Адамның дербес психологиялық қалыптастырудағы тұқымқуалау мен орта факторлары жайлы

Жеке тұлға
Адам
Жеке тұлғаның дамуы
Тұлға
Тұқым қуалаушылық
Әлеуметтік орта
Тәрбие
Пайдаланған әдебиеттер
Психологияда «жеке тұлға» деген ұғымның әр түрлі түсіндірмелері бар, бірақ олардың көбісі мына түсінікке келіп тіреледі: жеке тұлға дегеніміз әлеуметтік қатынастар мен саналы іс-әрекеттің субъектісі ретіндегі индивид. Жеке тұлғаның ең басты белгісі — оның әлеуметтік мәнінің болуы және оның әлеуметтік функцияларды (қызметтерді) (болмысқа, адамдарға, өзіне, еңбекке, жалпы қоғамға қатысты) атқаруы. Жеке тұлға, сондай-ақ, психологиялық дамудың белгілі бір деңгейіне ие (темперамент, мінез-құлық, қабілеттілік, ақыл-ой дамуының денгейі, қажеттіліктер, мақсат-мүдделер).
Жеке тұлға — бұл интегративті жүйе, әлдебір ыдырамайтын тұтастық. Алайда, жеке тұлғаны зерттеумен айналысатын ғалымдар бұл тұтастықтың «өзегі» бар деп мойындайды, олар оны «Мен -жүйе» немесе жай ғана «Мен» деп белгілейді. Жоғарыда келтірілген жеке тұлға туралы түсінік жалпылама ұғым болып табылады.
Жеке тұлғаның ең маңызды белгілері — оның саналылығы, жауапкершілігі, бостандығы, қадір-қасиеті, даралығы. Жеке тұлғаның маңыздылығы оның қасиеттері мен іс-әрекеттерінде қоғамдық прогрестің тенденцияларыньщ, әлеуметтік белгілер мен қасиеттердің айқын және өзіне тән ерекшелігінің көрініс табуы, оның іс-әрекетіндегі шығармашылық қасиетінің деңгейі арқылы анықталады. Бұл орайда «адам», «жеке тұлға» деген ұғымдардың қатары «даралық» деген ұғыммен толықтырылуы қажет.
1. Исмагулова, А.Б. Генетика: пәнінің оқу - әдістемелік кешені (ПОӘК) / А.Б Семей, 2008.
2. Мещеряков Б., Зинченко В. Большой психологический словарь,2009г
3. Мұқамбетжанов, К.К. Генетика: оқулық / К.К. Мұқамбетжанов.- Алматы: Респ. баспа кабинеті, 1994ж
4. Маккьюсик В. Генетика человека. М., Мир, 1967.
5. Маклаков, А.Г. Общая психология: учебник для вузов / А.Г. Маклаков.- М.; СПб; Н.Новгород: Питер, 2007
6. Андреева, Т.В. Психология семьи: учеб.пособ. / Т.В. Андреева.- СПб: Речь, 2007
        
        Қазақстан Республикасының  Білім  және  Ғылым  ... ... ... ...  ... ... психологиялық қалыптастырудағы тұқымқуалау мен орта факторлары.
Тексерген:Абдуллина.Г.К
Орындаған:Алемова.А.Т
Тобы:Пх-415
Семей 2015
Психологияда деген ұғымның әр ... ... бар, ... ... ... мына ... ... тіреледі: жеке тұлға дегеніміз әлеуметтік қатынастар мен саналы іс-әрекеттің субъектісі ретіндегі индивид. Жеке тұлғаның ең басты ... -- оның ... ... ... және оның ... ... (қызметтерді) (болмысқа, адамдарға, өзіне, еңбекке, жалпы қоғамға қатысты) атқаруы. Жеке тұлға, сондай-ақ, психологиялық дамудың белгілі бір деңгейіне ие ... ... ... ақыл-ой дамуының денгейі, қажеттіліктер, мақсат-мүдделер). Жеке тұлға -- бұл ... ... ... ... ... Алайда, жеке тұлғаны зерттеумен айналысатын ғалымдар бұл тұтастықтың бар деп мойындайды, олар оны немесе жай ғана деп ... ... ... жеке тұлға туралы түсінік жалпылама ұғым болып табылады.Жеке тұлғаның ең маңызды белгілері -- оның саналылығы, жауапкершілігі, бостандығы, ... ... Жеке ... ... оның ... мен ... ... прогрестің тенденцияларыньщ, әлеуметтік белгілер мен қасиеттердің айқын және өзіне тән ерекшелігінің көрініс табуы, оның ... ... ... ... ... анықталады. Бұл орайда , деген ұғымдардың қатары ... ... ... ... -- ... тән ... құрылысы бар тіршілік иесі, сондықтан табиғат заңдары оның дамуына да әсер етеді. Қоршаған ортаға бейімделіп, өз тіршілігі үшін дайын ... ... ... қарағанда, адам өзіне керектіні өз қолымен жасайды. Адам табиғатының өзгеруі адам өмірінің әлеуметтік жағдайларының әсерінен ... ... ... тек ... жағынан ғана емес, сонымен қатар тарихи дамуы нәтижесінде де пайда болады. адамның қоғамдық тәжірибеге ие болуы нәтижесінде орын ... ... ... ... ... өзара байланысты биологиялық және әлеуметтік бағыттар әсер ететіндігі байқалады. Адам биологиялық тіршілік иесі болып ... ... өз ... барысында ғана ол әлеуметтік тіршілік иесіне айналады.
Даралық бір адамның басқа бір адамнан, бір тұлғаның басқа бір тұлғадан айырмашылығын, оның ешкімге ... ... тән ... бар ... ... ... ... адамның мінезі мен темпераментінің ерекше белгілері (мысалы, салмақты-жігерлі және мақсатты адам), шығармашылық ... мен ... ... ... ерекшеленеді. Осылайша, мұғалімнің даралығы оның терең білімдарлығы, педагогикалық ... ... ... ... ... ... ... шығармашылық ниеті, т.б. арқылы көрінеді. ұғымы бір адамды басқа бір адамнан, бір тұлғаны басқа бір тұлғадан ажыратып, оған өзіне тән ... пен ... ... ... ерекшеліктерден тұрады.Адам қасиетін түсіндіретін тағы бір ұғым -- . Бұл сөз латын тілінен ... және оның ... ... -. Ұғым ... бұл сөз ... ... еш қасиеттері ескерілмеген бір өкілін білдіреді. Бұл орайда әрбір адам индивид болып табылады. ұғымы мен онымен ... бір ... ... ... мәні осында.Адамның жеке қасиеттері өмір жолында дамып, қалыптасқандықтан жеке тұлғаның мен ұғымдарының ... ашу ... үшін ... мәселе болып табы ... ... ... ... ең ... оның ... мен сапасындағы сандық өзгерістер процесі. Адам дүниеге келгеннен соң дене жағьшан үлкейеді, яғни оның ... дене ... мен нерв ... ... Оның тілі ... ... қоры ... Бала көптеген әлеуметтік-тұрмыстық және моральдық біліктерге, еңбек дағдылары мен әдеттерге ие болады. Алайда, ... жеке ... ... ... ең ... -- ... ... жатқан сапалық өзгерістер (танымдық, сезім, моральдық-жігерлілік т.б.). Мінез-құлықтың реактивті формалары белсенді түрде қалыптасып келе жатқан іс-әрекеттілікке айналады, дербестік пен өз ... ... алу ... ... Осы және ... да ... адамның жеке тұлға ретінде даму процесін сипатгайды.
Адамдардық қоршаған ортадағы құбылыстарды түсініп ... да әр ... Ол әр ... жеке ... тән ... ... биологиялың ерекшеліктеріне байланысты. Жеке тұлғаның ой-санасының, білім көлемінің толысуына байланысты оның өмірге көзқарасы, белгілі құбылыстарға баға беруінде де ... ... ... ... отыруы заңды құбылыс. Жеке ... тән ... - ... ес, ... ... өзінің сана-сезім өлшемімен қарап бағалауға бейім тұруы. Сондықтан ... ... білу - ... жеке ... ... ... ... Жеке тұлғаның еске сақтауы өзге адамдардық тәжірибесін жинақтауға да негізделеді. Әрбір ... ... ... ... ... ... көргенін өз ойына тоңып, содан сабақ алу арқылы да өзінің іс-әрекетін, мінез-құлқын, сана-сезімін байытады.Басқалардың ... ... ... оны ... ... қасиетіне айналдыру өмір заңы. Тұлға -- жеке адамның мақсатының орындалуы, ... іске ... өзі ... ... еркін іске асыруға дайындығы және оны іске асыруының нәтижесі. Ерік-жігер механизмі ... - ... ... тән ... іске ... Адам ойына келген іс-әрекетті іске асыруда ерікке жол береді. Бірақ адам бір нерсені ... ... ... ... ... ... оны іске ... жөн бе, басқалар оған қалай қарар екен? -деген ойға ... ... іске ... ақыл мен ... ... ... адамдар бір іс-әрекетті іске асырарда өте байыппен қарап, осының нәтижесі қалай болар екен деп "мың ойланып, жүз толғанып" іске кіріседі, ал ... ... ... ... ... іске ... ... опық жеп жатады. Осының бәрі адамның ерік-жігер күшінің ... ... ... даму және ... ... осы ... дейін әр түрлі пікірлер мен теориялар орын алып келеді. Атақты грек философтары Платон және Аристотель адамның дамуын, алдын-ала тағдыр ... ... ... табиғатынан деп дәлелдеді.
Жеке тұлғаның дамуына әсер етуші факторлар
Тәрбие
Орта
Тұқымқуалаушылық қасиеті
.
Әлеуметтік
Табиғи
Жалпы адамзаттық
Жеке даралық
1) ... ... - ... ... ... ... ... сыртқы пішіні, шашы, көзінің түсі, терісінің пигменті, бет келбеті, жүрісі, өзін ұстау қалпы, ... ... ... ... ... тембрі, т.б. тұқым қуалау беріледі.
Қазіргі уақытқа дейін психиканың ... ... ... мен ... орта мен ... ... ... отырып, дифференционалды психология бұл түсніктерді нақтылап жатыр. Тұқымқуалаушылық кең ... ... ... бұл тек ... - ... әсер ететін қарапайым жеке белгілер емес, ( мысалы, ұзақ уақытқа дейін ... ... ... қасиеті), сонымен қатар мінез - құлық ... туа ... мен ... ... ... территорияльді мінез - құлық және т.б) саны ... ... ... әлеуметтік мінез - құлық бағдарламасын социоэтология зерттейді. Бағдарламалар бұл жағдайда даму троекториясы асып түсетіндіктен белгілер ортасының әсерінен бір - ... ... ... Бағдарлама өзіне уақыты мен критикалық нүктелердің жүйелілігін қосады.
Орта түсінігі де ... Бұл жай ғана ... ... өмір ... -- ауа мен тамақтан бастап, жолдастарымен қарым қатнастарының дамып, қалыптасуымен аяқталаталып, жауап қайтаратын өзгертуші стимулдар қатары ... бұл адам мен ... ... ... ... М. ... ортаның келесі белгілерін көрсетті:
. Брофенбреннердің атты кітабында экологиялық ортаны төрт концентративті құрлымынан ... ... ... ... ... мен ... іс- ... құрлымы болып табылады, яғни екі егіздерге қолданылады, біз ортаның дамуының ... ... ... ... ... ... ... түрлі күтулер қолданылады, өйтекні олардың біреуі қолданылмастан ересегіне белгіленеді, ал басқасы - ... ... ... - бір ... ... ... ... құрлымы. (жанұя мен жұмыс, үй және құрдастар тобы). Егер ... мен ... бір ... ... ... үйге ... әкелуге рұқсат беріп, ал ағасына рұқсат бермесе, онда екеуінің ... ... ... бір - ... ... психиканың индивидуалды айырмашылығын зерттегенде біріншіден, және , екіншіден, және , ... және ... ... ... ... ... ... факт блоып табылатынын есте сақтау керек.
Орта өзгеретіндіктен, адамның туа біткен ... - ... ... да әр ... ... өзгереді. Адам психикасының өмір барысында дараланатыны көрініп тұр. Сонымен қатар онда ортаның әсерінің тұрақтылыққа қатысты ... ... және ... ... ... Оған қоса психогенетикалық әдістерді қолдану ортаның әр адамға жалпы және ажырататын тұқымқуалаушылық үлесін анықтауға мүмкіндік береді. Жалпылықты, ... және ... ... ... әдетте индивид, тұлға, индивидуалдылық терминдерін қолданады.
, , , мағыналары ... өте ... ... олардың бір-бірінен айырмашылықтары бар. Қоршаған орта - ағзаларды ... және ... ... ... тікелей немесе жанама әсер ететіндер. Жердегі ағзалардың тіршілігін қамтамасыз ететін әртүрлі орталар бар. Біздің ... ... төрт ... ортасы: су, жер, ауа, топырақ және тірі ағза денесі болып бөлінеді.
Қоршаған орта ... ... ... ... байланыста болатын сыртқы ортамен бірдей орта. Қоршаған табиғи ортаға табиғат обьектілері - жер, ... ауа, су, ... және ... да өсімдіктер, жануарлар әлемі, табиғи ресурстар, табиғи кешендер (қорықтар,заказниктер, ұлттық ... ... ... ... жатады. Табиғи ортада жүретін процестерге қозғаушы күш ретінде ықпалын тигізетін күштерді немесе жағдайларды фактор деп ... ... ... ... көптеген факторлардың ықпалына ұшырап отырады.
Әлеуметтік орта - адамдар тартылған қоғамдық ... ... ... ... ... ... тіршілік етуі, дамуы және іс-әрекеттерініңқоғамдық (материалдың және рухани) жағдайларын қамтитын адамның қоршаған әлеуметтік әлемі (социум).
Тәрбие -- жеке тұлғаның ... ... ... ... ... ... орта және тәрбие жеке тұлғаның дамуы мен қалыптасуының негізгі объективті факторлары болып табылады. Бұл ... ... ... ... ... ... қатар тұлғалық гендік қордыда қамтиды. Іс-әрекеттің кез-келген түріне деген анатомиялық-физиологиялық нышандар жеке тұлғаның дамуы мең қалыптасуында ерекше рөл атқарады.(мысалы, есту ... ... ... ... ... т.б.). Олар ... қабілеттілігі, дарындылығы және дарыны дамуының алғышарттары болып табылады. Кейбір жағдайларда бұл нышандар өте ерте ... ... және ... ... ... ... ... кешірек, ал енді бірде, ер жеткен кезде ғана көрініс бере бастайды.
Ортаның адамның дамуына әсерін қарастыра отырып, философиялық және ... ... ... ... жеке ... боп қалыптасуы үшін, сөйлеу, ойлау, тік жүру секілді адамға ғана тән нышандар дамуы үшін адами қоғам, әлеуметгік орта қажет дейді. Сәби ... ... ... тап болған балалар туралы оқиғалар олардың бойында осы адами нышандардың дамымағаны дәлел бола алады, ол қасиеттердің қалыптасуына ... ... ... ... ... олар адамдармен қарым-қатынас жасаудың ең қарапайым формаларын үлкен қиыншылықпен ... ... сай ... ... ... қабылдай алмады.
Тәрбие -- бұл тұлғаның қалыптасуына мақсатты ... ... ... ... ... туа ... ... түзетеді және микро-ортаны өзгертеді.. Барлық балалар тәрбиелік-білім беру мекемелерінен өтеді,ол мекемелер педагогикалық процесті сауатты құрастырып, оқушылардың жан-жақты іс-әрекетін ... ... ... ол жеке тұлғаның дамуының шешуші шарты болып табылады.Тәрбие жеке тұлғаның тәрбиелілігі нәтижесінің белгілі бір эталонының болуын талап етеді. ... мен ... ... ... ... білім, білік, дағдылардьщ белгілі бір жиынтығымен қарулануын, оның қоғамөмірі мен еңбегіне дайындығын, осы қоғамдағы нормалар мен ... ... ... ... қарым-қатынасын, оның әлеуметтік институттармен ара қатынасын алдын-ала болжайды Тек тәрбие ғана жеке тұлғаның дамуының әлеуметтік бағдарламасын ... ... оның ... мен ... ... ... ... оның мақсаттылығынан басқа ерекше өзгешеліктерінің бірі оның осы бір әлеуметтік ... ... үшін ... арнайы дайындаған адамдары арқылы жүзеге асырылуы. Педагогиканың ұлы классигі К. Д. Ушинский жеке тұлғаның қалыптасуындағы тәрбиешінің ерекше орны ... ... ... . ... жеке тұлғаның дамуы мен қалыптасуының жемісті болуының шарты тарихи анықталған және әрдайым өзгеріп отыратын үш фактор: тума қасиеттері, орта және ... ... ... тұлғаның қалыптасуында тәрбиеге шешуші мән бере отырып, ... ... ... ... отырған мақсатты тәрбие мен баланың дамуының ара қатынасының мәнін дұрыс түсіне білу керек.
Жалпы осы тақырыпты қорыта келе, менің ... жеке ... ... , ... жағынан дамуымен қатар ең бірінші кезекте тікелей сол адамның ... ... деп ... ол ... ... ... қалай қарым-қатынас жасайтыны,өмірдің әр түрлі жақсы ,жаман болатын жағдайларына байланысты , және де ... ... ... ... ... ... алып отыратын болса, сонда ғана ол жеке тұлға яғни,(индивид) ... ... ... өз орнын табады деген ойдамын.Әрине,айтып кеткен тұқымқуалаушылық ,тәрбие, қоршаған орта сияқты факторлардың да адамның жеке дамуына маңызы өте ... ... біз ... осы ... жеке тұлғаның дамуына , психологиялық қалыптасуына байланысты ... ... ... оның жетік меңгеретін болсақ, біз болашақта сол адамның жеке тұлға ретінде қалыптасуына көмегіміз тиеді деген ойдамын!
Пайдаланған әдебиеттер:
* Исмагулова, А.Б. ... ... оқу - ... кешені (ПОӘК) / А.Б Семей, 2008.
* Мещеряков Б., Зинченко В. Большой психологический словарь,2009г
* ... К.К. ... ... / К.К. ... Алматы: Респ. баспа кабинеті, 1994ж
* Маккьюсик В. Генетика человека. М., Мир, 1967.
* Маклаков, А.Г. Общая психология: учебник для ... / А.Г. ... М.; СПб; ... ... ... Андреева, Т.В. Психология семьи: учеб.пособ. / Т.В. Андреева.- СПб: Речь, ... ... ... https://sites.google.com/

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Адамның дербес психологиялық қалыптастырудағы тұқымқуалау мен орта факторлары6 бет
Адамның дербес психологиялық қалыптастырудағы тұқымқуалау мен орта факторлары туралы ақпарат9 бет
Интеллектіні психогенетикалық зерттеу13 бет
« ОХ Заречное » шарттарында аналық ұядан алынған қара –ала тұқымдарының өнімділік сапасының салыстырмалы көрсеткіштері53 бет
Жастарды отбасылық өмірге дайындаудың физиологиялық және генетикалық негіздері.48 бет
Жеке тұлғаның дамуы, тәрбиесі және қалыптасуында іс - әрекеттің және қарым қатынастың алатын орны38 бет
Халық шаруашылық маңызы, өсірілетін аудандары, өнімділігі, сорттары17 бет
Экологиялық генетика және фармакогенетика негіздері6 бет
Механикалық тербелістердің дифференциалдық теңдеулері28 бет
Халықаралық дербес құқық түсінігі13 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь