Тұлға туралы мәлімет

Тұлға . қайталанбас даралық ерекшелігін сезінетін субъект.
Тұлға туралы жалпы түсінік
Тұлға теориялары
Пайдаланылған әдебиеттер
Тұлға психологияда өзінің өмір жолын белгілей алатын, қайталанбас даралық ерекшелігін сезінетін субъект. Тұлға адам ұғымынан гөрі нақты мағынаға ие. Өйткені адам тұлғалық сипатты иелену үшін өз “менің” өзге “меннен” ажыратып, есейіп, өз бетінше дербес әрекет ету мүмкіндігін ашуы керек. Яғни, белгілі бір мәнді іспен айналысатын, азды-көпті білімі, өмірлік тәжірибесі, дүниетанымы мен сенімі бар адамды тұлға деп атайды. Қазақ ұғымында бала мұндай азаматтық атқа бозбалалық шақта ие бола бастайтынын “Он үште отау иесі” деген мақалдан көруге болады. Халықта өзінің өнегелі істерімен, имандылығымен ерекшеленген адамды ерекше қастерлеп, кісілігі бар тұлға дейді. Тұлға бойындағы адамгершіліктің көрінісі ар-ұятқа кір келтірмеуінен, намысын жоғары ұстауынан байқалады.
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998
Биекенов К., Садырова М. Әлеуметтанудың түсіндірме сөздігі. — Алматы: Сөздік-Словарь, 2007. — 344 бет.
Жоғарыға көтеріліңіз↑ Жантану атауларының түсіндірме сөздігі. — Алматы: "Сөздік-Словарь", 2006. - 384 бет. I
        
        Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым министрлігі
Шәкәрім атындағы Семей мемлекеттік университеті
СӨЖ
Тұлға туралы ... ... ... ... - ... ... ... сезінетін субъект.
* Тұлға туралы жалпы түсінік
* Тұлға теориялары
* Пайдаланылған әдебиеттер
Тұлға психологияда өзінің өмір жолын белгілей ... ... ... ... ... ... Тұлға адам ұғымынан гөрі нақты мағынаға ие. Өйткені адам тұлғалық сипатты ... үшін өз ... өзге ... ажыратып, есейіп, өз бетінше дербес әрекет ету мүмкіндігін ашуы керек. Яғни, белгілі бір мәнді іспен айналысатын, ... ... ... тәжірибесі, дүниетанымы мен сенімі бар адамды тұлға деп ... ... ... бала ... азаматтық атқа бозбалалық шақта ие бола бастайтынын "Он үште отау иесі" деген мақалдан көруге болады. Халықта өзінің өнегелі істерімен, ... ... ... ... ... ... бар ... дейді. Тұлға бойындағы адамгершіліктің көрінісі ар-ұятқа кір келтірмеуінен, намысын жоғары ұстауынан ... 20 ... 30 ... бастап түлға психологиясын зерттеу белсенді дифференциядық бағытта болды. Соның арқасында тұлға туралы теориялар түрлі тұрғыдан қарастырулар қалыптасты. 48 ... ... 5 ... жіктелген
Психодинамикалық теория типіне К.Левиновтің формуламен берілген символикалық түсініктік типі жатады: В = F (Р,Е).В- ... ... ... ... ... ішкі ... ... қасиетін, Е- әлеуметтік ортасы дегенді білдіретін шартты белгілер болып табылады. Психодинамикалық теорияның символикалық көрінісі мынадай болады: В = Ғ (Р)Мұнда ... ... ... ... ... Ол ... олардың негізінде түсіндіріледі.
Социодинамикалық теорияда мінез детерминациясы ішкі ситуацияға беріліп, оған ішкі тұлға қасиеті ретінде мән ... ... оны ... ... В = Ғ (Е) ... ... - адамның өзектіәрекеттерін басқарудың ішкі және сыртқы факторларын өзара ... ... ... құрылады. Оның Левин формуласы: В = Ғ(Р,Е).
Экспериментальдық теория - факторлар арқылы алынған талдау мен ... ... ... емес ... - өмірлік пікірлер, бақылау мен тәжірбиеге, теориялық қорытуға негізделеді де, экспериментке сүйенбейді.
Құрылымдық теория- тұлға қүрылымын анықтау, жүйелік түсініктер беріледі де ... ... ... жүзеге асады.
Динамикалық теория- тұлға дамуындағы қайта құрылу, өзгерістер, яғни оның динамикасы беріледі.
Кейбір теориялар білім беру жүйесі кезеңін, ал енді бірі ... ... ... ... қамтиды. Сондықтан, олар жас ерекшелік және педагогикалық психологияға тән сипаттарға сай құрылған.
Сонымен, тұлға туралы ... ішкі ... ... пен ... ... ... ... сыртқы көріністерін алады. Мысалы: мінез, қылық, іс - әрекет сияқты.
Г.Оллпорт пен Р.Кеттелдің жасаған теориясы - келбеттік теорияны, психодинамикалық, ... ... - ... ... жатқызуға болады. Мұнда адамның барлық өмірі қамтылып, оның тұлғалығының ішкі ... ... ... түсініктер бар. Бұл теория арқылы адамдарды бір-бірінен дамушылық деңгейінің белгілі бір ... ... ... ... байланысты теорияны қуаттауына болады. Ал тұлғалық тұтас сипаттау тек тестілеу ... ... ... ... ... гана анықтауға болады.
Р.Кеттел 16 түрлі түлғалық келбет анықтап, аның күшті жэне әлсіз сияқты екі түрлі дамушылығын белгілейді. Кеттел сауалы 100 ... ... да, оны ... ... ... ... соңындағы жинақтаған баллық қарай белгіленеді. Сол арқылы оның түлғалық келбеті анықталады. Тұлға келбетін Р.Мейлиде ... ... ... ... ... ... ... деп аталатын тұлға түжырымдамасы кең тарайды. Мүнда да түлғаны жан-жақты қарастыру ... ... пен ... - динамикалық, экспериментальдық, қүрылымдық-динамикалық жүктелумен жүзеге асады. Мүның негізгі ... ... ... ... ... мен ... ... жасалады.
Тұлғаның интеракционды теориясын американ психологі У.Майшел жасады. Онда адам тұлғалық факторы мінез белгілеп, оны бірнеше мынадай, ... ... Адам ... ... ... Кітетіні.
4. Құндылығы.
5. Мінез жоспары.
Ал З.Фрейдтің тұлғалық психоаналитикалық теориясы Батыста кең танымал. Оны психодинамикалық, экспериментальды емес, құрылымдық-динамикалық типке жатқызуға болады. Ол ... ... ... ... ... мен ... сипаттайды. З.Фрейд өзіндік сананы - айсбергтің шыңына теңейді. Адам өз ... ... ... ... ... ғана ... сезінеді. Ал оның жанында болып жатқанның негізгі бөлігі тәжірбиесі мен тұлғалануы бейсанада болады деп ... ... ... ... үш ... , , және деп белгілейді. - бұл ... ... ... ... ... пен себепке терең енуі; - санасы; -бұл саналык жэне бейсаналық ... - ... ... - ... ... - ... орын алған моралдық норма мен құндылықты басшылыққа алады.
Жағымсыз эмоциональдық жағдайдан құтылуға байланысты көмегімен өзінің қорғаныстық механизімдерін жасайды. Ондай ... ... ... ... ... ескертпелер жатады. Егер осы және бұданда басқа қорғаныстық механизімдер нәтиже бермесе, ол ... ... ... ... ... ... тұлға теориясы жэне неофрейдистер тұжырымдамасы шет елдер мен ресей психологтары арасында сынға ұшырады. Бұл сын ... ... ... оның ... ... ... оны ... ролінің төмендігіне байланысты. Олардағы дәлелдер ғылыми негізделіп, нақтыланған дәлелденген деуге ... ... олар ... әрі ... ... ... ... пен неофрейдистер тұлғаның жалпы психологиясын жасауда үлесі болды. Олардың үлесі қорғаныс механизмі, мінез-құлық детерминизациясы мен ... ... ... адам ... ... ... психологияның да өзіндік үлесі бар. Жеке адам психологиясы мен мінезі гуманистік дәстүрге сай құрылымда зерттелінді және ол ... ... ... ... экспериментті емес типіне жатқызуға болады. Негізінен адамның ішкі тәжірбилік құрылымы мен дамуына өзіндік сана мен ... мән ... ... ... сипаттайды. Оларды адам нені қабылдайды, қалай түсінеді және өз өмірінің нақты жағдайларын қалай түсіндіреді деген сияқты сұрақтар қызықтырды. Олар осылай ... ... ... ... ... ... , және т.б. терминдер типімен сипаттауға тырысты. Гуманистік тұрғыда тұлға теориясын анықтауға талпынған ... ... ... мен К.Роджерс болды. К.Роджерс әрбір адамның қандай қабілеті бар және ол ұмтылу мен бірлесу тұлғаның өзіндік ... ... ... ... қарастырды. Жоғары саналыққа ие адам өзінің өмірінің мәнін, мақсаты мен құндылығын белгілейді, әрі оның жоғары соты мен ... деп ... ... ... ... түсінігі түсінігі. Әрбір адам мен кіммін? Не ... ... Кім бола ... ... болу үшін не істей аламын? деген сүрақтарға жауап береді. образы адамның өмірлік тәжірбиесі арқылы ... ... ... ... ... да, ... қалыптасады.
Адамның негізгі қажеттілігі-өзін жүзеге асыру (самоактуализация ) өзіндік жетілуге талпыну мен өзіндік ой болып табылады. Гуманистік ... ... ... ... ... өзін жүзеге асырудың барлық бағытымен байланысты болады. А.Маслоу өзін жүзеге асыру сипаттарына ақиқатты белсенді қабылдауы мен оған ... ... ... өзін және ... ... қандай болғанына қарай, дәл сол түрғысында қабылдауды және т.б. белгілерге қатысты ... ... ... Өзін ... ... адам ... бір ... шұғылданады, оны беріліп атқарады және олар мойындауды қажет етеді деп сипаттайды. Олар үнемі таңдауды және шешуші қадам жасаушылар, олар ... алда ... және ... ... ... өз ... ... алады.
Ресей психологтарының ішінен тұлға психологиясын анықтауда Л.С.Выготский, А.Н.Леонтьев, Л.И.Божовичті айтуға болады.
Л.И.Божович - мектепке дейінгі балалардың сәбилік шағы мен ... шақ ... ... дамуын зерттейді. Ішкі қасиеті мен адам ерекшелігін, негізіі тұлға түсініктеріне сипаттама береді. ... ... ... ішкі ... деп ... ... ... көрсетеді.
А.Н.Леонтьев - тұлға құрылымы мен дамуы тұжырымдамасын ... Ол ... баса мән ... және ... ... ... ... құрылымдық-динамикалыққа жатады.
Тұлға теориясын жасауда американ психологі Э.Эриксон ... ... орны бар. Ол ... ... мен ... эпигенетикалық принципке сүйене отырып түсіндіреді және өмір сүру барысында болатын ... ... 8 ... ... ... ... өмір сүру ... болатын сену, не сенбеу.
2. 2-3 жас арасында болатын күмән мен үят.
3. 3-6 жас аралығында белсенділік пен оған қатысты болатын кінәләну.
4. ... ... және оған ... ... ... болмаушылық.
5. 12-18 жас аралығындағы болатын тұлғаның өзін - өзі белгілеуі мен жеке дара даралануындағы топтамалар мен дау-дамайлар.
6. 20 жас ... өз ... мен ... ... мен оған ... ... 30-60 жас ... жас ұрпақ қамқорлыққа өзін-өзі жегуі.
8. 60 жас және одан жоғары ... ... ... ... мен ... ... имплицитті теориясы - белгілі бір адамның даралық өмір тәжірибесіндегі тұрақты қалыптасқан, типтік жағдайлардағы сыртқы белгілердің негізінде бір-бірімен адамдардың ... мен ... ... ... түсінігін белгілейтін ғылыми, әлеуметтік-психологиялық ұғым. Тұлғаның имплицитті теориясы -- адамдар туралы мағлұматтар жеткіліксіз болған жағдайда, олардың сыртқы пішіні, қылығы және ... ... ... ... ... ... пікірлер туралы теория.
Пайдаланылған әдебиеттер:
* : Ұлттық энцклопедия / Бас ... Ә. ... - ... Бас редакциясы, 1998
* Биекенов К., Садырова М. Әлеуметтанудың түсіндірме сөздігі. -- ... ... 2007. -- 344 бет.
* ... ... ... ... түсіндірме сөздігі. -- Алматы: "Сөздік-Словарь", 2006. - 384 бет. I

Пән: Социология, Демография
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Тұлға туралы теориялар жайлы мәлімет5 бет
"Қабылдау бөлімі" бағдарламасы63 бет
Delphi және мәліметтер қоры100 бет
Delphi және мәліметтер қоры сервері31 бет
Delphi және мәліметтер қоры сервері. мәліметтерге ado арқылы қатынау26 бет
Delphi ортасы туралы түсінігі51 бет
Delphi ортасында мәліметтер қорымен жұмыс39 бет
Delphi программалау ортасы және мәліметтер қоры34 бет
Delphi-де мәліметтер қорымен байланысты ұйымдастыру55 бет
Delphi7 объектілі бағытталған программалау ортасы34 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь