Негізгі тыныс алу жолдары. Амфорикалық тыныс алу

Кіріспе
1. Тыныс алу, оның кезеңдері.
2. Тыныс алу түрлері және тыныс алу бұлшықеттерінің қызметтері.
3. Тыныс алу циклі.
4. Сыртқы тыныс алуды зерттеу әдістері.
5. Газдардың қан арқылы тасымалдануы.
6. Тыныс алудың реттелуі.
Пайдаланылған әдебиеттер
Тыныс жүйесі адам өміріне өте қажетті газ алмасу, иіс сезу және дыбыс шығарып сөйлеу қызметтерін атқарады. Адамның тынысы деп дем алу мен шығаруды айтады. Адамның тынысы үшін қызмет ететін мүшелерді тыныс жүйесі деп атайды. Тыныс мүшелеріне мұрын қуысы, жұтқыншақ, көмекей, кеңірдек, екі бронхы және екі өкпе жатады. Өкпе – тыныс жүйесінің негізгі мүшесі. Тыныс жүйесінде газ алмасу тек өкпеде ғана болады. Қалған бөлігі өкпеге ауаны кіргізіп және шығаратын жолы болып есептеледі.
Тыныс мүшелерінің дамуы эмбрионның төрт апталық даму сатысында басталады. Алты айдың аяғында барлық тыныс жолдары майда бронхыларға дейін қалыптасады. Өсіп келе жатқан эпителий түтіктерінен тыныс жолдарының эпителий қабаты, ал қалған бөліктері (бұлшық ет, шеміршек) мезенхимадан пайда болады. Бұл кезеңде тыныс жүйесінің өкпелік мүшелері дами бастайды. Өкпедегі қуысты жерлерде альвеолдардың жолдары түзіледі. Олардың қабырғасынан екінші реттік көпіршік альвеолдар пайда болады. Көпіршік альвеолдар бала туған кезде ғана газ алмасуға қатысады. Өйткені эмбрион туылғанға дейін өкпе арқылы тыныс алмайды. Мұрын қуысы эмбрионның алғышқы ауыз қуысынан дамиды, олар өзара қатты, жұмсақ таңдай арқылы бөлініп жатады.
1. Х.Қ.Сәтпаева, Ж.Б.Нілдібаева, Ө.А.Өтепбергенова. Адам физиологиясы. – Алматы: Қазақстан, 1995
2. А.Рақышев. Адам анатомиясы. – Алматы: Қазақстан, 1994
3. И.Төленбек. Адам және жануарлар физиологиясы. - Алматы: Қазақстан, 1995
4. А.М.Цузмер, О.Л.Петришина. Адам анатомиясы, физиологиясы , гигиенасы. – Алматы: Мектеп, 1989
5. Төленбеков И.М, Исмағулова Ф.А. Анатомия, физиология және гигиенаның кейбір мәселелері. – Алматы, 1970
6. Шмидта Р., Тевса Г. Физиология человека. – М, 1996
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ     МИНИСТІРЛІГІ
СЕМЕЙ ҚАЛАСЫНЫҢ ШӘКӘРІМ АТЫНДАҒЫ ... ... ... ... алу ... ... тыныс алу
Орындаған:Әпдірай Қ
Топ:ВС-303
Тексерген: Муратбаев Д М
Семей 2015
Жоспар
Кіріспе
1. ... алу, оның ... ... алу ... және ... алу ... ... Тыныс алу циклі.
4. ... ... ... ... ... ... қан арқылы тасымалдануы.
6. Тыныс алудың ... ... ... адам ... өте ... газ ... иіс сезу және дыбыс шығарып сөйлеу қызметтерін атқарады. Адамның тынысы деп дем алу мен шығаруды айтады. Адамның тынысы үшін ... ... ... ... ... деп атайды. Тыныс мүшелеріне мұрын қуысы, жұтқыншақ, ... ... екі ... және екі өкпе ... Өкпе - ... ... негізгі мүшесі. Тыныс жүйесінде газ алмасу тек өкпеде ғана болады. Қалған бөлігі өкпеге ауаны кіргізіп және ... жолы ... ... мүшелерінің дамуы эмбрионның төрт апталық даму сатысында басталады. Алты айдың ... ... ... ... майда бронхыларға дейін қалыптасады. Өсіп келе жатқан эпителий түтіктерінен тыныс жолдарының ... ... ал ... ... ... ет, ... ... пайда болады. Бұл кезеңде тыныс жүйесінің өкпелік мүшелері дами бастайды. Өкпедегі қуысты жерлерде альвеолдардың жолдары ... ... ... ... ... көпіршік альвеолдар пайда болады. Көпіршік альвеолдар бала туған кезде ғана газ ... ... ... ... туылғанға дейін өкпе арқылы тыныс алмайды. Мұрын қуысы эмбрионның алғышқы ауыз қуысынан дамиды, олар ... ... ... ... ... бөлініп жатады.
Тыныс алу адам, жануарлар мен өсімдіктердің өмірлік маңызы бар қызметттерінің бірі ... тірі дене мен ... орта ... газ ... ... ... Осы қызметінің нәтижесінде дене оттегімен қамтамыз етіледі де, зат алмасу өнімдері - көмірқышқыл газы, су буы т.б. ... ... алу ... - ... алу жолы мен газ ... мүшесінен тұрады. Тынс алу жолына: мұрын қусы, көмекей, ... ... ... Ал ... ... немес газ алдмасатын мүше - өкпе.
Тыныс алу жолы жоғарғы және төменгі тыныс алу жолы болып екіге бөлінеді. Тыныс алу ... ауа ... ... ... Оның ... ... ауамен бірге ішке енген зиянды заттар мен ауру қоздырғыштарға қатысты арнаулы қорғаныс қасиеттері болады. ... алу ... иіс ... ... және сөз ... ... тығыз байланысты. Мысалы мұрын қуысының кілегейлі қабығында иіс қабылдайтын иіс сезу жүйкесі ұшы бар. Ал көмекейде ... ... ... ... ... ... қуысты (жұтқыншақ, ауыз және мұрын қуысы ) - әр адамға тән әншілік пен ... ... ... ... ... ... тыныс алу жолы басталады
1. Тыныс алу, оның кезеңдері. Тыныс алу дегеніміз қоршаған орта мен организмнің жасуша арасындағы газаламсуы. Сүтқоректілердің ... алу ... ... ... жүргізіледі. Тыныс алу органдары (мүшелері) танау мен жұтқыншақтан, кеңірдектен, бронх тармандарынан және негізгі тыныс алу органы өкпеден құралған. Ол ... ... ... Өкпе кеуде қүысында орналасқан. Кеуде куысы омыртқа жотасының қабырғалардаң, төссүйегі мен диафрагмадан құралған. Өкпе көкірек қабырғасымен тікелей ... ... ... ... ... ... және астарлық (висцералдық) жапырақшаларымен көмкерілген плврааралық қуыс болады. Бұл қуыстың ... болу ... 1 - ... соң кеуденің дамуы өкпеге қарағанда жылдамдырақ болады. 2 - қабырғаның басы омыртқаның жігімен және ... ... ... бұдырмағымен әуелгі дем алудан кейін бекітіледі.
Тыныс алу 5 негізгі кезеңнен тұрады:
1. Сыртқы ... алу - өкпе ... мен ... ауа ... газ алмасуы немесе өкпенің желдетілуі.
2. Кіші қан айналым шеңбері капиллярларындағы газ алмасуы.
3. Үлкен қан айналым шеңбері капиллярларының қан мен ұлпа ... газ ... ... қан арқылы тасымалдануы - оттегінің өкпеден тканьдерге және көмірқышқылгазының тканьнен өкпеге ... Ішкі ... алу - ... ... ... ... ... немесе тканьдік тыныс алу.
Алғашқы төртеуін физиология, ал бесіншісін биохимия зерттейді.
2. Тыныс алу түрлері және тыныс алу бұлшықеттерінің қызметтері. ... алу дем алу - ... мен дем ... - ... ... құралған. Осы екеуінің кезектесіп отырылунының арқасында өкпенің желдетілуі іске ... Дем алу ... өкпе ... оттегі келіп түссе, ал дем шығарғанда сыртқы ортаға көмірқышқыл газына бай, ... ... ауа ... Дем алу және дем ... ... ... көкірек жасушасының кеңеюі мен сығылуының кезектесуімен байланысты. Көкрек жасушасының кеңеюін тудыратын 2 жолы бар: а) ... ... ... алу ... ... және б) ... (көкет) жиырылуы мен босаңсуы.
Тыныс алудың түрлері:
а) қабырғалық (косталдық) немесе көкіректік ... алу ... ... ... ... ... ... алу ерлерде,
в) қабырғалық-іштік немесе аралас тыныс алу ересек малда болады.
Төмендегі факторларға байланысты тыныс алу түрлері өзгереді: жасқа, киімге, мамандықққа, жүктілікке.
3. ... алу ... - дем алу, дем ... және ... кідірісінен тұрады. Дем алу дем шығарудан ... ... ... ... - ... алу ... ... бөлігі. Тыныс алу қозғалысы белгілі бір ырғақпен және жиілікпен өтеді. Оны 1 ... ... ... ... санымен анықтайды.
Тыныс алу жиілігі - егеуқұйрықтарда минутына 70-120 дейін, адамдарда минутына 12-18 болады. Әсер ... ... ... кернеу, жас ерекшелік, қимыл әрекеттері, температураға, физиологиялық және патологиялық күйіне байланысты өзгеріп отырады. Тыныс алудың ... - ... ал ... - ... ... - апноя деп аталады.
4. Сыртқы тыныс алуды зерттеу әдістер. іӨкпе - қуыс ағза. Ол белгілі ... ғана ауа ... ... ... дем ... ... ... толық дем шығаруды өкпенін тіршіліктік көлемі не сыимдылығы (ӨТС) дейді. Бұл көлем үш ... ... ... алу ... ... ауа)- ... қалыпты жағдайдағы дем алу мен дем шығаруындағы ауаның мөлшері, ... 0,5 л, ... 5-6 л., ... - 0,3-0,5 ... ... бөлік - қалыпты дем алған соң дем шығармай қосымша тағы да дем алуындағы ауаның көлемі, адамда - 1,5 л; ... - 12 л, ... - 0,5-1 ... ... ... ... ауа) - ... дем шығарған соң дем алмай, қосымша дем шығарудағы ауа көлемі.
Сонымен, аталған тыныстық, қосымша және қордағы ауалардың қосыңдысын өкпенің тіршіліктік ... (ӨТС) деп ... ... ол 3,5-4 л, ал ... 26-30 л шамасында.
ӨТС малдың жасына, өнімделігіне, тұқым ерекшеліктеріне және басқа ... ... ... Ол ... ... - ... ... анықталады.
Спирометрия - бірінші-реттік өкпелік көлемдердің тіркелуі. Құрғақ және сулы спирометр көмегімен тіркеледі.
Өкпенің жалпы көлемі - тіршіліктік ... мен ... ... ... ... ... бөлік - өкпеде үнемі болатын ауа көлемі (адамда 1л, жылқыды 10 л шамасында). Қордағы (резервтік) және қалдық ауа қосындысы ... ауа ... - ... көлемдері мен сыйымдылықтардың графиктік тіркелуі. Қалдық ауа - ... дем ... ... ... бір ... ... ауа. 1200 мл.
Пневмограф құралы арқылы тыныс алу қозғалыстарын жазып алуға болады. Тыныс сызығын пневмограмма дейді.
5. Газдардың қан арқылы ... Дем ... ... өкпеге атмосфералық ауа барады. Ол 79,03% азоттан, 20,9% - оттегіне, 0,03% - ... ... ... және 1% ... газдардан - аргон, неон, гелий құралған. Дем шығарған кездегі ауаның құрамы: азот 79,7%, ... ... газы - 4,4% ... Газдардың араласуы- өкпедегі газдардың алмасуы - оттегі көпіршікті ауадан қанға және көмірқышқылгазының қаннан көпіршікті ... ... ... сіке ... Парциальді қысым - газдың көпіршікті мембрана арқылы қанға өтуге бағытталған күш. ... ... ... ... газдар алмасуға қатыспайды. Мұның себебі, организм жасушалары өзіне ... ... ... алуына және парциальді (үлес) қысымының айырмасына байланысты. Парциальді - ... parc- бір ... ... ... ... ... ... - ертілген газдың молекуласы, газдық ... ... ... ... күш. Егер де, газ қысымы парциалды кернеуліктен жоғары болса, онда газ ериді. Егер, газ қысымы, парциалдық кернеуліктен төмен болса, онда газ ... ... ... ... ... қан ... ... - газдардың негізгі саны байланысқан түрінде тасымалданады. Бос күйіндке газдардың азқ ғана саны тасымалданады.
Оттегінің ... - ... ... ... ... яғни оксигемоглобин түрінде тасымалданады. Қанда оттегі парциалды қысым кернеулігінің өсуі оксигемоглобин санын арттырады.
Көмірқышқыл газының ... - 3 ... ... СО2 бос ... ... ... 2. ... қышқыл тұздары (бикарбонат НСО3-). 3. Карбгемоглобин
Эритроцитте СО2 газы сумен байланысып, көмірқышқылын түзеді. Көмір қышқыл газының негізгі бөлімі эритроциттердің ішіне өтіп, онда ... ... ... Бұл ... 1932 жылы Мелдрум мен Рафтон ашқан карбоангидраза ферментінің әсерімен жүреді. Эритроцитке ... ... ... тез айналуына байланысты торша ішінде НСО3- ионының концентрациясы жоғарылайды да, ол плазмаға өте бастайды. Олардың орнына плазмадан эритроцитке хлор ионы ... де, ... ... ... ... артып, олар NaHCO3 түзеді. Веналық қан өкпеге орала отырып, СО2 бөледі. Н2СО3 СО2 + Н2О айналады.
Сонымен, газ ... ... мен ... ... газы ... ал азот ... ... дем алғанда өкпеге барса, сөл мөлшерде қайтадан айналадағы ортаға ... ... ... ... ... ... ... дұрыс атқарылу үшін көптеген еттердің үйлесімді әрекеті керек. Олар арнаулы тыныс орталығымен реттеледі. 1885 жылы орыс физиологы Н.А.Миславский ... ... ... мидың торлы құрылымының төртінші қарыншасының түбінде орналасатынын анықтаған. Тыныс орталығы жүйке талшықтары арқылы жұлынның мотонейрондарымен байланысады. Жұлынның көкірек ... ... ... еттердің, ал мойын бөлігінің 3-4 омыртқа деңгейінде көкеттің қызметін реттейтін нейрондар орналасады. Танау еттерін беттік жүйкенің талшықтары, ал көмекей ... ... ... ... ... ... ... тыныс орталығына рефлекстік әсер болатынын 1868 жылы Э.Геринг пен И.Брейер дәлелдеді. Кезеген жүйке өкпеде екі ... ... ... ... бірі өкпе ұлпасы керілгенде, екінші - ол созылғанда тітіркенеді.
Тыныс орталығының негізгі ... ... - ... ... ... Қан ... СО2 ... орталықтың қызметі күшейіп, тыныс тереңдеп, жиілейді. Керісінше, СО2 азайса - ... ... кей ... аз ... ... та ... ... Тыныс орталығына автоматизм қасиеті де тән. Сопақша миды оқшаулағанның ... ... қозу ... ... береді. Бұл қасиетті 1882 жылы И.М.Сеченов ашқан.
Организмде, ... оның жеке ... ... ... ... деп атайды. Гипоксия көп жағдайда қан құрамында оттегінің жетіспеуінің (гипоксемия) салдарынан туындайды.
А) өзін-өзі реттеу - ... өз ... ... ... ... мен ... ... - тыныс алу орталығы сопақша мида орналасқан,
В) гуморалдық - қанның газдық құрамындағы оттегі мен СО2 ... ... ... ... - ... ... әдебиеттер
1. Х.Қ.Сәтпаева, Ж.Б.Нілдібаева, Ө.А.Өтепбергенова. Адам физиологиясы. - ... ... ... А.Рақышев. Адам анатомиясы. - Алматы: Қазақстан, 1994
3. И.Төленбек. Адам және ... ... - ... ... ... ... ... Адам анатомиясы, физиологиясы , гигиенасы. - Алматы: Мектеп, 1989
5. Төленбеков И.М, Исмағулова Ф.А. ... ... және ... ... ... - Алматы, 1970
6. Шмидта Р., Тевса Г. Физиология человека. - М, 1996

Пән: Медицина
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Кеуде клеткасының аускультациясы. везикулярлық тыныс алу, бронхиальды, физиологиялық, бронхиальды патологиялық, амфорикалық бронховизикулярлық, құрғақ сырылдар, ылғалды сырылдар11 бет
Негізгі тыныс алу шулары, амфорикалық тыныс алу9 бет
Негізгі тыныс алу шулары. Амфорикалық тыныс алу9 бет
Негізгі тыныс алу шулары. Амфорикалық тыныс алу жайлы3 бет
Негізгі тыныс алу шулары. Амфорикалық тыныс алу жайлы ақпарат6 бет
Негізгі тыныс алу шулары. Амфорикалық тыныс алу жайлы мәлімет8 бет
Негізгі тыныс алу шулары. Амфорикалық тыныс алу туралы9 бет
Негізгі тыныс алу шулары. Амфорикалық тыныс алу туралы ақпарат8 бет
Негізгі тыныс алу шулары. Амфорикалық тыныс алу туралы мәлімет4 бет
Бастауыш сынып оқушыларына тыныс белгілерін үйрету жолдары40 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь