Тұрақты, тұрақсыз биоценоз

I Кіріспе
II Негізгі бөлім
1)Биоценоз
2)Биоценоз мүшелері
3)Тура және жанама биоценоз
4)Тұрақты биоценоз
5)Тұрақсыз биоценоз
III Қорытынды
IV Пайдаланылған әдебиеттер
Биоценоз – бiрлесе тiршiлiк ететiн түрлердiң күрделi табиғи жиынтығы (“биос” - өмiр, “ценос” – бiрлестiк). Тоған биоценозы. Табиғатта биоценоздар әртүрлi масштабта болады. Бұл, мысалы, ағашты, шалғындықты, тоғанды, батпақты, орманды бұзатын мүктер биоценозы. Қолдан жасалған биоценоздар бар – аквариум, террариум, жылыжай, ол жерлерде белгiлi абиотиканың жағдайлар жиынтығына бейiмделген бiрлесе тiршiлiк ететiн түрлер бар және олар бiр-бiрiмен байланыса отырып, тiршiлiгiн сақтайды. Табиғаттағы майда биоценоздар үлкен биоценоздың бөлiгi болып табылады, мысалы, орман шалғынындағы барлық мекенетушiлер немесе құлаған ағаштың дiңiн мекендеушiлер – орман жалпы биоценозының бөлiгi, жағалаудағы және су түбiндегi биоценоздар – жалпы көл немесе өзен бiрлестiгiнiң бөлiгi. Биоценоздар - әртүрлi организмiнде кездейсоқ жиынтығы емес. Ұқсас табиғи жағдайда және фауна мен флораның жақын құрамы бойынша, ұқсас, заңды қайталанатын биоценоздар түзiледi. Бiз кеңжапырақты орман белдеуiнде және ағашын үйеңкi ағашын, өсiмдiк арасында – және басқа белгiлi өсiмдiк түрлерiн, жануарлар арасында – тиiн, жабайы шошқа, сарымойын тышқан, кездестiруге болады.
1. Ә.Т.Қанаев, З.Қ.Қанаева, Экология Оқу құралы, Алматы «Қазақ университеті» 2008
2. Ж.Ж.Жатқанбаев, Экология негіздері, Алматы, 2004
3. А.Т. Қуатбаев Жалпы экология: Оқулық / Алматы : Дәуір, 2012. - 376 б. - (МВА)
4. Ұ.Б.Асқарова, Экология және қоршаған ортаны қорғау, Алматы, 2007
        
        Қазақстан Республикасының білім және ғылым менистрлігі Ш.Есенов
атындағы
Каспий мемлекеттік технологиялар инженеринг
университет
«Мұнай және газ ... және ... ... ... ... ... ... доц.Нурбаева Ф.Қ
Орындаған: Э-15-1 тобының студенттері: Жаукеева Ж.
Жарылғасова Г.
Сатқанова А.
Ақтау 2016
Жоспар:
I Кіріспе
II Негізгі ... ... және ... ... ... ... ... Пайдаланылған әдебиеттер
 
Биоценоз
        Биоценоз – бiрлесе ... ... ... ... табиғи
жиынтығы (“биос” - өмiр, “ценос” – бiрлестiк).  Тоған биоценозы. Табиғатта
биоценоздар әртүрлi масштабта болады. Бұл, ... ... ... ... ... бұзатын мүктер биоценозы. ... ... бар – ... ... ... ол ... белгiлi
абиотиканың жағдайлар жиынтығына бейiмделген бiрлесе тiршiлiк ететiн ... және олар ... ... ... ... ... ... биоценоздар үлкен биоценоздың бөлiгi болып табылады,
мысалы, ... ... ... ... ... құлаған ағаштың
дiңiн мекендеушiлер – орман жалпы биоценозының бөлiгi, жағалаудағы және ... ...... көл ... өзен ... ... - ... организмiнде кездейсоқ жиынтығы емес. Ұқсас табиғи
жағдайда және ... мен ... ... құрамы бойынша, ұқсас, заңды
қайталанатын биоценоздар түзiледi. Бiз кеңжапырақты орман ... ... ... ... өсiмдiк арасында – және басқа белгiлi ... ... ... – тиiн, ... шошқа, сарымойын тышқан,
кездестiруге болады. Шыршалы орманда – ... ... ... кейбiр бөлiгi
басқа бiрлестiкпен бiрдей, ал басқа бөлiгi – тек сол ... ғана ... ... ... түрi табиғат тек организмдер және түрлер емес,
сонымен бiрге әртүрлi биоценоздардан тұрады. ... ... ... ... ... ... секiлдi, тiршiлiктiң организмнен
жоғары тұрған деңгейi. Бiр биоценозда тiршiлiк ете алатын, түрлердiң жалпы
саны ... өте көп. ... ... ... өте бай. ... әлi толық сипатталмаған. Тропикалық орманның бiр кв.
километрiнде ... жүз ... ... ... ... бар,
микроорганизм мен саңырауқұлақтарды есептемегенде. Бiрақ, тiптi ... ... ... ... ... ... ... тау басында,
мыңдаған түрлер бiрлесiп тiршiлiк етедi. 
        Биоценоз мүшелерi
Биоценоз мүшелерi тура немесе жанама ... ... ... ... ... ... бiрлесе отырып сандарын шектейдi. Түрлер
эволюция барысында бiрлесе тiршiлiк етуге бейiмделген. Биоценозда ... және ... ... ... ... Кез – ... ... – түрлер арасындағы байланыстар ... ... ... ... жүйе ... iшкi құрылымы күрделi.
         Биоценоздың түрлiк құрылымы. Биоценозға кiретiн түрлер саны
жағынан бiрдей ... ... саны өте көп, ... саны аз,
үшiншiсi – тiптi сирек. Биоценоздағы саны көп түрi доминантты немесе басым
түр деп ... ... ... ... ... ... шыршаның саны
басым, жер үстi өсiмдiктер iшiнде – қара ... ... мүк, ... ... ал ... ... кемiргiштер iшiнде – сары тышқан өте көп.
         Саны көп түрлер биоценоздың негiзгi ядросын құрайды. Кейбiр түрлер
саны кейде ғана ... кей ... саны көп ... ... ... ... ... Биоценоздарда сирек немесе саны аз түрлер
алуан ... Егер саны ... ... бейнелейтiн, график түзсек,
көптеген биоценоздар сирек түрлер ... ... Бұл ... ... ... көп, ал көп санды түрлер – аз ... ... ... ... ... ... ... 1  ауданда бiр түрдiң
бiрнеше ағашын табу өте қиын.
         Биоценозда көп ... аз ... ... ... ... ... – түрлер бiрлестiктегi негiзгi байланысты ... Олар ... ... мен ... ... ... Саны көп ... бөлiгi –
басқалардың тiршiлiк жағдайына қатты әсер ететiн, ... орта ... ... ... ... ... ... микроклимат, жағдай
мозайкасын – ... ... ... ағамының жағдайына көптеген жербетi
шөптерiнiң өмiрi немесе ... ... ... ... ... өмiрi ... Саны аз түрлер бiрлестiк қорын түзедi. Белгiлi жағдайда олар көбею
мүмкiншiлiгiн iске асырмайды, бiрақ өзгерген ... ... ... кiре ... ... олардың орнын басады. Орман түрлерiнiң арасында
қоршаған орта жағдайынан қалыпты нормадан ауытқуы қолайлы ... ... де ... ... ... ... ... әртүрлi табиғи ауытқулар
мен басқа да сыртқы түрлер саны iшiнде қалыпты антропогендi ... ... ... жағынан қатынасы биоценоздың түрлiк құрылымын
түзедi. Әр биоценоздың өз заңдылығы болады.
         Түрлердiң кеңестiкте ... ... ... ... ... тән. Бұл ... ... өсiмдiктер түзедi. Өсiмдiктер
биоценозда қабат түзедi, өсу түрi мен ... ... ... – соң бiрiн орналастырады. Қалыпты климаттағы
ормандарда өсiмдiктiң 5-6 қабаты болады.
         ... да ... ... ... тiршiлiк етедi,
бiрақ қозғалуына байланысты бiрнеше қабатта тiршiлiк ете алады.
         Тиiндер, мысалы, ұясын ағаштарда салып, сол жерде баласын ... ... ... жемiстердi жерде ... ... ... үшiн ... өсiмдiк бiрқалыпты немесе
мозайкалы таралу өте маңызды. Орманның өсiмдiк, құс ... ... ... бiртектi шалғындарға қарағанда бай. Бұл құбылыс түрдiң алуан
түр қалпына ... ... деп ... және ... ... ... басқа да
жасанды ормандар жасауда қолданылады.
         Түрдiң экологиялық қуысы. Бiр биоценозда түрлер тек экологиялық
талаптары ... және ... ... ... ... ... тiршiлiк ете алады. Сонымен, әрбiр түр ресурстарды әрқалай
пайдаланып, басқа ... ... ... ие болады.
         Биоценоз құрамындағы түрдiң алатын орны, оның экологиялық қуысы
деп аталады. Түрдiң ... ... оның ... ... ... шегiн және басқа түрлермен байланысын, немесе ... және ... ... ... ... ... ететiн түрлердiң экологиялық қуыстары бiр –
бiрiмен ... ... ... ... ... бiр-бiрiмен сәйкес
келмейдi, өйткенi бәсекелестiк болмау заңы iске асып, бiр түр екiншi түрдi
биоценоздан ығыстырады.
         Биоценоздардың ... ... ... қарсы тұрып, өзінің
құрамын, тіршілігін сақтап қалу қасиеті. ... ... ... ... ... ... бола алады.Биоценозда популяция
iшiндегi өзгерiстер оның тұрақтылығымен ... ... ... егер
бiр бәсекелесушi түр екiншiсiн ығыстырса, биоценозда айтарлықтай өзгерiстер
болмайды, әсiресе егер бұл түр саны көп ... ... ... ... ... түр ... алуы мүмкiн.
         Мысалы, сiбiрдiң шыршалы ормандарында тiршiлiк ететiн бұлғын –
көпқоректi жыртқыш, ол ... ... ... ... ... ... қоректенедi, қорегiн жерден, ағаш басынан iздейдi.
Солтүстiк европалық ормандардағы ... ... да ... ... ... ... ... бұлғындар тiршiлiк етсе орман биоценозы өзiнiң негiзгi
қасиеттерiн сақтайды. Саны аз ... ... ... бөлiгi және
популяциялар жиi аманқалу биоценоз жағынан шегiнде ... ... ... ... ... ең ... ... жойылады.
         Сирек немесе саны аз түрлердi жоғалту белгiлi уақытқа дейiн
негiзгi ... ... ... Мысалы, шыршалы орман үлкен
қала маңында ұзақ сақталады және ... ... ... ... және ... жиналуына қарамастан жаңарып отырады және ол жердегi
өсiмдiктiң, құстардың, жәндiктердiң көптеген ... ... ... ... ... ал ... бiртiндеп әлсiрей бередi.
Әлсiреген, кедейленген орман ... ... ... ... ... ... ... мүмкiн. Мысалы, топырақ құрамының бұзылуына
байланысты ... түсе ... ... минералды қоры азайып, олар
әлсiрейдi, жаппай зиянкестердiң әсерiне ұшырап, өледi.
         Биоценоз құрамынан негiзгi орта түзушi түрлердiң шығып қалуы ... ... ... ... ауысуына әкеп соқтырады. Мұндай
өзгерiстердi табиғатта адам ... ол ... ... ... мен
шалғындықтарда мал бағыды, су қоймаларынан балықты аулайды. Бұрын тұрақты
бiрлестiктердiң кенеттен бұзылуы – ... iшкi ... ... ... жүйенiң қасиетi. Бұл заңдылықтарды жасанды бiрлестiктер
жасау немесе ... ... ... ұстап тұру үшiн өте қажет.
Далаларды, ... ... ... ... ... ... ... тiршiлiк ететiн түрлердi таңдай отырып, бiрлестiктiң күрделi
түрлiк ... ... ... жасауға ұмтылады, ... ... үшiн саны аз ... әртүрлi айналымның
популяция болып жетедi.
   
Қорытынды
“Биоценоз” атауын ... 1877 ж. ... ... Карл ... ... теңiзiнiң саяз жерiнде ұлу шаруашылығының өнiмiн қалай арттыру
керектiгiн зерттей отырып, ол ұлулар басқа ... ... ... ... түзенетiн анықтайды, олар белгiлi бiр тереңдiкке ,
тұздылыққа немесе су ... ... Бұл ... үшiн ... және ... ... ... жүредi, сондықтан олардың
өнiмiнiң шегi бар. ... ... ... ... ... ... ... немесе өсiмдiк санын арттыру керек болса, ... ... ... немесе жас дараларын қорғап, қажеттi қорек
берiп, ... ... ету ... Бұл ... жасанды көбейтуде ,
балықтар уалығындағы орман дала немсе ... ... ... ... бiз ... ... ... кездесемiз, ол жерде негiзгi
фактор адам ойының жұмысы және ... ... ... ... ... ... тек жер бетiнде емес, сонымен бiрге жер
асты қабатында ... ... ... ... әртүрлi тереңдiкте болады.
Сонымен, өсiмдiктер ресурстарды бөлiсе отырып, бәсекелестiктен аман қалады.
Топырақ жануарлары жер ... ... ... Жауын құрты iшiнде кейбiреуi 1
метр тереңдiкте ... ен ... ... ... ... ... ... кiрiп, топырақ кирендендiсiмен қоректенедi. Үшiншiлерi минералды
қабатта болмайды, өмiр бойы ормандағы түскен ... ... ... ... құрылымы мен құрамы үздiксiз өзгерiп отырады, ол
өзгерiстер жыл маусымының ауысуына байланысты. Қыста ... ... ... көшедi, ал бiржылдық өсiмдiктер тұқым қалдырғаннан кейiн
өледi. Суыққанды жануарлар тыныштық күйге түседi. ...... ... – белсендi , олардың бiр бөлiгi де ... ... ... ... Көктемнен күзге дейiн өсiмдiк жамылғысы да
өзгередi, гүлдеу ... ... ... ... ... қызметi де
микроорганизмдер белсендiлiгi де өзгередi. Бұл үздiксiз айналымға әртүрлi
жыл маусымындағы ауа-райы жағдайының өзгеруi де әсер ... Суық ... ... ... жауынды кезеңдер жеке түрлер санының артуын
тоқтатады, дұрыс айналымды бұзады. Биоценоздар үздiксiз ... ... ... ... ... ... ... тұрақтандыратын
реттеушi байланыстарға негiзделген.
         Далалар мен шөлдерде сүтқар ... ... ... ... ... ... ... 1) тұрақты жерасты мекендеушiлер; 2) жер
бетiнде ... ... ... 3) ... ... 4) тез
жүгiретiн шөпқоректiлер; 5) тез ... ... ... ашық ландшафтағы сүтқоректiлердiң бұл экологиялық
қуыстарының тiршiлiк ... ... ... ... ... ... әртүрлi түрлiк негiзде түзiледi.
         Биоценоздарды салыстыру үшiн әртүрлi әдiстер ... ... ... ...... ... ... топтың түр саны,
В – екiншi бiрлестiкте, ол С – екi бiрлестiктегi түрлер саны.
Биоценоздарды жұптасын салыстырады жүктелiк топ бойынша ... ... ... ... гүлдi өсiмдiктер тiзiмi мүктер, қыналар, құстар,
сүтқар, жәндiктер және т.б. тiзiмi. Ұқсастық ... ... ... әр ... ... ... 10 түрi болса және олардың 5-i 33 % -тi
құрайды, ал егер жалпы түр – 8 ... – онда 66 % ... ... ... ... ... Оқу құралы, Алматы «Қазақ
университеті» 2008
2. Ж.Ж.Жатқанбаев, Экология негіздері, Алматы, 2004
3. А.Т. ... ... ... ... / ... : Дәуір, 2012. - 376 б. -
(МВА)
4. Ұ.Б.Асқарова, Экология және қоршаған ортаны қорғау, Алматы, 2007

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Биоценоз2 бет
Биоценоз - тірі организмдердің тіршілік ету жағдайын3 бет
Биоценоз, биогеоценоз және экожүйелер туралы түсініктер5 бет
Биоценоздар14 бет
Биоценоздар құрылымы және экожүйедегі энергия6 бет
«Биологиялық экология»30 бет
Астық тұқымдастар27 бет
Бірлестіктер экологиясы және экожүйедегі энергия туралы мәлімет15 бет
Бірлестіктер экологиясы және экожүйедегі энергия. Табиғи қорлар және оларды тиімді пайдалану. Әлемдегі және Қазақстандағы демографиялық жағдай және азық түлік мәселесі (2014-2015 ж.). Өнеркәсіп пен ауыл шаруашылығында аз қалдықты технологиялар енгізу12 бет
Био ластану10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь