Гетерогенді және өзгермелі ортадағы сұрыпталу

Гетерогенді және өзгермелі ортадағы сұрыпталу
Өсімдіктер селекциясындағы қолдан сұрыптау мен табиғи сұрыпталу
Әлемдегі әр түрлі елдерде көптеген ұрпак сұрыптаушылардың еңбегінің арқасында адамзат үлкен табыстарға қол жеткізді. Бұл өсімдіктердің өнімділігі өзінің жабайы ата тектерінен және болып өткен сұрыптау жұмысының нәтижесінен ондаған және жүздеген есе асып түсті.Үндістан аумағына астық тұқымдастардың (күріш, бидай) осындай іріктемелерін пайдалану арқасында ашаршылық проблемасын шешуге мүмкіндік болды. Адамзаттың едәуір бөлігінің (30%-ға жуық) күні бүгінге дейін аузы асқа жарымайтынын, яғни қоректенудің ағза физиологиялық талабына сәйкес келмейтінін естен шығаруға болмайды. Осыған байланысты селекционерлердің бірінші кезектегі міндеті - қоршаған ортаға зиян келтірмей, қосымша шығынсыз аштық проблемасын шеше алатындай жоғары өнімді өсімдік іріктемелері мен жануарлар
1.Орысша-қазақша түсіндірме сөздік: Әлеуметтану және саясаттану бойынша / Жалпы редакциясын басқарған э.ғ.д., профессор Е. Арын - Павлодар: «ЭКО» ҒӨФ. 2006. - 569 б.ISBN 9965-808-89-9
2.Жоғарыға көтеріліңіз ↑ Орысша-қазақша түсіндірме сөздік: Биология / Жалпы редакциясын басқарған э.ғ.д., профессор Е. Арын - Павлодар: «ЭКО» ҒӨФ. 2007. - 1028 б. ISBN 9965-08-286-3
3.Жоғарыға көтеріліңіз ↑ Қ.Смағұлова, Биология. 6-11-сынып оқушы анықтамасы, "Арман-ПВ" баспасы
        
        Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министірлігі
Семей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті
СӨЖ
Такырыбы: Гетерогенді және өзгермелі ортадағы ... ... ... Бл-209
Тексерген: Татиев А.Б

Әлемдегі әр түрлі елдерде көптеген ұрпак сұрыптаушылардың еңбегінің арқасында адамзат ... ... қол ... Бұл ... өнімділігі өзінің жабайы ата тектерінен және болып өткен сұрыптау жұмысының нәтижесінен ондаған және жүздеген есе асып түсті.Үндістан ... ... ... ... ... осындай іріктемелерін пайдалану арқасында ашаршылық проблемасын шешуге мүмкіндік болды. Адамзаттың едәуір бөлігінің (30%-ға жуық) күні бүгінге дейін аузы асқа ... яғни ... ағза ... ... сәйкес келмейтінін естен шығаруға болмайды. Осыған байланысты селекционерлердің бірінші кезектегі міндеті - қоршаған ортаға зиян келтірмей, ... ... ... проблемасын шеше алатындай жоғары өнімді өсімдік іріктемелері мен жануарлар ... ... ... да агроценоздың (ауыл шаруашылық жер) және техногендік ландшафтың (қала, жол, шахта, ... ... ... үлкен аумағын жайлап алды. Табиғи ресурстарды игеру осы ... ... ... ... ... ... тепе-теңдікті түбегейлі бұзылып, табиғи ресурстар азып-тозады.Жоғары өнімді ұсақ ағзалар себінділерін шығару фармакологияда пайдаланылады. Мәселен, сусамырды емдеу ... ... ... ... ... ... Пенициллиндік қатардың антибиотиктері - зең саңырауқұлақтар себенді әрекетінің нәтижесі.Адамзат алдында гендік инженерия мүлде қиял-ғажайыпты болашаққа жол ашты. Қолдан ... - ... ... ... ... ... ... қолдан сұрыптау болды және бола береді. Адам әрқашан сапасы және қасиеттері жақсы жануарлар мен өсімдіктерді өсіруге қалдыруды ... ... ... ... ... мутагенез жатады. Алайда бұл үдеріс ұзақ уақыт ойланбай, ... әдіс ... ... ... Рас, ... арғы көне дәуірде тірі ағзалардың өте жақсыларын іріктеп алып, олардың арасында ... ... ... ... Мұндай айла-амал қалаған нәтижеге жеткізе бермеді. Өсімдіктерді сұрыптауда жалпылама сұрыптау ... ... ... айтқанда, жақсы тұқымдардың барлығы егістік далаға бірге егілді де, олардың ұрпақтарынан ең жақсылары қайтадан іріктеп алынды. ... ... ... ... ... ... әрқайсысы бақыланбады. Көбінесе теріс іріктеу пайдаланылды. Мысалы, әлсіз, онша сапалы емес ... ... етке ... ... ... ең ұсақ ... ұн ... Алайда бұл әдістің тиімділігі болмады.Алға жылжудағы ең ... ... ... ... ... аталық іріктеу әдісі қосылғанда жасалды. Ұрпақ бойынша ... ... ... ... ... ... XIX ғасырдағы француз селекционерлерінің Вильморен әулеті зерттеп тексерді.Вильморен өулеті - тұқым қуалаған селекционерлер. Сұрыптау негізін калаған - Филипп Виктуар ... оның ... - Луи ... ... - Анри ... ... Францияда мәдени өсімдіктердің 450-ден астам іріктемелерін өсіруге жол ашты.Бұл әдіс жеке шағылыстыруға және пайдалы сапалардың ұрпақтарға берілуін бакылауға негізделген. ... ... бұл түрі дара ... деп ... ... қандай болса да өсімдіктер немесе жануарлар данасының қаншалықты құнды екенін анықтауға мүмкіндік туды. Дарақ тек пайдалы сапасымен ғана емес, ... ... ... ... осы ... ... ... ретінде де (бұл маңыздырақ) бағаланады. Көбінесе ең жақсы ... ... ... сапалы ұрпақ береді ғой. Бұған келесі ұрпақтарында пайда болатын зиянды басылыңкы ... ... өзге де ... болуы мүмкін. Ұрпақ бойынша тұқымндық ата-енелерді іріктеу әдісі енгеннен соң қалай болғанда да қолдан сұрыптау үдерісінің ... ... ... ... ... ... және әлдеқайда нәтижелі бола бастады. Сөйтіп жалпылама сұрыптау сұрыптаудың тиімдірек әдісі дара сұрыптауға орын берді.
Сұрыптау әдісінің түрлері.Сұрыптау ... ... ... ... бірі ... ... Сұрыптау әдістері өсімдіктің белгілі бір түрінің көбею формасына байланысты. Сұрыптау - жаппай және жеке болып екі негізгі формаға ... ... ... дегеніміз бастапқы материалдан селекционер үшін тиімді белгілері бар особьтар топтарын бөліп алу. Жаппай сұрыптау айқас тозаңданатын ... жиі ... ... көп ... (мысалы Вятка сорты) сорттары осы жолмен шығарылған. Жаппай сұрыптау арқылы біртекті генотиптік материал бөліп алуға болмайды, өйткені айқас ... ... ... ... да ... ... ... болады. Жалпы сұрыптау әдетте келесі бірқатар ұрпақта әлденеше рет, кейде бір рет ... ... ... адамдардың назарын аударатын белгілері бар және олардан ұрпақ алуға болатын жекелеген особьтарды бөліп ... ... Ол да бір ... ... қайталанбалы бола алады. Бұл әдіс өздігінен тозаңданатын (бидай, арпа, сұлы) өсімдіктерге қолдануға ... ... ... бір ... ... таза ... деп атайды. Жеке сұрыптау өздігінен тозаңдану арқасында гомозиготалық формалардан тұратын таза линия бөліп алуға әкеп соғады. (Гетерозиготалар санының кеміп, гомозиготалар ... ... әкеп ... ... ... естеріңе түсіріңдер). Жеке сұрыптаудың нәтижесінде бір немесе ... ... таза ... ... табылатын сорттар алынады. Алайда таза линия ішінде де мутация ... ... ... ... ... ... көбейетін өсімдіктер сорттарында шаруашылыққа пайдалы блгілері бар кез-келген ... ... ... көбейтуге болады. Жынысты жолмен көбейгенде гетерозиготалы особьтардан тұратын сорттардың қасиеттері сақталмайды және олар ажырай бастайды.
Сұрыптаудың тиімділігі.Бастапқы материал неғұрлым алуан түрлі ... ... да ... ... ... ... әр түрлі географиялық аймақтан шыққан өсімдіктерді пайдалану, әр түрлі сыртқы факторлармен әсер ету арқылы мутациялық өзгергіштікті жоғарылату селекцияға ... ... ... ... арттыруға себепші болады. Сұрыптаумен ұштастыра жүргізілген будандастыру - селекция жұмысының тиімді жолдарының ... ... ... ... қуалайтын алуан түрлілігі аз болса, сұрыптаудың тиімділігі де шамалы болмақ. Гендердің көбі гомозиготалы болып келетін таза линияларды сұрыптаудан іс ... ... ... ... Бұл жағдайда мутация ғана тұқым қуалайтын өзгерістің көзі болуы мүмкін. Өздігінен тозаңданатын өсімдіктерде сұрыптау әдетте ... ... ... әртекті бастапқы популяциядан таза линия бөлініп алынғанға дейін ғана тиімді болады. Бара - бара оның ... ... ... ... ... үшін ... ол ... өзгергіштікке әкеп тірейді. Бұдан сорт генотиптерінің құрамы әртекті болып, сұрыптау қаййтадан тиімді болып шығады.
Өсімдіктер ... ... ... мен ... сұрыпталу.Тұқым қуалайтын өзгергіштіктің негізінде жүргізілетін қолдан сұрыптау сорт пен тұқымды өзгертудің басты жолы болып табылады. Бірақ ... ... да ... әсер ... естен шығармау керек. Мәдени өсімдіктерді (егісті жерлерде, тәлімбақта, т.б.) өсіргенде оларға көптеген сыртқы факторлар: температура, ылғалдылық, жарық және ... ... әсер ... ... табиғи сұрыпталу қолдан сұрыпталумен қатар жүріп отырады да, өсімдіктердің орта ... ... ... ... сорт ... да ... әсер ... екі фактордың, яғни адам еңбегі мен табиғи ... ... ... табылады.
Пайдаланылған әдебиеттер:
1.Орысша-қазақша түсіндірме сөздік: Әлеуметтану және саясаттану бойынша / Жалпы редакциясын басқарған э.ғ.д., профессор Е. Арын - ... ҒӨФ. 2006. - 569 б.ISBN ... ...... ... ... Биология / Жалпы редакциясын басқарған э.ғ.д., профессор Е. Арын - Павлодар: ҒӨФ. 2007. - 1028 б. ISBN ... ...... ... ... ... анықтамасы, "Арман-ПВ" баспасы

Пән: Социология, Демография
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Гетерогенді және өзгермелі ортадағы сұрыптау"4 бет
Гетерогенді және өзгермелі ортадағы сұрыптау жайлы ақпарат6 бет
Гетерогенді және өзгермелі ортадағы сұрыптау6 бет
Гетерогенді және өзгермелі ортадағы сұрыптау жайлы6 бет
Гетерогенді және өзгермелі сұрыптау7 бет
Органикалық дүниенің даму тарихы6 бет
Селекцияның негізгі әдістері: сұрыптау, будандастыру және мутациялық селекция10 бет
Харди – Вайнберг заңы. Популяциялар динамикасы4 бет
Гетерогенді катализ16 бет
Оттегімен емдеу3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь