Мемлекеттік басқарудың тиімділігін арттыру жолдары

Кіріспе 3
1 Мемлекеттік басқарудың жалпы теориялық негіздері 5
1.1 Басқарудың мәні, түсінігі. Мемлекеттік басқарудың ерекшелігі. Мемлекеттік басқарудың функциялары, мақсаттары мен қағидалары 5
1.2 Мемлекетті басқаруды әдістемелік тұрғыдан қарастырудың (әсер етудін) тиімділігі 11
1.3 Қазақстан Республикасы мемлекеттік органдары жүйесінің құқықтық негізі 17
1.4 Мемлекеттік басқарудың тиімді аппаратын құрудың шетелдік тәжірибесі 34
2 Мемлекеттік басқарудағы мемлекеттік қызметтің қазіргі жағдайын талдау 41
2.1 ҚР мемлекеттік қызметінің кадрлық потенциалының сапалық және сандық құрамын талдау 41
2.2 Павлодар облысы мемлекеттік қызмет кадрларының сандық. сапалық құрамының сараптамасы 50
2.3 Мемлекеттік қызметшілерді әлеуметтік сауалнама арқылы кадрлық жұмыстың іске асырылу тиімділігін сараптау 58
3 Мемлекеттік басқарудың тиімділігін арттыру механизмдері
67
3.1 Кадрларды іріктеу мен даярлау жүйесін жақсарту . мемлекеттік басқару тиімділігін арттыру факторларының бірі 67
3.2 Ақпараттандыру . мемлекеттік басқарудың стратегиялық ресурсы ретінде
79
Қорытынды
80
Пайдаланған әдебиеттер тізімі 84
Қазақстан тәуелсіздігін иеленгеннен бастап, экономикалық, саяси түрленумен қатар, жалпы масштабты мемлекеттік басқаруында да реформаланды.
Мемлкеттік басқарудың қоғамдағы өзгерістерін бастан өткеріп, қарқынды дамып жатқан жаңа эканомикалық және саяси қатынастардан қалып қою үлкен кедергі болар еді.
1990 жылдары басталған мемлекеттік құрылыспен қатар мемлекеттік басқарудың қызметтері мен атқаратын қызметтері өзгерді. Нарықтық эканомикаға өту және шаруашылық қожалықтың либерализациясы мемлекеттік басқарудың қызметтерінің өзгеруіне әсер етті.
Жалпылай реформа жүргізу арқылы заманға сай нарықтық жүйеге бейімделегн мемлекеттік басқару орталықтандырылып әрбір өңірдің шекаралық дамуы мен қалыптасуына орасан зор әсерін тигізді.
Мемлекеттік басқарудың дамуы елбасымыздың болашаққа жол ашқан «Қазақстан-2030. Гүлдену, қазақстандықтардың қауіпсіздігі мен әл-ауқаттылығы» бағдарламасымен айқындалды. Бұл құжаттың бір бөлігі мемлкеттік дамуды сапалы және жоғарғы деңгейде ұйымдасытру қарастырылған.
1 Қазақстан Республикасының 1999 жылғы 23 шілдедегі «Мемлекеттік қызмет туралы» заңы
2 Баянов Е. Әкімшілік құқық. Оқулық. – Алматы, 2007, — 408 бет.
3 Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексі.- Алматы: ЮРИСТ, 2010 – 288 б.
4 Б. Б. Сейдеш. Әкімшілік құқық пәні бойынша дәрістер. – Алматы : Дәнекер, 2004 – 140 бет.
5 Қызылов М. А., Ибраева Г. А., Есенов Д. Қ., Искакова И. Е. Қазақстан Республикасының әкімшілік құқығы. Дәрістер конспектісі. – Қарағанды, 2006. – 121 бет.
6 А. А.Таранов Қазақстан Республикасының әкімшілік құқығы Академиялық курс. Алматы, 2003. – 282 бет.
7 Қазақстан Республикасының Конституциясы. Алматы. Баспа. 1995.
8 Государственное управление // Под ред. Козбаненко В.А.- М.: СТАТУТ, 2000г., с. 81-108
        
        Мазмұны
Кіріспе
3
1
Мемлекеттік басқарудың жалпы теориялық негіздері
5
1.1
Басқарудың мәні, түсінігі. Мемлекеттік басқарудың ерекшелігі. Мемлекеттік басқарудың функциялары, мақсаттары мен қағидалары
5
1.2
Мемлекетті басқаруды әдістемелік тұрғыдан қарастырудың ... ... ... ... ... органдары жүйесінің құқықтық негізі
17
1.4
Мемлекеттік басқарудың тиімді аппаратын құрудың шетелдік тәжірибесі
34
2
Мемлекеттік басқарудағы мемлекеттік ... ... ... талдау
41
2.1
ҚР мемлекеттік қызметінің кадрлық потенциалының сапалық және сандық құрамын талдау
41
2.2
Павлодар облысы мемлекеттік қызмет кадрларының ... ... ... ... қызметшілерді әлеуметтік сауалнама арқылы кадрлық жұмыстың іске асырылу тиімділігін сараптау
58
3
Мемлекеттік басқарудың ... ... ... ... мен ... ... жақсарту - мемлекеттік басқару тиімділігін арттыру факторларының бірі
67
3.2
Ақпараттандыру - мемлекеттік басқарудың стратегиялық ресурсы ретінде
79
Қорытынды
80
Пайдаланған ... ... ... ... ... ... ... түрленумен қатар, жалпы масштабты мемлекеттік басқаруында да реформаланды.
Мемлкеттік басқарудың қоғамдағы өзгерістерін бастан өткеріп, қарқынды дамып жатқан жаңа ... және ... ... ... қою үлкен кедергі болар еді.
1990 жылдары басталған мемлекеттік құрылыспен ... ... ... қызметтері мен атқаратын қызметтері өзгерді. Нарықтық эканомикаға өту және шаруашылық қожалықтың либерализациясы мемлекеттік басқарудың қызметтерінің өзгеруіне әсер ... ... ... ... ... сай нарықтық жүйеге бейімделегн мемлекеттік басқару орталықтандырылып әрбір өңірдің шекаралық ... мен ... ... зор ... ... ... дамуы елбасымыздың болашаққа жол ашқан бағдарламасымен айқындалды. Бұл ... бір ... ... ... ... және ... ... ұйымдасытру қарастырылған.
Мемлекеттік және жергілікті басқарудағы билік өкілдеріне арнайы қызмет пен жүктелер өкілеттіктерін бір жүйеге келтіру және мемлекеттік қызметтің ... ... осы ... ... болып саналады. Бұл мәселенің қойылу мақсаты жоғары. Себебі бұның нәтижелері мен бағалаулары арқылы ... ... одан ... жетілдіруге жол ашылады.
Бұл зерттеудің обьектісі мемлекеттік және жергілікті басқару жүйелері болып табылады.
Зерттеу пәні - ... ... ... ... ... ... табылады.
Зерттеудің мақсаты - Қазақстан Республикасындағы мемелекеттік басқаруды ... және сол ... ... ... жүйесінің тиімділігін арттыру.
Қойылған мақсаттарға орай мынадай міндеттер айқындалды:
- Мемлекеттік басқару теориясына шолу жасау және мемлекеттік басқарудың ... ... ... мен ... ... ... өлшемдері мен индекаторларының әдістемесін зерттеу.
- Шетелдік мемлекеттік басқару тәжірибесінің тиімділігін анықтау.
- Қазақстандағы мемлекеттік басқарудың тиімділігіне талдау жасау.
- ... ... ... ... ... қарастыру. Дипломдық жұмыстың жаңалығы - мемлекеттік басқарудың тиімділігін ... ... ... рөлін анықтау болып табылады
Дипломдық жұмысты зерттеу барысында ... ... ... ... ... шолулар жасалынды.
Дипломдық жұмыстың практикалық маңыздылығы мемлекеттік басқарудың қазіргі заманғы жүйесін ... ... ... болып табылады.
Дипломдық жұмыс үш тараудан тұрады. ... ... ... ... ... ... және ... мемлекеттік басқару модельдері салыстырмалы түрде баяндалған.
Екінші бөлімде Қазақстан Республикасы және Павлодар облысы бойынша мемлекеттік қызметкерлердің сандық және сапалық ... ... ... ... ... ... ... шешілу жолдары мен мемлекеттік басқару органдарының тиімді қызметі үшін жағдай жасау амалдары қарастырылған.
1 Мемлекеттік басқарудың жалпы теориялық ... ... ... түсінігі. Мемлекеттік басқарудың ерекшелігі. Мемлекеттік басқарудың функциялары, мақсаттары мен қағидалары
Мемлекеттік басқарудың ерекшеліктерін және мазмұнын ... ... ең ... ... ... не ... анықтау қажет? Басқарудың ең бастысы кең тараған мәні бір нәрсені (немесе біреуді) басқару дегенді білдіреді. Бірақ мұндай констатициямен ... ... ... ... ... оның ... мәнінің қажеттілігі туындайды. Жалпытеориялық позициялар келесі қорытындыларға жеткілікті негіздерді береді.
1 Басқару ... ... ... ... ұйымдастыру (биологиялық, техникалық, әлеуметтік) олардың тұтастығын қамтиды, алдында тұрған міндеттерге жету, құрылымдық сақтау, әрекеттерінің режимдерін ... ... осы не ... ... ... ... құрауда қарым-қатынысына құрмет етеді және барлық элементтердің міндеттерін бір бүтін көрсетуде.
3 Басқару-толық жүйенің ішкі сапасы, негізгі элементі мен ... ... ... элемент) және объект (басқаратын элемент), әрдайым бастапқы өзіндік ұйымдастырудағы (өзін басқару) өзара әрекеттесуі.
4 Басқару тек қана ішкі өзара ... ... ... ... ... әртүрлі иерархиялық деңгейде көптеген жалпы өзара әрекеттесу жүйесі бар, ішкі жүйе сияқты басқару функцияларын жүзеге асыруда жүйе аралық сипаттаманы да ... ... ... ... ... жүйе ... ... жүйе қатынасы бойынша субъект рөліне енеді, басқару объектісі арасындағы өзара әрекеттесу шеңберінде болады.
5 Басқару өз мәні ... ... ... объектіге әсер етуге әкеледі, жүйелерді реттеу мазмұны болып табылады, жалпы заңнамалық іс-шараларға сәйкес оның дамуын, қызметік ... ... ... ... әсер ... ... пен ... арасындағы байланыстарды және тікелей субъектіні басқаруын жүзеге асырады.
6 Басқару ақиқаттығы, егер басқарушы субъектіге қызмет ететін ... ... ... басқарушы экономикалық жүйе басқаратын элемент. Демек, басқарушы (тәртіптеуші) ... ... ... ықпалдығы.
Жалпы басқаруды сипаттайтын түсініктің негізгі ерекшеліктері осындай. Заманауи ғылыми әдебиеттерде түрлі негіздер бойынша ... ... ... ... қоғамдық өмір сүру сферасына байланысты анықтайды: жалпы қоғаммен басқару, экономикалық басқару, әлеуметік басқару, саясатты басқару, рухани-идеологиялық басқару; қоғамдық құрылымдық ... ... ... ... ... ... ... және әлеуметтік даму; басқару объектілерден: экономикалық (шаруашылық) басқару, әлеуметтік-саясаттық басқару, рухани өмірмен ... ... мен ... ... ... жаулап алуын басқару: қоғаммен басқару, мемлекетпен басқару, салаларды басқару, халықшаруашылық сферасы, кәсіпорынмен, ... ... ... және т.б. ... ... ... ... қатар жоспарлы, аймақтық, салааралық, стратегиялық, жалпы-бағдарламалық және т.б. болып табылады. Сондықтан басқару түрлері бойынша ... және ... ... ... ... мәні бар, немесе тек қана оның қызмет ететін және иерархиялық тиімділік пен объектілерді басқару әлбетте өзара әрекеттесу ... ... ... ... Классификациялауға кім алатын болса, теріс жағдайда барлығы есептік нүктеге тәуелді. болмау үшін, сындарды ерекшелеуде нақты ... ... ... ... алты басқару түрлерін атап кетуге болады, олар көп ... ... ... ... ... ... ол туралы ең бірінші бәрін айтуға болады, оның субъектісі мемлекет болып табылады, себебі, қоғам түрі, субстрат бойынша халық онымен ... ... ... ... ... ... ... тәртіптілік және тарихи уақыт шеңберінде барлық елдің әлеуметтік дамуы болып келеді.
2 Аймақтық өзара басқару төмеңгі және ерекше демократиялық ... ... ... субъектісі тұрғындары мен әкімшілік аумақтық болады, адамдардың жергілікті кешенмен орналастыру мәселелері қызмет ету мәні ... ... жеке ... ... ... ... өзінің жеке меншігімен басқарады. Әрине, жеке меншік дегенеміз-ол қоғамдық қарым-қатынастар, онда адамдар өз көз қарастарымен қатысады, тек қана жай ... ... ... ... ... ... ... тапсырма бойынша немесе жеке меншіктің сенімімен менеджерлер және ... ... ... бола ... егер жеке ... жеке, үлескерлік, жалпы, акциондық, кооперативтік, ұжымдық, халықтық муниципалды, мемлекеттік және т.б. болса да. Жеке меншік басқаруы объективті кірістерден, ренталардан ... ... ... ... ... ... (заңгерлік ресімдеу-заң, жарғы арқылы) қоғамдық бірлестіктер болып табылады. Мұндай субъектілер еркін, плюристік азаматтық қоғамда көп және өз ішкі ... ... ... және ... ... (ұжымдық) өзіндік реттеу, субъект болып бір топ адамдар қатысады, әрбір ... ... ... (өз жеке ... ... және өз уақытында басқалардың қызығушылық есебінде, мәдениет нормалары мен әлеуметтік жалпыүй жеке ... мен ... ... ... ... ... жеке ... қызметі, егер ол өз өмірінде жасампаз, гумандық мақсаттар және олардың жетістікке жету үшін өз ... ... ... береді. Бұл - фундамент, барлық басқару түрлерінің негізі, өйткені мінездің сипаттамасынан және әс-әрекетінен адамдардың мазмұнына тәуелді, соңғы көлем мен механизмі. ... ... ... ... түрлерін сақтау керек:
-конституциондық және басқа құқықтық реттеуге ... ... ... ... басқару түрлерімен тығыз байланысты жүргізеді;
- өзара байланысты, толықтырады, оырн ... ... және бір ... ... әрбір тарихи сәтте өзінің даму деңгейін меңгереді, олардың басқаруын объектілерді басқаруға сәйкес өз қабілеттілігін көрсетеді.
Сондықтан кез-келген ... ... ... ... болмайды, қайсі бір артық шығады, менеджментке бүгін бұл қалай қолданылады. Сол процесстердің әрдайым ... ... ... ... құбылыс пен қарым-қатынас, нақты субъектілерді басқару жағынан басқаруға жатады. Барлық ... ... ... ... ... орын ... түсінуге болады, ерекше орны, оған тиісті үш сипаттаманы түсіндіреді:
1 Мемлекетт, басқару субъектісі ретінде орындайды, мемлекеттік басқаруға маңызды сипат ... ... ол ... Бұл ... ... Адамдық сияқты үлкен массалық басқаруды жүзеге асыра алады, солай материалдық ... да ... ... Осы ... қағидаллы, тек қана сонын аясында келісімділігі жүзеге асады, координация, мақсаттылық және тиімділік.
2 Сипаттамаға анықтайтын әрекет ықпал етеді, осы басқару ... ... ... оның ... ... мемлекет оның ішіне енген билік күші. Осылай, заманауи мемлекет ... ... ... қоғамдық құрылымдардан адамдарға қатысты қайнар көзінде құқықтық шарттастығы (легитимділігі) бар ... ... ал іске ... ... ... бар ... ... күшінің болуымен ажыратылады. Бұл күштік қысым басқаруда алға қойылған мақсаттардың, ... ... ... ... және ... ... ... орындалуы керектігіне апарады. Сәйкесінше мемлекеттік басқарумен байланысты барлық мәселелер тарихи сипатта болады: мемлекет қандай, ол не ... және оны ... ... ... ... мақсаттар қояды.
3 Бұл сөзсіз, мемлекеттік басқарудың таралу шектері. Бұндай шектер бүкіл қоғам шеңберінде ... ... ... ... оның ... шыққан және осы мемлекеттің сыртқы саясатында көрініс табуымен ... ... ... пен ... ... ... ... адамдардың қоғамдық өмірі бостандықтың және өзін-өзі басқарудың орасан зор мөлшерімен сипатталады, ал автономия шектері өз кезегінде қоғамдық ... ... ... дәл ... мемлекетпен де анықталады. Яғни мемлекет заңнама арқылы ... ... ... ... ... ... типтері мен нормаларын белгілейді және олардың сақталуын өзінің билік күшімен қамтамасыз етеді. Бұл мәтіндегі мәселе , себебі бұл ... сөз ... ... жайында емес, қоғам күйінің сараптамасы, өзін-өзі реттеу мен жаңашылдыққа бейімделу қабілеті туралы болғалы отыр. ... ... ... ... ... ... сақтайды деген қорытындыға әкеледі, бірақ мәселе бұл әсердің ... ... ... Бұл әсер өзі ... ... күйін көрсетуге және жаңғыртуға бағытталатындығын атап өткен маңызды. Сонымен ... ... ... ... ... және ... әсер ... бағыттайтын үдерістермен және құбылыстармен өзара байланысты болуы тиіс.
Сонымен, ... ... - бұл ... ... ... билік күшіне сүйенетін реттеу, сақтау және қайта құру мақсатындағы мемлекеттің практикалық, ұйымдастырушылық және реттеушілік әсері.
Мақсаттардың кең ауқымды ... ... ... және ... ... ... белгілі. Мемлекеттік басқару мақсаттары сол қоғамның өмір сүру ... ... ... ... ... Олар ... ... туынды болып табылады [16, 5 б.].
Мемлекеттік басқару мақсаттары:
1) елдің ішкі және сыртқы қауіпсіздігін қамтамасыз ету;
2) елдің сенімді әрі тұрақты демократиялық ... ... ... қоғамдық институттарды дамыту және нығайту;
3) азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын конституциялық қорғау, жалпы әкімшілік-құқықтық реттеу;
4) адамдардың ... ... ... ... ... ... позитивті экологиялық ахуалды қолдау;
6) нарық механизмдерін қолдау;
7) аймақтар мен ... ... ... ... ... ... басқару мақсаттарының тек жалпы көрінісі ғана. Бірақ жедел және стратегиялық, түпкі және ... ... және жеке ... қамтылатын құру аса маңызды. Мақсаттар селбестік пен синтезде, яғни қандай да бір ... ... ... ... бұл ... ... іске ... шынайы құралдарымен, әдістерімен және тәсілдерімен біріктіру керек, әйтпесе тіпті дұрыс ... ... ... іске ... ... бұрмаланады.
Мемлекеттік басқару функциялары - мемлекеттің қоғамдық үдерістерге биліктік, мақсаттық, ... және ... ... ... ... ... Мемлекеттің бұл ерекше әсері біртұтас болып келетіндігін атап өткен маңызды [16, 18 б.]. ... ... ... жиынтығына кемінде 2 фактор әсер етеді: қоғамдық үдерістердің күйі, құрылымы, өзара басқарылатындығы, яғни ... ... ... және ... ... орны мен ... ... мемлекеттік басқару бір жағынан мәжбүрлеуді, яғни ... ... ... ... екінші жағынан ол қоғамға бағынысты рөл атқарады және қоғамдық дамудың мұқтаждықтарымен, тілектерімен және мүдделерімен анықталады деген қорытынды жасауға ... ... ... ... сөз ... ... мен алмастыруға қарай қадам жасағың келеді, дәлірек айтқанда алғашқы сәтте бұл функцияны жою ойға келеді (яғни ). Бірақ бұл ... ... бос ... ... ... бұл ... ең алдымен ойға өзін-өзі басқару механизмі ғана келеді, олай болмаған жағдайда біз ... және ... ... ... ... ... ... вакуумы орын алу фактісіне, яғни аласапыранға, бассыздыққа тап боламыз.
Осылайша, мемлекеттік басқару функцияларын атқара алатын және олардың ... іске ... ... ете ... ... институттарды даярлау, іріктеу және бағалау сөз етілуі тиіс. Біз заманауи қоғамда мемлекеттік сектор азаюының (бұд ... ... ... ... ... ... ... тәсілі ретінде қаралады), ал басқа жағынан нарықтық қатынастарды ұйымдастыру саласында ... ... мен ... ... ... рөлін арттырудың куәгерлері болып отырғандығымыздан қандай да бір балансқа қол жеткізу оңтайлы нұсқа.
Мемлекеттік басқарудың функциялары.
1 ... ... ... ... ... ... Қайда? Қашан? Мақсатқа жетеді деген сұрақтарға жауап беру. Стратегиялық мағызды функция.
2 Ұйым функциясы. Адамдардың өзара әрекеттесіп, керекті ... ... ... ... ... ... ... адам ұйым шеңберінде тиісті мөлшердегі іскерлікті орындау үшін бағытталған.
4 Тұлғалармен ... ... ... ... ... ... аса көп көңіл аударылады.
5 Бақылау функциясы. Барлық аталған функцияларға кері байланыс болып табылады.
Өкінішке орай, неоконсерваторлар туралы жалпы ... ... ... ... ... рыноктық реттеу біздің мемлекетіміздің шеңберінде өткір растау таба алмайды. Бұл жерде мемлекеттің ерекше функцияларын ... ... ... ... ... ... ... алуларға кетпеуі үшін, былай істеу үшін, респубоикалық деңгейде және рыноктық механизм деңгейіңде мемлекет берілген функциялардың көлемін анықтау үшін. Осы ... ... ... жеңілдік, инвенстиция деңгейімен жүзеге асырылуы тиіс, бұл ... ... ... бақылау. Ерекше функцияларға жатады: ғылыми-техникалық даму, еңбек қатынасындағы ортамен ... және ... ... ... ... Берілген функциялар бөлек тұр және мемлекет жағынан қатан бақылау қалайды, жайсыз жағдайда мемлекет қауіпсіздігіне қауіп туралы айту. ... ... ... асу кезінде мемлекеттің барлық даму ерекшеліктерін есептеу керек, оның ерекшелігі.
Мемлекеттік басқаруға ... ... ... құрылымдарды құру мен өзгертудің кешенді механизмін құруға мүмкіндік беретін мемлекеттік басқарудың нақты қағидалары ... ғана қол ... ... ... (лат. - ... ... ... ұғымы ретінде мемлекеттік басқару жүйесінде заңдылықты, оның элементтері арасындағы қарым-қатынасты және өзара байланысты ... [16, 186 б.]. Яғни ... ... сол ... мен ... ... құрылымның және белгілі бір ғылыми ережелер түріндегі көрініс тапқан, көбісі құқықпен бекітілген және ... ... және ... ... ... ... мазмұндар. Ең алдымен мемлекеттік басқару қағидаларының мәселесінде 3 өзара байланысты және ... ... ... ... ... ... ... (бұл аспект қағидалар генезисін, олардың өздері көрсететін заңдылықтардың табиғатымен, мәнімен, орнымен және рөлімен, қарым-қатынастарымен байланысын қамтиды);
2) Гносеологиялық (қағидалар сипатының, олардың ... ... ... ... ... және ... сараптамасы);
3) Әдіснамалық (қағидаларды теориялық және практикалық қолдану механизмдеріне нұсқайды).
Осы уақытта толық бүкіл құқықтар, олардың қарым-қатынастары қағидалары жпғы ... ... ... ... ... Мемлекеттік басқаруда тәжірибеде адамдардың қарым-қатынастары оларды тәуелді болуы осы тәжірибеде анықталады. ... ... ... білуге аса маңызды емес, тәжірибелік қызметін қолдануды білу керек.
Солайша мемлекеттік ... ... ... ... айту ... ... ... ғылыми түрде меммлекеттік басқаруда ұйымның қызметі мен мәні ерекше болып келеді. Мемлекеттік басқаруда қағидаларды дәлелдеуде технологияларды ... ... ... ұсынуға болады:
а) өзара әрекеттесу және қарым-қатынасы бар құқықтарды көрсету;
б) ... және ... ... ... ... болу ...
в) ... басқаруда әлеуметтік қарым-қатынас өзара әрекеттесу мақсаты және тұтастығы болум керек;
г) мемлекеттік басқаруда ерекшеліктерді көрсету керек; ... ... ... ... қарастыра отырып, осы облыстағы айтарлықтай қиындықтар жайлы куәлік ететін біркелкісіздік байқалады. Осы жұмыста Г.В. Атаманчуктың атты ... ... ... қолданылды:
Мемлекеттік басқару қағидалары:
1) қоғамдық-саяси (мемлекеттік басқарудың әлеуметтік табиғатын, оның дамуының жалпы ... мен ... ... тану нәтижесінде қалыптасады);
2) функционалды-құрылымдық (мемлекеттік-басқарушылық әсер ету құрылымының заңдылықтарын ашады);
3) ұйымдық-құрылымдық (мемлекеттік басқарудың ұйымдық құрылымының және қызметшілердің оларды қалыптастыру мен ... ... ... ... мемлекеттік-басқарушылық әсер етулерді ұйымдастырудың заңдылықтары мен ерекшелігін, ... ... ... ... ... функцияларын қалыптастыру және іске асыру кезіндегі мемлекеттік органдардың басқару қызметінің формалары мен кезеңдері әдістерінің заңдылықтарын, ... және ... ... ашады).
Бұл қағидалар элементтердің әр тобында өз ерекшелігіне ие болады, себебі бұл ... ... ... ... ... ... орны мен рөлі ... ерекше құрылымын шарттайды.
1.2 Мемлекетті басқаруды әдістемелік тұрғыдан қарастырудың (әсер ... ... ... ... ... және жеке ... басқару осы тақырыптарға арналған ғылыми жұмыстар өте көп. Сонымен қатар, берілген әдісті ... біз ... ... әр түрлі мәселелерге жолығамыз. Олар: кадрлық, экономикалық, политикалық және т.б. ... бұл ... ... ... басқару жүйесі жоғарғы тиімді басқару сатысымен анықталады. Сонымен қатар ғылыми түсінігі бар адамдар ... ... ... ... ... ... көзбен қарағанда басқарудың тиімді әдістерін тамақ өніміне кеткен шығын мен ... ... ... ... жүйесінде істейтін және белгілі бір басқару қызметін орындайтын немесе соны жүзеге асыруға ықпал ететін жұмыскерлер, яғни ... ... ... ... әрі ... аппаратына енетін жұмыскерлер жатады.
Мемлекеттік басқару әдістері- бұл мемлекеттік ... және ... ... тұлғаларының (ғни атқарушы билік субъектілерінің) басқару объектісіне (яғни басқарылатындарға - бағынышты органдар, ааматтар және т.б. объектілерге, олардың санасы мен ... ... және ... ... ... жүзінде әртүрлі ықпал ету тәсілдері.
Мемлекеттік басқару әдістеріне мына белгілер ... ... ... әдістері мемлекеттің еркі бойынша қалыптасады және содан туындайды;
- ереже бойынша олар мемлекеттік қызметті атқару кезінде іске ... ... ... субъектілері мемлекеттің атынан және соның мүддесі үшін пайдаланады;
- ... - ... ... ... берілген;
- құқықтық және ұйымдық нысандарға ие болады;
- жан-жақты бағыттылығы болады (бұл басқару үрдісінің көп түрлілігі мен күрделілігі көрінеді).
Мемлекеттік басқарудың тиімділігі. ... ... және ... ... ... ... бір әдістерді дұрыс қолдануға байланысты болады, сондықтан осы әдістерді жетілдіру басқарудың жақсаруын білдіреді. Мемлекеттік басқару әдістері ... ... ... ... үшін ... ... байланысты олар көбінесе бсқару қызметінің құқықтық нысандарында көрсетіледі.
Мемлекеттік басқару әдістерінің ... ... ... ... ... ... мен ... құқықтық әдістер - практикада қолданғанда заңды салдарға әкеледі, оларға мыналар жатады: тікелей бөлу, ұсыныс, ... ... ... емес ... - ... қолданғанда заңды салдарлардың туындауына әкелмейді, оларға мыналар жатады: қаулы, бұйрықтар, түсіндірме, шешімді дайындау; көрмелер, жарнама, шешімнің орындалуын тексеру.
4) басқару ... ... ... ... - ... ... - бұл тәрбиелеу, моралдық қолдау, үгіттеу, насихаттау;
б) ұйымдық әдістер - үйлестіру, келістіру, бақылау, субъектінің өз жұмысын ұйымдастыру (нұсқау беру, сілтеу), ... ... ... ... - ... эксперимент жасау, байқау, анкета жүргізу, интервью алу;
г) ... ... - ... аяу, ... ... іріктеу мен оқыту, бедел;
д) әкімшілік әдістер - әкімшілік юрисдикция, жарлық, бұйрықтар
е) ... әдіс - ... ... ... ... ... ... жәрдемақы;
Осы әдістердің барлығы бірін-бірі жоймайды, тек бір - бірін ... және ... ... әдісі қандайда болмасын басқару функцияларын ерекше тәсілмен жүзеге асырылуымен сипатталады.
Мемлекеттік басқаруда әкімшілік және экономикалық ... ... орын ... - ... ... - ... ... еркіне бағынуымен сипатталады, яғни оларда басқару қызметінің биліктік табиғатын өте айқын көрсетеді. Әкімшілік - құқықтық әдістерді ... ... ... ... тура ... ... ... басқарылатындарға әкімшілік әдісті пайдаланып ықпал еткенде басқарылатындардың (бағынатындардың) мүдделерін есепке алмау ... ... ... ... олардың мүдделерін ескере отырып пайдалануды ұсынады. Әкімшілік-құқықтық әдістер мемлекеттік қауіпсіздікті, ішкі істерді басқаруда ерекше орын ... - ... ... ... ... атап көрсетуге болады:
1) көрсетілу нысаны бойынша:
а) әкімшілік-құқықтық-құқықтық нысандарда көрініс табатын;
б) әкімшілік-ұйымдық-басқару субъектісінің ұйымдастырушылық ... ... ... ... ... ...
а) ... бұйрықтар, бағынушылардың қызметін реттейтін басқада актілер;
б) жеке-нақты орындаушыға берілетін өкімдер;
3) басқару субъектілерінің мінез-құлықтарына ... ету ... ... ... әрекеттерді жасауға міндеттейтін әдістер;
б) нақты әрекеттерді істеуге өкілеттілік ... ... ... пайдалы әрекеттерді істеуді қолдайтын;
г) қандайда болмасын әрекеттерді істеуге тиым салушы әдістер;
4) бұйрықтың нысаны бойынша:
а) императивті;
б) тапсырушы;
г) ұсыныстар.
Әкімшілік ... ... ... ... сферасында міндетті мінез-құлық ережелерін белгілеу;
2) нақты тапсырмаларды бекіту;
3) лауазымға тағайындау;
4) белгілі бір ... ... ... ... бір әрекеттерді істеуге тиым салу;
6) белгілі бір әрекеттерді істеуге рұқсат беру;
7) қоғамдық қатынастарға қатысушылардың ... ... ... ... ... ... стандарттаржы белгілеу;
10) тіркеу;
11) бақылау мен қадағалау;
12) материалдық және моралдық мадақтау;
13) басқару қатынастарына қатысушылардың дауларын шешу;
14) мемлекеттік тапсырыстарды дайындау;
15) ... - ... ... қолдану.
Әкімшілік-құқықтық әдістерден айырмашылығы экономикалық әдістер басқару объектілеріне тура емес, жанама ықпал етеді, өйткені ... ... ... материалды стимулдар беру арқылы, қажетті мінез-құлыққа деге ұмтылысын тудыратын экономикалық жағдайларды ... ... ... ... Экономикалық әдістердің ішінде баға, табыс, кіріс, несие, шаруашылық есеп маңызды рөл ... және ... ... ... тығыз байланысты болып келеді.
Басқарушы субъектілердің қызметін ұйымдастыру процесі - бұл ... ... құру және ... ... ... беру, оларды атқарушы билік органдарының жүйесіне кіргізу болып табылады. Бір ... ... ... ... ... ... қойған міндеттеріне байланысты және сәйкес нәтижелерге жету үшін өзінің аппаратын ұйымдастырады. ... ... ... ... жеке ... ... төрағасы), алқалы (алқада, ғылыми-әдістемелік кеңесте) немесе ортақ ... (2 ... одан да көп ... ... ... шешіледі.
Басқаруды алуан түрлі белгілері бойынша бағалауға болады: ... ... ... - ... ... және төменгі буындар; кәсіптік құрылымы бойынша - инженерлер; ... түрі ... - ауыл ... ... ... басқару еңбегін мамандандыру түрі бойынша - әкімшілік, экономикалық. білімі бойынша жоғары және ... орта ... ... ... орындайтын жұмысының күрделілігі және жауапкершілігі бойынша.
Басшыларды қызметтегі рөлі ... ... және ... ... ... көрсетушілер, техникалық қызметшілер) болып бөлінеді. Басқару жүйесіндегі қызметшілердің бұл әрбір категориясы еңбек әрекетінің ерекшеліктеріне, кәсіптік ... және ... ... өтуіне қарай сипатталады. Өзіндегі кызметкерлермен бірлесе отырып кадр саясатын ойластырады және жүзеге асырады, штатты ... ... ... ... орналастыруды және ауыстыруды жүзеге асырады.
Есепке ала отырып басқару үрдістерінің үнемі ... ... ... ... ... ... ғылымдардан, жалпыға ортақ өлшемдерді орналастырудың басқарудағы тиімділігі, мемлекеттік басқарудағы жеке меншілік, осылар жалпы біршама ... ... Егер ... ... тиімділік түсінікті және оңай болса, онда басқару теориясында оны басқарудың жүйесі деп санауға болады, басқару тиімділігін осы ... ... ... деп те ... ... ... алғанда, тиімділік басқару жүйесінің негізгі атрибуты және басқару жүйесінің өзгерісі болып саналады, осы өзгерістерден модельдеу теориясы ... ... ... арта ...
Осындай тезисті алға тарта отырып мынандай сұраққа жауап беру керек - егер тиімділікті ... қиын ... онда оны ... ... қолдануға болады? осы сұрақтың жауабының нәтижесі шешім болып табылады. ... ... ... ... ... кез келген басқару қызметінің құрамдас бөлігі. Шешім қабылдау қажеттілігі басқарушының алға қойған мақсатының қалыптасуы мен сол ... ... іс ... ... ... ... - бұл ... немесе альтернативті таңдау. Нақты осы шешім, басқару тобының негізгі тиімді ... ... ... ... ... Әлбетте басқада өлшем бірліктері де бар, бірақ ... ... ... ... шығарумен шектелу,бізге мәлім болғандай тиімді басқарудың мемлекеттік нысандардын басқару органдары мен ... ... ... ... ... ... ... зерттеушілердің таптырмайтын құралы болып саналады, теориялық мәселеде де және бір мәселелерді нақты шешуде де рөлі зор.
Жаңа ... ... ... ... ... үлгі процессінің бірнеше түрі бар. Бұл рациональды үлгі Г. Саймондікі, инкрементальды үлгі Ч.Лидбломдікі және саяси-басқару үлгісінің циклі.Г. Саймоның ... ... ... ... ... шығарудың баламасын құру және ұйымдастыру, басқару жүйесін тұрғызу, ұйымдастыру мүшелерінің бейнесі айқын көрсетілген.
Шешім шығаруды ұйымдастыру процессі еш қашанда тоқтатылмайды. ... үлгі деп ... ... ... алатын рационализммен байланысты, сонымен қатар сұранымды іріктеу деңгейі басқару шешімінің төменгі звеносына ғана ... ... ... сүйене отырып (Classical School of Management ) ойластырып тапқан. Осыны басқаруға жақындастыру, рациональды ұйымдастыруда жалпы принциптердің де маңызы зор. Осы ... ... ... ... жаңа функциясының арқасында ұйымдастырудың жаңа жүйесін ойлап табуға болады. Бұл тұжырымдаманың нәтижесінде ... және ... ... ... атқарушы биліктің және рационалды басқару процессінің үлгісі болып ... ... ... ... ... ... М.Вебер болды. Рационалды бюрократия соншалықты жоғары болды, тіпті оның өзіндік қызығушылығы да болмады және оның ... ... ... ... және ... мінездемелерді көрсетеді:
1) Нақты еңбекті бөлу, осының нәтижесінде ... ... ... ... ... ... береді;
2) Иерархиялық басқарудың дәрежесі, төменгі сатыдағыларды жоғарғы дәрежелі адамдар бақылап отырады және ... ... Бар ... ... бір ... ... өзгерісі және стандартты жұмыскерлердің жұмысты орындауы мен берілген тапсырманы тиянақты шешуі;
4) Адамның сыртқы көрінісі, ресми тұлға өз міндетін атқарады;
5) ... ... бар ... ... алу ... қатаң түрде жүзеге асыру. Олардың жұмыстан шығып қалмауын қадағалау.
Жеке өмірдегі шешім қабылдауға қарағанда басқарудағы шешім қабылдау өте ... ... ... шешім қабылдау қабілеті де бірте - бірте тәжірибе жүзінде дамуда. Маңызды шешімдерді қабылдаудағы жауапкершілік басшылығы ауыртпалық әкеледі. ... ... ... ... ... ... ... алмайды.
Жоспарлау жүйеге адал ететін белсенді басқару процесі болып табылады, сол ... ... ... жету үшін ... даму ... материалдық көздері мен оны жетілдіру әдістері анықталады.
Басқарудың басты функциясы ретіндегі жоспарлау:
- ұйымның болашақта дамуын анықтайды;
- алға қойылған ... ... ... мен ... белгіленеді;
- міндетті орындау болуы ықтимал зардаптарды көре білуді қамтиды.
Жоспарлаудың маңызы болып қоршаған сыртқы орта факторларының ... мен ... ішкі ... ... отырып белгілеу және сол мақсаттарды жүзеге асыруда тиімді әдіс-жолдарынан таңдап алу ... ... ... ... өндіріс пен өткізу көрсеткіштерін үнемі қадағалап отыру мақсатында маркетинг жүйесі және бақылау процесімен тығыз байланыста болады. ... ... және ... ... сұрақтарға жауап береді. Біздің қазіргі, бүгінгі күнгі жағдайымыз қандай? Осыдан барып, жоспарлау барысында ұйым ... ... ... ... ... атап ... болады:
1) басқару жүйесі мен ұйымдық құрылымды қалыптастыру және ақпараттар тағылымын реттеу;
2) еңбек өнімділігі мен ... ... ... ... ... мен ... ... және жарату жолдарын қарастыру;
3) сенімді бақылау жүйесін қамтамасыз ету арқылы міндеттерді орындауға қол жеткізу.
Басшылықтың алдында тұрған ... мен ... ... ... байланысты әрекеттер жиынтығын талап етеді. Осы тура жоспарлауды ұйымның даму ... ... ... ... ретінде қарастыра отырып, бірқатар бастапқы кезеңдерін атап өтуте болады.
Модельді үлгілерінің жетіспеушілігінен циклдік модель және саяси-басқарушы ... ... (Policy Cycle Дж. ... Осы ... ... бір ... құрудың нәтижесінде бақылау шешімдерін белгілі этаптардан өтеді. Сол этаптар мыналар: Agenda setting ... ... ... Policy ... ... ... Policy adoption (шешім қабылдау); Policy implementation (шешім реалицазиясы); Policy evaluation (бағалау және шешімді өзгерту).
Мемлекетті ... ... ең ... ... ... ... анықтылады, басқару аппараттарының жоғарғылығы және мамандардың жұмыс дәрежелерін бөліп алуымен де анықтайды. Басқару тиімділігі және ... ... ... осы екі ... ... ... ішкі жүйесі құрылады, осы кейінге қалдырылған структура мемлекеттің тиімді дамуына жол ашуы керек.
Сондықтан Г. Саймон, Д. ... В. ... ... ... ұйым мен атқарушы органдардан айырмашылығы бар екенін айтқан. Осы көзқараспен қарағанда мемлекеттік әкімшілік , ал жеке ... ... ... ... әкімшілік саясиландырылған, ал жеке меншік басқару фирмаларында - жоқ; мемлекеттік ... ... ... ал жеке меншік басқару фирмаларында - жоқ. Ірі мемлекеттік және жергілікті ұйымдардың ұқсастықтары көп, ал айырмашылықтары аз.
Рациональды ... ... ... Г. Саймон инкрементализм атанған. Жалпы бұл модель сынға ие ... ... ... ... ... ... ... шығару және рационалды модельдер де болжап біле алмайтындай қасиеттерге ... ... ... бір ... ... атқару үшін тандалып алынған, қоғамнан жалақы алатын тұлғаға айналады. Ол көпшіліктің қолдауымен осы функцияны орындауға лайықты адам ретінде ... бір ... ... сайланады.
Бұл жерде басқару тиімділігі балама бағаларға, анықтаушы және дәлдеп түзету стратегиясы мен ... ... да ... ... басқару барлық баламаны жеңіп шыға алмайды. Сонымен қатар балама еш бір кепілдік бере алмайды , өйткені жалпы жүйелер ... ... ... ... ... және ... тиімді критерийі, бірақ сыртқы ортаны өзгертіп отырады, мақсатты және құнды орналастыру және әр түрлі түзетулер жағынан қарастырылады.
Мақсат және қаражаттар жиі ... ... ... ... ... бірге өзгереді. Бұл тұжырымдама әкімшілік процесстер атқарушы органдардын билігінен қандай айырмашылығы бар екенін көрсетеді.
Биліктік қатынастардың ерекше проблемасы билік ... ... ... ... келіп тіреледі: неге осы субъект билік құру құқығына ие және неге бағыныштылар, одан келетін биліктік ... ... ... ... ... ... ... ойлар тарихында бұл проблема әрдайым назарда болған және солай болып қала береді де. Өйткені, биліктік қатынастар субъект-субъектілік қатынас ретінде ... және ... ... ... бір ... сипатталынады.
1.3 Қазақстан Республикасы мемлекеттік органдары жүйесінің құқықтық негізі
Тұңғыш ... ... 1999 жылы 23 ... № 453 ... Одан соң ... мен толықтыру жұмыстары 11.03.2003 № 393, 15.05.2007 № 253, 07.12.2009 № 222-IV, 29.12.2010 № 371-IV. 2011 жылдың 21 ... № 119 ... ... ... ... мемлекеттiк қызметiнiң жаңа үлгiсiнiң тұжырымдамасы қабылданды.
Еліміздегі мемлекеттік қызмет саласында жаңа реформа легі өз ... алды . ... ... ... ... ... заңға еңгізілген өзгертулер мемлекеттік аппарат жұмысының тиімділігін арттыруға мүмкіндік береді.
Мемлекеттік қызмет туралы заңдарды жетілдіру ... ... жаңа ... ... талаптарына негізделген және әлеуметтік жаңғырту бағдарламасына сай жүзеге асырылып жатыр. Өйткені, осы заң жобасы мен 90-шы ... ... ... ... ... ... мәні - меритократия принциптерін енгізу. Яғни, атқарған еңбегіне қарай іріктеу және қызметін жоғарылату. Демек, қызметте тамыр-танысы барлардың ... ... ... ... тасы өрге ... тиіс ... ... қоса, қазір мемлекеттік органдардың қызметін алты бағыт бойынша бағалау жүйесі туралы жарлық бар. Оның екеуі: персоналды басқару мен ... ... ... ... ... ... ... істері жөніндегі агенттікке берілген.
Сонымен қатар, Экономикалық даму және сауда министрлігі заң жобасын әзірлеп шықты. Бұл заң қабылданғаннан кейін ... ... ... ... ... жақсарады.
Президент соңғы жылдары үкіметке үнемі осы мәселеге назар аударуды тапсырып келеді. Соңғы онжылдықта ... ... ... ... ғана ... қызмет түрлерінің сапасын бағалауға үлкен мән бере бастады.
Елбасы мемлекеттік қызметтің адамдарға қызмет етуі тиістігін бір емес, бірнеше рет ... Ал, ... ... шенеуніктер өздерін ұлттың, халықтың бастығы емес, қызметшісі ретінде сезінуі тиіс. Сондықтан, алдағы ... ... ... ... ... ... тиіс. Қазірдің өзінде бұл бағытта біраз іс ... ... ... ... ... туралы жаңа заң қабылданған кезде мемлекеттік қызмет түрлерінің сапасын жақсартуға жаңа серпін берері хақ.
Оған қосымша, ... ... ... ... ... әзірлеген заңда мемлекеттік қызметкерлерге мемлекеттік қызмет көрсету, мемлекеттік стандарттар мен регламентті ... ... ... ... ... Осы ... президент әкімшілігінің қызмет сапасын бақылауға ерекше көңіл бөліп отырғанын атап кеткен жөн.
Жаңа мемлекеттік қызмет ... ... ... ... - ... іріктеу және қызметін өсіру тетіктерінің ашықтығын қамтамасыз етеді. Заң жобасында екі сатылық іріктеу тәртібі ... ... ... мен оның аумақтық бөлімшелері тұрақты түрде, тест арқылы резервке кадр іріктеумен айналысатын болады.
Тестілеуден өткендер ... ... ... тиісті сертификат беріледі. Белгілі бір уақыт өткен кезде, бір-екі немесе үш жылдан кейін олар ... ... ... ие ... Біз ... ... ... рөлін көтермекпіз.
Содан соң, мемлекеттік органдар қажетті мамандарды сол резервтегі кадрлар арасынан конкурс арқылы ... ... Ал, ... оған қатыспайды. Сол арқылы біз мемлекеттік органдардың конкурсқа ... ... да ... ... ... оған 40-50 күн жұмсалатын болса, енді бұл шаруа 15-20 күнде ... ... Бұл ... ... үшін өте маңызды мәселе.
Екінші бағыт - бағалау жүйесін ... Заң ... ... рет ... ... ... ... жүйесі қолданылады. Ол аттестациялау жүйесімен тікелей байланысты болмақ.
Үшінші бағыт - президенттің басқару элитасын, ... деп ... ... ... ... қызметкерлер корпусын құру туралы тапсырмасын жүзеге асыру. Заңда осындай корпус құру мүмкіндігі жазылады және президенттің ондай кадрларды іріктеп, алға ... ... ие ... ... тетіктердің бәрі заңға тәуелді актілерге енгізіледі.
Төртінші бағыт - кадрлық қызмет орындарының рөлін ... ... ... ... ... бір әдет бар: ... ... адам кадр бөліміне қалдырылады. Онда отырған адамдар қағаз толтырады деген түсінік қалыптасқан. Біз ... осы ... ... кадр ... ... ... ... Ол енді персоналды басқару қызметі деп аталмақ. Оның аты ғана емес, заты да, яғни ... да ... Оған ... ... ... ... Бұл құжатта осы қызмет орындарының жауапкершілігі мен өкілеттіктері нақты атап көрсетілетін болады. Енді ол мемлекеттік орган ішінде кадрлардың жұмысына баға ... ... ... ... рөл ... ... ... рет мемлекеттік қызметкер этикасына тұтастай бір бөлім арнап отыр. Мүдделер қақтығысын реттеуге және қызмет этикасы ... мен ... ... жұмысты күшейтуге бағытталған шараларды нығайтпақ.
Сондықтан, заң дәл осы күйінде қабылданатын болса кадрлық жұмыс сапасы жақсарып, ... ... мен ... ... ... ашық ... еді. Оған ... президенттің тапсырмасы бойынша конкурстан тыс тағайындауларды төмендету тетіктерін, соның ішінде бір қызметтен екіншісіне ... ... ... ... ... жатыр.
Мемлекеттік қызмет туралы Заң барлық мемлекеттiк қызметшiлерге ... ... ... ... Конституциясында, конституциялық заңдарында немесе өзге де заң актiлерiнде олар үшiн ... ... ... ... ... ... қызмет көрсетудi жүзеге асыратын және мемлекеттiк органдардың жұмыс iстеуiн қамтамасыз ететiн адамдар мемлекеттiк қызметшiге жатпайды. Мұндай адамдардың тiзбесiн Қазақстан ... ... ... ... ... және ... ... туралы Қазақстан Республикасының 2001 жылғы 23 Қаңтардағы № 148 Заңы ... ... ... ... 2001 ж., № ... Заң Қазақстан Республикасының Конституциясына сәйкес мемлекеттiк және жергiлiктi басқару саласындағы қоғамдық қатынастарды реттейдi, ... ... және ... ... ... ... ... тәртiбiн, сондай-ақ мәслихаттар депутаттарының құқықтық жағдайын белгiлейдi.
Осы Заңның ережелерi Қазақстан Республикасында жергiлiктi мемлекеттiк басқаруды және өзін-өзі басқаруды қамтамасыз етудiң жекелеген ... мен ... ... өзге де нормативтiк құқықтық актiлердi қабылдау үшiн негiз болып табылады.
Қазақстан Республикасының осы Заң ... ... ... қолданылып жүрген заңдары оған қайшы келмейтiн бөлiгiнде қолданылады және осы Заң күшiне енген күннен бастап бiр жылдың iшiнде оған ... ... ... ... Конституциясының 1-бабына сәйкес Қазақстан Республикасы болып табылады [1, 1 б.]. ... ... ... ... ... ... бойынша Қазақстанның басқару формасын аралас сияқты сипаттауға болады, бірақ Конституцияның 2-бабының 1-бөлігінде президенттік басқару ... ... ... ... Конституциясының 3-бабы биліктердің бөлініс қағидасын бекітті: .
Конституцияның 40-бабына сәйкес ҚР ... ... ... ... ... ... ... табылады, мемлекеттің ішкі және сыртқы саясатының негізгі бағыттарын айқындайды және Қазақстанды ел ішінде, халықаралық қатынастарда танытады.
ҚР Президентінің қызметін қамтамасыз ететін ... ... 1995 ... 26 ... № 2733 Конституциялық заңы болып табылады.
Президент кең ... ... ... атқару билігі саласында да иеленеді, бірақ атқару билігінің басшысы болып табылмайды. Президент мемлекеттік ... ... ... ... ... ... және ... алдындағы билік органдарының жауапкершілігін қамтамасыз етеді.
Республика Президентінің Жарлықтарымен:
- Республика Президентінің актілерін шығаруды ... ... ... ... ... ... асырылады;
- Конституциямен және заңдармен белгіленген мемлекеттік биліктің барлық тармақтарының келісілген қызмет етуін және билік органдарының Қазақстан халқы алдындағы ... ... ету ... ... ... ... ... сондай-ақ Үкімет пен басқа да мемлекеттік органдардың заңмен белгіленген құзырына кірмейтін мәселелердің құқықтық реттелуі жүзеге асырылады;
- Қазақстан Республикасының экономикалық және ... ... ... ... ... ... қабылданады.
Республика Президентімен шығарылатын жарлықтардың ғана нормативтік құқықтық күші ... ... ... ... ... ... және Президент жарлықтары негізінде және орындау мақсатында шығарылады.
Республика Президентінің өкімдерімен:
- әкімшілік-өкімшілік, жедел және жеке сипаттағы ... шешу ... ... ... ... ... ... конституциялық мәртебесі жоқ лауазымды тұлғалар лауазымға тағайындалып, лауазымынан ... ... ... ... заң ... ... ... табылады. 1995 жылғы 16 қазандағы № 2529 ... ... Заңы ҚР ... ... ... ... негізгі құжат болып табылады.
ҚР-сы Парламенті екі палатадан: Сенаттан және ... ... ... ... ... ... ... даусымен қаралған және мақұлданған заң жобасы Сенатқа беріледі және ол онда ... ... ... ... ... ... ... жалпы санының көпшілік даусымен қабылданған жоба заң болады және он күн ішінде Президентке қол қоюға беріледі. Сенат депутаттары жалпы санының ... ... ... жоба ... кері қайтарылады. Егер жоба Мәжіліс депутаттары жалпы санының үштен екісімен қайта мақұлданса, онда жоба ... ... және ... беру үшін Сенатқа беріледі. Қайталап мақұлданбаған заң жобасы сол сессия ішінде қайтадан қаралуға жатпайды. Сенат депутаттарының ... ... ... ... заң ... ... ... мен толықтырулар Мәжіліске жіберіледі. Егер Мәжіліс депутаттардың жалпы санының көпшілік ... ... ... және ... ... заң қабылданған болып саналады. Егер Мәжіліс сол көшілік дауыспен Сенат енгізген өзгертулер мен ... ... ... палаталар арасындағы келіспеушіліктер келісу рәсімдері жолымен шешіледі. Сонан соң заңға ҚР Президенті қол қояды және ол заң БАҚ-да жарияланады. Заңдардан ... ... өз ... ... ... ... ... билігі Қазақстан Республикасы бірыңғай мемлекеттік билігінің өз алдына дербес билік ... (түр, ... заң ... және сот ... ... тығыз жұмыс істейді.
Атқару билігі бірыңғай мемлекеттік биліктің тармағы ... ... ... ... ... деп аталатын, ал мәні бойынша мемлекеттік басқару органдары болып табылатын мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ие ... билігі Үкімет, министрліктер, мемлекеттік комитеттер мен Республика ведомстволары, мемлекеттік мекеме мен кәсіпорындардың әкімшілігі жататын ... ... ... ... ... билігі уақыт пен кеңістікте әмбебап сипатта болады, яғни адам ұжымдары қызмет ететін барлық жерлерде және ... ... ... ... ... мазмұны бойынша атқарушы және өкім етуші болып табылатын қызметті жүзеге асырады. Заңнамаға ... олар ... ... ... ... құқықтық актілер шығарып, оларды іске асыруды жүзеге асырады. Жалпы бұл органдар дербес құқық шығармашылық, құқық ... және ... ... кең ... ... ... ... органдары қызметінің заңға бағыныстылығы - олардың құқықтық жағдайындағы маңызды сәт. Өз қызметінде олар ... ... ... ... алады және өз құзыреті шегінде ол талаптарды басқалардың орындауын қадағалайды.
Атқару ... ... ... ... ... асырылады. Мемлекеттік қызмет ретінде мемлекеттік басқаруды жүзеге асыруға бағытталған мемлекеттік органдардағы азаматтардың кәсіби қызметі түсініледі.
Атқару билігінің органдары қызметшілер алатын ... ... ... ... ... ... басқармалардан) құралады.
Атқару билігінің айтарлықтай белгісі - құқықтық, ақпараттық, экономикалық, техникалық, идеологиялық, ұйымдық немесе оның заттық сипаты ... зор ... оның ... ... болуы. Оларда шынайы мемлекеттік қуат шоғырланған. Ол ауқымды территорияларға, ... ... ... ... ... ілгерілеу мен көтермелеу аспаптарын пайдаланады. Одан өзге атқару ... ... ... ... милиция, ұлттық қауіпсіздік органдары тікелей бағынысты. Бұл күштер атқару билігіне ерекше қауіпті қуат береді, ал ондай күш ... ... ... ... және ... ... ұялатады.
Сондықтан әкімшілік құқық нормалары атқару билігінің шектерін және олардың сақталуын қамтамасыз етудің белгілі бір заңи кепілдіктерін ... ... ... ... тек ... ... өкілеттіктері ғана емес сонымен қатар мемлекеттік қызметте болумен байланысты тиісті шектеулер ... ... заң күші бар 1995 ... 26 ... ... Республикасы Президенті Жарлығының 13-бабы мемлекеттік қызметшіге мемлекеттік органдарда басқа лауазымда болуға, кәсіпкерлік қызметпен айналысуға, лауазымдық міндеттерін орындаумен ... жеке ... ... мен ... тұлғалардың қызметтерін пайдалануға тікелей тыйым салады. Міне осылай, атқару билігі заңдарды тек орындап қана қоймайды, сонымен қатар өзі де оларға ... ... ... ... ... ... лауазымды тұлғалардың және күштік құрылымдар қызметкерлерінің әкімшілік ... ... ... ерекше мұқият реттейді.
Қазақстан Республикасының Үкіметі Қазақстан Республикасының атқару билігін жүзеге асырады, атқару органдарының жүйесін басқарады және олардың ... ... ... ... жағдайының негіздері, құрамы, қалыптастыру тәртібі Қазақстан Республикасының Конституциясымен, конституциялық заңдарымен, заңдарымен және Республиканың басқа да нормативті құқықтық актілерімен анықталады.
Үкімет Республика ... ... ... Премьер-министрі, Премьер-министрдің орынбасарлары, Премьер-министр Кеңсесінің басшылары, министрлер, Республика мемлекеттік комитеттерінің төрағалары құрамында құрылады.
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... Үкіметтің басқа мүшелері де Президентпен тағайындалады. Премьер-министр ерекше мәртебеге ие. Өзінің тағайындалуынан кейін онкүндік мерзімде ол Президентке Үкімет құрылымы мен ... ... ... ... ... ... ұйымдастырып, басшылық етеді, оның жұмысына дербес жауап береді; өзінің тағайындалуынан кейін бір ай ішінде Парламентке Үкімет бағдарламасы туралы ... ... оны кері ... жағдайда бағдарлама туралы екі ай ішінде Парламентке қайтадан баяндама ұсынады; Үкімет қаулыларына қол ... ... ... қызметінің негізгі бағыттары туралы және оның барлық маңызды шешімдері туралы баяндайды; Үкімет қызметін ұйымдастырумен және оған ... ... ... ... да ... орындайды.
Үкімет мүшелері халыққа және Қазақстан Президентіне ант ... ... ... ... ... ... ғылыми және өзге де шығармашылық қызметтен басқа ақы төленетін лауазымдарда бола алмайды, кәсіпкерлік қызметті жүзеге ... ... ... ... ... ... ... бақылау кеңесінің құрамына ене алмайды. Үкімет мүшелері бір уақытта өкілді органдардың депутаттары бола алмайды.
Үкімет қызметі негізінен ... ... ... ... ... Оның ... ... бағыттары (функциялары) Конституцияда көзделген. Соларға сәйкес Үкімет:
- мемлекеттің әлеуметтік-экономикалық саясатының негізгі бағыттарын, оның ... ... ... ... ... қамтамасыз етуді даярлауды және оларды жүзеге асыруды ұйымдастырады;
- ... ... ... және оның ... ... ... ... бюджеттің орындалуын қамтамасыз етеді;
- Мәжіліске заң жобаларын енгізеді және заңдардың орындалуын қамтамасыз етеді;
- мемлекеттік меншікті басқаруды ұйымдастырады;
- ... ... ... ... ... ... даярлайды;
- министрліктердің, мемлекеттік комитеттердің, өзге де орталық және жергілікті атқару органдарының қызметін басқарады;
- ... ... ... ... өзге де ... және ... атқару органдары актілерінің қолданысын толықтай немесе бөлігін тоқтатады;
- Конституциямен, заңдармен және Президент актілерімен жүктелген басқа да функцияларды атқарады.
Үкімет Республика Конституциясы, ... ... ... ... да нормативтік-құқықтық актілер негізінде және оларды орындау үшін қаулылар шығарады. Премьер-министр өкімдер шығарады. Құзыреті шегінде ... ... ... мен ... өкімдерінің Республика территориясында міндетті күші болады.
Үкімет қаулылары Президентпен және Республика Үкіметімен жойылуы мүмкін. Премьер-министр өкімдері Президентпен, Республика Үкіметімен және Премьер-министрмен ... ... өз ... ... ... жауапты, сондай-ақ Конституцияның 53-бабының 6-тармағында көзделген жаңдайларда ... ... есеп ... Осы нормаға сәйкес Парламент Палаталардың біріккен отырысында Үкімет бағдарламасы туралы Премьер-министр баяндамасын тыңдайды және ... ... ... ... ... ... ... әр Палата депутаттарының жалпы санының үштен екісімен жүзеге асырылады және ... ... ... білдіру дегенді білдіреді. Ондай көпшілік дауыстың болмауы Үкімет бағдарламасын мақұлдау дегенді білдіреді.
Үкімет мүшелері Палата ... ... ... ... ... кем емес бастамасы бойынша олардың қызмет мәселелері жөніндегі Үкімет мүшелерінің есептерін тыңдауға және Палата депутаттарының жалпы санының үштен екі ... ... ... ... ... жағдайда Үкімет мүшесін лауазымынан босату туралы Президентке жолдауды қабылдауға құқылы Парламент Палаталарына есепті.
Үкімет Президент өкілеттігінің мерзімі (жеті жыл) ... ... ... және өз ... жаңа ... ... алдында тоқтатады. Конституциямен Үкіметтің уақытынан бұрын отставкаға кету жағдайы мен тәртібі ... ... және оның кез ... мүшесі егер өздеріне жүктелген функцияларды әрі қарай ... ... ... деп ... ... ... ... отставкасы туралы мәлімдеуге құқылы. Үкімет Республика Президентіне Парламенттің Үкіметке сенімсіздік вотумын білдірген жағдайда да отставка ... ... ... ... ... ... қабылдау немесе қабылдамау туралы мәселені қарайды. Отставканы қабылдау Үкіметтің немесе оның мүшесінің өкілеттіктерінің тоқтатылғанын білдіреді. Премьер-министрдің ... ... ... ... ... ... ... немесе оның мүшесінің отставкасынан бас тартқан жағдайда Президент оларға әрі қарай міндеттерін ... ... ... ... ... ... ... Үкімет отставкасынан бас тартылған жағдайда Президент Парламентті таратуға құқылы.
Республика ... өз ... ... ... ... ... және кез ... мүшесін лауазымнан босатуға шешім қабылдауға құқылы. Премьер-министрді лауазымынан босату бүкіл Үкіметтің өкілеттігін тоқтатуды білдіреді.
Қазақстан Республикасының Конституциясында Үкімет қызметін бақылауды жүзеге ... ... ... ... және ... ... алдындағы жауапкершілігі көзделген. Оларға жатады:
- Парламентпен Палаталардың ... ... ... ... және Үкімет пен Есеп комитетінің республикалық бюджет орындалуы және оның атқарылуы туралы есепті бекітеді;
- Үкіметке сенімсіздік вотумын білдіру;
- республикалық ... ... ... ... Есеп ... үш ... жеті ... мерзімге тағайындайды;
- Палаталардың өз құзыретіндегі мәселелер бойынша Парламет тыңдауларын ... өз ... ... ... байланысты белгілі бір өкілеттіктерге ие. Оларға заң шығару бастамасы құқығы, соның ішінде Парламентке республикалық бюджет ұсыну және ... заң ... ... ... ... ... ... қысқартуды немесе мемлекеттік шығындарды арттыруды көздейтін заң жобалары Үкіметтің оң қорытындысы ... ... ғана ... ... ... ... Конституциясының 61-бабы).
Үкіметпен енгізілген заң жобасын қабылдамаған жағдайда Премьер-министр Парламет алдында Үкіметке ... ... ... қоя ... Егер сенімсіздік вотумы туралы ұсыныс Конституциямен белгіленген дауыстардың қажетті ... ... онда заң ... ... ... ... ... есептеледі.
Үкіметпен қатар атқару билігі органдарының құрылымына арнайы құзырлы ... ... ... - бұл ... және ... ... органдар. Олардың құрылымы, атап өткендей, Премьер-министрдің ұсынысы бойынша Қазақстан Республикасының Президентімен анықталады.
Қазіргі уақытта Қазақстанда ... ... ... ... ... формалары болып табылады:
- министрлік;
- мемлекеттік комитет;
- комитет, департамент, агенттік, сондай-ақ Республика министрлігі, ... ... ... басқа да мемлекеттік басқару органы. Олар жалпылай ведомство деп аталады;
- комитет, бас басқарма, комиссия, агенттік және ... ... ... ... да ... ... республикалық органы.
Ұлттық Қауіпсіздік комитеті, Прокуратура сияқты мемлекеттік органдар Республиканың орталық атқарушы ... ... ... Олар ... ... Президентіне тікелей бағынысты және есеп береді.
Атқару билігінің барлық орталық органдары жоғарыда аталған органдарды ... ... ... Ол ... ... комитеттердің, басқа да орталық және жергілікті органдардың қызметіне ... ... ... Республика министрліктерінің, мемлекеттік комиеттердің, басқа да орталық және жергілікті атқару органдарының актілерін ... ... бір ... ... ... ... жоя алады.
Үкімет өз құрамына енбейтін орталық атқарушы органдардың басшыларын лауазымдарына тағайындайды және ... ... ... ұсынысы бойынша Үкімет құрамына кірмейтін мемлекеттік комитеттердің, орталық атқарушы органдардың, ... ... ... мен ... ... ... босатады.
Үкімет құрамына кірмейтін министрліктер, мемлекеттік комитеттер мен орталық атқарушы органдардың құқықтық негізі ... ... ... ... пен ... ... ... ережелер табылады.
Әрқайсысы туралы ереже Үкіметпен бекітіледі. Олармен республика ... ... ... өкілеттігі мен жауапкершілігі анықталады.
Функциялары мен өкілеттіктерінің ерекшелігіне қарай атқару билігінің орталық органдарының белгілі бір ерекшеліктері болады.
Министрлік - ... ... ... ... ... басқаруды, сондай-ақ заңнамамен көзделген шектерде салааралық үйлестіруді жүзеге асыратын Республиканың орталық ... ... ... - ... ... ... саласында (аясында) бірыңғай мемлекеттік саясатты жүргізетін және осы мақсаттарда заңнамаға сәйкес ... ... ... ... ... ... ... органы.
Республика министрі, мемлекеттік комитет төрағасы лауазымы бойынша Үкімет құрамына енеді, мемлекеттік басқарудың тиісті саласының (аясының) тиімді ... ... ... ... басқарып отырған саласының жай-күйіне және дамуына, заңдардың, Президент пен Үкімет актілерінің орындалуына жауапты болады.
Министр, мемлекеттік комитет төрағасы жанынан ... ... - ... ... ... ... құрылады. Алқаның сандық құрамы Үкіметпен анықталады, ал оның жеке құрамы Республика министрімен, мемлекеттік комитет төрағасымен бекітіледі.
Министрлікпен, мемлекеттік ... ... ... ... ... ... қол қоятын Республика министрінің бұйрықтарымен, мемлекеттік комитеттің қаулыларымен ресімделеді.
Үкімет құрамына енбейтін орталық атқарушы орган оның құзыретіне енетін мәселелер бойынша ... ... ... ... да арнайы атқарушы және рұқсат беруші функцияларды жүзеге асырады.
Ведомство Республика министрлігі, мемлекеттік комитеті құзыреті шегінде арнайы атқару және бақылау-қадағалау функцияларын, ... ... ... ... мемлекеттік басқарудың бағынысты саласына (аясына) басшылықты жүзеге асырады.
Мемлекеттік басқаруды ұйымдастыру рөлі ... ... ... атқару органдарына тиесілі. Жергілікті атқару органдары Қазақстан Республикасы атқару органдарының бірыңғай жүйесіне кіреді және Конституцияның 87-бабының 1-тармағына сәйкес тиісті территорияның даму ... және ... ... атқару билігінің жалпымемлекеттік саясатын жүргізуді қамтамасыз етеді.
Заңына ... ... ... ... ... ... ... әкімдер, басқармалар, бөлімдер, комиссиялар және т.б. бөлімшелер мен қызметтер құрайды.
Жергілікті атқару ... ... ... мен ... ... ... табылатын тиісті әкімшілік-территориалдық бірлік әкімі басқарады (Конституция 87-бабының 3-тармағы). Әкім орынбасарларының ... ... ... т.б. ... ... ... ұсынысы бойынша тиісті мәслихатпен бекітілетін облысты, ауданды, қаланы басқару сызбасына сәйкес ... ... ... ... және оның ... сондай-ақ бөлім, басқарма, әкімшіліктің басқа да қызметтерінің басшылары кез келген деңгей депутаттары бола алмайды.
Облыстар, республикалық маңызы бар қалалардың әкімдері, ... ... ... ... ... Республика Президентімен лауазымына тағайындалады. Басқа әкімшілік-аумақтық бірліктердің әкімдері оларға қарағанда ... ... ... ... ... ... ... 87-бабының 4-тармағы).
Аудандық, қалалық әкімшілік әкімдері Республика Президентінің келісуімен облыстық әкімшілік әкімімен лауазымына тағайындалады және босатылады. Қаладағы аудандық әкімшілік, ... ... ... ... ... тиісінше қалалық, аудандық әкімшілік әкімімен облыстық әкімшілік әкімінің келісімі ... ... ... босатылады. Кент (ауыл) әкімшілігінің әкімі аудандық (қалалық) әкімшілік әкімімен лауазымға тағайындалады және ... ( ... ... ... маңызы бар қалалар және астана әкімдерінің өкілеттіктері жаңадан сайланған Республика Президентінің лауазымына кірген кезде тоқтатылады. Республика Президенті өзінің ұйғарымы ... ... ... ... ... ... Республикасы Конституциясының 87-бабының 4-тармағы).
Әкімшілік басшыларының орынбасарлары тиісті ... ... ... міндеттердің үлестірілуіне сәйкес функцияларды атқарады. Әкімшілік басшысы ... ... өз ... ... ... ... жағдайда оның өкілеттіктерін бірінші орынбасары атқарады. Әкімшілік басшыларының орынбасарлары бас жергілікті әкімшілікпен лауазымға тағайындалып босатылады.
Жергілікті әкімшіліктің және оның ... ... ... құқықтық және материалды-техникалық қамтамасыз етілуі үшін жергілікті әкімшілік әкімдіктерінің аппараты құрылады. Бұл ... ... ... ие. ... ... әкімшіліктің міндеттері мен өкілеттіктерін жүзеге асыруда оның қатысы функционалды сипатта: ол ұйымдық-әдістік және ұйымдық-бұқаралық жұмысқа, қабылданған шешімдердің ... және ... ... ... ... ... оған ... әкімшіліктің заңи, ұйымдық-техникалық, шаруашылық қамтамасыз етілуі жүктелген. ... бұл ... ... жергілікті әкімшілікке, кәсіпорынға, ұйымдарға және азаматтарға қатысты міндеттеуші құқықтық актілер шығару құқығын пайдаланбайды, бағынысында қандай да бір ... ... ... ... ... қызметтік сипаты оның бағыныстылығын көлденең ғана, яғни тиісті ... ұйым ... ... ... ... ... ақы ... жағдайлары және материалды-техникалық қамтамасыз етілуі әкімшілік әкімімен Республика Үкіметімен белгіленген лимиттер және ... ... ... бекітіледі. Қызметтік аппарат құрылымы тиісті жергілікті әкімшілік міндеттерінің көлемі мен сипатына байланысты. Кенттік, ауылдық әкімшілік әкімдерінің іс ... ... ... сақталуына жауап беретін, азаматтарға анықтамалар ресімдейтін, әскери міндеттілердің және әскерге шақырылатындардың бастапқы есебін қамтамасыз ететін және т.б. іс ... және ... ... тұратын аппараты болады. Облыстарда, аудандарда, қалаларда әкімшілік қабылдау бөлмесінен, жалпы бөлімнен, ұйымдық-нұсқаушылық бөлімнен, жергілікті әкімшілік әкімінің хатшылығынан, кадрлар бөлімінен, заң ... ... ... заң ... және т.б. ... аудандық, қалалық мәслихаттар құпия дауыс берумен депутаттардың жалпы санының үштен екісінің көпшілігімен жергілікті әкімшілік органының басшысына ... ... және сол ... ... ... ... қабылдайтын тиісті әкімшілік әкімінің алдында оны лауазымынан босату туралы мәселе қоюға құқылы және ол туралы тиісті мәслихатты хабардар етеді ( ... 2-30 ... мен ... ... әкімшіліктің басқару органдары болып табылады. Олар тиісті мәслихаттың, жергілікті әкімшілік әкімдерінің, басқару саласы мен аясында жоғары тұрған мемлекеттік органдардың шешімдерін ... ... ... ... ... ... ... қарағанда бөлімдер мен басқармалар тиісті мәслихатқа және жергілікті әкімшілік әкіміне бағынышты тиісті салалардағы мекемелерді, ұйымдарды, кәсіпорындарды ... ... ... және өз ... шегінде өкім берушілік қызметті жүргізеді. Бөлімдер мен басқармалар өкілеттіктерінің көпшілігі жергілікті әкімшілік әкімдерінің құзыреттерін іске ... ... ... ... ... ... ... тиісті жергілікті әкімшілік әкімдері қызметінің формасы ретінде қарастыруға болады. Сонымен қатар бөлімдер мен ... ... ... ... ... бір түрі ... ... органы болмаса да, Республиканың тиісті министрліктерінің, мемлекеттік комитеттерінің және ведомстволарының жүйесіне енеді.
Мемлекеттік басқарудың жоғары тұрған ... ... мен ... қатысты ең алдымен ұйымдық-әдістік басшылықты, бақылауды жүзеге ... және ... ... ... ... ... ... прогресс, өнім, қызмет стандарттары және т.б. мәселелерінде жалпы бағыттар мен талаптарға ... ... етуі ... ... ... ... және ... қызметінің бірқатар мәселелері басқарудың жоғары тұрған органдарымен келісу бойынша ... ... ... ... мысалы ішкі істер бөлімдері мен басқармаларының басшыларын бекіту кезінде мәселе ішкі істердің тиісті органдарының және ... ... ішкі ... ... басшылығымен келісіледі.
Бөлімдер, басқармалар және басқа да бөлімшелер жүйесі негізінен жергілікті өкілді және атқару органдары қызметінің бас ... мен ... ... ... Салалық басқарудың неғұрлым тармақталған аппараты - облыстық және ірі қалалардың жергілікті атқару органдарына ... ... ... ... ... органдардың аппараты әлдеқайда кіші.
Қызмет аясына байланысты бөлімдердің, басқармалардың және ... ... ... ... ... ... өндіріс аясы (мысалы, жергілікті өнеркәсіп, күрделі құрылыс, архитектуралық-құрылыс және т.б. бөлімдері мен ... ... ... көрсету (экономика, денсаулық сақтау, еңбек және жұмыспен қамту, білім беру, халықты әлеуметтік қорғау және т.б. ... мен ... ... ... пен ... ... қорғалуын қамтамасыз ету (ішкі істер, әділет, АХАЖ органдары, нотариат және т.б. бөлімдері мен басқармалары).
Халыққа шаруашылық және ... ... ... түрлі салаларында әрекет ететін бөлімдер, басқармалар, комитеттер және ... да ... ... ... ... ... және ... органдарына, кәсіпорындарына, мекемелеріне және ұйымдарына тікелей және оларға бағынысты ... ... ... ... ... ... және т.б.) басшылық етеді.
Жергілікті атқару органдары оларға мемлекетпен жүктелген функцияларды жүзеге асыру үшін кең ауқымды құзыретке бөленген. Жергілікті атқару ... ... және ... ... ... ... ... - қоғам мен мемлекет өмірінің түрлі салаларында жүзеге асыру пәндері мен өкілеттіктері ... ... ... ... ... ... Заңының 87-бабында бекітілген, ал одан егжей-тегжейлі Заңында және т.б. нормативті-құқықтық актілерде жазылған.
Жергілікті ... ... ... ... ... ... ... және әлеуметтік бағдарламалары, жергілікті бюджет және олардың орындалуын қамтамасыз ету жоспарларын даярлау;
- коммуналдық меншікті ... ... ... органдарының басшыларын лауазымға тағайындау және босату; жергілікті атқару органдарының жұмысын ұйымдастырумен ... ... да ... шешу;
- жергілікті мемлекеттік басқару мүддесіне жергілікті атқару органдарына Республика заңнамасымен жүктелген өзге де ... ... ... (Қазақстан Республикасы Конституциясы 87-бабының 2-тармағы).
Заңында жергілікті әкімшілік әкімінің, сондай-ақ облыстық, аудандық, кенттік және ауылдық әкімшілік ... ... ... ... ... ... ... әкімдерінің өкілеттіктері белгіленгендігін, бірақ ол өкілеттіктерді жүзеге асыру аясы (бөлек баптарда) анықталмағандығын атап ... жөн. ... ... ... ... ... ... заңмен арнайы баптарда олар заңи құзыретті болып табылатын олардың қызметінің бес негізгі саласы белгіленген. Оларға келесі ... ... ... ... ... ... ... көлік пен байланыс саласында;
- жер пайдалану, табиғат ... және ... ... ... ... құрылыс, тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық, тұрмыстық қызмет көрсету, сауда, қоғамдық тамақтану;
- халыққа әлеуметтік-мәдени қызмет көрсету;
- заңдылықты, құқықтық тәртіпті, азаматтардың құқықтарын, ... мен ... ... ету (43-47 баптар).
Заңның 42-бабында облыстық, аудандық, қалалық әкімшіліктер әкімдерінің өкілеттіктері бекітілген. Жергілікті әкімшілік әкімі мәслихат бекітуіне ... ... ... мен ... болжамды тізімін есепке ала отырып даярланған облысты, ауданды, ... ... ... ... ... бірліктің бюджет жобасын, бюджеттің орындалуын қамтамасыз етуді;
- экономикалық және әлеуметтік даму жоспарлары мен бағдарламаларын, олардың орындалуын ... ... ... ... ... мәслихат сессиясында есеп береді.
Одан өзге жергілікті әкімшілік әкімі:
- әкімшілік-аумақтық бірлік меншігін басқаруды жүзеге асырады, ведомстволық бағынысты кәсіпорындар, ұйымдар мен ... ... ... ... ... ... тұрған атқару органымен бөлінген өкілеттіктерге сәйкес республикалық ... ... ... мен ... ... үйлестіреді;
- жергілікті әкімшілік басшыларын лауазымына тағайындап босатады; Республика министрліктерінің, мемлекеттік комитеттерінің және ведомстволарының ... ... ... ... ... ... ... келісім береді (прокуратура мен соттан басқа), оларды лауазымынан босату туралы ұсыныстар енгізеді және т.б.
Кенттік (ауылдық) әкімшілік ... ... ... ... ... азаматтары өкілдерінің жиналысын шақырады, олардың шешімдерінің орындалуын қамтамасыз етеді;
- азаматтардың өтініштерін, шағымдарын және өтінімдерін қарайды;
- жер заңнамасына ... ... ... ... ... ... ... жер пайдаланумен байланысты мәселелерді шешеді;
- заңды және жеке тұлғалармен шарт жасасады, заң және банк құжаттарына қол қояды; қоғамдық тәртіпті нығайтумен ... ... ... Өрт ... және су ... қауіпсіздікті қамтамасыз етуді бақылауды жүзеге асырады;
- шаруа (фермер) қожалықтарын, кент, ауыл, ауылдық ... және т.б. ... ... ... ... ... кәсіпорындар, кооперативтер ұйымдастыруға жәрдемдеседі (49-бап).
Жоғарыда аталған қызмет салаларында облыстық, аудандық, ... ... кең ... ... ие. Осылайша жоспарлау, бюджет, шаруашылық қызмет, көлік пен ... ... ... ... және ... ... қала дамыту бағдарламаларын даярлайды; әкімшілік-аумақтық бірліктер меншігіндегі кәсіпорындар, мекемелер мен ұйымдарды құрады, қайта құрады және жояды; есепті қамтамасыз етеді, ... ... ... реттейді, байланыс кәсіпорындары мен ұйымдарының халыққа көрсететін қызметтер ... ... ... ... ... ... негізде пошта, телефон және басқа да байланысты және т.б. жақсартуда көмек көрсетеді (43-бап).
Жер ... ... ... және ... ... ... пайдалану саласында табиғатты пайдалану мен табиғи ресурстарды тиімді ... ... ... ... ... асырады; табиғат қорғау, экологиялық сараптама, құрылыс пен қорғау объектілерін қайта құру бойынша бағдарламаларды даярлауды ұйымдастырады; экологиялық сараптаманың ... ... бар ... ... мен ... ... ... салу туралы қорытындылар дайындайды және т.б. (44-бап).
Құрылыс, тұрғын ... ... ... ... ... сауда, қоғамдық тамақтандыру саласында сәулет және қала құрылысы саласының орталық мемлекеттік органдарымен міндетті түрде келісе отырып территорияға құрылыс ... ... ... ... және ... ... құрылысы бойынша тапсырыс беруші болуға құқылы; жеке және заңды тұлғалардың жобалау және ... ... ... ... жобаларды мемлекеттік сараптауға ықпал етеді, Республика заңнамасына сәйкес жүзеге асырылатын құрылыс өнімінің сапасын сәулет-құрылыс ... ... ... ... халық қоныстанған пункттер мен территориялардың әлеуметтік, инженерлік және көлік инфрақұрылымын қалыптастыруды қамтамасыз етеді, түрлі меншік формаларындағы осы инфрақұрылымның ... үй ... және ... да ... ... ... және ұстауға ықпал етеді және қатысады.
Халыққа әлеуметтік-мәдени қызмет көрсету саласында білімге, мектепке дейінгі және мектептен тыс балалар тәрбиесін, қадағалайды, ... ... ... аудандық, қалалық мекемелерінің материалды-техникалық негізінің нығайтылуына қамқорлық етеді; тарих пен ... ... ... ... және ... ... ... денсаулық сақтау мекемелерін басқарады, олардың материалды-техникалық базасын нығайтуды және халықтың денсаулығын ... ... ... ... ... және т.б. ... қамтамасыз ету, құқықтық тәртіпті қорғау және азаматтардың құқықтары, бостандықтары мен ... ... ... ... ... ... Президенті Жарлықтарының, жоғары тұрған мемлекеттік органдардың актілерін мәслихат аумағында орналасқан кәсіпорындардың, ... ... және ... ... ... ... асырады; құқықтық тәртіптің, барлық меншік формаларының, азаматтар құқықтарының, бостандықтарының және заңмен қорғалатын мүдделерінің қорғалуын қамтамасыз етеді, ... ... және ... заңи ... ... ... азаматтардың шерулерді, пикеттерді және митингтерді өткізу тәртібі бойынша шаралар қабылдайды; сот, прокуратура, ... ... ... және т.б. органдардың жұмысын жақсарту бойынша шаралар қабылдайды (47-бап).
Әкімдер өз құзыреті мәселелері бойынша шешімдер мен өкімдер қабылдайды; әкімдердің орынбасарлары ... ... ... ... ... ... өз ... шегінде бұйрықтар шығарады. Жергілікті әкімшілік актілері Қазақстан Республикасы Конституциясы мен заңнамасына қайшы келмеуі тиіс.Олардың Республика Конституциясы мен басқа да ... ... ... ... олар тиісінше Республика Президпентімен, Үкіметімен немесе жоғары тұрған әкіммен, сондай-ақ сот тәртібімен жойылуы мүмкін (Қазақстан Республикасы Конституциясының 88-бабының 4-тармағы).
Олардың құзыреттері ... ... ... ... ... актілері тиісті территорияда меншік формасына байланыссыз барлық ... ... ... ... ... және ... ... міндетті.
Қазақстан Республикасының сот билігі. Сот билігі азаматтық, әкімшілік және қылмыстық сот өндірісі арқылы жүзеге асырылады. Сот билігінің ... ... ... ҚР ... соты, сондай-ақ төмен тұрған соттар. Қазақстандық сот өндірісінің ерекшелігі жеке тармақтың - ... ... ... ... ... ... ... азаматтық сот өнідірісі шеңберінде шешіледі. Соттар қаралатын істер бойынша шешімдер, үкімдер, ұйғарымдар, қаулылар және бұйрықтар формасында сот актілерін ... Сот ... ... ... ... ... ... соты - азаматтық, қылмыстық, жергілікті және басқа да соттарда қаралатынөзге де ... ... ... сот ... ... ... заңда көзделген іс жүргізу нысандарында олардың қызметін қадағалауды жүзеге асырады, сот ... ... ... ... ... ...
1997 жылғы 6 наурыздағы ҚР Конституциялық Кеңесінің N3 Қаулысында ... ... ... кеңесі ерекше жағдайға ие. Оның өкілеттіктері ҚР Конституциясының 72-бабында белгіленген.
Конституциялық Кеңес Конституцияның 72-бабының ... ... ... Республика Президентінің, Прламент депутаттарының, республикалық референдумның сайлау дұрыс өткізілгені туралы дау туындаған ... ... ... Кеңес Конституцияның 72-бабының 1-тармағының 2), 3) тармақшаларына сәйкес:
- Парламентпен қабылданған заңдарды олардың Конституцияға сәйкестігін Президент қол қойғанға;
- ... ... ... ... сәйкестігіне ратификациялағанға дейін қарайды.
Конституциялық Кеңес Конституция 72-бабының 1-тармағының 4), 5) тармақшаларына сәйкес:
- Конституция нормаларына ресми ... ... ... Республика Президентін лауазымынан уақытынан бұрын босату туралы шешім, ... ... ... ... туралы түпкілікті шешім қабылдағанға дейін белгіленген конституциялық рәсімдердің сақталуы туралы қорытындылар береді.
Конституциялық Кеңестің қорытынды шешімі оны ... ... ... ... ... ... ... аумағында жалпыға міндетті болып табылады, түпкілікті және шағымдануға жатпайды. Басқа шешімдердің күшіне ену ... ... ... ... ... Конституциялық Кеңестен ҚР Конституциялық Кеңесі Конституциялық Кеңестің түпкілікті шешіміне тұтастай немесе бір бөлігіне Республика Президенті қарсылық білдіре алатындығымен ажыратылады:
- Президент ... ... ... ... ... он ... ... кешіктірмей шығарылады;
- Конституциялық Кеңес мүшелерінің жалпы санының үштен екі ... ... ... ... ... ... ... Кеңес шешімі қабылданған болып есептеледі және конституциялық өндіріс тоқтатылады. Осылайша, ол конституциялық сот ... ... сот ... ... және ... ... ... конституциялық бақылаудың сот органы және сәйкесінше сот билігінің органы болып табылмайды.
1.4 Мемлекеттік басқарудың тиімді аппаратын құрудың шетелдік тәжірибесі
Оңтүстік Кореяның ... ... ... ... ... ... ... зерттеушілер бұндай жетістіктерге қол жеткізу мықты бюрократиялық аппараттың белсенді қатысуынсыз мүмкін емес деп ... Ел ... ... ... ... ... ғана ... сонымен қатар рөлінде болған бюрократтардың қатысуы арқылы дамыта алды [47, 12 б.]. ... ... ... ел ... ... ... мүмкіндіктері туралы күдік туындады. Олардың кейбіреулері Оңтүстік Корея экономикасы шарықтау шегіне жетті деп ... ... ... ... ... ... басында мән берілмеген бірқатар мәселелер табылды, олар қазіргі уақытта алдағы уақыттағы елдің дамуын тежеп ... Ол ең ... ұжым мен ... менеджменті арасындағы қысым, аймақтар, халықтың бай және кедей ... ... ... ... үлестірмеу, өмір құнының артуы, инфрақұрылым дамуының артта қалуы, экология және өмір ... ... ... ... ... алға ... барысында бірқатар күрмеуі қиын мәселелерге тап болды - саяси ... ... емес ... ... тұрақсыздық, басқаруға азаматтардың қатысуын нашар ұйымдастыру, ерекше мүдделері бар топтар ықпалының артуы, мемлекеттік ... ... ... ... және т.б. ... ... ... Оңтүстік Корея дамыған және дамушы мемлекеттер арасында аралық жағдайға ұшырайтын мемлекеттер ықпалында болды. Оның жақсы дайындалған әрі арзан жұмыс күшінен ... ... тез ... ... ол ... ... ... тиіс.
Консерваторлар ойынша, демократияны экономикалық гүлдену үшін қабылдау ... Бұл ... ... ... ... ... мен ... арасындағы себеп-салдардық байланысты Ұлыбритания мен АҚШ-тан байқауға ... ал ... КСРО және ... ... ... авторитарлық басқару жағдайында жүзеге асырылды.
Объективті айтар болсақ, соңғы 40 ... елде өсім ... ... арқасында байқалды. Бірақ басқа болжамды да келтіруге болады, ол болжамға сәйкес Оңтүстік Кореяның экономикалық дамуы толық демократия жағдайында әлеқайда ... ... ... ... үшін ... шарт ... мүмкін, бірақ ол постиндустриалды кезеңдегі адамдардың саяси және әлеуметтік әл-ауқаттылығы үшін де дәл ... ... - ... ... ... емес, бірақ ол инновациялық рухты жандандырып, әрі қарай дамыту үшін жағдай жасайды. ... ... ... ... ету үшін мемлекетпен бақыланатын экономиканы қайта құру керек. Жаңа ... ... ... ... ... ... үлгісі қайта құрылды, ал реттеудегі мемлекет қатысы және онымен субсидияланатын кәсіпорындар саны төмендетілді.
Оңтүстік Кореяда әрі қарай дамудың перспективалары кең ... ... ... емес формада), әсіресе басқару мен мемлекет рөліне қатысты. Мемлекеттік әкімшілікке келер болсақ, көптеген корей ғалымдары ескі ... үлгі жаңа ... шеше ... ... мен ... ... талаптарына жауап бермейтіндігімен келіседі. Сондықтан ұсынылған реформалардың нұсқалары нарықтық ... бет алу ... ... ... ... ... ... үкімет функцияларын тарылтады, басқаруда қоғамның қатысуын күшейтеді және т.б.
Осыған байланысты осындай мәселе туындайды: ... ... ... ... ... идеяларды меңгеруге жеткілікті әзір ме және реформаторлық көңіл-күйді ынталандыру үшін, трансформация үдерісіндегі елдегі жаңа ... ... үшін ... ала ... ... ... ...
Негізінен ең алдымен жерді өңдеп (яғни мемлекеттік әкімшіліктің инфрақұрылымын жетілдіру), сонан соң дән ... ... ... ... ... ... екі ... қарастырған жөн: біріншіден, постиндустриалды кезеңдегі Оңтүстік Кореяда тиімді мемлекеттік басқару ... ... ... ... екіншіден, ол неге маңызды мәнге ие.
Оңтүстік Корея алдында екі аспектіні қамтитын күрделі міндет тұр: біріншіден, демократияны нығайту қажет; ... ... ... ... ... Тиімді мемлекеттік әкімшілік инфрақұрылым тек демократиялық элементтерді ғана қамтымауы тиіс, сонымен қатар тиімді басқарудың ... де ... ... Демократиялық елдердің көпшілігінде ол мемлекеттік шенеуніктердің жоғары кәсібилігін, саяси бейтараптықты (әкімшілік автономия) және әкімшіліктің ... ... ... ... Одан өзге тағы да үш элемент қажет - инновациялық климат, әкімшілік қызметтің айқындығы және мәдениеттердің ... ... ... ... ... ақпаратты өңдеу қабілетімен, инновациялылықпен және тиімділікпен анықталады. Кәсіби білімдер ретінде дайындық деңгейі мен мемлекеттік басқарушының біліктілігі түсініледі. ... ... ... ... бағдарламаларды тиімді басқару және алынған мәліметтерді тарату үшін деректердің жиналуы мен сарапталуы шенеуніктің даярлығы мен қабілеттігіне байланысты. Мемлекеттік әкімшілік саласында ... ... ... ... үшін жаңа саясат пен технологияны қабылдауға қабілеттілікті икемдеу керек. Және де осылайша тиімді бағдарламаларды іске асыруға ... ... мен ... нәтижелер арасындағы байланыс көрінеді.
Әкімшілік кәсібилік тиімді басқарудың алғышарты болып табылады. Ол әсіресе ерікті нарықтық жүйе соңына ... ... ... және жаңа индустриалды елдер үшін маңызды. Олардың халықтары (дамыған мемлекеттерге қарағанда) мемлекеттік міндеттерді шешуде маңызды рөл ... жеке ... зор үміт ... ... біршама қателіктер де пайда болады.
Оңтүстік Кореяда ірі корпрорациялар мен шағын кәсіпорындар арасындағы жосықсыз бәсеке, бәсекелестіктің жалпы деструктивті сипаты, ... ... ... созылмалы мәселелер көп. Жаңа мәселелер де туындайды, әсіресе әлсіз банк ... және ... ... ... ... осы мәселелерді тиімді шешу үшін кәсіпқойларға мұқтаж.
Әлемдік шаруашылық хал-ахуал әрдайым күрделенеді. Шығындар мен қорытындылар алуантүрлілігіне әрекет ету қиындауда. Ресурстар ... әлем ... ... Нарықтар кіші аймақтарға жіберіледі. Білімдер көлемі неғұрлым қысқа мерзімдерде еселенуде. Технологияларды мамандандыру артуда және ұйымдар оларды жиі ... ... ... ... ... ... тұтынушылар сұранысындағы ілгерілеу және қоршаған ортадағы үдерістер барлық институттардың өзгеруін талап етеді. Бұндай қиын жағдайда ... ... және ... ... факторларға уақтылы әрекет ету үшін көпаспектілі, икемді және шығармашыл шешімдерді жедел қабылдауға қабілетті ұйымдар құру қажет.
үкіметтер құру ... ... ... ... және ... бір саяси мақсаттарды көздейді. Сонымен қоса зияткерлер бұндай ұсыныстарды іске асыру демократияның дамуына және бюрократизм деңгейінің төмендеуіне алып ... ... ... ... Бұл ... ... ... үшін не істеу керек емес, қалай істеу керек деген маңыздырақ. Ел қоршаған ортаны ... ... ... мен дәрі-дәрмектерді өндіру, сондай-ақ қауіпсіздік саласында да ... ... ... ... беру, әлеуметтік және шаруашылық инфрақұрылымды, төтенше жағдайларды басқару үшін кадрлар және бюджеттік ... ... ... ... әлі де кеңейтілетін халықтық әл-ауқатын қамтамасыз ету жөніндегі бірқатар ірі әлеуметтік бағдарламалар заңнамамен мақұлданған. Бірақ батыс мамандарының ... осы ... ... ақша ... ... ... ... жаңа мемлекеттік бюрократиялық құрылымдар құру немесе қолданыстағы функцияларды жолымен шешу мүмкін емес. Мемлекеттік басқаруды тиімді ету үшін оны ой ... ... ... ... ... Кореяны индустрияландырудың бастапқы кезеңдерінде бюрократиялық аппараттың басқа ... ... ... зор кәсіби білімдері болды. Қарқынды индустрияландыру сол білімдерді экономикалық өсу кезеңінде тиімді болған авторитарлық басқару ... ... ... ... ...
Бүгінде үкіметке, әсіресе бюрократияға сенім күрт төмендеді, ол негізінен мемлекеттік басқарушылардың нағыз ... бола ... ... ... Жеке секторға бұрын өткен мемлекеттік басқарушылардың кейбіреулері енді біліктілік деңгейінен шаруашылық ... де ... ... ... ... Корея мемлекеттік шенеуніктерінің кәсібилігінің төмендеуі келесі себептермен түсіндіріледі:
- жоғары буын басшылығын ауыстыру басқару ... ... ... ... ... ол ... саяси мақсаттарда өткізілген жоқ. Одан басқа жоғары бюрократиялық ... ... ... шатасушылықтарды, шешімдердің кезексіздігін, міндеттердің бұзылуын және т.б. туындатты;
- шенеунік мансабы оның кәсіби даярлығынан гөрі саяси көзқарастарына байланысты ...
- ... тез ... бар ұжымды жұмылдырғаннан гөрі қосымша ұжымды тартуға ... ...
- ... ... базасы тиімсіз жұмыс істеді (сенімсіз әрі толық емес болды);
- ... ... ... ... ... ... ... Алдағы уақытта директивті нұсқаулардың негізі болуы мүмкін мәселелерді жан-жақты зерттеу сирек өткізілді;
- ғалымдар туындаған мәселелерді шешу үшін емес, қабылданған ... ... үшін ... ... автономия сарапшылардың саяси көшбасшылығының ауысуы жағдайына қатысты теріскейлікті сақтай отырып, толық ... ... ... ... ... ... автономия мемлекеттік әкімші үшін шығармашылық жағдай туындатады, жаңа идеяларды сынауды ... ... егер оның ... анық мақсаттар тұрса, қажетті ресурстар беріліп, мәселелер ... үшін ... ... ... ... ... онда жақсы жұмыс істеп, саяси үдерістерге жемісті әсер ... ... ... ... жағдайлар өте сирек кездеседі.
Мемлекеттік қызметтер саласында жағдай жағымсыз және мемлекет қолдауы қысқаруда, соған сәйкес басқару сапасы да көп мемлекеттік ... ... ... ... мен ... ... де ... Менеджерлер өздерінің және бағынысындағы адамдардың қателікке деген құқығын сақтай отырып, өз ... ... ... ... Егер ... ... мен міндеттілігіне деген сенім төмендесе, онда олар бақылауды ... ... ... көбісі әкімшілік басқарудың төмен сатыларында тексеруден өтті. Қажетті ақша ... ... ... ... Әрі ... ... жергілікті үлгілер федералды деңгейде қолданыла бастады. Бұндай тәжірибе ... ... ... кең ... қолданады. Оңтүстік Кореяда жергілікті биліктердің автономиясы болмайды.
Әкімшілік автономия келесі себептер бойынша мемлекеттік әкімшіліктің барлық жүйесін оңтайландыру үшін маңызды:
- ... ... ... ... байланысты;
- бірнеше ірі инновациялар тіпті мемлекеттік әкімшілік саласындағы үлкен емес қатенің өзін өтей ... ол ... аса ... ...
- ... - бұл ... құрылымда тігінен () қалай жүрсе, дәл солай басқарушы буындар арасында көлденең жүретін үдеріс.
Әкімшілік құрылымның репрезантативтілігі көп жағдайларда басқару элитасына ... ... ... ... ... ... болуы аса маңызды, себебі кез келген институционалды шарт шеңберінде келісуші тараптардың одан қандай пайда алатындары туралы мәселе тұрады. Бұл сапа ... ... ... ... ... ... лауазымдарды бөлісу мүмкіндігін азайтуға және т.б. үшін де маңызды. ... мен ... ... ... ... кезеңге енуіне қарамастан әкімшілік басшылық концепциясы кеңінен пайдаланылуда. Отбасылық-патерналистік бағыттағы мәдениет жағдайларында таза әкімшіліктендіру аймақтық, ... ... және ... да ... бойынша даулар мен дискриминацияға әкеп соғады. Оңтүстік Корея бюрократтарға мұқтаж, бірақ оған даулар мен дискриминация қажет емес. Мәселенің ... ... ... бар басқарудың демократиялық қағидаларымен бюрократияны ретке келтіруде.
Оңтүстік Кореяда әкімшіліктің кадрлық құрамын ... ... ... бойынша аса күрделі мәселені құрайды:
- қоғамды ... ... ... аппарат репрезентативтілігі айтарлықтай артқан жоқ;
- қоғамның әкімшілікке ... ... ... негативті болып қала береді. Ол объективтілік, шынайылық және жүйе шешімдерін ... ... ... ... ... қатысты сенімнің жетіспеушілігінен көрінеді;
- мемлекеттік бюрократияда осы ... ... ... ... және т.б. ... бойынша әйелдерді, мүгедектерді дискриминациялау орын алып отыр;
- университеттік білім мемлекеттік басқару жоғары буынының ... ... ... ... ... ... Жоғары саяси тағайындалғандардың, министрлердің және оның орынбасарларының жартысына жуығы президент Ким Ен Самның азаматтық басқару кезеңінде Сеул ... ... ... ... ...
Сол уақытта АҚШ-та жоғары шенеуніктерді көптеген колледждер мен университеттер дайындайды. Ал Ұлыбритания мен Францияда басқарушыларды ... ... ... тар. ... ... ... ... жоғары мемлекеттік лауазымдарға үміткерлердің 80%-ы - Оксфорд пен Кембридж түлектері. Францияда 1945 жылдан бастап Ұлттық әкімшілік мектебі ... 75%-ы оның ... ... ... ... ... ... (аталмыш мектепке түсу түлектің мәртебесін мемлекеттік шенеунік ретінде анықтайды, ал ол мектепті бітіру басқару элитасына енуге кепілдік ... ... ... пен ... ... мемлекеттік шенеуніктерге шығармашыл ойлауға жәрдемдеседі, жаңа идеялардың туындауына көмектеседі, эксперимент жасауға мүмкіндік береді және тексерілген ... ... ... мүмкіндік береді. Инновациялық үдерістің негізгі қатысушылары менеджерлер, ғалымдар, зертеушілер, кеңесшілер және т.б. болып табылады. ... ... ... ... ... Кореяда инновациялық үдерістегі бас мәселені мемлекеттік басқару органдарында жұмыс істейтін және оларды қамтамасыз етумен айналысатын адамдар ... ... ... ... ұжымдық сипатта. Ол келесі себептерден болады:
- халықтың қалыптасқан қабаты өз массасында ұжымдылық рухына тұнып тұр. Дұрыс ... оның ... ... іске ... бірақ оларды құрмайды. Тіпті елдің алдыңғы қатарлы зияткерлерінің өзі шетелдік инновациялардың емес, тұтынушылары ғана ... ...
- ... ... ... қатысушылары кәсіби даярлық пен біліктілік деңгейіне қарай емес, жағдайы мен байланыс бойынша іріктеледі. Одан басқа үміткердің даярлығы мен біліктілігін бағалай ... ... жоқ;
- ... ... инновациялар жақтаушылары болып табылмайды;
- өз мәні бойынша және шынында кәсіби оқыту мен тәжірибе - әртүрлі құбылыстар. Ғалымдар мен ... ... ... үшін кінәні бір біріне артады.
Айқындық ретінде әкімшілік үдерістің қоғам ... үшін ... ... жөн. Ол ... басқару саласында қатты жемқорлыққа ұшыраған елдер үшін сындарлы мәні бар. ... ... ... соның ішінде Оңтүстік Корея да тиімді саясатқа нұқсан келтіретін ... бұл ... де ... ... ... ... ... ашықтығы бюрократтар тарапынан билікті асыра пайдалануға кедергі келтіруге қатысты әлеуметтік ... қол ... ... ... қызмет ете алады. Бұндай бюрократиялық бассыздық көптеген дамушы елдерде байқалатындықтан ерекше маңызды мәнге ие ... ... ... ... ... ... көтеру маңыздылығы келесі себептермен анықталады:
- туыстары мен өз адамдарына қызметтік тұрғыда қамқор болу, сондай-ақ аймақтық байланыстар иерархиялық саты арқылы ... ... рөл ... ... ... ... саласында ұйымдық мәдениеттің бөлігіне айналып отыр;
- заңдар және шынайы өмір жиі сәйкеспей жатады. Ұйымдық мәдениет ... ... елей ... ... ... өткізілетін жемқорлыққа қарсы шаралар мемлекеттік қызметшілерді аздырады.
Кейде жағдай бюрократиялық аппаратта жаңа этика мен басқару стратегиясын даярлауды талап етеді. Кез келген ... егер ... ... ... ескермесе немесе жаңа мәдениет құрмаса жүзеге аспайды. Оңтүстік Кореяның сәтті экономикалық дамуының маңызды факторы болып жалпыұлттық әл-ауқаттың ұжымдық мақсатына қол ... үшін ... ... патернализм есептеледі.
Тарихи мәнде сыртқы әлем (әсіресе Қытай, ... және АҚШ) ұзақ ... бойы ... ... ... ... ... мәдениетіне және аясына әсер еткен, ол корейліктердің бірегей ұлттық мәдениетін қалыптастыруда өз ізін қалдырды. Кейбіреулер ол ... және ішкі ... әкеп ... ... ... айтады. Шынына келгенде Оңтүстік Кореяның күші оның әртүрлі ... ... ... ... ... ... ... корейліктердің ұлттық сәйкестігін анықтауға және ұзақ уақытты колониалды ... және әрі ... ... ... ... ... мәдениеттің дамуына жәрдемдесті.
Оңтүстік кореялық айрықша күші қытай мандариндері-конфуцияшылықтармен, жапон империялық басқармамен және американдық әскери оккупациямен әкелінген түрлі мәдениеттердің құрмаласқан ... ... ... ... ... ... бюрократиялық аппараттың құрылымында өз ізін қалдырды. Осындай аппаратты кез келген режимдегі биліктік мүмкіндіктерді қатты шектейтін биліктер бөлінісі қағидасымен өкілдік демократияның ... ... ... ... жүйенің олқылықтарынан арылмаған жаңа жағдайларда бақылау оңай емес.
Мәдениеттердің өзара ... ... ... ... ... ... ... Корея үшін маңызды:
- теоретиктер мен практиктердің көбі мәдениетті тәуелсіз ауыспалы ретінде қарастырады. Бұндай мәдени енжарлық жаңа мәдениет құру мүмкіндігін ...
- ... ... ... билікке ішкі монополия басқару тиімділігін қамтамасыз етеді, ал таңдау еркі және онымен байланысты ... ... ... ... төмен тиімділігін туындатады деп есептейді.
Тағы бір атап өтетіні, Оңтүстік ... ... да ... ... сияқты екі еселенген жүкпен ауырлатылған: бір жағынан, оған демократиялық құрылымын жетілдіру керек, ал ... ... - ... ... ... ... Бір ... бұл мақсаттар бір бірін өзара жояды. Бірақ оларды халық қабаттарын қатыстыру және жағдайдың уақтылы ... ... ету үшін ... ... әрі ... жүйесін құру үшін бір бүтінге біріктіру керек.
2 Мемлекеттік басқарудағы мемлекеттік қызметтің қазіргі жағдайын талдау
2.1 ҚР мемлекеттік қызметінің ... ... ... және сандық құрамын талдау
Қазақстанның 2030 жылға дейiнгі даму стратегиясында басқарушылардың жаңа буынын даярлау - таяу ... ... деп баса ... ... ... ... ... әрi басым мақсаттар мен мiндеттерге қол жеткізуге жұмыс ... ... бар ... ... тиiс. Мемлекет бүгін лайықты кадрлармен қамтамасыз етілуге сұранысты ... ... ... ... ... қызметкерлердің іс әрекетіне байланысты бағаланады.
Қазақстан бүгін кәсiби мемлекеттiк қызмет ... ... жаңа ... ... кешіруде. Қазақстандық жаңа модельде мемлекеттiк қызметтi кәсiбилендiруге жәрдемдесетiн институционалдық шаралар бекiтiлген.
Мемлекеттік басқарудың институттарын және ... ... ... ... - қазақстандық қоғамды дамытудың заманауи кезеңіндегі мемлекеттік саясаттың басым бағыттарының бірі. Жалпы Қазақстан бойынша мемлекеттік қызметкерлердің саны 1 - ... ... - ... - ... ... ... ... мәліметтерге сәйкес 2012 жылдың 1қаңтардағы күйі бойынша республика көлемінде мемлекеттік лауазымдардың штаттық саны 91559 ... ... ол 2011 ... 1қазандағы күйі бойынша санымен салыстырғанда 290 бірлікке көп.
Тұтастай алғанда елде нақты 87422 мемлекеттік лауазым алмастырылды, ол жалпы штаттық санынан 95,48 % ... ... ... 3269 ... ... лауазымнан 3213 немесе 98,28 %, 88290 әкімшілік лауазымнан - 84209 немесе 95,37 % ... ... ... ... штаттық саны 53087 бірлікті құрайды, содан орталық аппараттарда 9099 ... ... ... ... бөлімшелерінде 43988 бірлікті құрады.
Республикада мемлекеттік қызметшілердің нақты саны 87422 бірлікті құрайды, соның ішінде саяси мемлекеттік ... - 3213 ... ... ... ... ... жөніндегі агенттігі Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың 2011 жылғы 5 наурызда өткен Қазақстан ... ... ... ... жүзеге асыру жөніндегі шаралар жоспары аясында мемлекет пен ... ... ... ... ... ... жан-жақты даярланған әйелдердің арасынан лайықтыларын шешім шығару деңгейіне көтеру жөнінде 2016 жылға дейін әрекет ету ... ... ... ... ... гендерлік теңдікке жету жөніндегі міндетті шешуді, соның ішінде әйелдердің мемлекеттің саяси, экономикалық және ... ... ... ... ... насихаттауды қарастырады. Жоспарға сәйкес саяси, сондай-ақ әкімшілік мемлекеттік лауазымдарда жүрген мемлекеттік қызметші әйелдерді шешім қабылдау деңгейіне көтеру бойынша ақпараттық жұмыстар ...
2 - ... - ... ... ... ... суретке сәйкес 2012 жылғы күйі бойынша әйелдер саны 51467 адамды ... ол ... ... ... ... 59,40 % құрайды және өткен жылмен салыстырғанда ол көрсеткіш артты. 2011 жылы әйелдер саны 46055 ... ... (53 ... ... саяси мемлекеттік қызметшілер арасында әйелдер үлесі барлығы 9,5 % ... бұл ... ... ... 5 жыл ... ... Мемлекеттік қызмет кадрлары мониторингінің деректеріне сәйкес 2011 жылғы күйі бойынша мемлекеттік қызметтегі әйелдер саны 46055 адамды құрады (республика ... ... ... ... 53 ... ... ... мемлекеттік органдарда және аймақтарда шешім қабылдау деңгейінде барлығы 29285 лауазым бар (басшы лауазымдар), олардың 12846 ... ... ол 43,9 %-ды ... Қазақстан Республикасы Заңының қолданыстағы ережелері Қазақстан ... ... ... нормаларына толықтай сәйкес және осыған орай ерлер мен ... ... ... тең ... ... тәжірибесіне, қабілеттеріне және кәсіби даярлаықтарына сәйкес қамтамасыз етіледі.
2012 жылғы күйі бойынша бос әкімшілік мемлекеттік лауазымдар саны мемлекеттік қызметшілердің штаттық санынан 4,52 % (4137) ... ... ... ... салыстырғанда бұл көрсеткіш 0,55 % ға азайды. Сол уақытта бос әкімшілік мемлекеттік лауазымдар саны 2011 жылғы күйі ... ... ... 0,84 % -ға ... ... мемлекеттік қызметте бос орындар саны бір деңгейде жуықтап алғанда ... ... 7,5 %-да ... ... ... жылы штаттық санынан 3,68 % мемлекеттік қызметшілердің ең төмен көрсеткішін құрады, ол мемлекеттік қызметшілердің қысқаруымен шартталады.
2012 жылы мемлекеттік қызметшілердің орта жасы 39 ... ... ... ... ... ... қызметшілердің жасы - 48 жасты құрайды, ал әкімшілік мемлекеттік ... жасы - 39 ... ... 2011 жылы ... ... ... жасы ... қалды.
1-кесте - Қазақстан Республикасы бойынша Мемлекеттік қызметшілердің орта жасы
Көрсеткіштер
2011 жыл
2012 жыл
саны
%
саны
%
29 жасқа дейін
21637
24,75
21637
24,75
30-39 жасқа дейін
25574
29,25
25574
29,25
40-49 жасқа дейін
20555
23,51
20555
23,51
50 жастан ... ... 29 ... ... ... қызметшілердің саны - 21637 (24,75 %), 30-дан 39 жасқа дейінгі - 25574 (29,25 %), 40-тан 49 жасқа дейінгі - 20555 (23,51 %) және 50 ... ... - 19656 адам (22,48 %). ... үш жыл ... ... қызметшілердің орташа жасы 38-39 жас деңгейінде қалып отыр, ал ... ... ... 29 ... ... және ... 39 ... дейін - 54 % деңгейінде.
Қызметшілердің көбісі, 25574 ... 29 % - ... 39 ... ... 50 ... ересек - 22 % немесе 19656 ... ... ... ... ең ... ... - 23779 адам ... 27,5 % мемлекеттік қызметте 5 жылдан 10 ... ... ... ... ... құрайды. Өтілі бір жылдан кем емес жаңадан келгендер - 7,5 % ... 6503 ... ... ... қызметкерлердің зейнеттік қамтамасыз етілуі мемлекеттік қызмет және зейнеттік қамтамасыз ету туралы қолданыстағы ... ... ... - ... ... ... мемлекеттік қызметкерлер саны
3 - суретке сәйкес 2012 жылғы күйі бойынша мемлекеттік қызметте зейнеткерлік жастағы 427 адамды ... ... ... ... ... 0,48 % ... соның ішінде 9 % саяси лауазымдарда және тиісінше 91 % әкімшілік ... ... Бір жыл ... сол көрсеткіш зейнеткерлік жастағы 419 адам деңгейінде болды. Диаграммадан 2012 жылы осы көрсеткіш 8 адамға өскенін ... ... жылы ... ... ... өтіл 10 ... құрайды, соның ішінде саяси мемлекеттік қызметшілердің орташа өтілі 12 жылды, ал әкімшілік - 10 жылды ... Ал 2011 жылы ... және ... ... ... ... ... - 10 жылды құрады.
Лауазымдағы орташа өтілі 3 жылды құрайды, соның ішінде саяси мемлекеттік ... ... ... ... 4 ... ал ... - 3 ... құрайды. Соның ішінде орталық мемлекеттік органдарда лауазымдағы орташа өтіл 2 жыл, ал ... ... ... 3 ... өтіліне үстеме ақы төлеуге, қосымша ақы төленетін демалыс беруге, еңбек өтілі үшін зейнетақы тағайындауға және ақшалай сыйақы ... ... ... ... қызметшінің мемлекеттік қызмет өтілі мемлекеттік органдарда, жергілікті өзін-өзі басқару орандарындағы лауазымдарда жұмыс уақытын қамтиды (соның ... ... ...
2-кесте - Мемлекеттік қызметтегі қызметшілер саны мен ... ... ... ... жылдар
2012 жыл
саны
%
1 жылға дейін
5386
6,16
1- 5 жылға дейін
21848
24,99
5-10 жылға дейін
23969
27,42
10-15 жылға дейін
14308
16,37
15-20 жылға дейін
9283
10,62
20 жылдан ... ... ... 1 жылға дейінгі мемлекеттік қызмет өтілі 5386 (6,16 %) мемлекеттік қызметшіні құрайды, 1 жылдан 5 жылға дейін - 21848 (24,99 %), 5 ... 10 ... ... 23969 (27,42 %), 10 ... 15 ... ... - 14308 (16,37 %), 15 ... 20 жылға дейін - 9283 (10,62 %), 20 жылдан жоғары - 12628 адам (14,44 %). ... жылы ... ... ... 1 ... дейін 24037 (27,50 %) адам, 1 жылдан 5 ... ... - 19149 ... 5 ... 10 жылға дейін - 12537 (14,34 %), 10 ... ... - 4428 (5,07 %) ... Егер 2011 ... ... қарайтын болсақ, лауазымдағы өтілі 1 жылдан 5 жылға дейінгі мемлекеттік қызметшілер үлесі мемлекеттік қызметшілердің жалпы санынан 78,67 % ... ... ... құрамы келесі белгілермен сипатталады. Мемлекеттік қызметшілердің жалпы санынан жоғары білімі бар мемлекеттік қызметшілер үлесі 75617 ... ... 86,50 % ... бұл ... 2011 ... осыған ұқсас кезеңінің көрсеткішінен 0,48 % асты.
Сонымен ... ... ... ... білімі бар мемлекеттік қызметшілер санының 10 % артқаны байқалады.
Мемлекеттік қызметшілердің жалпы санынан 75176 ... ... ... бар, орта ... ... бар - 11822 адам, орта білімділер - 391 адам.
Мемлекеттік қызметшілердің ... ... ... (28879), заң (14786), техникалық (8212) және педагогикалық (6659) білімі бар, ол 66,95 % ... яғни ... ... жартысынан көбі. 2011 жылы мемлекеттік қызметкерлердің екі ... одан ... ... ... саны 10541 ... немесе 10,43 %-ды құраса 2012 жылы осы ... ... 188 адам ... 1,76 ... өсіп 10729 адамды немесе 12,27 % құрады.
4 - сурет - ... ... екі және одан ... дипломдары бар қызметшілердің саны
772 мемлекеттік қызметшінің ғылым докторы (121) және кандидаты (651) ғылыми дәрежесі бар, бұл көрсеткіш 2011-2012 жылдар ... бір ... ... ... ... ... 1 % жуық ...
Мемлекет мемлекеттік қызметшілердің жалғыз жұмыс берушісі ретінде олардың ... мен ... ... ... ... қатынасын, оның мемлекеттік лауазымдарына сәйкес міндеттерін орындау сапасына қатысты қызметтегі және ... тыс ... ... ... ... кадрлық саясаттың мәні мемлекеттік қызметке жоғары білікті мамандарды тартуда, бекітуде және дұрыс пайдалануда лауазымдық ... ... ... үшін ... ... әлеуетін іске асыру бойынша жағдайлар жасау және осы негізде мемлекеттік билік органдарының тиімді қызмет етуін қамтамасыз ету ... ... ... оқыту жүйесі тікелей жұмыс орнында оқытуды, біліктілікті арттырудың түрлі формаларын, салалық курстарды, аймақтық институттарды, мемлекеттік ... ... ... ... ... ... оқыту орталықтарында, соның ішінде арнайы бағдарламалар бойынша ... ... ... жанындағы оқыту жүйелерін, басқа елдердің мемлекеттік органдары жанында сынақтан өтуді қамтуы тиіс.
5-сурет - Мемлекеттік қызметте ... ... ... оқып ... қызметкерлер саны
5 суретке сәйкес 2012 жылы мемлекеттік қызметте Қазақстан Республикасы Президенті жанындағы мемлекеттік басқару Академиясының 294 ... ... ... 2011 жылы бұл ... Қазақстан Республикасы Президенті жанындағы мемлекеттік басқару Академиясының 275 түлегін құрады. Көріп отырғанымыздай 2012 жылы бұл көрсеткіш 19 түлекке артты. Одан өзге 2012 жылы ... ... 150 ... ... алды. 2011 жылы бұл көрсеткіш 23 түлекке кем болды.
Лауазымдар кесімінде, бөлек басшылық құрам үшін (орталық ... үшін - С-1, С-2, С-3, С-4, C-О-1, C-O-2, ... ... үшін - D-2, D-3, D-O-1, D-O-2) және ... емес ... үшін ... ... ішінде лауазымынан босатылған мемлекеттік қызметшілердің мөлшері көрсетіледі.
6 - сурет - Мемлекеттік қызметшілердің алмасушылығы.
Мемлекеттік қызметшілердің алмасушылығы:
2012 жылға күйі ... ... ... ... ... ... қызметшілердің штаттық санынан 14846 адамды немесе 16,21 % құрады, ол ... ... ... 3,41 % көп. ... шығумен байланысты алмасушылық 0,92 % құрайды.
Ішкі алмасушылық (басқа мемлекеттік органға, соның ішінде саяси лауазымға, сондай-ақ әскери және ... ... ... ... 6,86 % ... ... (мемлекеттік емес құрылымға кету, мемлекеттік кәсіпорындарға, әлеуметтік сала ... ... өз ... ... теріс қылықтары үшін, ауруы бойынша, қайта ұйымдастырумен және қысқартумен байланысты, сондай-ақ ... да ... ... ... ... кеткендер) 8,41 % құрайды.
Соның ішінде теріс қылықтары үшін 452 ... ... ... ... ... ... қызметшілердің штаттық санынан 0,49 %), соның ішінде сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық үшін 163 адам (0,17 %) босатылды.
2012 жылы мемлекеттік ... ... ... ... бір ... 5,22 ... ... өткен жылмен салыстырғанда бір орынға 1,13 адамға өсім байқалады. 2011 жылы 1 қаңтарда конкурс бір ... 4,09 ... ... ... ең аз ... ... 2011 ... 1 қаңтарына сәйкес келді және 809 бос орынды құрады, ол 2010 жылдың 4 тоқсанында өткен ... ... ... салдары болып табылады, қысқарту барысында 15000 мемлекеттік қызметші және бос орын қысқартылды.
Агенттік өз құзыреті шегінде жазбаша өтініш білдірген жағдайда және ... ... ... өту ... ... және ... ... мен заңды мүдделері бұзылған жағдайда кеңес береді.
3-кесте - Мемлекеттік органдардың мемлекеттік қызмет саласында заңнаманың сақтауын бақылау
Мемлекеттік ... ... ... саласында заңнаманың сақтауын бақылау
Көрсеткіш
Тексерістер саны
Тексеріс кезіндегі заң ... ... жаза ... ... ... бұзушылықты алдын алу іс шараларының саны
2011 жыл
3078
10085
1054
2954
2012 жыл
3138
11457
1084
3310
2012 жылы Агенттікпен және оның ... ... 3138 ... ... және ... жемқорлықпен күрес туралы заңнаманың сақталуы мәселелері бойынша мемлекеттік органдар қызметін тексеру өткізілді. Бұл көрсеткіш 2011 жылы 3078 ... ... ... 2012 жылы 50 тексеріске өсті.
2012 жылы тексеру барысында 11457 заң бұзушылық анықталды, жыл бұрын бұл көрсеткіш 10085 ... ... ... ... ... ... өткізу ережелерін, Тәртіптік өндіріп алулар салу ережелерін, Мемлекеттік қызмет өту ... ... ... ... бұзу жиі ... - Мемлекеттік қызметтегі тәртіп бұзушыларға қолданатын шаралар
Көрсеткіш
2011 жыл
2012 жыл
ескертулер
618
623
Сөгіс
339
345
Қатаң сөгіс
60
71
Толық емес қызметтік сәйкессіздік туралы ескертулер
31
33
2012 жылғы күйі ... ... ... 1084 ... ... тәртіптік жауапкершілікке тартылған, бұл көрсеткіш жыл бұрын 1057 мемлекеттік қызметшіні құрады, соның ішінде 2012 жыл үшін жарияланды:
ескертулер - 623, ... - 345, ... ... - ... емес қызметтік сәйкессіздік туралы ескертулер - 33,
лауазымынан босатылғандар 12 ... жылы ... ... іліккендер 1057 мемлекеттік қызметші, соның ішінде жарияланды:
* ескертулер - 618, ... - 339, ... ... - 60;
* толық емес қызметтік сәйкессіздік туралы ескертулер - 31;
* лауазымынан босатылғандар 9 адам.
2012 жылы ... ... 3310 ... ... (түзетілетіндер қатарынан). 2011 жылы бұл көрсеткіш 2954 бұзушылықтарды құрады.
2.2 Павлодар облысы мемлекеттік қызмет кадрларының сандық-сапалық құрамының ... ... ... ... ... деңгейлерді мемлекеттік билік тиімділігін анықтайтын және қоғамды реформалау үдерістерінің басқарушылығын, ... ... ... ... курсын даярлауды, басқару құрылымында, стилінде және жүйесіндегі өзгерістерді, адам мен мемлекеттің өзара ... ... ... ... фактор ретінде қарастырылады.
Мемлекет мемлекеттік қызметшілердің жалғыз жұмыс берушісі ретінде ... ... мен ... ... ... саясатқа қатынасын, оның мемлекеттік лауазымдарына сәйкес міндеттерін орындау сапасына қатысты қызметтегі және қызметтен тыс мінез-құлқына қажетті талаптар қояды.
Мемлекеттік қызметтің ... етуі ... ... қоғамды басқару бойынша мемлекет функцияларын жүзеге асыру мақсаттарына бағындырылған. Сондықтан мемлекеттік қызметте кадрлық саясат мемлекеттің ішкі және сыртқы саясатының бағыттарына ... ... ... ... ... ... жалпы штаттық саны 2010 жылғы 1 қаңтардағы күйі бойынша 6074 ... ... ... ішінде 5882 әкімшілік мемлекеттік лауазым, олардың 5703 бірлігі нақты толықтырылды, ал бос орындар саны - 371 құрады.
Облыста саяси ... ... ... саны 192 ... ... ... 187 ... толықтырылды (кесте 1).
5-кесте - 2010 жыл мемлекеттік қызметшілер саны
Көрсеткіш атауы
Жинақтық
Саяси мемлекеттік қызметшілер
Әкімшілік ... ... ... ... ... ... бойынша
30 жасқа дейін
1612
28,3
9
1603
Кестеның соңы
1
2
3
4
5
31-40 жасқа дейін
1382
24,2
31
1351
41-50 жас
1578
27,7
72
1506
51 жастан жоғары
1131
19,8
75
1056
Білімі
Жоғары
4068
71,3
157
3911
Орта кәсіби
1577
27,6
28
1549
Орта
58
1,0
2
56
Ұлты
Қазақтар
4388
76,9
160
4228
Орыстар
928
16,3
15
913
Басқалар
387
6,8
12
375
2011 жылы мемлекеттік қызметшілердің штаттық саны 6061 құрады, әкімшілік ... ... 5868 және ... - ... ... ... орта жасы 51 жасты құрады, әкімшілік мемлекеттік қызметшілердікі - 39 жас. ... ... ... ... ... ... 75,3 %, орта кәсіби білімі бар 23,9 %, орта білімі бар 0,8 % (кесте ... - 2011 жыл ... ... саны ... ... ... қызметшілер
Әкімшілік мемлекеттік қызметшілер
Абс.
%
Штаттық саны
6061
193
5868
Нақты саны
5674
93,6
186
5488
Соның ішінде әйелдер
3737
65,9
20
3717
Жасы бойынша
30 жасқа дейін
1572
27,7
6
1566
31-40 жасқа дейін
1396
24,6
22
1374
41-50 жас
1533
27,0
71
1462
51 жастан жоғары
1173
20,7
87
1086
Білімі
Жоғары
4271
75,3
161
4110
Орта кәсіби
1360
23,9
22
1338
Орта
43
0,8
3
40
Ұлты
Қазақтар
4576
80,6
161
4415
Орыстар
759
13,4
14
745
Басқалар
339
6,0
11
328
2012 жылдың деректері ... ... ... саны 5958 құрады. Олардың 5765 әкімшілік мемлекеттік қызметшілер құраса, 193 саяси мемлекеттік қызметшілер ... 4371 - ... ... бар, 1260 - орта ... ... бар және 39 орта ... бар. Ұлттық құрамы бойынша қазақтар саны - 80,6 %-ды құрады (кесте 3).
7 - кесте - 2012 жыл ... ... саны ... атауы
Жинақтық
Саяси мемлекеттік қызметшілер
Әкімшілік мемлекеттік қызметшілер
Абс.
%
Штаттық саны
5958
193
5765
Нақты саны
5498
93,6
186
5488
Соның ішінде әйелдер
3725
65,5
23
3763
Жасы бойынша
30 жасқа дейін
1589
27,7
6
1576
31-ден 40 жасқа дейін
1317
24,6
21
1384
41-50 жас
1343
27,0
69
1472
51 жастан ... ... ... қарасақ, Павлодар облысының кадрлық әлеуетінің серпіні кему бағытында деп айтуға болады. Және бұл таңғаларлық жағдай емес, себебі ... ... ... ... шет ... ... ... дағдарысты басынан кешірген еді. Және бұл мораторий жариялауға, яғни мемлекеттік қызметшілерді ... әсер ... ... бар көп ... ... секторға ұмтылады және осыған байланысты мемлекеттік қызметшілерге қойылатын біліктілік ... жыл ... ... мемлекеттік қызметке түсу кезінде конкурстық іріктеу талаптары жетілдірілуде.
Барлық бұл ... көп ... ... ... түсу ... ... қызметке қабылдау тек конкурстық іріктеу негізінде ғана жүзеге асырылады. Бұл деректер ... және ... ... ... - Павлодар облысы бойынша конкусртар өткізу нәтижелері

Көрсеткіш атауы
2010 жыл
2011 жыл
2012 жыл
1
2
3
4
5
1
Жарияланған бос орындар саны
442
608
573
Кестеның соңы
1
2
3
4
5
2
Конкурсқа ... ... 1 ... адам 1орынға)
1787
(3,1 адам 1орынға)
3
Тестілеу рәсімінде өту мәнін ... саны ... ... ... саны
383
(86,6%)
499
(82,1%)
492
(85,9%)
5
Кадрлық резервке ұсынылғандар саны
187
(48,8%)
302
(60,5%)
294+7ат =301
(61,2%)
6
Конкурстар барысында толтырылмаған бос орындар саны
59
109
81
2010 жыл деректері бойынша барлығы 442 бос орын ... ... ... 383 бос ... ... ... ... 1406 қатысушы. 2011 жылы жарияланған бос орындар саны айтарлықтай артты, яғни 608 бос орынды ... ... ... 499 бос орын ... ... ... 1794 адам. Ал 2012 жылы жарияланған бос орындар саны - 573 құрады. Конкурсқа қатысқандар 1787 адам, олардың ішінен 492 ... ... ... - ... жж, ... өткізу нәтижелері.
2010-2012 жылдарда бос әкімшілік лауазымдарды алуға өткізілген конкурс қорытындылары бойынша кадрлық резервке 1214 мемлекеттік қызметші ... ... ... 794 ... ... ... резервтен жұмысқа орналастырылды. 476 мерзімнің өтуіне байланысты кадрлық резервтен ... және тек 17 ... ... ғана өз ... ... ... шығарылды. Бұл деректерді 6-кестеде қарастыруға болады.
9-кесте - Павлодар облысы бойынша кадрлық резервке алу және кадрлық ... бос ... ... ... ... атауы
2010
жыл
2011
жыл
2012
жыл
1
Кадрлық резервке алынды
197
322
(в т.ч. 20
аттест.)
301
(в т.ч.7 аттест.)
2
Кадрлық резервтен жұмысқа ... ... ... өтуіне байланысты кадрлық резервтен шығарылғандар саны
152
104
91
4
Өтініші бойынша кадрлық резервтен шығарылғандар саны
7
-
-
Аттестациядан өту барлық мемлекеттік қызметшілер үшін міндетті шарт ... ... ... ... отырғандай 2010-2012 жылдар кезеңінде аттестацияға 3581 мемлекеттік қызметші жатты, олардың 3169 қатысушысы аттестациядан сүрінбей өтті. Осы аттестация қорытындылары ... ... ... 52 ... ... ... 108 ... аттестацияны қайталап өтуге тиіс болса, 394-і себепті жағдайлар бойынша аттестациядан өтпей қалды.
Мемлекеттік қызметшілерді қайта даярлау және ... ... ... ... ... (әрі қарай - Павлoдар АОО) Павлодар облысы ... 2005 ... 27 ... КМК құру ... №155/4 ... Қазақстан Республикасы Президентінің 2004 жылғы 11 қазандағы №1457 Жарлығына және Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2005 ... 18 ... № 153 ... ... ... АОО әділет органдарында 2006 жылдың 15 мамырында тіркелген. Жергілікті және территориалды басқару органдарының мемлекеттік қызметшілерін қайта даярлау және біліктілігін ... ... 2006 ... ... ... ... ... басымдықтары болып Павлодар облысында мемлекеттік басқару органдары алдында тұрған міндеттерді шешуге қабілетті басқарушылардың кәсіби және ... ... ... ... ... ... қайта даярлау және мемлекеттік қызметшілердің біліктілігін арттыру табылады.
Мемлекеттік қызметшілерді қайта даярлау екі ... ... ... - мемлекеттік қызметке қабылданғандар үшін және - ... ... ... ... ... ... ... АОО-ның жеткілікті ұйымдық және зияткерлік әлеуеті бар, аймақтың алдыңғы қатарлы ЖОО-ның даярланған профессор-оқытушылық құрамын, тікелей мемлекеттік ... ... ... ... және жетекшілерді тартуға, оқытудың заманауи интерактивті әдістерін және ақпараттық технологиялар мүмкіндіктерін пайдалануға мүмкіндігі бар.
Жарғыға сәйкес ... АОО өз ... ... бойынша барлық мүдделі ұйымдарға, мекемелерге және жеке тұлғаларға: білім беру, ақпараттық-аналитикалық, ... ... ... ... ... ... бар.
Әсіресе жиі кездесетіні тапсырыс берушінің қалауы бойынша біліктілікті ... ... оқу ... даярлауы және іске асыруы мүмкін.
2010 жыл деректері бойынша Павлодар аймақтық орталығында 1163 адам оқытылды, 2011 жылы - 1285, ал енді 2012 жыл ... ... 1326 ... қызметші оқытылды. Сәйкесінше оқуды және өз біліктілігін арттыруды қалайтын мемлекеттік қызметшілер арасында өсім байқалуда, ол 7-суретте көрсетілген.
8-сурет - ... ... ... оқыту
Жыл ішінде облыстық БАҚ-да мемлекеттік қызметтің оң жұмысы жарық көрді, облыс мемлекеттік органдарының қызметі туралы материалдар жарияланды. Осы ... ... ... 1176 ... ... ... ... - 1810 мақала жарық көрді, , , , , және т.б. атты ... ... ... ... ... ... ... имиджін қалыптастыру және нығайту мақсатында облыстағы мемлекеттік қызметшілерді қайта даярлау және ... ... ... орталығында , тақырыптары бойынша семинарлар өткізілді. Барлық оқытушы курстарға: , сияқты модульдер ... ... ... ... ... ... құрылымы және көрсетілетін қызметтері, өткізілетін іс-шаралары туралы ақпарат орналастырылып, жаңартылып отыратын ресми веб-сайттар ... ... ... ... бөлімінде топтамасы ашылды, ақпараты орналастырылған және ... ... ... ... ... ... ... бөлмесіне өтініш түсірген жағдайда облыс басқару сызбасы бойынша, ... ... ... және ... ... түсу ... ... қойылатын талаптар туралы кеңестер мен түсіндірмелер беріледі.
Мемлекеттік қызметтің позитивті имимджін қалыптастыру және нығайту бойынша жұмыс тұрақты өткізіледі, түрлі шаралармен ... ... жылы оқу ... ... ... жалғасты. Бірінші кезекте - мемлекеттік қызметші қызметін ұйымдастырудың өзекті дағдыларын ... ... ... ... ... және оның өзін өзі ұйымдастыруы бағытында. Ол үшін кеңсе жұмысын және ... ... ... қарым-қатынасты, стресс пен дауларды жою әдістерін, халыққа мемлекеттік қызмет көрсету ... мен ... жаңа ... мен ... ... ... ғылыми ұйымдастыруды оқыту үшін берілетін оқу сағаттарының саны артты.
Нормативті-құқықтық базаның жетілдірілуіне ... ... ... ... және ) ... түзетулер тұрақты түрде енгізіліп отырады. Сондай-ақ слайдтар және басқа да ... ... ... ... ... ... компакт-дискілерде), оқу-бақылау тесттері, өзіндік жұмыс тақырыптары, оқу үдерісінің басқа да элементтері тұрақты ... ... ... ... әкімдері үшін семинарлар шеңберінде Ақсу қ., Павлодар кенті, сондай-ақ Шарбақты, Павлодар және Қашыр ... ... ... ұйымдастырылды. Тыңдаушылар әріптестерінің жұмыс тәжірибесімен танысу мүмкіндігін жоғары бағалады.
Білім беру бағдарламалары ҚР Президенті жанындағы мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... формалары мен әдістерін пайдалану негізінде іске асырылады. Проблемалық семинарлар, іскерлік ойындар, , ... ... , ... ... оқу ... ... Оқу ... өткізу кезінде заманауи көрнекі, тарату және оқу-әдістемелік материалдар, соның ішінде заманауи компьютерлік мультимедиалық техника пайдалануға ... ... ... ... ... бақылау оқу-бақылау тестілер көмегімен өткізіледі.
Сондай-ақ мемлекеттік қызметшілер даярлық, қайта даярлау және біліктіліктерін арттыру үшін шет ... ... ... ... Ол үшін ... ... ... өту керек.
Бірінші кезең, оқыту формасын және бағдарламасын анықтап алу қажет. Кадрлық қызметке ескертуі тиіс.
Екінші кезең - ... ... ... ... органның конкурстық комиссиясымен жүзеге асырылатын алғашқы конкурстық іріктеуден өтуі тиіс.
Іріктеудің негізгі критерийлері:
- Мемлекеттік ... ... ... ... ... бір ... кем болмауы тиіс;
- Мемлекеттік қызметші таңдайтын оқыту бағдарламасы оның лауазымдық міндеттеріне сәйкес болуы тиіс;
Әрі қарай шет елге біліктілігін арттыруға ... ... және ... ... ... органдардың мемлекеттік қызметшілерін іріктеу бойынша конкурс. Персоналды құрамы Мемлекеттік қызмет істері жөніндегі ... және ... ... ... Астана және Алматы қаларының әкімдерімен бекітілетін конкурстық комиссия кандидаттарды іріктеуді жүзеге асырады.
Конкурсқа қатысу үшін мемлекеттік қызметшіге өз ведомствосының кадрлық ... ... ... ... тиіс:
- өтініш;
- мемлекеттік органның бірінші басшысының ұсынымы;
- ... ... ... ... шарттары бойынша өзге де құжаттар.
Шетелде даярлықтан, қайта даярлықтан және біліктілігін ... ... ... ... ... ... деректер базасына енгізіледі.
Кадрлық жұмыс сондай-ақ мемлекеттік қызмет істері жөніндегі Қазақстан Республикасы ... ... де ... ... ... жылы Павлодар облысы бойынша мемлекеттік қызмет істері жөніндегі ҚР Агенттігі басқармасының қызметі әкімшілік мемлекеттік ... әрі ... ... және нығайтуға, облыс Тәртіптік кеңесінің, мемлекеттік қызмет туралы заңнаманы іске ... ... ... ... ... ... сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнаманы жетілдіруге, халыққа ... ... ... ... ... ... күшейтуге, ҚР мемлекеттік қызметшілерінің ар-намыс Кодексін сақтауға, мемлекеттік қызметтің позитивті имиджін қалыптастыруға бағытталады.
Осылайша, Қазақстан Республикасында мемлекеттік органдардың кадрлық ... жыл ... ... ... ... ... оның ... артуда, ол жасаған сараптамамыздан айқын көрінеді. Біліктілігін арттырушылар, түрлі бағдарламалар бойынша оқушылар саны ... сол ... ... қызметшілер санының қысқаруы да жүріп жатыр.
2.3 Мемлекеттік қызметшілерді әлеуметтік сауалнама арқылы кадрлық жұмыстың іске асырылу тиімділігін сараптау
Мемлекеттік қызметшілер және ... ... ... ... ... ... сараптамасы.
Дипломдық жұмыс барысында мемлекеттік қызметшілер және мамандығының 4 курс студенттері ... ... ... ... Бұл ... ... мемлекеттік қызметтегі кадрлық саясатқа деген қатынасын, яғни олардың кадрлық жұмыспен қаншалықты таныс екендігін ... үшін ... Дәл осы ... мен сұрауды мемлекеттік қызметте еңбек өтілі бар мемлекеттік қызметшілер және мемлекеттік қызмет туралы теориялық түсінігі ғана бар еліміздің ... ... ... ... жүргіздім.
Алынған нәтижелерден және алуанпікірлілікті жою үшін кәсібиліктің келесі анықтамасын келтірейік.
Кәсібилік - бұл өзінің жүзеге асырылуы үшін арнайы дайындықты ... ... ... тұжырымдалған, уәжделген және тиімді қызмет сапасының интегралдық сипаттамасы. Кәсіби құзыреттілік - бұл кәсіби-лауазымдық өкілеттіктер шеңберінде міндеттер шешуге ... ... ... мен ... ... ... жасы ... қызметшілердің жасарғаны туралы куәлік етеді (51,2 % - 35 жасқа ... және 48,8 % - 50 ... ... яғни егер ... ЖОО ... , ... ... жеке секторға ұмтылса, қазір мемлекеттік қызметті реформалау өткізілген соң жастар мемлекеттік қызмет беделінің артқаны туралы қорытынды ... ... ... ... ... тартылғаны туралы айтуға болады.
Мұнда гендерлік қатынас нәзік жандылар пайдасына, ол мемлекеттік қызметтегі әйелдердің белсендігі туралы куәлік етеді. Сол ... осы ... ... ... көрсеткіштерінен еркектер мен әйелдер арақатынасы оңтайлыға жақын - тиісінше 40 % және 60 ... 41 % ... ... ... ... 5 жылға дейін, 19,9 % - 5 ... 10 ... ... және 39,1 % - 10 ... артық. Бұл арақатынас 10 жылдан артық еңбек өтілінің жоғары пайызын көрсетті, яғни олардың сауалнама сұрақтарына жауап берудегі құзыреттілігіне ... ... ... ... мемлекеттік қызметтің бұрынғымен салыстырғандағы қазіргі күйін салыстыруға, осы саладағы өзгерістерді шынайы бағалауға мүмкіндіктері бар.
жаңа Заң ... соң ... ... ... ... ... байқадыңыз>> деген сұраққа жауаптар келесідей қорытынды жасауға мүмкіндік береді.
Сұралғандардың тек 14,9 % ғана ешқандай өзгерістер болған жоқ деген ... ... ... ... ... ... көпшілік бөлігі бұл салада 5 жылдан кем жұмыс ... ... ... 50,5 % ... қызметтегі мардымсыз өзгерістерді ғана атап өтті; 26,5 % жағдай нашарлады деп ... ... ... ... объективті бағалау үшін респонденттерге қолданыстағы мемлекеттік қызмет жүйесі қызметтік сатымен әділ көтерілуге кепілдік бере ме ... ... ... ... ... 61,4 % ... жүйе кей ... қызметте алға жылжуға кепілдік береді деп есептейді (6,8 % ... ... 54,6 % ... ... ... ... бар).
Қалған 38,6 % респoнденттер қолданыстағы мемлекеттік қызмет жүйесінде қызметте өсуге кепілдіктің барын толықтай жоққа шығарды. Бұл қызметтік мансаптың ... ... ... ... және түбегейлі өзгерісті қажет ететіндігінің айқын дәлелі.
Мемлекеттік қызметшілер ... ... ... ... бөлінді. Егер респонденттердің 9,8 % олардың құқықтары толықтай қорғалған деп ... онда 26,5 % ... олар ... ... Қалған 63,7 % былай деп жауап берді: қорғалған, бірақ толық емес. Шынымен нормативтік құқықтық актілер жинағында белгіленген: , , , ), , ) және ... ... ... кәсібилігін және біліктілігін арттыру - ... 10 % ... ... кәсібилендіру саласында өзгеріс енгізуді ұсынады - , , , , , , және т.б.
4 Мемлекеттік ... ... ... өзгеріс ретінде арттыруды респонденттердің 10 % жуығы ғана белгілейді: , , , және т.б.
5 Еңбекті ынталандыру оның қажеттілігін 5 % ... атап ... , ... ... ... ... көтеру>>, және т.б.
6 Респонденттердің 5 % жуығы - Қазақстан Республикасы ... ... ... ... , , , , және ... ... ... аталған параметрлерге енбейтін бірқатар ұсыныстар шығады: , , , , , , ... бар ... ... ... , ... ... міндетті түрде білуі>>, , , .
Студенттерге қойылатын сауалдар олардың болашақ мамандықтарына деген қатынасын, ... ... ... ... және олар ... жұмысының жалпы көрінісі туралы түсініктерін түсіну мақсатында құрылды. Себебі олар жуық ... ... ... ... келеді, себебі кадрлық резерв те осында құрылады.
Сұрау 4,3 және 2 курс ... ... ... жас ... ... қызметті таңдауға не итермелейді екен? Дәл осы себептен мен келесі сұрақты құрастырдым:
Бұл жағдайды қарап, студенттер көп жағдайларда мемлекеттік қызмет ... және ... ... ... ... ... 31 % ... мамандықтарына қызығушылық танытты.
деген сұраққа студенттер көп жағдайларда (56 %) деп ... ... ... ол ... көп ... жұмысқа орналасу мәселесінде қиналатындығын көрсетеді, егер оларда бастапқы уақытта мемлекеттік ... түсу ... ... онда ... ... кез ... жұмыста істеуге дайын. Негізінен ол тіпті таңғаладырарлық жағдай да емес, себебі ЖОО көптеген түлектері осы мәселеге тап болып жатады.
Кесте - 3 - ... осы ... ... ... ... үшін ... ... жауабы (%)
1
Бала кезімнен арманым
4%
2
Ата-аналарым ұсынды
8%
3
Ойланып көрмеппін
16%
4
Бұл мамандықтың қоғамдағы беделі үшін
40%
5
Болашақ мамандығыма қызығушылық
32%
6
Мамандық жақсы табыс табу мүмкіндігін береді
-
7
Әскерден ресми ... ... ... ... ... осыған байланысты деген сұрақ қойылды. Жағдай келесідей көрініс ... ... 20 % ... ... ... ... жақсарғанын атап өтті, студенттердің 28 %-нда мамандығына деген қатынасы жақсы болды және солай ... ал 44 % ... ... ... ... ... ... айтады. Және кейбір студенттер өз жауаптарын ретінде негіздеді.
Кесте - 4 - осы мамандыққа студенттердің қатынасы

Респонденттер үшін ... ... ... ... жақсарды
20%
2
Иә, нашарлады
44%
3
Өзгерусіз қалды жақсы қатынас
28%
4
Өзгерусіз қалды жаман қатынас
-
5
Жауап беру ... ... ... ... ... жолыға отырып, , деген сұрақтар қойылды.
Кесте-5 - Жұмысқа орналасуға қажетті ресурстар

Респонденттер үшін ... ... ... ... мен ... ... ... ресурстар
20%
4
Баспа БАҚ
16%
5
Ұжым таңдау жөніндегі агенттік
20%
6
Мемлекеттік қызметке тікелей бару ... ... ... ... ... өз ... ... көзқарастары теріс екендігін байқауға болады.
Өзімнің әлеуметтанушылық зерттеуім барысында мен студенттерді олардың жұмыс істегілері келетін бірнеше мемлекеттік мекеменің атауын атап және сол ... ... ... ... істегілері келетін себептерді көрсетуін сұрадым. Студенттермен әрине бірінші кезекте Облыстық әкімдік, қалалық әкімдік, әрі ... , ... ... ... ҰҚК, ҚР ... ... коммерциялық банктер, Мемлекеттік қызмет істері жөніндегі Агенттік, ҚР Президентінің аппараты, Экономика және бюджеттік жоспарлау ... , ... ... ... ... ... қаржылық қадағалау жөніндегі агенттік сияқты мемлекеттік мекемелер аталды. Ал барлығының себептері бірдей - бұл ... өсу ... ... еңбекақы, алдағы уақытқа жоспарлар құру, мәртебелілік, көп басымдықтар берілуі, ... ... ... ... және үш студенттің жауаптарын ерекше атап өткім келеді: , және . Және осы арада мен бірден және ... ... ... Және ... ... бұл ... мекемелерге өз бетінше орналасу мүлде мүмкін емес деген ... ... (76 %). ... ... ... ... алаңдатады, ал олардың жұмыс тәжірибесі де, еңбек өтілі де жоқ, мемлекеттік тілді де жетік меңгермеген. Суденттердің 24 % бұл ... ... өз ... ... ... болады деген пікірде, бірақ ешқайсысы өз жауабын негіздеген жоқ.
Адам өз мамандығын таңдай отырып ... ... ... ... ... уәждемелік құрылымын оның күткені мен қажеттіліктерін қанағаттандыра ... ... ... сол ... ... ... ... құралдары мен аспаптарында біздің студенттер мемлекеттік қызметке түсер алдындағы басшылыққа алатын уәждеменің негізгі құраушылары ескерілді.
Келесі ... ... ... ішкі ... ... тікелей енетін себептер құрайды. Оларға кәсіби қабілеттерді ... (36 %), ... ... ... (48 %), өз ... ... таныту мүмкіндігі (12 %).
Осылайша, қазіргі жағдайда ұжымдағы достық қарым-қатынастар, тікелей басшылықпен жақсы қарым-қатынаста болу және өз құзырлығын таныту ... (ол ... ... қызметін көп дәрежеде ынталандыруға мүмкіндік береді) басым болып ... ... ... ... ... материалдық қанағаттанушылық әкелгенін (60 %), қызметі бойынша әділ алға жылжуға ... ... (56 %) және олар үшін ... ... ... құрғанын қалайды (36 %).
Кесте - 6 - ... ... үшін ... ... ... (%)
Атқарылған жұмысқа қанағаттану сезімі
48%
Өз құзыреттілігін көрсету мүмкіндігі
12%
Кәсіби қабілеттерді дамыту
36%
Өндірістік шешімдер таңдауда дербестік
-
Айналадағылардың Сіздің жұмысыңыздың нәтижелерін мақұлдауы
4%
Жақсы ... алға ... ... мүмкіндіктері
56%
Жоғары жауапкершілік
12%
Тікелей басшылықпен жақсы қатынастар
20%
Жұмыс көлемін әділ үлестіру
4%
Жақсы еңбек ... ... ... ... ... ... ... қарым-қатынас
24%
Қосымша жеңілдіктер
-
Жұмыс беделі
12%
Қиналу мен стрессі жоқ жұмыс
4%
Зерттеуімнің соңында студенттерге келесі сұрақтар қойылды: , . Жауаптар келесі түрде ... , , , , , , , , , , , , , . Яғни бұл ... ... ... көптеген студенттерді алаңдататын мәселелер деуге болады.
3 Мемлекеттік басқарудың тиімділігін арттыру механизмдері
3.1 Кадрларды іріктеу мен ... ... ... - ... ... ... арттыру факторларының бірі
Мемлекет басқарудың жаңа түрін қалыптастыруда. Ол қоғамға қызмет ету мен мемлекеттілікті нығайтудың жаңа міндеттеріне сай болуы ... ... ... және ... ... одан әрі жетілдіре түсу керек.
Қойылатын мақсат - жоспарлар мен бағдарламалар әзірлеуде мемлекеттік органдардың жауапкершілігін күшейту. ... ... ... берілген тапсырма:
- Қазақстанның 2050 жылға дейінгі Даму стратегиясын ескере отырып, жұмыста және ... ... ... ... стратегиялық құжаттарды қайта қарау.
- Елде Мемлекеттік аудит енгізу тұжырымдамасын әзірлеп, келесі жылы Парламентке ... заң ... ... ... ... ең озық ... ... негізінде кешенді жүйе құру қажет.
- Экономикалық стратегия жүзеге асуы үшін ... ... ... күні ... ... ... ... оларға қарсы шара қолдануы тиіс. Бұл үшін дағдарысқа қарсы ... ... көп ... ... құру ... Елде ықтимал дағдарыстық жағдайларға арналған стандартты іс-әрекеттер жиынтығы болуы керек. Бұл, әсіресе, ... үшін ... Ол ... ... барысында барлық қатерлерді ескеру қажет.
Екінші. Басқаруды орталықсыздандыруды ... ... ... мәні - ... ... үшін құқықтар мен қажетті ресурстарды орталықтан өңірлік билік органдарына беру.
2013 жылы ... пен ... ... пен ... арасында бөлу жөнінде нақты шаралар қабылдау қажет. Жергілікті жерлердегі билік органдарының өкілеттіктері қаржылық және кадрлық ресурстармен нығайтылатын болады.
Қоғам және ... ... ... ... ... мен ... ... асырылуына тікелей қатыстырылуы қажет. Жергілікті басқару органдары арқылы халыққа ... ... бар ... өз ... және ... шешуіне нақты мүмкіндік беру керек.
Жергілікті басқаруды дамыту тұжырымдамасын бекітті. Ол ... ... ... ... ... ... мүмкіндік жасайды және азаматтардың жергілікті маңызы бар мәселелерге қатысуын кеңейтеді.
Селолық әкімдіктерге қосымша өкілеттіктер беріледі және олардың ауылдағы ахуалға ... ... ... сонымен бірге, қоғамдық бақылауды, жергілікті жерлердегі ахуалға азаматтардың ықпалын күшейту керек. Маслихат арқылы ауыл әкімдерінің сайланбалылығын енгізу туралы ... ... ... 2013 ... ... басталады. Барлығы 2533 әкім, соның ішінде селолық округтердің, ... және ... ... бар 50 қаланың әкімі сайланатын болады.Бұл барлық деңгейдегі әкімдердің ... ... 91,7 %-ы! ... ... ... ... жасайтын және мәселені жергілікті жерде шешетін барлық әкімдерді сайланбалылықпен қамтитын болады.
Азаматтардың жергілікті жерлердегі өзекті мәселелерді ... ... ... органдарының жұмысын бақылауға белсене араласатын уақыты туындайды.
Үкіметке Елбасының Әкімшілігіммен бірлесіп, қажетті заңнамалық актілер әзірлеуді тездетуді, ал Парламентке ... ... ... ... ... ... бірге өркениетті жолмен жүруге және қоғамның одан әрі ... ... ... ... ... ... жөніндегі саясатты жалғастыру керек. Сонымен бірге, орталықсыздандыруға тек жергілікті деңгейде ... бір ... ... ... жаңа ... ... құру ... ретінде қараудың керегі жоқ.
Орталықсыздандыру - ең ... ... ... ... сапалық өзгерісі, мәселелерді жергілікті деңгейде шешу жүйесін өзгерту.
Бұл орайда орталықсыздандыру жоғарыдан төмен қарай басқару билігінің ... ... ... мен ... ... ... соқтырмауы тиіс. Оған жол беруге болмайды. Жергілікті жерлерде ... ... мұны ... бақылауда ұстауға тиіс.
Үшінші. Алдымызда жариялаған қағидаларға сәйкес, халыққа және мемлекетке қызмет етуді барлығынан жоғары қоятын кәсіпқой ... ... ... ... тұр.
Мемлекеттік қызметтің кадрлық құрамын іріктеу және кәсіби даярлықтың жетілдірілген әдістемелерін ... ... ... ... жақсарту керек.
Басқарушылық шешімдер мемлекет деңгейінде төмендегідей талаптарға сай болуы тиіс:
- тек қысқа мерзімді ғана емес, ұзақ мерзімді ... де ... ... ... ... ... ... есепке алу;
- адал бәсекелестік және кәсіпкерліктің еркіндігі ережелерін қамтамасыз ету;
Мемлекеттік қызметшілердің лауазымдық міндеттерінің екі түрлі түсіндірілуін ... ... ... ... ... дәл ... талаптарды ескере отырып, әкімшілік реформасының екінші кезеңі басталды.
Ең алдымен мемлекеттік аппарат реформаланатын болады. ... ... жаңа ... ... ... қол қойылды және жүзеге асырылып жатыр. Ол сыбайлас жемқорлыққа ... ... ... ... ... ... ... арттыруды, меритократия қағидаларын енгізуді, яғни жақсы кадрларды ілгерілетуді қамтамасыз етеді.
Кадр саясаты жөніндегі ұлттық ... ... ... Мемлекеттік саясаттың нақты бағыттарын жүзеге асыруға жауапты кәсіпқой басқарушылардың мүлдем жаңа ... - ... ... ... ... кезекте жауапты хатшылар мен облыс әкімдерінің аппарат басшылары, комитет төрағалары, қалалар мен ... ... ... ... ... ... үміткерлерге қойылатын біліктілік талаптары туралы Жарлық жобасын дайындауды тапсырды.
Бұдан былай мемлекеттік қызметші лауазымдық сатымен кезең-кезеңмен, билік ... бір ... ... өзінің машығын жетілдіре және кәсіби деңгейін арттыра отырып көтерілетін болады. Белгіленген көрсеткіштерді асыра орындағандар мен өзінің ... ... және ... ... қол ... ғана ... ... керек.
Мемлекеттік қызмет істері жөніндегі агенттікке 2013 жылдың соңына дейін ... ... ... ... ... мүлде жаңа тетігін енгізуді тапсырды.
Ерекше ... ... ... ... сапасын арттыруға аудару қажет. Міндет - мемлекеттік аппараттың халықпен өзара қарым-қатынастарында ... ... ... ... ... ... ... және жедел түрде көрсетуге көшу.
Қазір Парламентке заң жобасы ... ... ... ... тән емес ... орындаудан босатып, мемлекеттік институттардың дербестігін сапалық тұрғыдан кеңейтуге тиіс. Үкімет оның орындалуын 2014 жылдан ... ... ... ... жаңа ... ... ұштастыруы керек.
Төртінші. Мемлекеттік аппарат бизнес-қауымдастықпен жаңа өзара іс-қимыл жүйесін құруы керек.
Бизнеске араласпауға және ... ... ... ... деген сенімділік сіңіруге тиіс, кәсіпкерлер өздерінің күшіне сенуге және мемлекет оларды алдамайтынын, ... ... ... ... тек адал жұмыс істеу ғана талап етіледі.Бұл үшін, біріншіден, жеке меншік құқығының беріктігін іс жүзінде қамтамасыз етуге кепілдік беру ... ... ... міндеттемелерді қорғауға кепілдік беру керек.
Заңнама тек ұлттық мүдделерді ғана қорғап қана қоймай, қарқынды дамып отырған халықаралық құқықтық ортамен де ... ... ... ... ... жеке ... ... базалық салаларында біздің құқық жүйеміздің бәсекелестігін арттыру жөнінде жүйелі ... ... ... Мемлекет пен қоғам жемқорлыққа қарсы күресетін бір күш болуға тиіс.
Жемқорлық - жай құқық ... ... Ол ... тиімділігіне деген сенімді сетінетеді және ұлттық қауіпсіздікке ... ... ... болып саналады.
Түпкі мақсат - жемқорлықты құбылыс ретінде жою үшін ... ... ... жетілдіру арқылы жемқорлықпен күресті қатты күшейту керек. Білім және кәсіби машық - заманауи ... беру ... кадр ... мен ... даярлаудың негізгі бағдары.
Бәсекеге қабілетті дамыған мемлекет болу үшін сауаттылығы жоғары елге айналуы керек.
Қазіргі әлемде жай ғана ... ... ... ... ... қашан. Азаматтар үнемі ең озық жабдықтармен және ең заманауи өндірістерде жұмыс ... ... ... ... ... тиіс.
Сондай-ақ барлық жеткіншек ұрпақтың функционалдық сауаттылығына да зор көңіл бөлу қажет. Азаматтар қазіргі ... ... ... үшін бұл аса ... Жаңа ... ... отырып, Үкіметке 2013 жылдан бастап халықаралық үлгідегі куәліктер беру ... ... ... ... және ... техникалық мамандықтар жүйесін дамытуды қамтамасыз етуді Елбасы тапсырды.
Кәсіби-техникалық және жоғары білім ең ... ... ... ... ... ... ... және келешектегі сұранысын барынша өтеуге бағдар ұстауы керек. Көп жағынан бұл халықты еңбекпен ... ... ... ... оқу ... білім беру қызметімен шектеліп қалмауы тиіс. Олар қолданбалы және ғылыми-зерттеушілік бөлімшелерін құруы және ... ... ... ... берген жоғары оқу орындары тек оқу бағдарламаларын жетілдірумен шектелмей, ғылыми-зерттеушілік қызметін белсенді дамытуы тиіс.
Инновациялық зерттеулерді дамытудың жаңа ... ... ... ... ... ... өндірістік циклды жеке бір елде жүзеге асыруға тырысу - велосипед ойлап шығару деген сөз. Бұл - өте ... ... және ... ... ... бола ... іс. ... жету үшін ғалымдардың талай буынының тәжірибесіне, тарихи қалыптасқан ... ... ... ... және ... көп ... көлеміне негізделген дербес ғылыми база қажет болады.
Жаңа технологиялық толқын жалына жармасып, теңдессіз инновациялар жасау барлық ... ... келе ... ... жете ... ... ... барынша прагматикалық стратегия құрған жөн.
Шығыны көп емес зерттеулер мен әзірлемелерге ден қою ... ... ... ... ... ... ... белсене қатысу мүмкіндігі пайда болады. Бұл ғалымдардың күш-жігерін шетелдік ғылыми-зерттеушілік қоғамдастықпен стратегиялық инновациялық ... ... ... ... ... Мақсат - жаһандық технологиялық төңкерістің бөлшегіне айналу. 2013 жылдың өзінде-ақ ... мен ... ... ... жөнінде шаралар қабылдауға тиіс. Үкіметке технология трансферті мүмкін болатын салааралық ... ... және ... жер ... ... мен ... компаниялар тарапынан сұраныс туындату тапсырылды. Болашағы зор ұлттық кластерлер қалыптастыру жөнінде нақтылы Жол карталарын ... аса ... ... меншік әріптестігі үшін құқықтық базаны анықтауды да тездету қажет. ... - ... ... ... ... ең озық ... мен ... енгізу.
Авторлық құқықтар мен патенттер мәселелерін реттейтін заңнаманы қайта қарау. Үкімет 2014 жылдың соңына дейін бұған дейін берілген барлық патенттер мен ... ... ... ... ... ықтималдығы жөнінен талдаудан өткізуі қажет.
Қазақстанның 2020 жылға дейінгі дамуының бес шешуші бағытын іске асыру үшін ... ... ... ... ... болып табылады. 2010 - Стратегиялық жоспарды іске асыру кезеңінде басталған мемлекеттік сектор ... ... ... мемлекет корпоративтік басқару, нәтижелілік, ашықтық пен қоғам алдындағы есептілік қағидаттары бойынша мемлекеттік басқарудың сапалы да жаңа ... ... үлгі 2015 ... ... ... іске асырылатын болады, ал оның негізгі элементтері 2020 - ... ... іске ... ... жылдарында енгізілетін болады. Мемлекеттік секторды реформалау негізі бес бағыт бойынша жүзеге асырылуы керек:
1) мемлекеттік органдардың, оның ішінде мемлекеттік басқарудың әр ... ... ... пен ... ... ... ... мемлекеттік қызметті тиімді көрсетуге жәрдемдесетін стандарттарды әзірлеу және үдерістерді жетілдіру арқылы мемлекеттік қызмет көрсету сапасын жақсарту;
3) мемлекеттік қызмет реформасын жеделдету, оның ... ... ... ... ...
4) ... ... мемлекеттік басқару жүйесінің толыққанды жұмыс істеуі үшін қажетті ... ... ... реформаларды басқаруды жақсарту және мемлекеттік секторды реформалау үдерісі үшін жауапкершілікті күшейту.
Нақты өкілеттіктер мен жауапкершілікті ... ... ... ... мен нәтижелілігін арттыру үшін есептілік пен ынталадыруды белгілеу мақсатында ... ... ... өкілеттіктері мен жауапкершілігі нақты айқындалады.
2011 жылдан бастап жүйелі негізде мемлекеттік органдар қызметінің ... ... ... оның мақсаты - мемлекеттік басқарудың тиісті салаларында саясаттың тиімділігіне бағалау ... ... ... ... нақты мемлекеттік органда өкілеттіктердің оңтайлы көлемін айқындау тұтастай алғанда мемлекеттің жеке секторларда да, сондай-ақ ... ... ... ... де ... функцияларды жою, қайталайтын өкілеттіктерді алып тастау, жеткіліксіз функцияларды бекіту және ... ... ... ... ... тұтастай мемлекеттің баламалы рөлін белгілеуге мүмкіндік береді. Осындай шолулар мемлекеттік аппараттың тұтастығын және іске асырылып жатқан саясаттың ... ... ... ... ... ... ... сапасын арттыру Мемлекеттік аппарат жұмысының тиімділігі мемлекеттік қызмет көрсету сапасын жақсарту жолымен арттырылатын болады. 2011 ... ... ... ... ... ... ... орталықтарының желісі дамытылатын болады. Осы орталықтардың жұмысы көрсетілетін мемлекеттік қызметтердің сапасын бағалау ... ... кері ... ... ... ... мемлекеттік қызметтердің тізілімі кеңейтіледі және тізілімге енгізілген мемлекеттік қызметтердің әрбір түрі бойынша стандарттар ... ... ... ... ... ... бақылау (бекітілген стандарттарды сақтау) тұрақты негізде жүзеге асырылады.
Мемлекеттік қызметті кәсібилендіру. Мемлекеттік қызметті реформалау мемлекеттік қызметшілерді оқыту жүйесін жетілдіру, ... ... ... ... және ... ... адам ... басқаруды жетілдіру арқылы мемлекеттік қызметті кәсібилендіруге шоғырландырылатын болады. Мемлекеттік қызметкерлер ... жаңа ... ... ... ... ... ... және мемлекеттік басқарудың халықаралық іс-тәжірибесіне негізделген мемлекеттік қызметшілерді оқытудың сапалы бағдарламасы кәсіби мемлекеттік қызметті қалыптастыру үшін ... ... 2012 ... ... үш ... ... мемлекеттік қызметшілер корпусы, әкімшілік мемлекеттік қызметтің А (басқару) және Б (атқарушы) корпустарына негізделген мемлекеттік ... ... ... енгізіледі;
* мемлекеттік қызметке орналасу рәсімдері және мемлекеттік қызметтің кадрлар резервін қалыптастыру жақсарады және нәтижеге бағдарланған ... ... ... ... мен ... негізделген мемлекеттік қызметшілерді оқытудың жаңартылған бағдарламасы енгізіледі;
* нәтижелерге бағдарланған біліктілігі жоғары мемлекеттік қызметшілерді дайындау бойынша базалық ... ... ... ... ... лауазымына тағайындалған жауапты адамның рөлі мен дәрежесі нақты айқындалды, оны тағайындаудың ... ... оның ... ... ... ... тетіктері әзірленді.
2020 - стратегиялық жоспарын іске асыру мемлекеттік қызметшілерді сапалы дайындауды ғана емес, кәсіби даярлығы бар мемлекеттік қызметшілерді ... ... ... ... ... ... сондай-ақ Қазақстанның прогрессивті жастарын мемлекеттік қызметке тартатын ортаны қалыптастыруды да ... ... 2012 ... ... мемлекеттік аппараттың сапасын арттыру үшін мынаны қамтамасыз ету қажет:
* адами ресурстарды басқарудың таңдаулы қағидаттары мен ... ... ... ... кадрлар қызметінің тиімді жұмысын;
* жауапкершілік, нәтижелілік және біліктілік қағидаттарына негізделген өнімі (өнімділігі) жоғары ықшам және ... ... ... ... ... жеке ... төлем деңгейімен бәсекеге қабілетті мемлекеттік секторда еңбекақы төлеудің жаңа жүйесін ... ... ... ... ... ... жаңа еңбекақы жүйесін енгізуді қолдау үшін мемлекеттік қызметшілердің жұмысының көлемі мен ... ... ... ... ... ... ... ар-намыс кодексін сақтауды есепке алатын мемлекеттік ... ... ... ... ... болады.
Нәтижеге бағдарланған мемлекеттік басқару. Мемлекеттік жоспарлауды сапалы өзгерту, мемлекеттік басқарудың нәтижелілігі мен есептілігін қамтамасыз ету мақсатында 2011 жылға ... ... ... органдар мемлекеттік саясатты әзірлеуге кешенді стратегиялық тәсілді қамтамасыз ету үшін 2020 - ... ... ... бес ... ... ... қабылдайды;
* барлық мемлекеттік органдар әзірленген бес жылдық стратегиялық жоспарларға негізделген жыл сайынғы операциялық жоспарлар дайындайтын ... ... ... ... белгіленген стратегиялық мақсаттар мен нысаналы индикаторларға бейілділігін сақтай отырып операциялық ... іске ... ... бір ... ...
* ... мемлекеттік органдарда ішкі мониторинг, бақылау және бағалау жүйесін кезең-кезеңмен енгізу басталатын болады.
2012 жылға қарай тиімділік және ... ... ... ... ... ... бюджетті қалыптастыру және атқару жүйесі енгізілетін болады. Сондай-ақ ... ... ... мен ... ... ... кешенді жүйе енгізілетін болады, ол стратегиялық мақсатқа қол жеткізу деңгейін, бизнес пен халыққа көрсетілетін мемлекеттік қызметтердің сапасын, ... ... ... ... талдауға мүмкіндік береді.
Мемлекеттік сектор реформаларын басқару. 2011 жылға қарай әкімшілік реформалар жүйесі мемлекеттік секторда ... ... іске ... ... мен ... ... жеке ... орган құру мүмкіндігі қаралатын болады. Осындай өкілеттіктер жұмыс істеп тұрған мемлекеттік органдардың біріне нақты бекітілуі де мүмкін.
2012 жылға қарай мемлекеттік ... ... ... іске асыру мониторингінің тиімді жүйесі жұмыс істейтін болады, оның шеңберінде тоқсан сайынғы негізде мемлекеттік секторды реформалаудың ағымдағы жағдайы және нәтижелері ... ... ел ... ... отырады.
Қазақстан мемлекеттік тәуелсіздігін жариялағаннан кейін посткеңестік кеңістікте алғаш рет мемлекеттік қызмет туралы абсолютті жаңа ... ... және ... ... ... ... уәкілетті орган - мемлекеттік қызмет істері жөніндегі Қазақстан Республикасының Агенттігі құрылды.
.
Егеменді Қазақстан үшін ... ... ... ала ... ... ... үшін дұрыс әрекет етуге мемлекеттік аппарат қабілетінің болуы өзекті. Мемлекеттік қызмет тиімділігін ... ... ... пен ... ... ... етуі, сондай-ақ мемлекеттік органдар мен мемлекеттік қызметшілер қызметінің ашықтығын және реттелуін қамтамасыз етуі және ... ... ... оң ... ... ... ҚР ... жанынан мемлекеттік басқарудың Ұлттық жоғары мектебі негізінде мемлекеттік қызметті оқытудың бірыңғай ... және ҚР ... ... ... қызметшілердің біліктілігін арттыру институтын құру мақсатында 1998 жылы ҚР Президенті ... ... ... ... ... таңда Қазақстанда мемлекеттік қызметшілер саяси, бюрократиялық, экономикалық, идеологиялық және әскери элитадан құралған ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызметшілері - ... ... өз ... шоғырландыратын ғана емес сонымен қатар бүкіл жүйенің даму стратегиясын даярлауға жауап беретін ... ... ... билікке ие бола отырып, әр шенеунік кәсіпқойлық, құзыреттілік және қарым-қатынас мәдениеті сияқты қасиеттерге қол ... ... ... кәсіби қызметте қолданылатын білімдерге, дағдыларға және қабілеттерге ие құзыретті кадрлар аса қажет. Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Назарбаев өзінің ... ... ... деп жазатыны кездейсоқтық емес [39].
Тек әлеуметтік-экономикалық дағдарыстық құбылыстары бар нарықтық қатынастарға көшу кезінде ғана емес, сонымен бірге адамдардың мінез-құлқы ... әрі ... ... қиын ... жағдайда мемлекеттік қызметшілерді рухани-адамгершілік және құқықтық тәрбиелеудің ерекше маңыздылығы күмән тудырмайды. [19].
Мемлекеттік қызметшілер білуі тиіс, мемлекеттік ... ... - ... ... оларға деген ерекше сенім, бұл сөздер Қазақстан Республикасы мемлекеттік әкімшілік қызметшісі Антының мәтінінде көрініс тапқан.
Сондай-ақ мемлекеттік қызметті құқықтық реттеу көп ... ... ... атап ... жөн, ... ... қызметшілердің құзыреттілігі, қызметі мәселелері құқықтың барлық салаларымен ... ... ... ... мемлекеттік қызметшілердің құқықтық жағдайын ұйымдастыру мен ерекшеліктерінің тек құқықтық негіздерін ғана белгілейді. Орнаған жағдайды өзгерту мен бірыңғай мемлекеттік қызметті ... ... ... өту және ... ... ... ... негізінде жатқан тәжірибені құқық қорғау және күштік мемлекеттік органдар қызметінде қолдану бойынша жұмыстар ... ... бұл ... ... ... бекітілуін қоданыстағы заңнамада тапқан жоқ. Дегенмен Заң оның қолданысы өзге құқықтық мәртебесі бар мемлекеттік қызметшілерге де (судьялар, әскери қызметшілер, ... ... ... ... және т.б.) ... ... ... ескертудің болуы қалыпты жағдай. Қызметтің ерекшелігіне қарай бұндай қызметке қабылдау, көтерілу, біліктілікті ... ... ... ... ... берудің ерекше тәртібі бөлек дербес құқықтық реттеуді талап етеді. ... ... ... іске ... әдістер жүйесіне сәтті бейімделуде. Лауазымдардың жаңа ... және ... ... ... ақы ... ... ... енгізу тәжірибесі әбден дұрыс. Мемлекеттік қызмет істері жөніндегі Қазақстан Республикасының Агенттігінде бұндай үрдіс соңында ... ... ... ... бірыңғай негіздері мен қағидаларын құруға және халыққа көрсетілетін қызметтер сапасын жақсартуға жәрдемдесе отырып әрі қарай да болуы тиіс деп есептейді. ... ... ... ... ... ... тізімін жетілдіру бойынша жұмыстарды жалғастыруда. Мысалы, Ішкі істер министрлігі, Қорғаныс министрлігінің және басқа да мемлекеттік органдар азаматтық қызметшілерінің бөлігі ... ... ... Тізіміне енгізіледі деп болжанып отыр.
Мемлекеттік қызмет жүйесінің бірлігін қамтамасыз ету, күштік және ... ... ... кадрлық жұмысты жетілдіру мақсатында Агенттік бұл органдарда бос орындарға қызметкерлерді қабылдауды лауазымдарға қойылатын біліктілік талаптарына сәйкес конкурстық ... ... ... ... деп есептейді. Одан басқа алдағы уақытта бюджеттік сала қызметкерлерінің - мұғалімдердің, дәрігерлердің және т.б. қатынастарын ... ... ... ... заң ... ... тұтастай мемлекеттік секторда меритократия қағидаларын енгізу болжануда. Ол мемлекеттік қызметке азаматтардың тең қолжетімділігі конституциялық құқығын қамтамасыз етіп, тең ... ... ... ... ... берер еді.
Бүгінгі күні Қазақстанда мемлекеттік қызмет мемлекет функцияларын жүзеге асыру мақсатында мемлекеттік органдар қызметкерлерімен кәсіби негізде ... үшін ... ... еңбек қызметінің ерекше түрі болып табылады.
Заңда ұғымын түсіндіру аясы тар және бұл ... ... ... ... республикалық немесе жергілікті бюджеттен немесе ҚР Ұлттық ... ... ақы ... мемлекеттік органда лауазымды иеленетін және мемлекет функциялары мен міндеттерін іске асыру мақсатында лауазымдық ... ... ... ... ... ... ретінде анықтайды.
Заң басқа елдердің мемлекеттік қызметінің модельдік сипаттамаларын қабылдай отырып, мемлекеттік қызметшілерді саяси және әкімшілік деп ... ... ... ... ... басқа билік өкілінің функциясын немесе мемлекеттік органдарда ... ... ... ... тұрақты, уақытша немесе арнайы өкілеттік бойынша жүзеге ... ... ... бөлінген. Бұл жіктеме мемлекеттік аппаратқа саяси үдерістердің әсерін ... және ... ... ... ... кезінде әкімшілік мемлекеттік қызметшілерді құқықтық қорғауды қамтамасыз етуге мүмкіндік береді. Бұл ... ... ... ... жанындағы Ресей мемлекеттік қызмет Академиясында сөз ала отырып, Н.Ә. Назарбаев былай деген: ... ... ... ... ... ... ... заңмен нақты қорғалмауы себебінен саяси мемлекеттік қызметшілер туралы арнайы заң қабылдау дұрыс деген қорытынды жасауға болады. Бұндай құқықтық акт ... ... ... ... ... ... мен ... тәртібіндегі, мемлекеттік қызмет өтудегі және т.б. айтарлықтай айырмашылықтармен сипатталады. Саяси мемлекеттік қызметшілерді іріктеу және олардың қызмет ету механизміне қатысты ... ... ... ... күйі қала ... ... мемлекеттік қызметшілер туралы бұндай заң өз жұмыстарының қорытындылары үшін ... ... оң ... тигізетіндігі күмән туғызбайды.
Бір қарағанда Заңмен саяси үдерістердің әсер ету шектері белгіленуі мүмкін, бірақ сол ... ... ... ... мақсаттар мен міндеттердің іске асырылуына, ал әкімшілік мемлекеттік ... - өз ... ... ... ... жауапты. Осыған байланысты, тағы бір жаңсақ болжам жасалады: мемлекеттік лауазымдарды бірізгілендіру басқару жүйесін жақсартудың шарты ... ... ... ... және ... өткізілді, ал мемлекеттік басқару органдары жұмысының жақсаруы байқалмайды. Мемлекеттік қызметшілердің құзыреттілігі мен кәсібилігін арттыруға бағытталған ... ... ... ... мен даярлық деңгейінің орны маңызды екені даусыз.
Білім мен кәсібилік дағдарысының мәселесі қоғаммен байланысты. Қызметші кәсібилігі, оның ... ... ... мен ... ғана ... емес. Соңғыларының тек тасушыларда ғана емес, өз тағайындауларында құндылығы бар.
Әкімшілік және саяси қызметшілердің құрамы Президент шешіміне байланысты, сондай-ақ әкімшілік лауазымдарды ... ... ... де мемлекеттік қызмет істері жөніндегі уәкілетті орган ... ... ... ... ... ... кадрларының өзегі болып әкімшілік мемлекеттік қызметшілер табылады (жалпы санының 96 %-ы) - бұл ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік органдарда кәсіби негізде жүзеге асыратын мемлекеттік қызметшілер.
Әкімшілік мемлекеттік қызмет өту үдерісі тұлғаның қызметтік мәртебесі мен тұтастай оның қызметтік мансабының ... ... ... мемлекеттік қызметшіні саясидан ажырататын белгі функциялар мазмұны, өкілеттіктері мен лауазымға тағайындау және босату тәсілі болып табылады.
Әкімшлік мемлекеттік қызметке түсу бос ... ... ... ... іріктеуден өткен соң және сол лауазымға қойылатын біліктілік талаптарына сәйкес болған жағдайда мүмкін.
... ... ... ... енгізілген өзгерістер мен толықтыруларға сәйкес мемлекеттік қызметке түсу ... ... жүйе ... ... ... мемлекеттік лауазымға әкімшілік мемлекеттік қызметшінің орналасуы аудару ... ... ... алады, яғни азаматтық мемлекеттік қызмет позициялық-кадрлық модельге көшті. Аудару мемлекеттік ... ... бос орын ... ... ... сай ... және тек қызметші келісімімен, сондай-ақ әкімшілік мемлекеттік қызмет істері жөніндегі уәкілетті органның немесе оның территориалды бөлімшелерінің келісімімен мүмкін. Одан ... ... тыс ... ... ... қызметшілер, Парламент және мәслихат депутаттары үшін рұқсат етілген.
Мемлекеттік қызметтің қазақстандық моделінде мемлекеттік ... ... ... (білім деңгейі, біліктілікті арттыру) зор көңіл бөлінген. Соған байланысты мемлекеттік қызмет бойынша жаңа ... ... ... ... ... үшін ... кәсіби өсуімен айнаналысуына, сондай-ақ ұжымды дамыту мәселелері бойынша мемлекеттік органдар қызметін жетілдіруге (мемлекеттік қызметшілердің біліктілігін арттыруға мүмкіндіктер іздестіру, ... ... ... ... ... ... қалыптастыру мен оның қызмет ету тәртібі реттелген. Кадрлық резерв уәкілетті органмен және оның территориалды бөлімшелерімен келесі азаматтардан ... ... ... ... және ... ... ... енгізуге ұсынылғандар;
2) мемлекеттік тапсырыс негізінде мемлекеттік қызметшілерді даярлау мен қайта даярлау мемлекеттік бағдарламалары бойынша оқу оқығандар;
3) кәсіби деңгейін жоғарылату мақсатында ... ... ... ... ... ... ... жұмысқа жіберілгендер;
4) аттестациядан өткен және аттестациялық комиссиялармен кадрлық резервке енгізу үшін ұсынылғандар.
Резервті қалыптастырудың ... оның ... ... әр ... үшін ... ... ... лауазымдарының Тізбесіне сәйкес құрылатындығы болып табылады.
Кадрлық резервке енгізу ... ерік ... ... ... жүзеге асырылады. Резервке алынған туралы деректер уәкілетті органмен жүйеленген тізімге ... және оған ... ... ... ... ... ... толтырылады.
Қазіргі уақытта кадрлық резервті қалыптастыру қажеттілігі күрт артуда, ... ... ... ... жаңартуға, жаңаша ойлайтын, бұрынғы басқару мәдениеті мен идеологиясы жүгімен жаншылмаған адамдар қабылдауға мұқтаж. ... ... ... ... ... бірі ... ... және кез келген ұйым болашағының кепілі. Тәуелсіз Қазақстанның мемлекеттік қызметі үшін ол болашақ реформалар мен ... ... ... ... Мирасқорларды даярлау жоғары басшылық, кадрлық қызметтер мамандары, мемлекеттік органдар құрылымдық ... ... ... көп көңіл бөлуді қажет ететін күрделі көпсатылы үдерісті қамтиды.
Мемлекеттік органдар бұл үдерісті тиімді басқарады деп айтуға келмейді, көбі әлі күнге ... бұл ... ... босаған сәтте жедел тәртіпте шешеді. Кадрлар резерві мемлекеттік қызмет тұрақтылығының, ... және ... ... ... ... ... ... өзгерістер мен толықтырулар енгізу мемлекеттік қызметшілердің құқықтық және әлеуметтік қорғалуын күшейтті. Бұрын болған ережелерге қарағанда мемлекеттік органды қайта құрған немесе ... ... ... қызметшілер еңбек өтіліне қарамастан жұмыспен қамтамасыз етіледі. Сондай-ақ Мемлекет басшысының жарлығымен міндеттер атқарушының арнайы тексеріс қорытындыларын алған сәтке дейінгі ... ... ... ... өтіліне енгізіледі және сәйкесінше қызметшінің жалақы деңгейіне әсер етеді. Одан ... ... ... ... ауыстырғанда немесе саяси қызметшіні басқа лауазымға тағайындауға байланысты егер олармен ... ... ... ... ... пайдаланылмаса, онда жаңа орында Еңбек туралы заңда көзделген мерзім аяқталғанға дейін еңбек демалысы беріле алады.
Бүгін Қазақстанда ... ... ... ... Қазақстандық қоғамның демократияға және жаңа әлеуметтік құндылықтарға өту шешімі кәсіби ... ... ... ... ғана ... ... ... басым бағытты міндеттерді алға қойды.
3.2 Ақпараттандыру - мемлекеттік басқарудың стратегиялық ресурсы ретінде
Екінші онжылдықтың ... ... тану ойы ... болып жатқан құбылыстардың барлығын парадигма шеңберінде қарастырады: аграрлық ... - ... ... - ... ... (постиндустриалды). Біз ақпарат құндылығын қайта бағалауға, нақтырақ айтқанда ақпарат қоғамды құратын базистік негіздердің бірі ... ... ... ... өмір сүріп жатырмыз деуге болады. - бұл аксиома. ... оның ... мен ... ... ете ... мемлекеттік басқару органдарында ерекше маңыздылыққа ие болады. Ақпараттық қамтамасыз ету мемлекеттік аппараттың басқару қызметі құрылатын база ... ... ... ... ... пәндер, құбылыстар, үдерістер, қатынастар және т.б. туралы түрлі хабарламалар, мәліметтер, деректер жиынтығы ретінде қарастыруға болады. Бұл мәліметтер ... ... ... ... жүйеленген және келтірілген бола отырып, басқаруда айрықша рөл атқарады. Мемлекеттік басқару органдарында айналып жүрген ақпарат ... және ... Ол ... ... экономикалық, әлеуметтік-саяси және экологиялық жағдайға қатысты болуы мүмкін. Бұл түрдегі ақпараттың ... өз ... ... ... ... ... ретінде тиісті аймақтық басқару құрылымдары үшін дербес құндылығы бар. Одан өзге ол нормативтік құжаттар үшін негіз ретінде қызмет ... ... ... органдарында ақпаратты әртүрлі негіздер және белгілер бойынша жіктеуге болады. Әдебиеттерде ақпараттандыру және әлеуметтік кеңістікті технологияландыру ... ... ... ... ақпаратты жіктеу әрекеттері жасалды. Басқарушылық ақпарат белгілі бір ... ... ... ... ... ... қоғамдық адами қызмет орбитасына енгізілу мөлшеріне қарай табиғи) оны ең алдымен сол шынайылықпен арақатынасы дәрежесіне және ... ... ... үдерістермен байланысты жіктеу қажет екендігі анықталды.
Мемлекеттік басқарудың басты мақсатын анықтап көруге тырысып көрейік. Оның мақсаты жинақталған ... ... ... бақарушы шешімдер қабылдауға негіз болатын қайталама, өңделген ақпарат алу болып табылады. Бұл мақсатқа қол жеткізу бастапқы ақпарат жинау, оны сақтау, ... ... ... ... және оның ... ... ... өңдеуге дайындау, өңдеу, басқарма органына өңделген күйі ұсыну, оның айналымының тікелей және кері ... ... ету ... ... жеке ... шешуден құралады.
Ақпаратқа мемлекеттік басқару тиімділігін арттыру құралы ретіндегі қойылатын талаптар.
1 Ақпарат - бұл стратегиялық ресурс. Ол толық, өзекті, ... ... ... ... құрылымға қажетті мәселелер қатарын қамтуы тиіс, белгілі бір кезектілікпен және ... ... ... ... отыруы керек.
2 Ақпарат басқарушылық құрылым алдына қоятын мақсаттар комбинациясына оларға қол жеткізуге арналған құралдарға ... ... ... Оның сапалығы және жеткіліктігі мемлекеттік құрылымға әрекет етуші жоспарының болуына, басқарушылық әсерлердің ... әрі ... ... ... ... ...
3 Жүйелендіру, өңдеу, аккумулирлеу және сараптау.
Бұл жұмысты ұйымдастыруды, сондай-ақ келіп түскен ақпараттың, оның көлемдерінің, сапасының және ... ... ... ... ... ... бөлімге немесе аналитикалық топқа жүктеуге болады. Бұндай бөлім келіп түсетін ақпараттың нәтижелігін анықтаумен қатар оның басқару органының қызметіне ... ... ... Бұндай қызметтің функционалдық міндеттері туралы айтар болсақ, келесі қалауларды атап өтуге болады:
- ақпаратты байқау;
- нақты мәселе бойынша ақпаратты жалпыландыру;
- нақты ... ... ... ... қалыптастыру.
Осы қызметті ұйымдастыруда басым бағыт ретінде мемлекеттік басқару органдарында ақпараттық қамтамасыз ету үшін ... ... ... құқықтық реттеу болуы тиіс. Олай болмаған жағдайда ... ... ... ... ... мүмкіндігі артады. Ақпараттың сенімділігінен, уақытылығынан және толықтығынан қабылданатын шешімдер сапасы байланысты, бұл актілер сондай-ақ ұсынылатын ақпарат үшін нақты қатаң ... ... ... Ондай шараларды енгізу ақпараттық қамтамасыз ету сапасын және мемлекеттік билік органдарының басқарушылық әсерін айтарлықтай арттыруға ... ... ... ... ... басқа бейресми жүйе де пайдаланылуы тиіс. Бейресми жүйе ... ... ... ... және ... ... кезектілігімен байланысты емес.
5 Ақпарат пайдаланушы үшін ... ... тек ... ... бар екендігі аксиома болып табылады. Ақпараттың шынайы бағасы оны пайдаланған соң, тіпті ... ... соң ... ... ... ... ... қағида жалғыз дұрыс болып табылады - ... ... ... және қажетті емес деп бөлмеу керек, ал толықтай жинақтау керек. ... ... ... осы ой ... ... терең мәнге ие болады.
6 Қатардағы қызметкерлердің және басқарушы буынның еңбек өнімділігінің өсімін қамтамасыз ететін технологиялық жаңашылдықтардың ішінен келесі жаңалықты атап ... ... - ... базасын басқару мүмкіндігін кеңейту. Деректер базасын басқару жүйесі - деректерді ұйымдастыруға және оларға қолжетімділікке жүйелі және ... ... ... ... ... бағдарламалар пакеті. Бір орталық базада деректерді жинақтауға және олардың құзыретіне жататын мәліметтерге қызметкер-мамандардың қолжетімдігін қамтамасыз етуге ... ... ... бар.
Өкінішке орай, ақпараттық ағым тиімділігін арттыру рецептімен қатар ақпаратпен байланысты ... ... ... де ... [50, 120 ... ... кейбір түрлерін сандық бағалау өте қиынға соғады (мысалға, уәждеу);
- ақпараттық жүйе тек ... ... ... ... қабілетті (сол уақытта ресми емес контактілердің мәні зор);
- орталықсыздандыру жолымен ақпараттық жүйелердің икемділігінің артуына қарамастан ... ... аясы ... белгілі бір ішкі және сыртқы жағдайлармен шектелген.
Ақпараттық жүйелер мен ақпараттық технологиялар мемлекеттік басқарудың өнімділігін ... әкеп ... ... ... ... - ... қол жеткізу емес, сонымен қатар құзырлы, белсенді, жауапты басшылық та қажет. Тұтастай ұйымдық жүйе ... ... ... ... пайдаланудың нұсқаларын бағалау маңызды. Өз кезегінде басқару жауапкершілігі мен ... ... ... пен ... ... ... ... - басқарушылық қызмет тиімділігінің субъектті құраушысы. Бұл өзара тәуелділікті нақтылай отырып, ... ... ... ... жауапкерішілік - бұл субъекттің міндеттерін тиімді (нәтижелі) орындауға және өзі бөлісетін қоғамдық құндылықтарға ... оның ... ... қол ... ... және ... ... - бұл адамдардың қоғамдық өміріне, билік күшіне сүйенетін реттеу, сақтау және ... құру ... ... ... ұйымдастырушылық және реттеушілік әсері.
Мемлекетті тиімді басқару осы тақырыптарға арналған ғылыми жұмыстар өте көп. Сонымен қатар, берілген әдісті бағындыруда біз тәжірибе ... әр ... ... жолығамыз. Олар: кадрлық, экономикалық, политикалық және т.б. Негізі бұл дұрыс тұжырымдама, өйткені басқару жүйесі жоғарғы тиімді басқару сатысымен анықталады. Сонымен ... ... ... бар ... ... ... ... проблемаларын өздерінше түсінеді.
Экономикалық көзбен қарағанда басқарудың тиімді әдістерін тамақ ... ... ... мен ... ... анықтауға болады.Басқару жүйесінде істейтін және белгілі бір басқару қызметін орындайтын ... соны ... ... ... ... ... яғни ... процесіне іскерлікпен қатысатын, әрі басқару аппаратына енетін жұмыскерлер жатады.
Объективті айтар болсақ, соңғы 10 жылда елде өсім күшті ... ... ... ... басқа болжамды да келтіруге болады, ол болжамға сәйкес Оңтүстік Кореяның экономикалық дамуы толық демократия жағдайында әлеқайда негізді болды. Демократия ... үшін ... шарт ... ... ... ол постиндустриалды кезеңдегі адамдардың саяси және әлеуметтік әл-ауқаттылығы үшін де дәл сондай. Демократия - ... ... ... ... ... ол ... рухты жандандырып, әрі қарай дамыту үшін жағдай жасайды.
Жаңа жағдайларда дамуды қамтамасыз ету үшін мемлекетпен бақыланатын экономиканы қайта құру керек. Жаңа ... ... ... Кореяны қосқанда бастапқы үлгісі қайта құрылды, ал реттеудегі мемлекет қатысы және онымен ... ... саны ... ... жылдың 1қаңтардағы күйі бойынша республика көлемінде мемлекеттік лауазымдардың штаттық саны 91559 бірлікті құрады, ол 2011 жылдың 1қазандағы күйі бойынша ... ... 290 ... ... алғанда елде нақты 87422 мемлекеттік лауазым алмастырылды, ол жалпы штаттық санынан 95,48 % ... ... ... 3269 саяси мемлекеттік лауазымнан 3213 немесе 98,28 %, 88290 ... ... - 84209 ... 95,37 % ...
772 мемлекеттік қызметшінің ғылым докторы (121) және кандидаты (651) ғылыми ... бар, бұл ... ... ... ... бір ... мемлекеттік қызметшілердің жалпы санынан 1% жуық сақталуда.
Қазақстан Республикасының Мемлекеттік қызмет істері жөніндегі агенттігі Елбасы Нұрсұлтан ... 2011 ... 5 ... ... ... ... ... берген тапсырмасын жүзеге асыру жөніндегі шаралар жоспары аясында мемлекет пен қоғам өмірінің түрлі салаларына барынша тартылған, жан-жақты ... ... ... ... ... шығару деңгейіне көтеру жөнінде 2016 жылға дейін әрекет ету ... ... ... ... саладағы гендерлік теңдікке жету жөніндегі міндетті шешуді, соның ішінде әйелдердің мемлекеттің саяси, экономикалық және қоғамдық әрекеттеріне ... ... ... ... ... ... ... саяси, сондай-ақ әкімшілік мемлекеттік лауазымдарда жүрген мемлекеттік қызметші әйелдерді шешім қабылдау деңгейіне көтеру бойынша ... ... ... ... келе ... ... жоғары тұрған органдары бөлімдер мен басқармаларға қатысты ең ... ... ... бақылауды жүзеге асыруы және олардың қызметінің салалық дамуының әсіресе ғылыми-техникалық прогресс, өнім, қызмет стандарттары және т.б. мәселелерінде жалпы бағыттар мен ... ... ... етуі ... ... ... ... және олардың қызметінің бірқатар мәселелері басқарудың жоғары тұрған органдарымен келісу бойынша ... ... ... шешіледі.
Пайдаланған әдебиеттер тізімі
1 Қазақстан Республикасының 1999 жылғы 23 ... ... ... Е. ... ... Оқулық. - Алматы, 2007, -- 408 бет.
3 ... ... ... ... ... ... ... Алматы: ЮРИСТ, 2010 - 288 ... Б. Б. ... ... ... пәні ... дәрістер. - Алматы : Дәнекер, 2004 - 140 ... ... М. А., ... Г. А., ... Д. Қ., Искакова И. Е. Қазақстан Республикасының әкімшілік құқығы. Дәрістер конспектісі. - Қарағанды, 2006. - 121 ... А. ... ... ... ... құқығы Академиялық курс. Алматы, 2003. - 282 бет.
7 Қазақстан Республикасының Конституциясы. Алматы. Баспа. ... ... ... // Под ред. Козбаненко В.А.- М.: СТАТУТ, 2000г., с. 81-108

Пән: Мемлекеттік басқару
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 97 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жергілікті бюджетті басқарудың тиімділігін арттыру119 бет
Кәсіпорын шығындары және оларды басқарудың тиімділігін арттыру6 бет
Мемлекеттік және жергілікті бюджеттерді қаржыландыруды басқарудың тиімділігін арттыру (ОҚО және Түркістан қаласы бюджеті мысалында)142 бет
Басқарудың теоретикалық және әдістемелік аспектілері4 бет
Персоналдың дамуын басқару69 бет
Қазақстан Республикасында салықтық әкімшілік ету механизімін жетілдіру туралы14 бет
Қазақстан Республикасындағы аймақтық саясат82 бет
«АБДИ» компаниясының қаржысын басқаруды талдау және оның тиімділігін арттырудың кейбір жолдарын ұсыну77 бет
«Қазақстан Республикасындағы шағын кәсіпкерліктің дамуы және тиімділігін арттыру» (ЖШС «АРЫС» мысалында )77 бет
Ашық экономиканы жандандырудағы халықаралық сауда айналымын арттырудың басты маңыздылығы. Қазақстан экономикасын дамытудың тиімді механизмі34 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь