Ішкі секрециялық бездер. Жыныстық жетілу. Оқушыны медициналық-гигиеналық және жыныстық тәрбиелеу

1. Негізгі бөлім:
1.1 Ішкі секрециялық бездер
1.2 Жыныстық жетілу
1.3 Оқушыны медициналық.гигиеналық және жыныстық тәрбиелеу
2. Пайдаланылған әдебиеттер.
Секреция – латын тілінен аударғанда «secretio» бөлініс деген мағынаны береді. Секреция адам ағзасына физиологиялық маңызы бар көп немесе аз мөлшерде секреттердің пайда болып, бөлінуі. Секреция екі топқа бөлінеді: ішкі немесе эндокринді және сыртқы, экзокринді. Эндокринді бездердің сөлін шығаратын өзегі жоқ,без жасушалары қан және лимфа капиллярларымен өте жиі торланған. Сондықтан без өнімдері тікелей осы тамырларға өтеді. Экзокринді бездердің өзегі бар, әрі ол өзек белгілі бір ағзаға ашылып, өз өнімдерін сол мүшеге шығарады. Ішкі сөлініс бездеріне гипофиз, эпифиз, қалқанша, қалқансерік бездері, айырша без, бүйрекүсті, ұйқы және жыныс бездері жатады. Ішкі сөлініс бездеріне плацентаны (бала жолдасы) да жатқызады. Екіқабат әйел организмінде бала жолдасы бірқатар гормондар бөліп шығарады-эстроген, прогестерон және гонадотропин. Ішкі сөлініс бездері гипоталамус құрылымымен және қызметімен тығыз байланыста болады.
1. Неменко Б.А. Оспанова Г.К Балалар мен жасөспірімдер гигиенасы(Оқулық).- Алматы 2002.344б.
2. Кучма В.Р. Гигиена детей и подростков., М., Медицина, 2004.
3.Неменко Б.А. Оспанова Г.К Балалар мен жасөспірімдер гигиенасы(Оқулық).- Алматы 2002.344б.
4.Кучма В.Р. Гигиена детей и подростков., М., Медицина, 2004.,
        
        Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министірлігі 
Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті
Педагогикалық факультеті
СРО № 2
Тақырыбы: ... ... ... ... 2015 ... ... бөлім:
+ Ішкі секрециялық бездер
+ Жыныстық жетілу
+ Оқушыны медициналық-гигиеналық және ... ... ... ... ... ... - латын тілінен аударғанда бөлініс деген мағынаны береді. Секреция адам ағзасына физиологиялық маңызы бар көп ... аз ... ... ... ... бөлінуі. Секреция екі топқа бөлінеді: ішкі немесе эндокринді және ... ... ... ... ... ... ... жоқ,без жасушалары қан және лимфа капиллярларымен өте жиі торланған. Сондықтан без өнімдері тікелей осы ... ... ... ... ... бар, әрі ол өзек белгілі бір ағзаға ... өз ... сол ... ... Ішкі ... бездеріне гипофиз, эпифиз, қалқанша, қалқансерік бездері, айырша без, бүйрекүсті, ұйқы және ... ... ... Ішкі ... ... ... (бала жолдасы) да жатқызады. Екіқабат әйел организмінде бала жолдасы бірқатар гормондар бөліп ... ... және ... Ішкі ... бездері гипоталамус құрылымымен және қызметімен тығыз байланыста ... Оның ... ... бар, яғни ... ... бөлігіне түсетін немесе гипофиздің алдыңғы бөлігінің қан тамырларына тікелей келетін және аденогипофиздің жасушалар қызметіне әсер ететін ... ... ... ... шығаратыны анықталған. Бұлардан басқа ішкі сөлініс бездеріне бірқатар ағзалар жатады - ... ... ... ... ... себебі олар қанға организм мүшелерінің қызметіне ерекше әсері бар бірқатар заттар бөліп шығарады. Атап айтқанда ренин, гастрин, секретин, ... ... ... эритропоэтин т.б. Эндокринді жүйеге шығару түтіктері жоқ бездер жатады, бірақ организмнің ішкі ортасына активті физиологиялық активті ... ... ... ... ... реттелуін қалыптастыратын, жасушалар тіндер мен мүшелердің қызметтерін ... ... ... ... мүшелердің қызметін реттей отырып, оны бірде бәсендетіп немесе ... ... ... ... зат. ... ағзадағы зат алмасу процестері, дененің өсуі мен репродуктивті қызметтер де гармондарға байланысты. Ішкі секреция бездерінің құрылысындағы ерекшелігі, безден шығатын өзектері ... ... ... ... ... ... қан мен лимфаға бөлінеді. Осыған байланысты эндокринді бездер қан тамырларымен ... ... Ішкі ... бездері қызметін бірнеше арнаулы әдістермен зерттейді.
1) Клиникалық бақылау - жеке бездердің қызметінде ... ... ... ... ... ауытқулар айқындалады.
2) Безді сылып тастау (экстирпация). Арнаулы операция жасап, безді алып ... да, ... ... ... ... ... ... отырғызу (трансплантация).
Бұл әдіс үш нұсқада қолданылады ауто-, гомо- және гетеротрансплантация. Алғашқы нұсқада без өзінің ... ... сол ... ... ... ... Гомотрансплантацияда бір түлікке жататын малдың безі бір организмнен екінші организмге кондырылады. Ал, гетеротрансплантацияда бір түлік малының безі екінші түлік ... ... 4) ... ... немесе парабиоз. Арнаулы операция жасап, бір түрге жататын екі организмнің қан ... ... тігу ... ... қан ... ... ... 5) Ішкі секреция бездері сығындысын немесе гормондар егу. Бұл ... ... ... ... гиперфункциясы тудырылады. 6) Радиоактивті изотоптар қолдану арқылы гормондардың түзілу құпиясын, олардың организмде таралуын, ... ... ... ... 7) ... әдісі. Организмге молекуласында радиоактивті атомы бар гормон егіліп, белгілі бір мерзім өткен соң оның ұлпасынан тілім алады да, одан жұқа ... ... ... ... ... ... ... сезімтал фотографиялық эмульсияға салады. Өңделген пленкада гормон шоғырланған жерде қара дақ байқалады. 8) Гормондарды ... және ... ... ... әдісі де практикада кең қолданылады. Ішкі секреция, немесе эндокриндік, бездер деп өздері түзген биологиялық белсенді заттарды ... ... ... ... ... бөлетін, бездік құрылымы бар органдарды айтады. Грек тілінен аударғанда деген сөз -- ... -- ... ... ... ... Ішкі секреция бездерінің шығару өзектері болмайды, оларда пайда болған заттарды ... ... ... ... ... ... ... сөз) деп атайды.
1.Эндокриндік бездер қызмет ерекшеліктеріне қарай екі топқа бөлінеді:
1) тек эндокриндік қызмет атқаратын бездер. ... ... ... серік бездері, гипофиз, бүйрек үсті бездері, серік (плацента), эпифиз және тимус жатады.
2) аралас қызмет атқаратын ... Бұл ... ұйқы безі мен ... бездері жатады.
Ішкі секрециялық бездерді топографиялық орналасу жағдайы мен табиғатына қарай бес топқа бөлуге болады. 1. Нейрогенді ... ... ... бен ... жатады.
2. Бронхиогенді бездер тобына табиғаты жағынан ұрықтың желбезек аппараты мен жұтқыншақ қабырғасынан дамитын қалқанша, қалқанша серік бездер мен айыршық без ... ... ... ... ... ... үсті безі жатады.
4 -- топқа үйқы безінің аралық бөлігі жатады.
5 -- топқа жыныс бездерінің эндокриндік бөлігі ... ... ... ... ... тән. ... мөлшері үлкен болмайды, бірақ қанмен мол жабдықталады. Безде қан ... ... көп ... ... ... Сондықтан без бөлген өнімдер қанға тез сіңеді.
--------------------------------------------------------------------------------
Ішкі секреция бездерінен бөлінетін гормондар және олардың адам ағзасына ... ... ... ... зат ... ... арттырады
Паратгормон
Қалқаншамаңы безі
Кальций және фосфор алмасуын реттейді
Инсулин
Ұйқыбездің аралды бөлігі
Бұлшықет және басқа жасушалардың ... ... ... ... құрамындағы қанттың мөлшерін азайтады, гликогеннің қорын арттырады, глюкозаның алмасуына әсер етеді
Глюкагон
-"-
Бауырдағы гликогеннің ... ... ... әсер ... ... без ... ... әсерін арттырады, бауыр мен бұлшықеттердегі гликогеннің ыдырауына әсер етеді
Норадреналин
-"-
Қантамырларын ... ... ... ... ... ... және ... қалыпты өсуін реттейді, нәруыздың, көмірсудың және майдың алмасуына әсер ... ... ... ... және ... ... әсер етеді
Адренокортикотропты гормон [АКТГ)
-"-
Бүйрекүсті бездердің өсуіне және оларда гормондардың түзілуіне әсер етеді
Экцитоцин
Гипоталамус ... ... ... ... ... және сүттің бөлінуіне әсер етеді
Вазопрессин
Example
Бірыңғайсалалы бұлшықеттердің жиырылуына жағдай жасайды. Зәрдің бөлінуін азайтады
Тестостерон (андрогендер)
Аталық бездер
Аталық жыныс белгілердің дамуына әрі сақталуына әсер ... ... ... ... белгілердің дамуын әрі сақталуын қамтамасыз етеді
Жыныстық жетілу
Жыныстық жетілу кезеңінде ұл-қыздарға әсер ететін өзгерістер:
* бой ... ... ... ... еттер дамиды
* жыныс мүшелері өсіп, тұқым жаю қабілетіне ие болады
* ... ... ... май бездер белсендірек істей бастағаны себепті бетке безеулер қаптап кетуі мүмкін
* тер бездері дамиды
* қолтық асты және қасаға түгі өсе ... ... ... ... ... ... қарсы жынысқа тартатын күшті сезіле бастайды
Қыздарға әсер ететін өзгерістер:
* емшек өсіп, емшек ұштары ілгері созыла бастайды, бұл ауыртпалы болуы мүмкін
* ... ... ... мүшелері дамып, аналық бездері аналық жасушаларды өндіріп ... ... ... жетілудің соңғы сатысында етеккір басталады
Ұл балаларға әсер ететін өзгерістер:
* бетке сақал-мұрт өсе бастайды, кеудеде кейде түк пайда болуы мүмкін
* аталық ... ... мен ... ... ... ... аталық бездер ұмаға түсіп, сперматозоидтарды өндіріп шығара бастайды
* аталық жыныс мүшесінің қан тамырлары қанға ... ... ... яғни аталық жыныс мушесінің қатаюы жиі-жиі және күтпеген жерде пайда болады
* кейде ұйықтап жатқанда аталық жыныс мүшесі
қатайып, шәуһеттің шашырауы ... ... ... мен ... ... тәрбие беру
Әлем халықтарының үлкен бөлігі балалар мен жасөспірімдер болып келетіндіктен, оларға ... ... бөлу сол ... ... ... ... табылады. Балаларға дұрыс тәрбие беру, оларға дұрыс көңіл бөлу деп қарауға болады. Тәрбие берудің 90% өте ерте ... ... ... мен гигиеналық дағдылар баланың денсаулығын нығайтуға ғана емес, сонымен ... ... ... ... ... ... жеке бас ... талаптарын сақтауға баулу олардың саналы түрде қоғамға қажетті негізгі ережелерді сақтап жүруін қалыптастырады. Балаға гигиеналық тәрбие берудің негізі бала-бақшада басталады, одан ары ... ... ... ... ... Оның ... ... Оқу үрдісінде гигиена негіздерінен сабақ беру;
* Мектеп оқушыларының ... тыс ... ... ... ... ... мектептен тыс санитарлық ағарту жұмыстарын жүргізу;
* Ата-аналармен санитарлық ағарту ... ... ... ... табылады.
Сонымен қатар, балалар мен жасөспірімдерге гигиеналық тәрбие беру жұмысы - мектептің оқу бағдарламасының міндетті түрдегі құрамды бөлігі болып табылады.
Гигиеналық тәрбиенің ... ... ... оқушыларға гигиеналық тәрбие беру бағдарламасы төмендегі талаптардан тұрады:
* Денешынықтыру мен шынығудың салауатандырудағы маңызы;
* Мектеп оқушыларының ақыл-ой еңбегінің ... ... тану ... ... және жеке бас ... Жарақаттанудың алдын алу;
* Политехникалық оқытудың гигиенасы;
* Жыныс тәрбиесі.
Бұл саладан ең ... ... ... ... ... оқушыларының жас мөлшеріне қарай бөліп алу болып табылады. Балалардың жас мөлшерлері жалпы қабылданған 3 топқа бөлінеді:
* 7-9 ... ... (1-3 ... 10-14 жастағы балалар (4-7 сыныптар);
* 15-17 жастардағы жасөспірімдер (8-11 сыныптар);
Оқушыларды өздерінің жас мөлшерлеріне ... ... ... гигиеналық баулу - тәрбиенің негізгі принципі. Балалардың жасы өскен сайын ... ... ... ... түсініктердің мағнасы тереңдей түседі.
Денешынықтыру тәрбиесінің тақырыбына дене тұлғасының ... ... ... ... ... олар ... дене тұлғасының қалыптасуына әсерін, де-нешынықтыру жаттығуларының, қимыл-қозғалыстың, демалыстың ... ... ... пайдасымен танысады. Балаларды таңертеңгілік гимнастика жаттығуларын жасауға әдеттендіру де маңызды гигиеналық дағды болып табылады.
Ақыл-ой еңбегі гигиенасы тақырыбына күн ... ... және ... ... оқу ... ... тәртібі мен ұйқы гигиенасының мәселелері кіреді. Балалар жас мөлшеріне байланысты өздерінің күн ... ... ең ... ұзақтығын білуі оны өмірде дұрыс пайдалана білуі керек. 10 жастан бастап мектеп оқушылары өздеріне ыңғайлы күн тәртібін ... алуы ... ... ... қажу мен ... ... ... маңызы туралы мағлұмат алып, бір күндегі, аптадағы, жыл бойындағы ақыл-ой қызмет қабілетінің ... ... ... ... ... ... жастағы оқушылар түнгі ұйқының жағдайы мен ұзақтығын дұрыс ... ... ... ... ... ... ... дастарқан басында отыру, салфетка, ыдыс-аяқтарды пайдалана білуден тұрады. Мұнда асықпай тамақ ішу, тамақ ішкен ... ... ... ... ... ... Одан ересек жаста мектеп оқушылары тамақтың сандық және сапалық нормалары, минералдық заттар мен витаминдер, тамақтану тәртібі, астың ... ... ... ... ... - ... мен ... өлімінің негізгі себептерінің біріне жатады. Оқушыларға осы жайында жүргізілетін дұрыс гигиеналық тәрбиенің профилактикалық маңызы өте үлкен. Бұл тақырыпта мектеп ... ... және орта ... жол ... ... ... ... - басты мақсат. Мектепте және тұрмыста жарақаттанудың алдын алу үшін оның тал, бұталардан, баспалдақтардан, балкондардан құлау ... ... ... ... газ ... электрлі заттарды дұрыс пайдаланбаудан болатын қателіктер талқыланады.
Мектеп оқушылары төменгі сыныптан бастап жеңіл-желпі жарақат алғанда, кесіп алғанда, тырналғанда, сырылып ... ... ... ... т.б. ... ... медициналық көмек көрсету тәсілдеріне үйренеді.
Көптеген зерттеушілер салауатты өмір сүру - рационалды тамақтану, күн тәртібін және жеке бас гигиенасын сақтау және ... ... бас ... өмір сүру ұзақтығын 7-10 жылға ұзартады деп санайды. Жеке бас гигиенасының ережелерін сақтамау, тек өзінің жеке ... ғана ... ... ... ... ... адамдарға да қолайсыз әсер етуі (мыс. жұқпалы аурулар таралуы) мүмкін. Мектеп оқушылары жеке бас ... ... ... мен дағдыларды меңгеруі тиіс.
Мектеп жасына дейінгі балалар мен бастауыш сыныптардағы мектеп оқушыларына мына тәсілдерге оқытып, дағдыландыру қажет:
* - ... ... ... ішер ... ... барғаннан кейін және жануарлармен ойнағаннан соң т.б.) мұқият жуу;
* - ... ... ... және ... ... - ... күту;
* - шаш пен тырнақтардың тазалығын сақтау;
* - бөлмелерді дұрыс жиыстырып, желдетіп отыру;
Орта және жоғарғы сынып оқушыларына инфекциялық аурулар жөнінде ... ... ... ... ... ... оқытады. Кәсіптік мамандыққа оқытудың гигиеналық тәрбиесінің негізі, оқушыларға еңбек сабағында өндірістік процестер кезіндегі ... ... ... ... ... мен жасөспірімдердің оқу бөлмелеріндегі санитарлық-гигиеналық тәртіп ережелерін білуі ... ... ... ... жарақаттану профилактикасы түсіндіріледі. Мектеп оқушылары верстактың өз жастарына сәйкес келетін биіктіктерін, арнаулы киімдерді таңдап алуы, құрал-саймандарды дұрыс пайдалана ... ... Қыз ... тағам өнімдерін даярлау және сақтау жағдайына қойылатын гигиеналық талаптарды, іс тігу ... ... ... ... ... жастарда техника қауіпсіздігіне ерекше көңіл бөлінуі тиіс.
Орта сынып оқушыларына жыныстық тәрбие беруде де ... ... ... ... ... ... физиологиялық өзгерістер пайда болардың алдында жыныстық тәрбие жөнінен хабарлар беріледі. Жынысына сәйкес жүргізілетін мұндай түсініктер қыз балалар үшін 12 ... ал ер ... үшін 13 ... өткізіледі. Жоғарғы сыныптардағы жасөспірімдерге медициналық және моральдық қарым-қатынас жағынан да дұрыс мінез-құлық дағдыларын қалыптастыруға арналған ... ... ... ... Неменко Б.А. Оспанова Г.К Балалар мен жасөспірімдер гигиенасы(Оқулық).- Алматы 2002.344б.
* Кучма В.Р. ... ... и ... М., ... 2004.
3.Неменко Б.А. Оспанова Г.К Балалар мен жасөспірімдер гигиенасы(Оқулық).- Алматы 2002.344б.
4.Кучма В.Р. Гигиена детей и ... М., ... 2004.,

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ішкі секрециялық бездер. Жыныстық жетілу. Оқушыны медициналық -гигиеналық жане жыныстық тәрбиелеу11 бет
Ішкі секрециялық бездер. Жыныстық жетілу. Оқушыны медициналық – гигиеналық және жыныстық тәрбиелеу12 бет
Оқушыны медициналық – гигиеналық және жыныстық тәрбиелеу7 бет
Ішкі секреция бездері. Жыныстық жетілу. Оқушыны медициналық-гигиеналық және жыныстық тәрбилеу6 бет
Бастауыш мектеп оқушыларының сөйлеу дағдысын қалыптастыру әдiстемесi (1-2 сынып)119 бет
Бастауыш сынып оқушылардың таным процестерін дамыту жолдары13 бет
"тірек- қимыл жүйесі, жас ерекшелігі. баланың аяқ киіміне, жеке басына қойылатын гигиеналық талаптар."20 бет
"тірек-қимыл жүйесі,жас ерекшелігі.баланың жеке басына қойылан гигиеналық талаптар"9 бет
1. Тірек-қимыл жүйесі және оның жасқа байланысты ерекшелігі. 2. Баланың аяқ киіміне, жеке басына қойылатын гигиеналық талаптар.3. Балалардың дене тәрбиесін ұйымдастырудың күнтізбелік жоспарын жасау5 бет
«Гидродинамикалық соққы толқыны пайда болған кезде алғашқы медициналық көмекті ұйымдастыру»10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь