Шошқа гигиенасы

Кіріспе
Негізгі бөлім
2.1 Шошқа малдарын ұстау тәсілдері және оларға қойылатын гигиеналық талаптар.
2.2 Шошқа малдарына арналған қоралардың микроклиматы
2.3 Шошқаны азықтандыру. Мегежіндерді азықтандыру
2.4 Шошқаның рационындағы азық куатын және оның қоректілігін нормалау
2.5 Шошқа рационындағы азық мөлшеріне әсер ететін факторлар
Қорытынды.
Қолданылған әдебиеттер тізімі.
Шошқа, доңыз – жұптұяқтылар отрядына жататын сүтқоректі жануар. Адамның ең алғаш қолға үйреткен үй жануарларының бірі. Шошқаның шығу тегі Еуропа және Шығыс Азия жабайы қабандары болып саналады. Оның бітімі ірі, жұмыр, аяқтары қысқа, денесін ақ, қара, қоңыр, қызғылт, т.б. түстегі қатқыл әрі сирек түк басқан. Бас сүйегі сүйір, ұзын, төменгі жағында жер қопаратын сүйек өсіндісі бар, тұмсығы тақыр. Тістері өсімдік және басқа да азықтың түрлерін жеуге бейімделген. Қарны бір бөліктен тұрады, ішегінің ұзындығы денесінен 20 есе артық, көру қабілеті нашар, есту және иіс сезу мүшелері жақсы жетілген. Қорек талғамайды, суды таңдап ішіп, шомылғанды ұнатады.
1. Н. Омаркожаұлы "Мал азығын бағалау және малды азықтандыру". Алматы 2005.
2. Омарқожаұлы Н.,Өкімбеков Б.Р, "Мал шаруашылығы". Астана 2007 .
3. А,Д. Дәрібаев, Ж.С. Әткешов."Ауыл шаруашылық малдарын азықтандыру практикумы". Алматы 1994.
4. Бегенова А., Жұмақаева А., Ахметов А. Ветеринарлық гигиена.-Астана,2007.
5. Садуақасов М. Мал гигиенасы пәнінен лабораториялық тәжірбие сабағына арналған оқу құралы,Семей 2000ж
        
        Қазақстан Республикасы Білім және Ғылым Министірлігі Семей қаласының Шәкәрім атындағы Мемлекеттік университеті
БӨЖ
Тақырыбы: Шошқа гигиенасы
Орындаған:Әбілова ... ... ... 2015 ... ... Шошқа малдарын ұстау тәсілдері және оларға қойылатын гигиеналық талаптар.
2.2 Шошқа малдарына ... ... ... ... ... Мегежіндерді азықтандыру
2.4 Шошқаның рационындағы азық куатын және оның ... ... ... ... азық ... әсер ... факторлар
Қорытынды.
Қолданылған әдебиеттер тізімі.
Кіріспе
Шошқа, доңыз - ... ... ... ... ... ... ең ... қолға үйреткен үй жануарларының бірі. Шошқаның шығу тегі Еуропа және Шығыс Азия жабайы қабандары болып саналады. Оның ... ірі, ... ... ... ... ақ, қара, қоңыр, қызғылт, т.б. түстегі қатқыл әрі сирек түк басқан. Бас сүйегі сүйір, ұзын, төменгі жағында жер ... ... ... бар, тұмсығы тақыр. Тістері өсімдік және басқа да азықтың түрлерін жеуге бейімделген. Қарны бір ... ... ... ұзындығы денесінен 20 есе артық, көру қабілеті нашар, есту және иіс сезу ... ... ... ... ... суды таңдап ішіп, шомылғанды ұнатады. Ұрғашысы 9 - 10 айда еркегімен жұптастырылып, жылына 2 - 3 рет 8 - ... ... ... ... 130 - 150 кг, ... 180 - 200 ... ... Өсіп-жетілу ерекшеліктеріне байланысты Шошқалар 4 топқа бөлінеді: кеш жетілетіндер (Еуропаның ұзын және қысқа құлақты Шошқалары), өте тез ... ... және ескі ... ... тараған майда салмақты Шошқалар), тез жетілетіндер (ТМД елдерінде кең тараған Шошқа тұқымдары) және ... ... ... ... арналған фермаларда, әсіресе ірілендірілген комплекстерде, олардан аз шығынмен мол өнім алу үшін ... ... ... ... аударады. Малдардың ветеринариялық профилактикасы жалпы және арнайы шаралардан тұрады. Бұл прфилактиканың ... - ... ... ... ... саналады, яғни ветеринариялық-санитарлық және зоотехникалық-гигиеналық нормативтер мен ережелерге сүйеніп, шаруашылықтың мәдениетті түрмен дамуын қамтамасыз ету. ... ... ... ... шаруашылық берік азық қоры болып, зоогигиеналық талаптарға сәйкес ... мал ... мен, ... ... ерекшеліктеріне ылайықталған технологиямен және ветеринариялық-санитарлық объектілермен қамтамасыз етілген болуы керек. Шошқа шаруашылығындағы жұмыстардың ритімді ... ... жиі мал ... ... механикаландырылған және автоматизацияланған процесстердің қолданылуы т.б. ұйымдастыру және ветеринариялық профилактикаға белгілі бір ... ... ... ... ... және ... шаралар шошқа өнімдерін өндірудегі технологиялық процесстерге кіріп, алынатын өнімдердің тиімділігі және ... ... ... ... сай ... ...
Шошқа малдарын ұстау тәсілдері және оларға қойылатын гигиеналық талаптар
Шаруашылықта барлық шошқа малдары жасына, ... ... ... және ... ... ... ... бөлінеді.
* Қабан шошқалар: тұқымдық және күйті келген шошқаларды тексеруге арналған ...
* ... ... - ... ... (шағылыстан өтпеген) аналықтар;
* Буаз шошқалар үш түрлі боп ... ... ... ... ... ... ... жеңіл буаз, және туарға 7-10 күн қалғандағы-ауыр буаз шошқалар;
* Торайлы аналықтар - ... ... ... Бордақылауға арналған шошқалар (ересек және жас) шошқа шаруашылықтарында, кәзіргі кезде негізгі шошқаларды ұстаудың екі ... бар: ... және ... Жер орайы, ауа райы және шаруашылықтың жағдайына байланысты шошқаларды жыл бойы ... ... ... ... ... ... ... ұстау тәсілінің станоктан серуендету және еркін (бос) серуендету түрі болады.
Станоктан серуендету кезінде шошқаларды жекелеме немесе ... ... ... ... ... серуендету алаңдарына шығарып серуендетеді (моцион). Шошқаларды станоктарда немесе асханаларда азықтандырады. Жекелеме станоктарда торайлы аналықтарды (торайларымен бірге), ауыр буаздықтағы ... 10 күн ... және ... ... ... ... ... ұсталатын станоктарда қысыр, үш айға дейінгі буаз, өнімдік жас шошқалар, енесінен айырған торайлар және бордақылауға арналған шошқаларды ... ... ... ... ... ... тәсілі топтап ұсталған тұқымдық және өнімдік кабандарды, қысыр және үш айға дейінгі буаз аналықтарды арнайы бөлінген алаңдарға мезгіл-мезгіл шығарып серуендетеді. ... ... ... ық ... ұзын қабырғаның бойымен жасап, шошқаларды жекелеме станоктарда ұстаса, әр күтуші адамға ... мал ... ал ... ... ... ... әр топтағы мал басына есептеп секцияларға бөледі. Серуен алаңдарының ауданы әр басқа шаққанда: негізгі қабандарға - 15 м², ... ... - 10, ... айырған торайларға - 0,8, өнімдік және бордақылауға арналған жас ... - 1,2 м². ... ... қоршалған, ал едені бетондалған болады.
Еркін серуендету түрде ұстаған кезде шошқалар станокта ірі топтармен тұрады да, олардың еркін кіріп-шығуы үшін ... ... ... есік қаралып, немесе тесіктер (лаз) қалдырылады. Шошқаларды ұстау тәсіліне байланысты станоктарда, жолдарда, серуен ... ... ... ... ... ... ұстау тәсілін, қысыр, алғашқы буаздықтың үш айлығында аналықтар, өнімдік жас шошқалар және енесінен айырған торайларға қолданады. Жылы оң ... ... ... ... тәсілін жыл бойына пайдаланса, ал басқа зоналарда тек жаздың жылы мезгілдерінде ғана қолданады. Қысты күндері ... ауа ... жылы ... ғана ... ... ... ұстау тәсілін бордақылауға қойылған 15-30 бастан станоктарда топтап ұсталатын шошқаларға қолданалды. Шошқалар қорадағы станоктарда бордақылаудың басынан аяғына дейін ... ... да, ... ... ... ... ... шошқа комплекстерінде жыл бойына негізгі қабандарда, аналық және жас ... ... де, ... ... ... ... ... тигізеді. Жазғы айларда шошқаларды (аналықтар, жас шошқалар, енесінен айырған торайлар) жеңіл салынған ... ... ... ... ... алаңдарда ұстаған тиімді болады.
Шошқа малдарына арналған қоралардың микроклиматы
Шошқа малдарының қораларындағы микроклиматтың қалыпты жағдайы, олардың физиологиялық ерекшеліктеріне сәйкес келуі, шошқаларды ... ... ... және инвазиялық аурулардан сақтандыруда маңызды роль атқарады. Шошқа қораларындағы ауа температурасының тым жоғары ... ... ... ... организмдерінің резисттентілігін төмендетіп және өсіп-жетілуін тежеп, азық шығынын арттырып, малдар жиі әртүрлі ауруларға шалдығып, ... ... ... шошқалардың қорасында көбінесе екі температуралы режим жасалады: ірі мегежіндерге бір ... және ... ... үшін жеке ... ... ... Мысалы, жас торайларға ауа температурасы 28ºС дан 22ºС дейін керек ... ... ... ... ... ... ... Көрсетілген температурадан төмен болса, аналық шошқалардың сүттілігі кемиді. Жас төлдердің орнындағы ауа температурасының ... ... ... энергетикалық заттардың шығынын арттырады да, организмнің температурасының төмендеуіне апарып соғып, көректенуден бас тартып, өлімге ұшырайды.
Шошқа ... ... қора ... ... ... ... үшін аралас жылыту жүйелерін пайдалануды тиімді деп санайды. Ондай жағдайда малдардың тұрған орнын едендердің асты арқылы және ... ... ... инфрақызыл сәулелерімен арнайы шамдардың іліп қойып жылытады. Торайлар жататын орнының әр станокты жылытылатын ... - 1,0-1,5 м², ал ол ... ... ... 30ºС ... біртіндеп төмендетіп, енесінен айырған кезде 22ºС жеткізеді.
Жоғарғы температура, әсіресе жазғы күндері малдарда жылу күйзелісін (стресс) тудырады, ... ... ... ондай жоғарғы температурада шағылыстан өткен мегежіндердің жатырындағы ұрықтардың алғашқы күндері сақталуын төмендетеді. Ауаның ... ... ... ... кездерінде және буаздықтың алғашқы апталарында мегежіндердің эмбриондарының дамуын тежеп, туғанда торай санын азайтады. Шошқа қораларының ауасының ... ... ... ... орташа температурасынан 5ºС артық болмауға керек. Шошқаларды жылытылмайтын қораларда ұстау, ауа ... ... ... азық ... ... соғатындығы дәлелденген (Канадада - 44 %, АҚШ - 25 %, ... - 10 %). ... ... ... 16ºС дан 5ºС ... әр градусқа, бордақылаудағы малдың салмағы 2 % кемитіндігі дәлелденген. Қора ауасының салыстырмалы ылғалдылығының 70 % дан 95 % ... ... ... 0,05 %дан 17,5 % ... жоғарлатады. Қора ауасының жоғарғы салыстырмалы ылғалдығы, төменгі ... мен ... мал ... ... ... резисттенттілігін төмендетеді де, әртүрлі инфекциялық аурулармен ауыртады. Ауаның салыстырмалы ылғалдылығы, әсіресе шошқаларды қорада сулы азықтармен көректендіргенде және көңді сумен жуып ... ... ...
Шошқа малдарында күйзеліс жағдайлар, көбінесе қора ауасындағы зиянды газдардың, шаң-тозаңдар мен микроорганизмдердің ... ... ... Қора ... ... мөлшері қалыптан жоғары 33-36 мг/м³ көтерілсе, бордақыдағы шошқалардың тәуліктік қосу салмағы 7,7-10,2 % ... ... 16). ... ... ... ... режимі, олардың организміндегі зат алмасу процесстерін арттырып, эндокринді бездердің қызметін жоғарлатып, соның нәтижесінде малдың өнімділігі жақсарып, туған төлдің ... және ... ... ... қабілеті жоғарлайды .
Малдардың қорасындағы жарықтанудың қанағаттанғысыз шамада болуы жас торайлардың өсіп-жетілуін 7-10 % тежеп, ауруға ұшырау межесін - 24-28 % ... ал ... - 9-10 % ... дәлелденген. Бордақылайтын шошқаларды төменгі жарықтандыру мөлшеріне ауыстыруды, оларды семіртуге қоярдың алдында 70-80 күн бұрын бастаған жөн. Ол ... ... ... жас ... өсіру кезіндегі жарық мөлшерімен салыстырғанда екі есе азайтылып, ... ... ... ет ... үшін ... ... - 6 ... аспауы керек. Шошқалардың денсаулығы мен өнімі қораның ... ... ... ... ... болады. Микроклимат көрсеткіштері малдардың физиологиясына сай келмесе, оның төзімділік қабілеті төмендеп, жас шошқалардың өсіп-жетілуін (9-28 %) кеміп, азықтардың шығыны (12-30 %) ... және ... ... шалдығуы 1,5-2 есеге жоғарлайды да, шаруашылық экономиялық көрсеткіштері бойынша ... ... ... ... азықтандыру
Басқа шаруашылық малдарына қарағанда шошқа өсімтал, тез жетілгіш келеді. 114 тәулік (3 ай + 3 апта + 3 ... ... ... әр ... ... 10 -- 12 ... ... олар 7 -- 8 айлығында 110 -- 120 килограмға жетіп, қосылған әр 1 кг салмаққа небәрі 4 -- 6 азық ... ... ... жыл ... мол да ... ет ... Және ол азық талғамайды.
Шошқа бір қарынды болғандықтан ас ... ... ... ... Көп ... ... малға Караған - да ас корыту жолдарында микробиологиялық түзілу онда өріс ... ... тек ... және тоқ ішектерде орын алады) шошқаны азықтандырудың биологиялық сапасына баса көңіл аударады. Осы себептен де олардың рациондарындағы қиын ... ... - ка ... ... бір деңгейде (кұрғақ затында 10 -- 12 ... ... жіті ... асықты алдын-ала өңдеуден откізіп, ірі тамыр жемістілерді, дәнді азықтарды, күнжараны ұнтақ-тап, картопты буландырып, пісіреді. Ірі азықты булап ... ... ... жөп. Көк ... өзін ... ... ... дурыс.Шаруашылықтағы азық қорына байлаиысты шошқаларды жемді, жемді -- картопты, жемді-тамыржемісті азықпен қоректендіреді. Жемді типтес ... ... ... 75 -- 80, ... 85 -- 90 ... ... процент жем болады. Рационының 20 -- 30 проценті тамыртүйнек жемістілер, көк азық, құрама сурлем, шөп ұиы, ... ... жомы ... азықтар болғандық-тан шошқаны қоректендіру арзанға түседі.
Шошқа денесіндегі май негізінен жеңіл қорытылатын көмірсулардан түзілгенімен, олардың ... ... ... ... май ... ... ... ас қорыту барысына қолайлы жағдай туғызу үшін ... май ... де ... ... тиіс. Ауыспайтын май қышқылдары (ли-нол, линолен, арахиден) линолен кыіпкыльшан түзілуі ... Оньщ ... ... рационыньщ кұрғақ за - тында 1,6 процент, сака шошқалардікінде -- 1,3 процент болуға ... ... ... (А, Д, Е, К) және суда (В ... ... ... жеткілікті болуға тиіс.
Мегежіндерді азықтандыру
Мегежіндерді жасына (сақайған болып 2 жас саналады ),тірілей ... және ... ... ... ... 84 және ... 30 ... торайлар емізу кезеңі)қарай азықтандыру белгіленген.Екі жасқа жетпеген , әлі өсуін тотпаған мегежіндерді буаздық кезеңінде тірілей салмағына қарамай 181-200 ... ... ... ... ... 3-14 ... ... ұрықтандыруға жақсы дайындау үшін нормасын 0,6 азық өлшеміне ұлғайтып береді.Роцион құрғақ затының әрбір киллограмда 1,5 азық ... , 105г ... ... 6,0 ... 140г шикі ... , 5,8 г ас тұзы , 8,7г кальций 7,2г фосфор , 11,6 мг каратин , В1 7мг ,В2 23мг, В3 ... ... ... ... ... ... кезде екі жасқа толмаған жас мегежіндердің дұрыс өсіп - ... , ... ... ... үшін сақа мегежіндер нормасына 0,6 -0,8 азық өлшемі қосылып , рацион құрғақ затының әр бір грамында шикі , 145 г ... ... , 8г ... ,4,8 г ... мен цистин, 70г аспайтын клетчатка, 9,3 кальций ,7,6 г фосфор , 11,6 мг ... ... ... жоғарыда көрсетілген буаз мегежіндердікіндей ) болуы керек.Өндіріс технологиясы бойынша торайлары60 тәуліктен ерте айырылатын ... ... ... көрсеткіштер 0,2-0,3 (35-40 тәуліктен айырғанда )және 0,4-0,5 (26 тәуліктен айырғанда ... ... ... Әр ... ... шығындалатын азық өлшемі 0,38-ден 0,35 пен 0,33-ке дейін азайтылады.
Жақсы күйлеп дұрыс ұрықтануы үшін ұрықтандыруға 10-14 күн қалғанда азықтандыру ... 25-30 ... ... сақа ... әр 100 кг ... ... 1,5-1,8 кг, екі жасқа дейінгілеріне 1,8-2,4 кг құрғақ зат келетіндей етіп азықтандырады.Жануар тектес азықтар жеткілікті болса рацион ... 3-5 ... көк сүт, сары су, ет, ... ... балық ұнын, т.б.) енгізеді.
Ұрықтанғаннан кейін мегежіндерді жан-жақты толықтырылған ... ... ... ... әсіресе буаздықтың аяққы үштен біріне сәйкес келетін соңғы айында ... ... ... Буаз ... сақа ... 30-40, жас мегежіндер 50-55 кг салмақ қосу ... ... ... ... ... организміндегі энергиятикалық алмасу 25-45 процентке жоғарылып, туылатын торайлар денесіндегіден 1,5-2 есе көп ... пен ... ... ... ... Іштегі ұрықтың дұрыс өсіп жетілуі үшін рациондағы протеиннің биологиялық сапалылығы жоғары болуы ... ... ... сүт өндіруге жұмсалатын қоректік заттар шығыны көбейетіндіктен, азықтандыру нормасы күрт жоғарылайды. Рационда сүттілікті молайтатын шырынды азықтар ... ... ... ... ... 5-7 килограмға жетіп, онымен 300-350г белок шығаратын мегежіндерді (екі айда 200-300 кг жоғары майлылықтағы 9,6 процент- сүт өндіреді) сапалы ... ... (1 азық ... ... ... және ... ... қамтамасыз ету керек.
Қыстық рациондарда 180-200 кг салмақтағы 10 торай емізетін ... 3,0-3,5 кг дән ... ) ... күнбағыс шроты, кебек т.б.) 1 к көк сүт, 0,2 кг балық ұны, 0,7 кг шөп ұны, 5 кг ... ... 60 г ... 30 г ас ... 60 г ... ... берсе, жазда шөп ұны мен тамыртүйнек жемістілерді 6-7 кг көк ... ... ... ... ... олардың азықтандыру деңгейін 50 процентке азайтып, туатын күні жылы суға араластырған 0,5-0,6 кг ... ... ... (сұлы, арпа, кебек т.б.) ұнтағын ішкізіп, толық нормамен азықтандыруға біртіндеп 56 күнде ... ... ... ... 2-3 күн бойы ... ... үшін азық беруді шектейді.
Шошқаның рационындағы азық куатын және оның қоректілігін нормалау
Дәндік ... ... мен ... ... ең ... азық ... ... Олар протеиндік қоректілігі басым бұршақ; тұкымдастар, энергетикалық, ... ... ... ... ... ... азығына пайдаланылатын негізгі астық, тұқымдастарға арпа, жүгері, бидай, сұлы, қара ... ... ... жатады, 12 пайыздық ылғалдылықта олардың құрамында 9-13 пайыз протеин 1,5-2,0 пайыз май (сұлынікінде 5%, жүгерінікінде 6-8%) 2-3 ... ... ... 9),65 пайыз крахмал, 2-3 пайыз күл (оның 15 пайызы фосфордан, 3 пайызы кальцийден тұрады) болады. Органикалық, ... 70-90 ... ... және тұз ... 45-50 пайыз еритін протеиннің аминқышқылдық құрамы жақсы, 1 кг 5,5 лизин, 1,7 г триптофан, 2 г метианин, 1,9 г ... ... Е мен Б ... ба. ... ... қорытылатын диеталық азық болғандықтан арпа дәнімен малға берілетін жемнің 30-40 пайызын құрастыруға болады. Оны ... ... және ... төл ... ... ... ... азық мөлшеріне әсер ететін факторлар
Шошқаны бордақылау -шошқа етін ... ... ... ... ... ... мақсаты - жұмыс күші мен құнарлық құралдары мейлінше аз пайдалана ... ... ... ... ет пен май ... Бордақылаудың оң нәтиже беруі бірнеше негізгі факторларға байланысты. 1. Жасына; 2.Шошқаның тег тегіне; 3. жемазықтың мөлшері мен ... 4. ... ... мен ... 5. жас төлдің бордакылауға әзірлігіне байланысты. Ауқымында асылтұқымдық заводтар оларды ... ... ете ... оның үстіне көптеген құрал қажет етеді.Демек, жыл сайын құрамында 24, 54 және 108 мың бас ... ... үшін мал ... ... жас төлдерді өндіру, дайындау туралы мәселені дұрыс зоотехникалық тұрғыдан шешу үшін кешеннің құрамында асылтұқымдық ферма болуы қажет. Ол негізгі ... 1,5-2 жыл ... ... ... ... сонда алғашқы кешендерге өкелінетін жас төлдерге деген мұқтаждық кемиді.Мал ... ... ... да, кешендік асылтұқымдық ферма болғаны жөн. Тек асылтұқымдық ... ... ғана ... ... ... ... шектеуге болады, ал мұның өзі вөсіріліп - өндірілетін табынды ... ... ... ... Ол бұл тұрғыдан алғанда, мал дәрігеріне - санитарлык тосқауыл болып табылады. Асылтұқымық, ферманың негізгі атқаратын қызметі - ... ... ... ... ... мал басын толықтыратын жас төлдермен қамтамасыз ету, мүнда жас төлдер қыскы серуенге шығарылып, жазда лагерлік күтімде өсірілуі тиіс.
Шошқаның ас ... ... ... ... мен ... ... ең ... азық болып саналады. Олар протеиндік қоректілігі басым ... ... ... қоректілдігі басым астық тұқымдастар дәніне бөлінеді.Мал азығына пайдаланылатын негізгі астық тұқымдастарға арпа, жүгері, бидай, ... қара ... ... ... ... 12 пайыздық, ылғалдылықта олардың құрамында 9-13 пайыз протеин 1,5-2,0 пайыз май, 2-3 ... ... , 65 ... ... 2-3 ... күл ... 15 ... фосфордан, 3 пайызы кальцийден тұрады) болады. Органикалық заттары 70-90 ... ... дәні -- 11,0 ... пшикі протеин, 1,6 пайыз май, 3,8 пайыз клетчатка бар. Суда және тұз ... 45-50 ... ... ... амин кышқылдық құрамы жақсы, 1 кг 5,5 лизин, 1,7 г триптофан, 2 г ... 1,9 г ... ... Е мен В ... бай. Осындай жеңіл қорытылатын диеталық азык болғандықтан арпа дәнімен малға беретін жемнің 30-40 пайызын құрастыруға болады. Оны бордақылаудағы шошқа және ... төл ... ... ... - ... барлық; түрлерінің радионының негізі болып табылады. Белокты витаминді - минералды қоспалармен бірге пайдаланғанда ете жоғары інім алуға ... ... ... ете құнды, барлық; аминқышқылдар бар деп есептелінеді. Етті бағытгағы бордақылау негізіндеде ... ... 70 ... ... жетеді. Арпаны берер алдында майдалап електен өткізеді. Ол қоректік заттардың жақсы қорытылуына байланысты қатты әсерін тигізеді. ... дәні -- ең ... жем. ... ... ... мал сүйсініп жейді. Құрамында 9-10 пайыз шикі (6-7 пайыз қорытылатын) протеин, 2-5 клетчатка, 4-9 пайыз май: 70 пайыз крахмал ... ... және зат ... ерекшеліктері
Бір ұядағы торай салмағы 0,7-2 кг дейін ауытқиды, бірақ құнды қоректік заттармен азықтандырып, күтіп - бағу жағдайы ... ... ... өсуі ... ... Шошка шаруашылығы мамандарында мынандай ойлар бар, яғни тірілей салмағы төмен торайлар ... соң өліп ... ... олар ... ... ... ... бұл ой теріс деп есептеліеді. Себебі торайлар салмағы 0,8 кг-нан төмен болғанының өзіде ағзның бүкіл жүйесі біркелкі ... тек ... ... ... ... күнделікті ет өндіретін кешендерде торайлардың әртүрлі салмақпен тууы, еңбек шығьнын көбейіп, ... ... ... жасауды қиындатады. Олардың біркелкі өсуі кейін этаптарда сақталынады. Сондыктан, ұяны ... көп ... ... жөн, ... бұл бөліп мегежіннің ең керемет қасиеті көптөлділіктің ... ... ... ... ... Буаздылықтың оныншы күнде буаз аналықтардың қанының сарысуында альбумин құрамының көбеюі (Л.А. Ильченконың -- 1966ж). ... ... Д. ... мен ... ... ... ... орташа былай болатынын анықтаған: ұсақ 5-6 торайлы, орташа 6-7 торайлы, ірі 7-8 торайлы. Тұқымның ірі ... ... ... бір ... және ол ... ... кезіндегі салмағымен анықталады.
Көптеген жұқпалы аурулар зоогигиеналық, яғни малдар мен адамдарға ортақ және де бірінен - біріне жұқпалы болып келетінін ... ... ... ... малдарға да адамдар секілді шын көңіл аударып карау, оларға зең қою керек екенін ескерген жөн, яғни сол ... ... ... ... ... Мал ... өнім алған кезде өнімдері таза да сапалы болуы керек. Себебі өнімдері таза болмаса, адамдардың ... еш ... ... ... Мүны әсіресе сыртқы орта шамадан тыс ластанып, экологиялық жүйелердің табиғи теңдігі бұзылып, табиғи және агроөндірістік биогеоценоздардағы биохимиялық коректік тізбектер бүтіндігінің ... қиын ... ... ... ескеру қажет.
Қабандарға қажеттін рацион жемшөп мөлшері, қыс айларында қабандар рационында 2,5-3,5 кг жем болу керек.Олар негізінен астық тұкымдастардан, күнбағыс сығындысы не ... ... ... ... ылғалды азықтан (2-3 кг) жэне 0,3-0,5 кг шен ұнтағынан тұрады.Жазда қабандар жеммен қоса көк ... ... ... ... ... емін ... жәй алуы ... не жайлымға шығарылады.
Бордакылау технологиясы, жемдеу деңгейі мен тенгермеліс жасы, тұқымы және т.б. ... ... іс ... ... ... ... еткізіледі. Ол жемдеу нормасына, рациоидардың теңгермеліне және жемнің жеке түрлерінің қатынасына негізделуі тиіс.Шошқаларды бордақылау екі көрсеткіш ... ... ... салмақ,өсімінің қарқындылығы, бордақылаудың соңғы нәтижесі біздің елдебордақылаудың негізгі ... ... ... ... және ... ... дейін бордақылау.
Ет үшін бордақылау. Етке арналған категорияға тірілей салмағы 60-130 килограмға дейін 6-7 қабырғалар аумағындағы шоқтықтың қыртыс майының қалыңдығы 1,5-4 см ... ... жас төлі ... Етке арналған шошқаның тұлғасы барынша жұмырланған және сан еті жетілген болуы керек. Бордақылаудың қарқындылығы көбінесе келіп түскен жас ... ... ... ... айырылған жас төлдің салмағы 16 килограммы кем болмауы, 4 айлығына қарай 38-40 кг ... ... ... жас төл ... 115-120 ... орташа тәуліктік өсімі 600-650 г болғанда, 7-8 айлығында 1 кг өсіміне 4,5-5 азыктың өлшем жұмсай отырып, 110-115 килогармға дейін ... Ет үшін ... екі ... 3,5 ... ... ала және ... токтатқанға дейін ақырғы рет өткізіледі. Дайындау кезеңінде рационда 1 азыктық өлшемге кем ... 120 г ... ... ... ... ... 10 проценткке дейін балауса және көлемдік азық, енгізеді. Соңғы кезеңде 1 ... ... кем ... 110 г ... протеин болған жағдайда рационға 90 процентке дейін 1 топтық шоғырланған жемін беру арта ... ... ... (қақтаған етке арнап бордақылау). Қақтаған ет дегеніміз - әдейі бөлініп, омыртқа жотасы мен жауырыны ... ... және ... әдіспен түздалған жас шошқа еті тірілей салмағы 20-25 кг 2-2,5 айлық торай арнайы бордақылауға қойылады. Стандартқа сәйкес сойылған ... ... ... ... етке ... 8 ... артқан тақта шошқаның
Қорытынды
Шошқалар негізінен, өсімдік тектес көкшөп пен және басқа , аумақты жемшөппен қоректенеді. Шошқалардың, олардың ... ... ... үй ... ... ... жалпақ тілме алғанда сиыр малдарының азықтандыруын, олардың азықтанды ... және ... ... ... қадағалау.Шошқаларды немесе торайларды азықтандырғанда шошқаның жағдайларына байланысты азық беріледі. Бұл дегеніміз бордақыланып жатқан шошкаларды азықтандыр; оларға бір қалыпта азық беру, ... ... ... ... ... құру ... секілді. Әр малдардың азықтануы эртүрлі болады.
Шошқа малдарының қораларындағы микроклиматтың қалыпты жағдайы, олардың физиологиялық ерекшеліктеріне сәйкес келуі, шошқаларды ... ... ... және инвазиялық аурулардан сақтандыруда маңызды роль атқарады. Шошқа қораларындағы ауа температурасының тым ... ... ... ... ... ... резисттентілігін төмендетіп және өсіп-жетілуін тежеп, азық шығынын арттырып, малдар жиі әртүрлі ауруларға шалдығып, өлім-жітімге ұшырайды. Аналық шошқалардың қорасында көбінесе екі ... ... ... ірі ... бір ... және ... ... үшін жеке жағдай туғызу қажет. Мысалы, жас торайларға ауа температурасы 28ºС дан 22ºС ... ... ... ... ... 16-18ºС температура қажет болады. Көрсетілген температурадан төмен болса, аналық шошқалардың сүттілігі кемиді.
Шошқаны бордақылау -шошқа етін өндірудің қортынды нәтижесі. ... ... ... ... - ... күші мен құнарлық құралдары мейлінше аз пайдалана отырып қысқа мерзімді сапалы ет пен май өндіру. Бордақылаудың оң ... ... ... ... ... ... 1. ... 2.Шошқаның тег тегіне; 3. жемазықтың мөлшері мен сапасына; 4. Бордақылауды ұйымдастыру мен ... 5. жас ... ... ... ... Ауқымында асылтұқымдық заводтар оларды мегежіншелермен қамтамасыз ете алмайды, оның үстіне көптеген құрал қажет етеді.
Бекондық ... - ... ... ... ... ... бордақыланатын мал мен оған берілетін азыққа басты назар аударылады. ... деп ... ... ... ... жас ... етін ... әдебиеттер тізімі
1. Н. Омаркожаұлы "Мал азығын бағалау және ... ... ... 2005.
2. Омарқожаұлы Н.,Өкімбеков Б.Р, "Мал шаруашылығы". ... 2007 .
3. А,Д. ... Ж.С. ... ... ... ... ... Алматы 1994. 4. Бегенова А., Жұмақаева А., ... А. ... ... ... М. Мал ... ... лабораториялық тәжірбие сабағына арналған оқу құралы,Семей 2000ж

Пән: Ветеринария
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 13 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Шошқа гигиенасы жайлы6 бет
Шошқа гигиенасы туралы7 бет
Шошқа гигиенасы туралы мәлімет9 бет
Шошқа малдарының гигиенасы4 бет
Шошқа өнімдерін өндіру технологиясы, гигиенасы және санитариясы22 бет
Шошқаның гигиенасы8 бет
Шошқаның гигиенасы жайлы ақпарат9 бет
Шошқаның гигиенасы жайлы мәлімет9 бет
Шошқаның гигиенасы туралы9 бет
Шошқаның гигиенасы туралы мәлімет5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь