайындама енінің номинальды мәні;
- ... 1 ... ... [2] 7 ... ... 3 - ... жаю
Қаңылтырды ұзындығы бойынша пішу суретте 4 келтірілген.
Қаңылтырдан алынған жолақ саны (2):
(2)
Жолақ санын 19 деп қабылдаймыз.
Жолақтан ... ... саны ... ... 19 деп ... ... тетік саны (4) :
(4)
Тетік санын 361 деп қабылдаймыз.
Қаңылтырды пішу ... ... ... ... анықтаймыз
Сурет 4 - Ұзындығы бойынша пішу
Қаңылтырды бойлық пішу суретте 5 ... ... ... саны ... ... 9 деп ... саны (7)
(7)
Жолақ санын 30 деп қабылдаймыз.
Жолақтан алынатын ... саны ... ... 380 деп ... жаю ... ... ... ... ... 5 - ... жаю
+ Тетіктің технологиялық үрдісі
Тетіктің технологиялық үрдісін жасау үшін бірізді әсерлі шағу ... ... ... ... ... ... ... құнының арзан болуын қамтамасыз етеді. Қалып пішіні тетік пішінімен анықталады және тесу қалыбы болып есептеледі. Бұл қалыптың технологиялық ... ... ... ... үш тесік тесіледі, олардың екеуінің d1=5мм, d2=7 мм;
−баспақтың екінші жүрісінде тетіктің негізгі пішіні бойынша шағып алу үрдісі жүреді.
Дайын тетік пен ... ... ... ... ... шығарып алады.
1.6 Қалыптау операциясын орындау үшін қажетті күштерді анықтау
Қаңылтырды жолақтарға кесуді гильотенді қайшыларда орындаймыз, мұнда = 1030/
Тесу күші (10)
(10)
Бірізді ... ... ... шағу және ода ... тесу үшін ... ... мына ... анықтайды (11):
(11)
мүнда - шабу контурының периметрі
- Тесілетін тесік периметрлерінің қосындысы
Баспақтың қажетті күші (12):
(12)
Қалыпты күші 230 кН ... ... ... ... әсерлі шағу қалыбының жұмыс істеу принципі
Бұл қалыптар жанында орналасқан жолақты бағыттап отыратын қайшысымен ерекшеленеді. Қайшылар параллель немесе қалыптың ... ... ... ... ... ... бойынша орнату жолақты толығымен пайдалануға жағдай жасайды. Қайшылары (1 және 3) ... ... ... ... ... сурет 6 көрсетілген.
Қалыпта жұмыс келесідей ретпен жүргізіледі. Қалыптаушы жұмысшы жолақты тіреуштің астарына 2 ... ... екі ... ... ... ... Баспақтың бірінші жүрісінде 5 және 7 сотандармен үш тесік тесіледі және қайшымен 1 жолақтың сол жағындағы тілімін ... ... Ал ... ... ... А ... ... тіреуштің астарына тірелуін қамтамасыз етеді. Баспақтың келесі жүрісінде ... 6 ... ... ... ... ... ... және бастапқы сотандармен үш тесік тесіледі, жанында орналасқан қайшымен келесі жолақты шағу үрдістері жүргізіледі.
Сурет 6 - ... ... ... ... ... оң ... ... қайшымен 3 жұмыс істеу басталады және жолақ ... ... 4 ... ... бірнеше жүрісінен кейін жұмысты автоматты түрде орындауға болады. Себебі жолақ қалыпқа толық орнатылып екі жағынан да бағыттаушыға ... ... бар ... басты артықшылығы баспақты тоқтатпай жұмыс істеуге болады. Сонымен қатар қалыптар ... ... ... ... ... етеді.
1.8 Қалыптың жұмысшы бөлшектерінің пішіні мен өлшемдерін анықтау
Шағу мен тесуге арналған ұяқалыптың өлшемдерін анықтаймыз. Тетіктің ... мен ... ... шағу және тесу ұяқалыптары таңдап алынады. Ұяқалыптың көп қолданылатын ... ... ... s=2мм ұяқалып бұрышы 30/90, сурет -7).
Сурет 7 - ... ... ... ... ені
DM = (Dном + +z)+м ... DM - ... ... мөлшері; Dном - тетіктің номинальді мөлшері; +м - ұяқалыпты жасауға қойылатын әдіп ... - ... әдіп ... ... ... 5 мм, z=0,05 ... = 110 мкм = 110* 10-3 мм = 0,11 мм ... ... ... ... = (5+0,11+ ... ... ... пішіні бойынша шағу кезінде шағылатын тетіктің өлшемдері мен әдіп ... ... ... ... ... ... деп ... шағу және тесу мөлшерін анықтаймыз. Сотанның да пішіні мен мөлшері тетік пен оның қалыңдығына байлансты таңдап алынады. Сотанның көп қолданылатын ... түрі 8 ... ... 8 - Сотанның пішін түрі
Сотанның ... ... ... ... келесідей формуламен анықталады:
dп = (dном + )-п, ... dn - ... ... ... = 110 мкм = 110 Ч 10-3 мм = 0,11 мм ... мөлшері бойынша 10/18мм)
dп1 = (5 + 0,11) -0,012 = 5,11-0,012
dп2 = (7 + 0,11) -0,012 = 7,11-0,012
Тетіктің сыртқы пішіні бойынша ... ... ... ... ... ... пен сотан ұстағыш түрі мен мөлшерін анықтаймыз. Ұяқалып пен сотан ұстағыштың пішіні мен мөлшерін бекіткіш және бағыттаушы тетіктер мен ... пен ... ... орналасуына байланысты таңдайды. Ұяқалыптың конструкциялық элементі а = В = 35 мм (тетіктің ені), c = ... + 0.8 * HM
HM = 10 + (5 * s + 0,7 * (Z + B)^0,5) * k' ... = 0,8 (1, таб. 5.2, с. ... Нм - ұяқалыптың қалыңдығы, S - шағылатын тетіктің қалыңдығы, Z - ... ... B - ... ... = 10 + (5*2 + 0,7 * ... * 0,8 = 61,76 ... = ... + 0,8 * 61,76 = ... =59 ... = Z + 2 * c + d = 60 + 2 * 59 + 14 = ... = b + 2 * c = 192 + 2 * 59 = ... = a + 2 * c = 35 + 2 * 59 = ... ... Нпд пен ұяқалып ұстағыштың Нмд биіктігін келесідей формуламен анықтайды:
Нпд = (0,6...0,8) Ч Hм = ... ... = 16 ... = Hм = 20,8 ... - ... ... (бағаналар, цилиндрер) байланысып тұратын астыңғы және үстіңгі іргетасы. Табақшаның түрі баспақ сырғағы мен үстелінің беріктігіне және қалыптың конструкциялық қолданылуына байланысты ... ... ... ... байланысты МЕСТ 13124 - 75 табақша түрін таңдаймыз (сурет 9)
Сурет - 9 ... ... ... ... тесік мөлшері ұяқалыптағы тесік мөлшерінен 3...10 мм аралығында үлкен етіп алынады.
Бағыттаушы төлке мөлшері баспақ сырғағының ... және ... ... ... ... таңдап алынады. МЕСТ 16715 - 71 бағыттаушы ... ... ... ... ... ... 10).
Сурет 10 - Бағыттаушы төлке
Беті тегіс МЕСТ 13118 - 75 бойынша 11 суретте ... ... ... түрін таңдаймыз.
Сурет 11 - Бағыттаушы бағана
Саңылау мөлшері шағуға, тесу жұмысына, кесу сапасына, тетіктің дәлдігіне, жабдықтың ... мен ... әсер ... Тесу мен ... ... саңылау [4] кесте - 9 аламыз, z=0,05 мм
2 Қаңылтыр материалды ию үрдістері
Ию - ... ... ... ... оның ... жазық дайындамадан қалыптар арқылы иілген кеңістікті тетік алынады.
Ию бірбұрышты, екібұрышты, төртбұрышты және көпбұрышты (12 сурет, а-г) ... ... Июге ... ... жазық дайындамада ернеу ию операциялары жатады, мысалы, әртүрлі терезелердің және есік ... ... ... емес ... және т.б. тетіктерді жасау кезде (12 сурет, д,е,ж).
Ию басқа да операцияларымен қатар жүруі мүмкін - ... алу, шағу және ... ... ... жұқа ... ... ... және ұзын тетіктерді қалыптау материалды созып июмен іске асырады (12сурет, ... ... ... баспақтарда, горизонталды ию машиналарыңда, гидравликалық баспақтарда, сонымен қатар арнайы ию білдектерде, автоматтарда іске асады.
Сурет 12 - Ию ... ... ... тетіктер пішіні
2.1 Ию кезіңде дайындаманың өлшемдерін анықтау
Июдің негізгі екі түрі ... ... ... ... егер r < 0,3s болса бұрышпен жұмырлаусыз (салыстырмалы үшкір қырымен).
Ию кезіңде дайындаманың өлшемдерін, сонымен қатар сотанның минималды жұмырлау радиусын ... үшін ... ... деформацияның орнын білу қажет (сурет 13).
Сурет 13 - Жіңішке жолақтарды ию ... ... (σ) және ... ... ... ... жағдайы үшін, мысалы үлкен жұмырлау радиуспен ию кезіңде, бейтарап қабатты жолақ қалыңдығы s ортасынан ... деп ... оның ... ... радиусы ρ = г +s/2 анықтайды. Илемділік деформация жағдайы ию кезіңде кішкентай радиуспен дайындамаларды жұмырлауы кезіңде, иіліс ... ... ... және ... ... ... ... қарай ығысуымен іске асады, ал жіңішке жолақтар үшін (b < 3s), сонымен қатар, ... қима ... ... іске ... қалыптауда негізінен ені қалыңдығынан бірнеше есе үлкен жалпақ дайындамаларды июмен жиі ... ... b / bср ... тең деп ... ... ... мына ... анықтауға болады
Q=(rs+ε2)∙εs ... r - ... ... s - ... ... ε - ... коэффициенті.
Q=rs+ε2∙εs=31,5+0,9852∙0,985∙1,5=3,68
Ию кезіңде жіңішкеру коэффициенті ε материал түрінен, иілістің салыстырмалы радиусынан r/s және ию ... ... ... болады.
Кесте 1-де болат 10-20 жалпақ дайындамаларды ию жағдайы үшін ε және х0 коэффициент мәндері ... 1 - ... ... ... 90° (PI/2 рад ) бұрышына ию кезіңде εжәне х0 коэффициенттері.
r/s
0,10
0,25
0,50
1,0
1,5
2,0
3,0
4,0
5-тен астам
ε
0,82
0,87
0,92
0,96
0,975
0,985
0,992
0,995
1,0
X0
0,28
0,32
0,37
0,42
0,44
0,455
0,47
0,475
0,5
Берілген ілмек типтес тетіктің сұлбасы 14 ... ... ... ... сай ию үрдісі бұрыштары жұмырлау, яғни берліген радиусқа сәйкес иілу керек. Бұл ... ... ... анықтау үшін тетікті ұнғылау әдісімен қолдану керек. Бұл әдістің негізі ию кезіңде бейтарап сызық өзінің бастапқы өлшемдерін сақтап қалады және xos ... ... ішкі ... жұмырлау орындарында орналасқан. Сондықтан, күрделі тетіктің дайындама ұзындығын анықтау үшін бейтарап ... ... ... иілетін бұйымның тіксызықты бөлімдер ұзындықтарын жұмырланған бөлімдер ұзындықтарымен ... ... 90° (PI/2 ... бір ... ... үшін, дайындама ұзындығы мына формуламен анықталады:
Сурет 14 - Ілмек типтес тетік сұлбасы
L=l1+l2+l3+l0= l1+l2+l3+PI2(r+x0s) ... - ... ... ... ... коэффициент, оны 10 кестеден тандаймыз [1] 145 бет.
= 0,44
L = 40+50+40+3,142(1,5+0,44·1,5)·2=136,8 мм
L = 136 мм
2.2 Бастапқы материалды кесу, пішу және ... ... ... ... 1,5мм ... илемделіп алынған болат 10кп берілген.
7-кестеге [2] сәйкес материалдың келесі механикалық қасиеттер берілген.
-беріктік шегі σв=380МПа;
-кесуге кедергісі σср=250МПа;
-аққыштықтың физикалық шегі σТ=210МПа;
-салыстырмалы ұзаруы ... ... ... ... ... шағу ... ... бірізді қалыптарды орындайтындықтан жолақ енін келесі формуламен анықтаймыз [2] 110 бет (сурет 15).
(18)
мұнда - ... ... 1[2] 7 бет;
a = ... ... ... мм;
= 136-0,75;
-жолақ еніне шақтама, гильотенді қайшыларда қаңылтырды жолақтарға жаю кезінде қабылданады, кесте 5 [2] 13 бет; =0,4 ... ... ... мен ... ... ен кіші ... ... 7 [2] 15 бет; = 1,2 мм;
- бағыттаушы планкалар арасындағы арақашықтыққа шақтама, кесте 7 [2] 15 бет; ... ... ... ... ... ... ... қадамдық пышақтар арасындағы арақашықтық
- 143 тең деп қабылдаймыз;
Қалыптау қадамы (пышақ ... ... ... ... ... далдаша мәнін 1 кестеден таңдаймыз [2] 7 бет;
=1,5 мм.
Сурет 15 - Жолақты жаю
Қаңылтырды ұзындығы бойынша пішу 16 ... ... ... ... ... ... 9 деп ... алынатын тетік саны
(21)
Тетік санын 20 деп аламыз.
Қаңылтырдан алынатын ... ... ... 198 деп қабылдаймыз.
Қаңылтырды пішу коэффициенті
= ... ... ... 16 - ... бойынша пішу
Қаңылтырды бойлық пішу 17 суретте келтірілген.
Қаңылтырдан алынатын ... ... ... 4 деп ... ... ... 44 деп ... алынатын тетік саны
(26)
Тетік санын 176 деп қабылдаймыз.
Қаңылтырды жаю коэффициенті
= ... ... ... 17 - ... жаю
2.3 Қалыптау операциясын орындау үшін қажетті күштерді анықтау
Қаңылтырды жолақтарға кесуді гильотенді қайшыларда ... ... = ... ... ... ... ... шағу және ода тесік тесу үшін қажетті күшті мына формуламен анықтайды:
(29)
мүнда - шабу контурының периметрі
- Тесілетін ... ... ... ... ... күші 400 кН баспаққа орналастыру керек.
Ию екі бұрышты болғандықтан ию күші келесі формуламен анықталады кесте 23 [1] 72 ... В - ... ені (ию ... ұзындығы;)
k2 - екі бұрыштық ию үшін ... ... 25[1] 73 ... = ... 19 кН қабылдаймыз.
Баспақтың қажетті күші
Қалыпты күші 63 кН аз емес баспаққа орналастыру керек.
2. 3 Ию үрдісінің серпілу ... ... ... ... ... серпімді деформациясын ескеру керек, оның нәтижесіңде бұйымның июден ... ... ... ... ... ... Тетік негізінен деп айтады. Сондықтан ию үшін қалыптарды жасау және жобалау кезіңде материалдың серіппелу мөлшерін ескеру керек. Июден кейін берілген ... және ... алу ... ... кейін қалыптағы (сотанда) радиус және бұрышын серіппелу мөлшеріне дейін азайту керек.
Тәжірибелер ... ... ... негізінен материал түрінен және материал қалыңдығынан, тетік пішінінен, июдің салыстырмалы радиусынан және ... ... ... ... ... аққыштық шегі жоғары болған сайын, салыстырмалы радиусы r/s үлкен болады және материалдың қалыңдығы s ... ... ... тең ... ... де ... ... Екібұрышты июден қарағанда бірбұрышты ию кезіңде серіппелуі үлкен болады. Екібұрышты ию жағдайында серіппелу мөлшеріне ұяқалып және сотан арасыңдағы ... әсер ... ал ... ... ... ... ... келеді.
Болат тетіктерін екібұрышты ию жағдайы үшін серіппелу бұрышы β Б.В.Рябининнің тәжірибе мәліметтері бойынша келесі арақатынастардан [4] ... ... r/s және ию ... α-ға ... 10,45 және Ст 1 ... таңбалары үшін 90°-пен ию бұрышы кезіңде
β= 0.43 (r/s) - 0.61 (68)
болат 35 және Cт 5 үшін
β= 0.79 (r/s) - 1.62 ... ию ... үшін β ... ... ... ал ... ... үшін осы пайызға азаяды.
П- тәріздес тетіктерді серіппелу бұрышын ... үшін оның ... ... 2 ... ... (0,6-0,70 коэффициентіне көбейтіп) немесе В.П. Романовский формуласы бойынша табамыз [3]
tgβ= 0, 75(Liσт)/(ksЕ) ... Li=rм+ ... ал rм және rп - ... және сотанның жиегінің жұмырлау радиусы; β - ... ... ... ... 0, 75(Liσт)/(ksЕ)=0,75(3,68+3,68+1,255∙250)/ 0,455∙2∙0,985=1794≈tg85⁰
Қалыпты қалыптарда үлкен радиус бойынша ию кезіңде (r/s>10) ию ... ... ... тек ию ... ... ғана ... сол сияқты радиус бойынша да түзетулер енгізілу қажет. Теориялық және тәжірибелік зерттеулер негізіңде r/s >10 болса, ию қалыптарының ... және ... ... ... қамтамасыз ететін салыстырмалы жәй формулалар алынған. Әртүрлі материалдар үшін сотан радиусын сурет 61 көрсетілген диаграммалар бойынша анықталады [1]-дан.
2.4 Бірізді әсерлі ию ... 18 ... ию ... ... Бұл ... тесу, шағу және ию үрдестерімен жасалатын тетіктерге арнлған. Тетік баспақтың екі жүрісінде жолақтың бірізді ... ... ... ... ... ... жүрісінде дайындама тіреуішке 5 дейін итереді. Сонымен қатар сотанмен 4 оның бір ... ... ... және ... 1 мен ... 2 көмегімен тесік тесіледі. Кесілген бөлігі баспақтың сол жүрісінде ию сотанымен 3 ... ... ... ... ... ... ... қалады. Баспақтың екінші жүрісінен кейінгі тетіктер жарамды болып есептеледі.
Сурет 18 - ... ию ... ... 4 ... ... ... ... штиф 6 пен серіппе 7 арқылы жүзеге асады.
Ию ... ... беті ... ... ... ... ... үшін, ию күшін азайту мақсатында қалып беті мен ... ... ... ... қатар майлау қалып бетін суытады және желінуін болдырмайды, тетік қалып бетіне жабыспайды. Майлау тетікті қалыптан итеріп шығаруды ...
2.5 ... ... ... ... есептеу
Тақта қимасының қажетті кедергі моменті
при Р = 316,8 кН и Дпл = 100 мм:
(33)
Қалыптың төменгі тақтасының қажетті ... ... және =95 мм ... ... = 45 мм деп қабылдаймыз.
Осы қалып үшін диоганаль орналасқан екі бағыттауыш таңдаймыз, бағыттағыш бағана диаметрі Fпл=810 см2 болған ... = 32 мм деп ... ... ұяқалы пен сотан және басқада негізгі элементтерінің орындаушы өлшемдерін келесі формуламен есептейді есептейді:
o
Lп = (Lн + Пи) ... = ... = 75,5-0,8 ... = (21+0,4)-0,08 = 21,4-0,08 мм
LП3 = (5+0,025)-0,08 = 5,25-0,08 мм.
o
13 ... ... [2] 64 бет, ... lH = 75h 14; Пи = 0,5 мм; М =П= 0,14 ... lH = 21h 14; Пи = 0,4 мм; М =П= 0,12 ... lH = 5h 14; Пи = 0,25 мм; М =П= 0,08 ... ... бойынша [2] 66 бет анықтайтындар:
- lH = 75h 14; Z = 0,180мм; Z = +0,050 ... lH = 21h 14; Z = 0,180 мм; Z = +0,050 ... lH = 5h 14; Z = 0,180 мм; Z = +0,050 ... ойықтың өлшемдерін пуансон бойынша саңылаумен пысықтайды
Z = ... ... ... = 49-0,15 ... = 12 мм.
Бағыттаушы төлкелердің арасында арақашықтық, формула 37[2] б.118:
(37)
мұндағы - ... ені, ... = ... - ... пен төлке арасындағы кепілді саңылау, кесте 7[2] б.15
Zн = 1,0 мм
1 - Zн, саңылауына ... ... 7[2] б.15
1 = 0,35 ... ... = 137+0,35 ... қадаммен қию жиегінен бағыттаушы төлкеге дейінгі арақашықтық, формула 38 [2] б.119:
= (Ад + 2а) нж ... Ад - ... ... ... =30 ... - ... өлшемі,
а = 3 мм;
0,25[1] = 0,1 мм
ар = 136 мм, вр = 30 мм, kм = 1,0 ... ... ... ... және 20[2] б.77-78 диаметрді, санын және винттер мен штифтерді бекіту координаттарын анықтаймыз.
3 Жабдықты таңдау
Баспақты таңдау келесі түсніктемелерден шығады:
1)Баспақ түрі және ... ... ... ... күші ... үшін ... етілетін күштен жоғары болатын талап етіледі,
3)Баспақтың қуаты ... ... үшін ... ... ... үшін ... болу ... жабық биіктігі сәйкес болу немесе қалыптың жабық биіктігінен үлкен болу қажет.
5)Үстелдің және ... ... ... ... ... ... және ... мүмкіндігіне сай болу қажет;
6)Баспақ қызмет ету ыңғайлығы және ... ... ... ... сәйкес болу қажет.
Сонымен бірге баспақ түрлерінің минимальды ... ... ... әдебиеттер бойынша таңдаумыз (6).
3.1 Тіреуіш және ілмек типтес тетікке арналған жабдық түрін таңдау
Тіреуіш типтес теіктің қалыптағы тесу күші ... шағу күші Р ... ... мен ... ... 230кН ... ... баспағын таңдаймыз .
Баспақтың талап етілетін жүрісі - 20 мм.
Сырғақтың жүрісі өзгереді 80 - 20 мм = ... ... 60/2 = 30 ... ... ... үлкейеді 280+ 30 = 310 мм.
Қалып табақшасының қалыңдығын ескергенде 310 - 65 = 245 мм.
Қалыптау кеңістігінің межін реттеуді ескергенде 245 - 65=180 ... ... ... 180 Ншт 245 мм ... тесу күші Р=13кН,р шағу күші Р ... ию күші ... ... қажетті күші Р=260кН.
Күші Р=400 кН, КД218В моделді қарапайым әсерлі ашық баспақ.
Баспақтың технологиялық ... ... кН ... ... жүрісі, мм ... ... ... мин ... өлшемдері, мм ... ... ... мм ... ... ... қуаты,квт ... ... мм ... салмағы,т ... ... ... ... бөлек төлемдерді:
Тележка, артқы тіректің планкасын көтеру механизмі, тасмалдағыш, ... ... бөлу және ... ... беріледі.
4 Экономикалық бөлім
Нарық экономикасы жағдайында ел шаруашылығының негізін сан ... ... ... орта ... ... ... ... болмасын ірі зауыт бола ма, орта немесе ... ... бола ма ... ... ... ... ... жаңа техниканың жобалау жұмыстарын орындағанда, бизнес-жоспарды дайындағанда экономикалық дәлелдемедегі есептеу жұмыстардың әдістері бір бағытпен жасалады, қолданылатын әдістердің айырмашылығында көп өзгерістер ... ... ... ... екі ... ... ... капитал - бұл еңбектің барлық техникалық құралдары (өндірістік үй, жабдықтар, тасымалдау құралдары,және т.б.).
2.Айналым ... - бұл ... ... ( ... материал, өңдеуі бітпеген өнім, ақшасы келіп түспеген дайын өнім және т.б.)
4.1 Негізгі өндірістік қорларды есептеу
Негізгі өндірістік қор дегеніміз - бұл ... ... ақша ... ... ... ... ... жұмсалған каржының есебін шығару керек. Бұл жабдықтар саны осы дипломдық жобаның 3 бөлімінде анықталған.
Кесте 2 - ... ... ... ... ... ... ... саны, данамен
Барлық қосынды
қуатының мәні, кВт
Жабдықтардың бір данасының сату бағасы, тг
Барлық жабдықтардың сату ... ... ... ... ... жұмсалған қаржыны оның сату бағасына, тасымалдау мен монтаждауға жұмсалған шығындарды ... ... ... бұны ... ... құны деп атайды. Орта есеппен жабдықтардың алғащқы құнының мәнін төмендегідей формуламен есептейді:
Ақ = Сқ +0,03Сқ+0,07Сқ =1,10Сқ ... ... Ақ - ... ... ... Сқ - жабдықтардың сату құны, теңгемен
Сонымен, тасымалдау мен монтаждауға жұмсалатын шығынның орта есеппен сату ... 10 ... ... ... ... құнын есептеп шығару үшін төмендегідей көрсеткіштерді анықтап алу қажет:
* Цехтың жалпы ... ... ... ... 1 м2 ... ... ... 10,8м болады. Цехтың жалпы өндірістік ауданын цехтың биіктігіне көбейтсек , цехтың көлемі шығады. Өндірістік үйдің 1м2 құны 20 мың ... ... ... құны мына ... ... ... А·Н·П=432·10,8·4000=18662400 ... Fқ - ... ... мың ... - ... ауданы
Н - цехтың биіктігі
П - цехтың 1 м2 бағасы
Энергетикалық жабдықтар - бұл ... ... ... мөлшерін өндірістік жабдықтардың алғашқы құнынан 3 пайыз шамасындай алуға болады. ... ... Бұл ... 4 ... ... ... Бір баспақтың орташа құны 935 мың теңге тұрады.
Аспаптар мен қондырғылар - ... ... ... ... жабдықтардың құнының 10 пайыз мөлшерінде алуға болады.
Электронды есептеу техникасы - ... ... ... ... өндірістік жабдықтардың құнынан 10 пайыз мөлшерінде алуға болады.
Бақылау және өлшеуіш аспаптары - бұлардың ... ... ... ... 5 ... ... алуға болады.
Жүк тасу құралдары - бұларға жұмсалатын қаржының мөлшерін технологиялық процесте қолданылатын көлік құралдарының түріне, санына қарай ... ... және ... ... - ... инвентарларға мыналар жатады: столдар, шкафтар,оргтехникалар,т.б. жатады. Бұларға жұмсалатын қаржының ... ... үй мен ... ... 0,01 ... ... алуға болады.
Кесте 3-Негізгі өндірістік қорлардың құны және жылдық ... ... ... ... ... аталуы
Алғашқы құны,теңге
Амортизазиялық жарнаның мөлшері, %
Жылдық амортизациялық жарна, теңге
1 Өндірістік үйлер және құрылыстар
13996800
5
699840
2 Өндірістік жабдықтар
2390000
10
239000
3 Энергетикалық жабдықтар
78870
10
7887
4 Аспаптар мен қондырғылар
239000
20
47800
5 Электронды ... ... ... және ... ... Жүк тасу ... Өндірістік және шаруашылық инвентарьлар
1640
12
197
Барлығы
17256610
1020764
Жыл сайын негізгі өндірістік қордың тозуына байланысты амортизациялық жарна арқылы өндіріп ... ... ... ... ... ... кестеде әрбір элементтің амортизациясының нормасы келтірілген. Кәсіпорын ... ... ... ... ... ... ... есеп шотына аударып отырады.Жиналған амортизациялық қаржыдан элементтердің іске жарар мерзімі біткен ... сол ... ... ... ... жұмсалатын қаржы
Айналым қаражатының басты элементі - шикізат, былайша айтқанда материалдар. Бұл ... ... ... ... материалдарды ғана есептейміз. Материалдар екі топқа. Материалдар екі топқа бөлінеді - негізгі және көмекші.
Кесте 4 - ... ... ... қаржының мөлшерін есептеу
Көрсеткіштердің аталуы
Жалпы
Сомасы
1 Негізгі материалдың маркасы, аты
Болат 08кп
2 Өнімнің бірлігіне жұмсалатын материалдың :
а) қара салмағы, кг
ә) таза ... ... ... жұмсалатын материалдың көлемі, тоннамен
194
4 Материалдың бір тоннасының бағасы, ... ... ... материалдың жалпы сомасы, теңгемен
5820000
6 Өнім бірлігінің қалдығының салмағы, кг
1,2
7 Бағдарлама бойынша барлық қалдықтың салмағы, тоннамен
54
8 Қалдықтың бір тоннасының сату ... ... ... ... кездегі келетін табыстың мөлшері, теңгемен
174000
10 Бағдарламаға жұмсалатын негізгі материалдың құны мен қалдықтар құнының айырмасы,теңге
5658000
Көмекші ... ... ... ... ... қызмет атқаруға көмектесетін басқа да материалдар жатады. Қажетті көмекші материалдардың мөлшерін негізгі материалдың шамасын 2 пайыз көлеміндей алынады.
4.3 Энергиялар
Өндірісте ... ... ... бу, су, ... ауа жатады.
1) Электроэнергия - кәсіпорынның электроэнергияға қажетті екі түрге бөлінеді - өндірістік мақсатқа және ... ... ... ... ... ... жылдық шығынын мына формула боынша есептейміз:
Эт=Уж ·Р ·Кж·Кс·Бэ=4060·9,3·0,8·0,5·11,53=174139 ... Уж - ... ... ... ... ... ... қоры;
Р - барлық орнатылған жабдықтардың қосынды уақытының мөлшері, кВт;
Кж - ... ... ... пайдалануын сипаттайтын жүктеу коэффициенті,орта есеппен бұл коэффициенттің мөлшерін мына шамада аламыз 0,8 - 0,9;
Кс - ... ... оны 0,4 - 0,6 ... аламыз;
Бэ - электроэнергияның 1 кВт бағасы, теңгемен.
б) Жарық түсіру үшін электроэнергияның жылдық шығыны ... ...
- ... ... 1м2 жерге 1 сағаттың ішінде 30 кВт электроэнергия жұмсалады;
- Жарық әлеуетінің жылдық мөлшері екі кезеңде 2400 сағат.
Эжт=432·2400·(30/432) =62200 ... 1 кВт ... 11,53 ... болса, онда электроэнергияның шығынын ақшамен есептегенде:
Эжт=62200·11,53 =717166
2) Будың шығыны. Будың шығыны тұрмыстық қажетке ғана есептеледі. Оны мына ... ... ... ... V - ... ... ... м3; ... - ... бағасы, теңгемен.
3) Судың шығыны. Өндірістік қажетке судың шығыны мына формула бойынша ... ... Бс ... ... ... q - жабдыққа жұмсалатын су мөлшері,литр;
Уж - жұмыс уақытының жылдық қоры, сағат;
Кж - ... ... ... ... су мына ... ... анықталады:
Q=Ж·Нс·Ккс1000 Бс=15·40·2551000 ·150=22950 ... Ж - ... ... ... - ... жұмысшыға судың нормасы, литр;
Ккс - бір жылдағы календарлық күндер саны.
4) Тығыз ауа. ... ... ... ... ... ... ... Машина жасау саласын жабдықтарды желдетіп тазалау үшін тығыз ауа ... ... ... ... үшін ... ... ... шығыны мына формуламен анықтаймыз:
Шта=Жс·Ужк·Нта·Бта=2·4015·1·200=160600 ... Жс - ... ... - ... уақытының жұмыс қоры;
Нта - тығыз ... 1 ... ... ... - ... ... 1м3 ... Аз құнды тез тозғыш аспаптар мен қондырғылар - бұл ... ... ... ... жабдықтардың құнынан 3 пайыз мөлшерінде алынады.
Кесте 5 - ... ... ... ... ... ... ... ішінде:
а) технологиялық қажетке
б) жарық түсіруге
174139
717166
2 Тығыз ауа
160600
3 Судың шығыны
а) өндірістік қажетке
б) тұрмыстық ... ... ... Аз құнды тез тозғыш аспаптар мен қондырғылар
71700
Барлығы
2114122
4.4 Жұмысшылар мен қызметкерлердің жалақыларының ... ... екі ... ... - ... және ... Негізгі жұмысшылар дайындалып жатқан өнімнің өндіріс процесіне тікелей қатысушылар. Көмекші ... ... ... тікелей технологиялық процеске қатыспайды, олардың мақсаты негізгі жұмысшыларға қызмет жасау. Бұлар - жөндеушілер, тасымалдаушылар, ... т.б. ... ... ... ... инженерлері, инженер- экономистер, есеп-шот қызметерлері және кіші қызмет атқарушылар жатады.
Жұмысшылар саны мен құрамы дипломдық жобаның 5 бөлімінің 5.5 кестесінде ... ... ... ... ... мына ... бойынша есептейміз:
Енж=Жн·У·Ст=7·1840·300=3864000 ... Жн - ... ... ... - ... ... ... сағатпен;
Ст - разряд бойынша сағаттық тарифтік ... ... ... ... ... ... еңбек ақымен қатар бірнеше түрлі төлемдер жасалады, сол төлемдердің мөлшері мөлшері тарифтік еңбек ақыдан орта есеппен ... ... 6-7 ... ... ... ... қатар сыйлықтың шамасы 30 пайыз болсын. Жұмысшыларға демалысқа шыққанда қосымша еңбек ақы төленеді, оның мөлшері жылдық жалақысынан 9 ... ... ... негізгі жұмысшылардың жылдық еңбек ақылары:
Жнж=1,46Енк=1,46·3864000=5641440 ... ... ... ақылары мына формуламен анықталады:
Екж=Жк·У·Ст=5·1840·205=1886000 ... ... ... ... ... инженерлердің тариф бойынша жылдық еңбек ақылары мына формуламен есептеледі:
Ети=Ти·U·12=1·50000·12=600000 ... Ти - ... ... саны;
U - орта разря бойынша орта айлық тарифтік еңбек ақыларының мөлшері;
12 - жылдағы айларының саны.
Техника ... ... ... ... мына мөлшерде болады:
Wти=1,40· Ети=1,40·600000 =840000 ... ... - ... тариф бойынша жылдық еңбек ақылары мына формуламен есептеледі:
Еиэ=Тиэ·U·12=1·55000·12=660000 ... - ... ... еңбек ақыларымына мөлшерде болады:
Wти=1,40· Ети=1,30·660000 =858000 ... Кіші ... ... ... ... =Ккс·Ае·12=1·25000·12=300000 ... Ккс - кіші ... ... - орта ... ... ақылары;
12 - жылдағы айларының саны.
Кесте 6 - ТИҚ, ИЭ, ЕШҚ және КҚ ... және орта ... ... мен ... аталуы
Жалпы жылдық жалақы
Орта есеппен әрбір жұмыскерге келетін жалақы, тг
1 Негізгі жұмысшылар
5641440
81000
2 Көмекші жұмысшылар
2621540
52000
3 Техника инженерлері
840000
70000
4 ... және есеп шот ... Кіші ... ... ... статьялары
Кешенді статьяларға мыналар кіреді:
* Жабдықтарды күту мен пайдаланудағы шығындыр;
* Цехтық ... ... ... ... ... бір ғана ... ... статьяларды - жай статьялар деп атайды. ... мына ... ... ... ... ... қоры;
Өндірісте қолданылатын құрал-жабдықтардың күтімі мен пайдалануына қаржы жұмсалады. Сол шығындардың тізімі 7 кестеде көрсетілген.
Кесте 7 - ... күту мен ... ... сметасы
Статьяның аталуы
Қосынды жылдық шығын,теңгемен
1 Жабдықтарды күту үшін жұмсалатын материал
155971
2 Өндірістік мақсатқа жұмсалатын электроэнергия, тығыз ауа, су, бу
2161580
3 Жабдықтарға ... ... ... ... ... ... ... қамсыздандыру және зейнетақының қоры
5641440
3196304
4 Амортизациялық жарна:
а) өндірістік жабдықтар
ә) энергетикалық ... ... мен ... ... ... ... бақылау және өлшеуіш аспаптар
д) жүк тасу құралдары
244100
7650
44630
35640
24755
24000
5 Ағындағы жөндеу
а) өндірістік жабдықтар
ә) энергетикалық жабдықтар
б) аспаптар мен қондырғылар
в) электронды есептеу техника
г) ... және ... ... жүк тасу ... Аз ... тез тозғыш аспаптар мен қондырғыларды күту, жөндеу және ... ... 8 - ... ... сметасы
Статьяның аталуы
Жылдық шығындардың сомасы,теңгемен
1 Көмекші жұмысшылардың жалақысы (жабдықтарда қызмет атқарушыларды есептемегенде):
а) негізгі
б) әлеуметтік қамсыздандыру және ... ... ... ... инженер-экономистердің және есепшот пен кіші қызметкерлердің жалақылары:
а) негізгі
б) әлеуметтік қамсыздандыру және зейнетақының қоры
2819200
738200
3 ... үй мен ... ... ... түсіруге арналған электроэнергия
ә) тұрмыстық қажетке арналған су
б) жылытуға, тұрмыстық ... ... ... ... және ... ... күту
132,8
5 Амортизациялық жарна:
а) өндірістік үй мен құрылыстар
ә) өндірістік және шаруашылық ... ... ... ... үй мен құрылыстар
ә) өндірістік және шаруашылық инвентарьлар
289766
35
Басқа да ... ... ... күту үшін ... материалдық шығынның мөлшерін негізгі материалдың құнынан 3 пайыз ретінде аламыз
2) Өндірістік мақсатқа жұмсалатын энергияларды 5-кестеден ... ... ... ... ... ... қызмет етумен айналысады. Сондықтан 5.6-кестедегі көмекші жұмысшылардың жалпы жалақыларынан 50 пайызы - осы жұмысшылардың жалпы жалақылары. ... ... ... жұмыс күйінде ұстап тұратын жөндеушілер, электриктер,т.б. Әлеуметтік қамсыздандыру жарнасының мөлшерін жалпы жалақы қорынан 26 пайыз ... ... ... ... 5, ... алынады
5) Аз құнды тез тозғыш аспаптар мен қондырғыларды күтуге, ... ... ... ... мөлшерін негізгі жұмысшылардың жалпы жалақыларынан 1 пайыз ... ... ... ... жұмыстарымен байланысты барлық шығындар жатады. Ол 8-кестеде көрсетілген.
1) Көмекші жұмысшылардың, қызметкерлердің жалақыларын 7 ... ... ... ... ... ... ... жалақы қорынан 26 пайыз ретінде аламыз.
2) Техника инженерлердің , инженер-экономистердің және есепшот пен кіші ... ... ... аламыз. Әлеуметтік қамсыздандыру жарнасының мөлшерін жалпы жалақы қорынан 26 пайыз ... ... ... түсіруге, тұрмыстық қажетке энергиялардың шығындарын 14- кестеден аламыз.
4) Өндірістік және шаруашылық инвентарьларды күту үшін қажетті ... ... 8 ... ... сол ... алғашқы құнынан 8 пайыз шамасында аламыз.
5) Амортизациялық жарналарды 8 кестеден ... ... ... ... ... ... ... бойынша элементтердің алғашқы құнынан 2 пайыз шамасында аламыз.
7) Басқа шығындардың мөлшері негізгі жұмысшылардың негізгі жалақыларынан 3 пайыз шамасында аламыз.
+ ... ... ... ... ... ... Кәсіпорынның басқару мен жобалау жұмыстарын жасаған кезде жалпы зауыттық шығындардың мөлшерін негізгі жұмысшылардың жалақысынан 70 пайыз ... ... тыс ... ... тыс ... ... бұйымдарды тиеу, жіберу және тасымалдау шығындары жатады. Орта ... бұл ... ... ... ... құнынан 1 пайыз мөлшерінде аламыз.
Өнімнің өзіндік құны
Шығарылу жолы:
* Негізгі материалдар - 9 кестеден алынады;
* ... ... - 9 ... алынады;
* Энергия (электроэнеригя, су, бу) - 4-кестеден алынады;
* Негізгі және ... ... - ... ... Өндірістік негізгі қордың амортизациясы - 2-кестеден алынады;
* ... да ... - ... ... 9 - ... ... құны
Шығынның калькуляциялық статьялары
Жылдық сомасы, теңгемен
1 Негізгі материалдар
5563800
2 Негізгі жұмысшылар жалақысы:
а) ... ... ... және ... ... ... күту мен пайдаланудағы шығындар
7729250
4 Цехтық шығындыр
11000132
Барлығы - цехтың өзіндік ... ... ... ... (цехтың өзіндік құнға соңғы статьяны қосып есептеу керек) - зауыттың өзіндік құны
3567935
6 Өндірістен тыс ... ( ... ... ... ... ... қосып есептеу керек) - толық өзіндік құн
70179505
Кесте 10 - Өндірістік шығындардың сметасы
Экономикалық элементтердің шығындары
Жылдық сомасы, теңгемен
1 Негізгі ... ... ... ... (электроэнергия, тығыз ауа, су, бу)
2211008
4 Негізгі және қосымша жалақы
12235789
5 Әлеуметтік қамсыздандыру мен зейнетақының қоры
3198246
6 Өндірістік негізгі ... ... ... да ... - ... ... жұмсалған шығындар
24686000
+ Айналым қаражаттарын есептеу
Айналым қаражаттарының әрбір элементіне ... ... ... ... - ... ... қолданып әрбір элементке нормаланған айналым қаржыны есептеп шығару. Есеп кестеде ... 11 - ... ... ... ... ... ... мың ... ... материалдар
732
30
60
3.Құны арзан
аспаптар
829
30
62,1
4.Болашақ уақыттың ... да ... ... заттар, қосалқы бөлшектер
6003,0479
30
492,38971
Барлығы
78026,0479
5755,47943
Шығарылатын жолы:
1) Негізгі, көмекші материалдардың және аз ... тез ... ... ... ... есептеу үшін олардың бір күндік шығындарын запас күндеріне ... ... ... Мысалы, негізгі материалдардың айналым қаражатының нормативін былайша анықтайды:
Ннақ=(Мн:Уж)хЗк ... Ннақ - ... ... ... нормативінің мөлшері, мың теңгемен.
Мн - ... ... ... ... мың ... - ... ... уақыт, күнмен (360 күн).
Зк - запас ... ... ... мен ... ... (зауыт жеткізушілермен) келісімі ... 30, 45, 60 күн ... ... ... уақыттағы шығындардың мөлшерін зауыттық ... ... 2 ... етіп ... болады. Бұл шығындар кәсіпорынның ... жаңа ... ... ... ... қаржы - мамандардың ізденіс, ғылыми-зерттеу ... ... ... ... ... ... заттардың мөлшерін жоғарыда
Келтірілген статьялардың қосындысынан 8 пайыз ... ... ... ... ... ... көрсеткіштері
Кесте 13 - Жобалап отырған цехтің, учаскенің тезникалық және ... ... ... ... ... отырған тауардың жылдық өнімі:
а) данамен
б) мың тенгемен.
100000
196891,715613
2.Негізгі өндірістік қор, мың ... ... мың ... ... құн, мың тг.
144074,7443
5.Барлық жұмыскерлердің саны
59
6.Еңбек өнімділігі, мың тг.
3220,346982
7.Қор қайтарымы, тг.
4,63273
8.Қор ... мың ... ... мың ... бір ... өзіндік құны, тг.
б) меншікті күрделі қаржысы.
48020
1,81299
11. Қаржыны өтеу мерзімі, жылмен
1,83
Экономикалық көрсеткіштерін ... үшін ең ... ... қаржының мөлшерін анықтап алу қажет, ... ... мын ... НӨҚ - ... ... ... ... - айналым қаражатының нормативі.
Кәсіпорында жылдық пайданың мөлшерін өндіріп ... ... ... (рентабельдігінің) нормасы бойынша анықтайды. Қазіргі уақытта бұйымдарға пайдалылықтың ... ... ... ... белгілейді. Сонда пайданың мөлшері:
П=(20:100)хӨтк ... ... ... ... ... ... ... ... мың ... ... ... ақшаға айналдырған кезде мынандай салықтар салынады - қосылған ... ... сату ... 14 ... мөлшерінде, сұранысы мол бұйымдарға 10 ... ... ... ... ... бұйымдардың толық бағасы:
БТ=Б+14%Б=1,14·Б ... ... мың ... ... ЕӨ=БТ/ЖС=196891,715613/62=3175,6728 мың тг;
Қор қайтарымдылығы: Қор.қаит.=БТ/НӨҚ>1;
Қор.қайт.= 4,63273>1;
Қормен ... ... ... ... 1 ... ... ... құны:
БӨҚ=ӨТК/N=144074,7443/30000=4,80249;
Бұйымның 1 данасына кететін күрделі қаржы:
БҚҚ= КҚ/N=1,81299;
Күрделі ... өтеу ...

Пән: Өнеркәсіп, Өндіріс
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 39 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Асинхронды электрқозғалтқыш27 бет
Металл деформациясы туралы6 бет
Шерхан Мұртаза әңгімелеріндегі диалогтың кейіпкер мінезін ашу, образ жасаудағы рөлі6 бет
Бала тәрбиесіндегі халықтық ұстанымы. бесік тәрбиесі6 бет
ДYниенI дYбIрлеткен тYркIлердIң дене тәрбиесI7 бет
Әбу-Насыр-Әл-Фараби4 бет
Microsoft Access жүйесінің мәліметтер базасын жобалау7 бет
Екінші классты баспақты статикалық динамикалық жобалау8 бет
Жабын тақта цехы13 бет
Жалпы мақсаттағы маталарды біржола безендіру23 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь