Сөздің анықтамасы


1.Сөздің анықтамасы;
2.Сөз мағынасының өзгеру себептері;
3.Көп мағыналылық. Омонимдер;
4.Синонимдер. Антонимдер.
1. Сарекенова Қ.Қ. Қазіргі қазақ тілінің лексикологиясы: оқулық. Екінші басылым. – Алматы: Эверо, 2014. – 168 б.
2. Қалиев Ғ. Қазіргі қазақ тілінің лексикологиясы мен фразеологиясы. – Алматы,2006. – 264 б.
3. Сарбасова Қ. Б. Қазіргі қазақ тілі (лексикология мен фразеология). – Алматы, 2012. – 200 б.
4. Белбаева М. Қазіргі қазақ тілі лексикологиясы. – Алматы, 1976. – 115 б.
5. Болғанбаев Ә. Қазақ тіліндегі синонимдер. – Алматы, 1970. – 120 б.
6. Арнольд И. В. Лексикология современного английского языка. – Москва, 1959.
7. Аханов Қ. Тіл білімінің негіздері. – Алматы, 2002. – 664 б.

Пән: Тілтану, Филология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге


Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі
Семей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті
СӨЖ
Тақырыбы: 1.Сөздің анықтамасы; 2.Сөз мағынасының өзгеру себептері; 3.Көп мағыналылық. Омонимдер; 4.Синонимдер. Антонимдер.




Орындаған: Қыдырханов Е. А.
Тексерген: Калиева С. Е.
Тобы: Фи-403
Семей 2014ж.
Жоспары:
1.Сөздің анықтамасы;
2.Сөз мағынасының өзгеру себептері;
3.Көп мағыналылық. Омонимдер;
4.Синонимдер. Антонимдер.
Сөздің анықтамасы
Сөз - лексикалық бірлік. Кез келген тілде оның маңызы ерекше. дейтін болсақ, бұл жерде құралдың мағынасы сөзге келіп саяды. Яғни адамдар бір-бірімен қатынас жасау үшін, ең алдымен, сөзге сүйенеді. Себебі біз өзімізді қоршаған кез келген зат, құбылыстың суретін сөз арқылы саламыз. Сөз дегеніміз - ойымызды сыртқа білдіру тәсілдері құралдарының бірі.
Тілдегі ең кішкене мағыналық бөшек - сөз. Сондықтан сөз белгілі бір ұғымды білдіреді, яғни белгілі бір нақты заттыңатын немесе сынның, сапаның нақты белгісін, нақты санды, әр түрлі нақты әрекет-құбылысты, қимылды т.б. білдіреді [1; 14-15б.]. Сөз дыбыстық құрылымнан жасалып, зат, құбылыс, іс-қимыл жайында жалпыға түсінікті, қоғамдық деңгейде қалыптасып, қауым таныған ұғымды білдіреді. Кез келген дыбыстан емес, фонемалық дыбыстардың белгілі бір жүйеде келуі арқылы жасалады [2; 64-65 б.].
Сөз мағынасының өзгеру себептері
Сөз мағынасының өзгеруінің, оның жаңа мағынана ие болуының 2 себебі бар: 1. Сөз мағынасының өзгеруінің тілден тыс немесе сыртқы себептері; 2. Тілдік немесе лингвистикалық себептер. Бұл себептердің біріншісі екіншісіне қарағанда көбірек зерттелген.
Сөз ұғымды білдірудің материалдық формасы бола отырып, сананың дамуымен байланысты болатын ұғымның өрісі де бейнелейді. Ойлаудың дамуына тән процестері, мысалы, нақтылықтан абстрактылыққа, жалқылықтан жалпылыққа ауысу және ұғымның дәлденіп жіктелуі сөз мағынасының дамуына әсер етпей қалмайды. Мысалы жол деген сөз өзінің нақты мағынасымен, 1) , 2. тәрізді абстракты, қосымша мағыналарға ие болған.
Сөздің қолданылу аясының өзгеруі, мысал, бір саладан басқа бір салаға ауысуы оның мағынасының өзгеруіне әсер етеді. Егер сөз кең саладан тар немесе арнаулы бір салаға, мысалы, жалпы халықтық лексикадан арнаулы лексикаға ауысса, оның мағынасы нақтылана түседі де, белгілі бір ұғымды білдіретін терминдік мағынаға ие болады.
Сөз мағынасы қоғамның, қоғамдық қатынас пен өндіріс тәсілінің дамуымен байланысты өзгеріп түрленуі де мүмкін. Мысалы, ежелгі ағылшын тіліндегі feon деген сөз алғашында деген мағынаны, оны кейін , ақырында келіп деген мағынаны сонда білдіреді. Белгілі бір тарихи дәуірде байлық атаулы малмен өлшеніп, құны сонымен айқындалатын болған.
Сөз мағынасы функциональды семантика заңы бойынша да өзгеруі мүмкін. Функционалды семнатика заңы заттардың қызмет бірлігіне негізделеді. Бір зат немесе құрал басқа бір зат немесе құралмен ығыстырылып алмасады да, соңғысы қызмет бірлігіне қарай, алғашқы заттың немесе құралдың атауымен аталады [7; 138-139 б.]. Мысалы, ағылшын тілінде қазірде деген мағынаны білдіретін rudder деген сөз ағылшында деген мағынаны білдірген [6; 68-69 б.].
Қоғамның даму барысында жаңадан танылған заттар мен құбылыстардың тілден сөзбен атау әр түрлі тәсілдер, соның ішінде сөз мағынасының өзгеруі, жаңа мағынаға ие болуы арқылы да іске асады. Сөз мағынасының өзгеруіне, оның жаңа, қосымша мағынаға ие болуына әсер ететін сыртқы себептер осылар.
Сөз мағынасының өзгеруінің лингвистикалық себептері алуан түрлі болуы мүмкін, бірақ оның бәрі ақыр аяғында мынаған келіп тіреледі: сөз жеке-дара күйінде емес, әдетте, басқа сөздермен әрқашан белгілі бір байланыста, қарым-қатынаста, өмір сүреді. Тілдің бытыраңқы сөздердің ретсіз жиынтығы емес, сөздердің барлығы жиналып келіп және өзара қарым-қатынаста бола отырып, оның лексика-семантикалық жүйесіне келіп қосылғанда, ол тілдің лексикасында бұрыннан бар сөздердің мағыналарымен, әсіресе өзімен синонимдес келетін сөздермен, қарым-қатынасқа түседі. Мұндай қарым-қатынастың өзі екі жақты болуы мүмкін: тілдің лексика-семантикалық жүйесіне келіп қосылған жаңа сөз немесе жаңа мағынаға сөздік құрамда бұрыннан бар сөздердің әсер ететіні сияқты, сөздік құрамда бұрыннан бар сөздерге жаңа сөз немесе жаңа мағынаға да әсер ете алады.
Сөз мағынасының өзгеріп, қосымша мағынаға ие болуына оның тұрақты сөз тіркестерінде немесе сөйлемде қолданылуы әсер етуі мүмкін. Сөз тұрақты сөз тіркестерінің құрамында қолданылу ыңғайына қарай, жоғарыда атап өткеніміздей, фразеологиялық байлаулы мағынаға ие болса, сөйлемде қолданылу ыңғайына қарай кейде грамматикалық байлаулы мағынаға немесе синтаксистік шартты мағынаға ие бола алады. Мысалы, жел деген сөздің деген мағынасы - бастапқы, негізгі мағына да, деген мағынасы - туынды, фразеологиялық мағына. Бұл соңғы мағына оның жел сөз деген тұрақты тіркесте қолданылу ыңғайына қарай пайда болған қосалқы мағынасы болып табылады. Мұнымен бірге, сөз сөйлемде белгілі бір қызмет атқаруына, қолданылу ерекшелігіне байланысты үстеме мағынаға ие болуы мүмкін. Сөз мағынасының өзгеруінің ішкі себептері осылар [7; 139-140 б.].
Көп мағыналылық. Омонимдер
Бір сөздің әртүрлі контексте әртүрлі мағына беруін полисемия деп атайды. Сөз негізгі мағынасынан басқа туынды мағыналарға ие болып, әртүрлі мағыналарда қолданылуыға икем келеді. Әртүрлі мағынасы бар сөз полисемантизмді сөз деп те аталады.
Көп мағыналық құбылысы полисемия деп аталады. ... жалғасы







Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Сөздің анықтамасы. Сөз мағынасының өзгеру себептері. Көп мағыналылық. Омонимдер. Синонимдер. Антонимдер5 бет
Сөздің анықтамасы.Сөз мағынасының өзгеру себептері. Көп мағыналылық. Омонимдер. Синонимдер. Антонимдер6 бет
Сөздің анықтамасы.Сөз мағынасының өзгеру себептері.Көп мағыналылық. Омонимдер.Синонимдер. Антонимдер9 бет
«Отбасылық қарым-қатынас типтері»4 бет
Азаматтық бірегейлік мәселелерін зерттеудің теориялық-әдіснамалық негіздері27 бет
Ислам құқығы (фикх әдістемесі)147 бет
Педагогикалық менеджмент ұғымы негізгі анықтамалары20 бет
Педагогтың қарым-қатынастық мәдениеті7 бет
Стилистика және оның проблемасы туралы4 бет
Тәпсір әдістемесі148 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь