Аддиктивтіліктің түрлеріне психологиялық талдау


Аддикция
Ғаламторға тәуелділік
Нашақорлық
Сора түрлерінен жасалған есірткілер. Гашишемания
1. Иванов М.С. Психологические аспекты негативного влияния игровой компьютерной зависимости на личность человека // Психологический журнал, 1999. том 20, 1, с 94 - 102.
2. Кулаков С.А. Диагностика и психотерапия аддиктивного поведения у подростков. – М.: Смысл, 1998. – 195 с.

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге


Қазақстан Республикасы Ғылым және Білім министрлігі
Семей қаласындағы Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті
СӨЖ
Тақырыбы: Аддиктивтіліктің түрлеріне психологиялық талдау
Тексерген: Абдуллина Г.К
Орындаған: Сериккажиева М.Е
Топ: ПХ-215

Семей 2015
Аддикция (ағылш. addiction -- тәуелділік, жаман әдет) -- адамның бір белгілі әрекетке сезінетін қалмайтын мұқтаждығы. Сондай-ақ, аддикцияны патологиялық құштарлық десе де болады, себебі бұл әрекет көбіне тұлғаны психикалық ауруларға және жеке немесе әлеуметтік қиындықтарға соқтырады.
Терминді көбіне дәрілік тәуелділік, есірткіқұмарлыққа қолданылады. Алайда, қазіргі заманда басқа да химикалық емес тәуелділіктер көбейген[1], мысалы, Ғаламторға тәуелділік, ойын құмарлық, шопоголизм, психогенді артық тамақ жеу, фанатизм және т. б. Басқа жақтан, аддикция -- адамның қоршаған ортаның қиындықтарына адаптация ретінде қабылдауға болады. Ең қарапайым аддикция нысандары - темекі шегу мен алкогольдік ішімдіктер. Олар адамды уақытша алдамшы ұнамды қалыпқа келтіреді.
Аддиктивтік мінез-құлықтың мәні белгілі бір нәрселерге немесе қызмет түрлеріне кейбір заттарды қабылдау арқылы немесе назар тоқтату арқылы өзінің психикалық жай-күйін өзгертуге ұмтылуға саяды. Мұндай заттарды тұтыну, нәрсеге немесе әрекетке байланып қалу үрдісі эмоцияның интенсивті дамуымен қоса жүреді және адам өмірін басқара бас - тайтындай, аддикцияға қарсы әрекет ететін оның ерік-жігерінен жоятындай шамаға жетеді. Мінез-құлықтың мұндай формасы психологиялық қиындықтарды көтеруі төмен, өмір жағдайларының тез ауысуларына нашар бейімделетін, осымен байланысты психофизиологиялық комфортқа жылдам және оңай жетуге ұмтылатын адамдар үшін тән. Аддикция олар үшін шынайы өмірден қашудың әмбебап құралына айналады. Аддиктивтік мінез-құлық типіндегі адамдар өздерін қорғау үшін психологияда деп аталған механизмді пайдаланады: себеп-салдар байланыстары логикасына қарамастан олар шынайы деп тек өздерінің қалауына сәйкес келетіндерді есептейді. Нәтижесінде тұлғааралық қатынастар бұзылады, адам қоғамнан қол үзеді. Қандай заттар, нәрселер немесе әрекеттер аддиктивтік мінез-құлық формасындағы адамдар үшін құрал бола алады? Бұл есірткілер, ішімдіктер, шылым, құмар ойын - дар (компьютерлікті қоса есептегенде), ырғақты музыканы ұзақ тыңдау, сондай-ақ адамның өмірлік маңызды міндеттерінен бас тартып, қызметтің қандай да бір түріне толықтай батуы.
Аддиктивті мінез-құлық бірте-бірте қалыптасады. Ауытқудың басталуы белгілі бір затты қабылдауға немесе белгілі бір әрекеттерге адамның интенсивті өткір психикалық жай-күйінің өзгеруімен, әсерленушілігімен байланысқан және ол өзінің психологиялық жай-күйін өзгер - тудің белгілі бір тәсілінің барлығын түсі - нумен, сезімнің көтерілуін, қуанышты, экстазды бастан кешудің пайда болуымен байланысқан.
Бұдан әрі аддикция құралдарына табанды түрде тұрақты жүгіну қалыптасады. Күрделі өмірлік жағдай, психологиялық дискомфорттық жай-күй аддиктивтік реак - цияны арандатады. Бірте-бірте мұндай мінез-құлық шынайы өмір талаптарына жауап қайтарудың үйреншікті типіне айналады. Тұлғаның интегралды бөлімі ретінде аддиктивті мінез-құлықтың қалыптасуы жүреді, яғни бұрынғыны ығыстыратын және қирататын өзге тұлға пайда болады.
Аддиктивті мінез-құлық тұлғаның девиантты мінезінің бір түрі. Қазіргі кезде тәуелділіктің мынандай түрлері тараған:
Ғаламторға тәуелділік -- аддикцияның бір түрі; "off-line" режимде отырып ғаламторды пайдалануға деген құлшыныс, немесе "on-line" режимде ғаламтордан шыға алмай қалу қабілеті. Қазіргі таңда әлемдегі ең басты мәселелердің біріне айналып отыр, бірақ та медициналық белгілер бойынша жүйке жүйесінің бұзылуына жатпайды.
Ең алғаш рет "ғаламторға тәуелділік" терминін психолог Айвен Голдберг ғылымға енгізген болатын. Оның ұсынған теориялары психикалық стандартқа сәйкес келмесе де, ғаламторға деген тәуелділікті Голдберг психоактивті заттарды шектен тыс қолдану деп суреттеген. Голдберг ғаламтордың әкелер зияндарын былайша жіктеген:
* Ғаламторды қолдану адамды стрессқа түсіреді немесе дистресс;
* Ғаламторды қолдану адамның физикалық күйіне, жүйке жүйесіне, жеке өміріне, экономикалық және әлеуметтік жағдайына кері әсерін тигіздеді;
1994 жылы психолог Кимберли Янг ғаламтор тәуелділігі жөнінде тест-сауалнама жүргізіп, 500 жауап алған болатын. Жауап бергендердің көбі тәуелді екендерін мойындады. Нәтижесінде, бұл жүйке ауруының таралуы, потологиялық құмарлықпен тең болып шықты, ғаламтор қолданушыларының 4-5 пайызын құрады.
Психолог Дреп.М көзқарасы бойынша,басты тәуелділіктің 6 түрін осылайша жіктеген:
1. Әр түрлі вебсайттарды қолдану - ғаламтордан ақпараттар іздеу;
2. Вирттуалды әлемдегі достарымен сөйлесу - әлеуметтік желілерде көп хат алмасу;
3. Ойынға тәуелділік - компьютерлік ойындарды көп ойнау;
4. Ғаламторда ақша құрту/табу - ғаламтор желісі арқылы құмар ойындарын ойнау, ғаламтор арқылы сауда жасау;
5. Ғаламтор арқылы фильмдер қарау;
6. Порнографиялық парақшалар;
Нашақорлық (грек тілінде narcomania - құмарту) - есірткі заттарына паталогиялық құмарлық. Нашақорлық - бүкіл қоғамның қасіреті, болашағымызға қауіп төндіріп тұрған індет. Нашақорлыққа көбінесе жасөспірімдер шалдығады, алайда осы кезде ересектер арасында да есірткінің тұзағына түсіп қалған адамдар көбейіп келеді. Нашақорлық - жеке тұлғаның толық бұзылуы. Нашақорлықты емдеумен айналысатын мамандар оны бұзылыс деп атайды. Яғни есірткіге тәуелді адам бірте-бірте өзін-өзі сыйлауды жоғалтады: өзінің адамгершішік қасиеттерін жояды, психикасы қалыпты болмайды, достарынан, отбасынан айырылады, мамандық ала алмайды және қоршаған адамдарға, өзіне зиян келтіреді. Нашақорлықтың қалыптасуының екі негізі бар:
Отбасының қалыптастырған жеке тұлғаның спецификалық белгілері.
Сыртқы факторлар, әлеуметтік ортаның ықпалы, есірткінің сәнге айналуы, қиыншылықтар т.б.
Есірткі заттарының психикаға әсер етуі: қоздырушы, тұнжыратушы, тыныштандырушы және адамды шындық өмірден қате қабылдауға алып келетін фантастикалық ойларды бастан кешіру. Барлық есірткі және психоактивті заттар бірнеше топқа бөлінеді:
Сора түрлерінен жасалған есірткілер. Гашишемания. Бұл топқа әр түрлі сора түрлерінен өңделетін есірткілер жатады - анаша, марихуана, гашиш, банг, киф, хусус, план, харас, дагга.
Апиынды есірткілер. Соңғы жылдары апиын есірткілері кеңінен тарала бастады. Бұл топқа апиыннан өңделген заттар жатады: морфин, кодеин, промедол, просидол, фентанил, метадон, героин т.б. Бұл заттарға тәуелділік тез қалыптасады. Апиында тамырға егу немесе шегу арқылы қолданылады. Уланғанда эйфория, қозу басым болады. Ауыз қуысы құрғайды, ыстығы көтеріледі, басы ауырады және терлеу пайда болады. Тыныс алу және жүрек қан - тамыр жүйесі бұзылады. Абстиненция синдромы есірткі қабылдаған соң бірнеше сағаттан кейін пайда болады және 5-7 күнге созылады. Психикалық жағынан алаңдаушылық, өлімнен қорқу сезімі байқалады. Адамның ұйқысы бұзылады, қорқынышты түстер көреді. Сондай-ақ көңіл-күйі өзгермелі болады: өзін өзі жоғары бағалайды, кейде депрессия, тітіркену, агрессия, және апатиялық жағдайда болады. Героин - апиындардың ішіндегі ең кең тараған түрі және есірткінің ең ауыр түріне жатады.
Психостимулятор есірткілері - бұл топтағы есірткілерге тән белгі: ойлау қарқыны жылдамдайды (үстірт жеңіл тұжырымдар) Психостимулятор әсерінен қоршаған заттарды қабылдау нашарлайды. Түрлері: кокаин, эфедрин, первитин, амфетамин. Алғаш қабылдағанда шаттық сезімі пайда болады, кейін жағымды сезімдермен жалғасады., Есірткі әсерінен сананың қызметі белсенді жұмыс атқарады.Адам көп қимылдайды, көп сөйлейді, өз мүмкіндіктерін жоғары бағалайды. Психостимуляторға тәуелділік тез қалыптасады: сирек қабылдағанда 2-3 аптадан соң және тамыр арқылы 3-5 рет қолданған соң. Психостимулятордың ерекшелігі психикалық тәуелділік тез қалыптасады. Есірткі қабылдау тілегі тәуелділік қалыптаспай жатып пайда болады. Сондай - ақ депрессия үзақ уақытқа созылады және абстиненция синдромында өзін өзі өлтіруге тырысады.
Депресантты есірткілер. Бұл топтағы ... жалғасы







Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Аддиктивтіліктің түрлеріне психологиялық талдау жайлы4 бет
Аддиктивтіліктің түрлеріне психологиялық талдау туралы ақпарат5 бет
"психологиялық кеңес беру"19 бет
Әскери қызметкерлердің жұмысын атқару кезеңіндегі кездесетін эмоционалды ауыртпалықтарының психологиялық мәселелері35 бет
"Аддиктивті жүріс-тұрыспен психологиялық жұмыс."3 бет
Аддиктивті жүріс-тұрыспен психологиялық жұмыс9 бет
Аддиктивті жүріс-тұрыспен психологиялық жұмыс жайлы5 бет
Аддиктивті жүріс-тұрыспен психологиялық жұмыс жайлы ақпарат7 бет
Аддиктивті жүріс-тұрыспен психологиялық жұмыс жайлы мәлімет6 бет
Аддиктивті жүріс-тұрыспен психологиялық жұмыс жайында5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь