Несиелік қаблетті бағалау

Жоспар:

• Несиелік қаблетті бағалау
• Жеке тұлғаның несиелік қаблетін бағалау
• Несиелік қаблет туралы шетел тәжірибелері
• Кәсіпорынның несиелік қабілетін бағалау көрсеткіштері.
Қарыз алушының несиелік қабілетін бағалау жүйесі
Қазіргі несиелеу жүйесі қарыз алушының несиелік қабілетін аныңтау әдістеріне де негізделеді. Айта кету керек, қарыз алу-шының несиелік қабілеті — бүл коммерциялың банк балансының өтімділігін қолдау әдісі болып Несиелеу процесі белгіленген мерзімде сауданың қайтарылмай калуга себепкер болатын көптеген тәуекел факторлардың іс әрекетімен байланысты болып келеді. Сондықтан да, банк несиесінің берілуі алдын ала ықпал ететін факторларды оқып-үйрену арқылы несиелік қабілетті оқып үйренуге жагдай жасайды. Карыз алушының несиелік қабілеті — бүл карыз алушының өзінің карыздық міндеттемелері бойынша толық және уақтылы есеп айырысу кабілеті. Қарыз алушының несиелік қабілетінің оның төлем қабілетінен бір айырмашылығы — онда өткен кезеңдегі немесе қандай да бір күндегі төлемсіздікті есепке алмайды, ал жақын перспективадағы ңарызды өтеу қабілетін болжайды. Өткен уақыттардағы қарыз алушының төлем қабілетсіздігінің дәрежесі клиенттің несиелік ңабілетін бағалау барысында иек артатын ең бір формальды көрсеткіш болып табылады. Егер де қарыз алушының мерзімі өткен қарызы болып.ал балансы өтімді және меншікті капиталдың мөлшері жеткілікті болса, онда банкке өткен уақыттағы төлемдердің бір рет кешіктірілуі,клиенттің несиелік қабілетсіздігі туралы қорытынды үшін негіз болып табылмайды. Несиелік қабілеті бар клиенттер банкке, жабдықтаушыларға, бюджетке үзақ төлемсіздіктің болуын жібермейді.
Клиенттің несиелік қабілетінің деңгейі, банктің наңты қарыз алушыга беретін нақты несиесімен байланысты қарапайым (жеке) тәуекелдерінің дәрежесін көрсетеді.
Қарыз алушының қаржылық түрақтылығын объективті бағалау және несиелік операцияларға байланысты мүмкін болар тәуекелдерді есепке алу банкке несиелік ресурстарды тиімді басқаруға және пайда табуға мүмкіндік береді.
Әлемдік және отандық банктік тәжірибе қарыз алушының несиелік қабілетінің мынадай критерийлерін бөліп қарайды: қарыз алушының мінездемесі, қаражатты қарызға алу қабілеті; ағымдағы қызметі барысында қарызды өтеу үшін қажетті қаражатты табу қабілеті (қаржылың мүмкіндігі), капиталы, несиенің қамтамасыз етілуі, несиелік мәміле жасалатын жагдай,бақылау (қарыз алушының қызметінің заңдылық негізі,банк стандарты мен қадағалау үйымдарына несиенің сипатының дәл келуі).
Карыз алушының мінездемесі деп оның заңды түлға ретіндегі беделі және менеджерлерінің беделі,қарызды қайтарудағы жауапкершілігі және несиенің мақсатының банктің несиелік саясатына сай келуі түсіндіріледі.Қарыз алушының заңды түлға ретіндегі бсделі оның сол аяда үзақ уақыт ңызмет етуінен,экономикалық көрсеткіштерінің орташа салалық көрсеткіштерге сай келуінен,оның несиелік тарихынан,оның серіктестерінің (жабдыңтаушылары, сатып алушылары,несие берушілері) іскерлік әлеміндегі беделінен түрады. Менеджерлерінің беделі олардың кәсіби жарамдылығына (білімі,жүмыс тәжірибесі), моральдық сапасына, жеке қаржылық және отбасылық жағдайына, оның басқаратын қүрылымы мен банк арасындағы қарым-қатынастар нәтижесіне байланысты негізделеді.Қаражатты қарызға алу қабілеті қарыз алушының несиеге өтініш беруге,несиелік келісімшартқа қол қоюға немесе келіссөздер жүргізуге құқының болуын,яғни кәсіпорынның немесе фирманың өкілдерінде белгілі бір өкілеттіліктерінің болуын білдіреді.
Карыз алушының несиелік қабілетінің ең негізгі критерийлерінің бірі — оның қарыз өтеу үшін ағымдағы қызметінің жүргізілу барысында қаражат табу қабілеті болып табылады.
Қарыз алушының капиталы оның несиелік қабілетінің біршама маңызды критерийі болып саналады. Оны бағалауда мынадай екі шарттың маңызы зор:
1) оның жеткіліктілігі яғни Орталық банктің тарапынан
жарғылық қордың(акционерлік капиталдың)ең төменгі
мөлшеріне қойылатын талабы және қаржы левераж коэффициенті
негізінде талданады;
2) несиеленетін операцияларға меншікті капиталды жүмсау
дәрежесі, яғни ол банк пен қарыз алушының арасында тәуекелдің
        
        Жоспар:
• Несиелік қаблетті бағалау
• Жеке тұлғаның несиелік қаблетін бағалау
• Несиелік ... ... ... ... ... несиелік қабілетін бағалау көрсеткіштері.
Қарыз алушының несиелік қабілетін бағалау жүйесі
Қазіргі несиелеу ... ... ... ... ... ... де негізделеді. Айта кету керек, қарыз ... ... — бүл ... банк ... ... қолдау әдісі болып
Несиелеу процесі белгіленген мерзімде сауданың қайтарылмай ... ... ... ... ... іс ... байланысты болып
келеді. Сондықтан да, банк несиесінің берілуі алдын ала ... ... ... ... ... ... оқып үйренуге жагдай
жасайды. Карыз алушының несиелік қабілеті — бүл ... ... ... ... ... ... және уақтылы есеп айырысу кабілеті.
Қарыз алушының несиелік қабілетінің оның төлем қабілетінен бір айырмашылығы
— онда ... ... ... ... да бір ... ... есепке
алмайды, ал жақын перспективадағы ңарызды өтеу ... ... ... ... ... ... ... дәрежесі клиенттің
несиелік ңабілетін бағалау барысында иек артатын ең бір формальды көрсеткіш
болып табылады. Егер де ... ... ... өткен қарызы болып.ал
балансы өтімді және меншікті капиталдың мөлшері жеткілікті болса, онда
банкке ... ... ... бір рет ... ... туралы қорытынды үшін негіз болып табылмайды. Несиелік
қабілеті бар ... ... ... ... ... ... жібермейді.
Клиенттің несиелік қабілетінің деңгейі, банктің наңты қарыз алушыга
беретін нақты несиесімен ... ... ... ... ... алушының қаржылық түрақтылығын объективті бағалау және несиелік
операцияларға байланысты мүмкін ... ... ... алу ... ... тиімді басқаруға және пайда табуға мүмкіндік береді.
Әлемдік және отандық банктік ... ... ... несиелік
қабілетінің мынадай критерийлерін бөліп қарайды: ... ... ... қарызға алу қабілеті; ағымдағы қызметі барысында
қарызды өтеу үшін қажетті қаражатты табу ... ... ... ... қамтамасыз етілуі, несиелік ... ... ... ... ... ... ... стандарты
мен қадағалау үйымдарына несиенің сипатының дәл келуі).
Карыз алушының мінездемесі деп оның заңды түлға ... ... ... ... ... ... және ... банктің несиелік саясатына сай ... ... ... ... ... бсделі оның сол аяда үзақ уақыт ... ... ... ... ... ... несиелік тарихынан,оның серіктестерінің (жабдыңтаушылары,
сатып алушылары,несие берушілері) іскерлік әлеміндегі беделінен ... ... ... кәсіби жарамдылығына (білімі,жүмыс
тәжірибесі), моральдық сапасына, жеке қаржылық және ... ... ... ... мен банк арасындағы қарым-қатынастар нәтижесіне
байланысты негізделеді.Қаражатты қарызға алу ... ... ... ... беруге,несиелік келісімшартқа қол қоюға немесе келіссөздер
жүргізуге құқының болуын,яғни кәсіпорынның немесе фирманың ... бір ... ... ... ... несиелік қабілетінің ең негізгі критерийлерінің бірі —
оның қарыз өтеу үшін ағымдағы қызметінің жүргізілу барысында қаражат ... ... ... алушының капиталы оның несиелік қабілетінің ... ... ... ... Оны ... ... екі ... маңызы зор:
1) оның жеткіліктілігі яғни Орталық банктің тарапынан
жарғылық қордың(акционерлік капиталдың)ең төменгі
мөлшеріне қойылатын ... және ... ... ... ... несиеленетін операцияларға меншікті капиталды жүмсау
дәрежесі, яғни ол банк пен қарыз алушының арасында тәуекелдің
бөлінуін ... ... ... капитал жұмса-
лымы көбірек болса,соғұрлым қарыз алушының несиелік
тәуекеліне ықпал ететін факторларды қадағалап отыруға
мүмкіндік туады.
3) Несиенің ... ...... ... активтерінің құны және
несиелік келісімшартта көрсетілетін қарызды өтеуде екінші қосымша көздердің
(кепіл,кепілхат,кепілдеме,сақтандыру қағаздарының) болуы. Мұндағы қосымша
көздер қарыз алушының ... ... ... туу ... ... ... ... орындауына кепілдік береді. Кепілдік
сапасы, кепілхат беруші, кепілдемеші мен сақтандырушының түрақты
болуы,қарыз алушының ақшалай қаражатының ... ... ... ... жасалатын жагдайларга елдегі,аймақтағы, салалардағы
ағымдық немесе болжанған экономикалық жағдай,саяси факторлар жатады.Бұл
жагдай банктің сыртқы тәуекел ... ... ...... ... ... ескереді:қарыз алушының
қызмет етуі және ... ... ... асырылуы үшін заңды және
нормативтік негіз бар ма?Заңдардағы ... ... ... ... қарыз алушының қызметінің нәтижесіне қалай әсер ... ... ... ... және ... ... мәліметтер,банктің
несиелік саясаты туралы құжатта белгіленген банктің стандартына,сол сияқты,
несиелердің сапалылығын ... ... ... ... қаншалықты сәйкес келеді?
Аталып өткен,банк клиентінің несиелік қабілетін бағалау ... ... ... ... ... ... ... жататындар:
* іскерлік тауекелді багалау;
* менеджментті бага
* карыз алушынын к,аржылык түрак,тылыгын бамлау
* каржылык, коэффициенттерді багалау;
• акша таскынын талдау; ... ... ... ... ... ... орналасқан жеріне бару арқылы қарыз алушының жумысын кадагалап
отыру.
Отандық банктік тәжірибеде қарыз алушының несиелік қабілетін ... ... оның ... ... ... Ол ... алушының қызметін
көрсететін көрсеткіш ретінде қызмет ете отырып, ... және ... ... және ... ... ... пайданы
алу,бөлу және тиімді пайдаланумен сипатталады.)
7.2. Қарыз ... ... ... ... ... ... ... несиелік кабілетін бағалау оның ... баға ... ... ... ... баға ... клиенттің
қаржылық қүжаттары қолданылады.
Карыз алушының кәсіпорынның қаржылық жағдайы оның мынадай ... ... ... шарттарына сәйкес төлем талаптарын уақтылы қанағаттандыру;
2) несиені қайтару;
3) жүмыскерлер мен ңызметкерлерге жалақы төлеу;
4) бюджетке төлемдерді және салықтарды ... ... ... ... ... ... ... бойынша есеп айырыса алады.
Қарыз алушының несиелік қабілетін банктік талдау шектеулі және кең
көлемде жасалады.Қарыз ... ... ... ... үшін оның
тиімділігін,төлем қабілеттілігін,шаруашылық-қаржылық ... ... ... ... ... ... үсынатын көптеген
әдістемелер қолданылады.ҚР-да ҚР Үлттық банкіндегі ... ... ... ҚР Үлттық банк Директоратының
27 қыркүйек 1994 ж. мәжілісінде № 26 ... ... ... «Карыз
алушының несиелік қабілетін талдауына байланысты банктердің ... ... және ... да ... пайдаланатын әдістемелер де
біршама танымал.
Кәсіпорынның қаржы-экономикалық жағдайын ... үшін ... ... ... ... ... ... бухгалтерлік есеп
формалары қызмет етеді: «Кәсіпорын балансы» (№1 форма) ... ... ... ... туралы есебі» (№2 форма) Кәсіпорын балансына қосымша
бет (№3 форма) сондай-ақ ҚР статистикалық есеп ... ... ... ... ... көрсеткіштері туралы есебі» (№1-Ф —
мерзімді — тоқсандық формалары) және ... ... ... ... ... ... туралы есебі» (№5-з — мерзімді
— тоқсандық— жылдық формалары).
Карыз алушының несиелік қабілетін бағалауда мынадай негізгі көрсеткіштер
пайдаланылады (8-кесте);
|г.;|Көрсёткіщтер ... ... ... |
| |1 | 2 |
| ... ... ... ... агымдагы міндеттеме |
| |коэффициенті | |
|2 ... ... ... активтер — запастар ағымдағы |
| |коэффициенті ... |
|3 ... ... ... ... активтері |
|4 ... ... ... ... ... ... өнімді |
| | ... ... ... |
|5 ... ... мен ... ... негізгі құралдар айналымнан тыс |
| |айналымнан тыс ... ... |
| ... | |
|6 ... капитал рентабельдігі|Пайда меншікті капитал ... ... ... аса ... ... бұл ... байланысты көрсеткіштер.
Өтімділік деп кәсіпорынның барлық төлем түрлері бойынша өз міндеттемесін
орындай алу ... ... ... қарыз және өтімді
қаражаттар (ақшалай қаражаттар,алашаң қарыз,қорлар) көлеміне байланысты
болып ... ... ... ... ... ақшалай қаражаттарға
айналу мүмкіндігіне байланысты ... ... ... ... қарай топтастырылған міндеттемелермен
салыстыру арқылы анықталады.
Баланс активінің баптары ... ... ... ... үш ... ... ... (есеп айырысу шотындағы және
банктегі басқа да шоттардағы қаражаттар қалдығы; касса; басқа да ... ... ... ... ... ... ... қалдықтары);
жеңіл іске асатын талаптар (төлейтін мерзімі жетпеген,жөнелтілген тауарлар
және тапсырылган жүмыстар;берешектермен есеп айырысулар;өзінің жүйесіндегі
кәсіпорындардан оларға қаржылай көмек ... ... ... ... ... несиелері және кәсіпорынның арнайы қорларынан берілген
несиелер бойынша жұмысшыларымен және қызметкерлерімен есеп айырысу). Жеңіл
іске асатын талаптар ... ... ... ... ... ... ... жатпайды.
Берешектермен есеп-айырысу қүрамында үш айға дейінгі қарыздар есепке
алынбайды.Мұнда«өзінің жүйесіндегі кәсіпорындармен ... ... ... ... ... ... есеп-айырысу»бабында жақын арадағы үш
ай ішінде қайтарылатын ... ... ... іске асырылатын тауарлы-материалдық қүндылықтар(арзан бағалы тез
тозатын заттарды шегеріп тастағандағы өндірістік қорлар;аяқталмаған
өндіріс;алдағы ... ... ... ... да айналым қаражаттары)
Қарыз алушылардың салалық ерекшеліктеріне ... ... ... оңтайлы мәні 1,2 мен 1,5 ... ... 1-ден ... ... жарамайды.Өтімділік
коэффициенті қарыз алушының қарызды өтеу үшін жедел ... ... ... ... ... ... ... мәні жоғары болса,соғүрлым қарыз алушы түрақты келеді
Бірақ та алашақ қарыздың ... ... ... туралы есеп
аталған шоттардың қарыз алушының жағдайына әсер етуіне баға беруге және
сондай-ақ жүргізілген несиелік ... ... ... ... ... ... ... мынадай факторларды есепке алу
қажет:
• қызметінің көлемі (қаншалықты өндіріс және өнімді сату көлемі ... ... ... ... қоры көп ... өнеркәсіп және өндіріс саласы (өнімге сұраныс және оны сатудан түсетін
төлемдердің жылдамдығы);
* өндіріс циклінің үзақтығы (аяқталмаған өндіріс ... ... ... ... үшін қажетті уақыт (өтімді
қаражаттардың айналысы);
* жүмыстың маусымдылығы.
Өтімді ... ... ... ... ... ... агымдағы қызмет зияндары;
* өткен жылдары және төтенше оқиғалардың ... ... ... ... ... төмендетілуі;
• күрделі қаржы жұмсалымдарға иммобилизациялануы.
Өтімді қаражаттардың артық болғаны ... ... Егер ... ... ... айналым активтерінің жүмыс ... ... ... артық болу себептері: күрделі қаржы жұмсалымдарды кеңейтпейақ
пайданың жинақталуы;амортизацияланатын объектілердің ... ... ... ... ... ... қабілетін бағалау,
Қазіргі кезде екінші деңгейдегі банктердің жеке ... ... ... және ... ... жатады.
Түтыну несиесінің мынадай түрлері қолданылуда:
* автомобилдік несие;
* ұзак, мерзімде пайдаланылатын тауарлар сатып алуга берілетін несие :
тұргын үйді жөндеу ... ... ... кейінге калдырылмайтын кажеттіліктерге (оку, емделу, ... ... ... ... ... автомобильдік несие бойынша жаңа және жүрілген
автомобильдерді банк несиесі көмегімен ... ... ... ... тауарларга мыналар жатады:
• жиһаз;
• сантехника;
* аудио-видео және тұрмыстық техникалар;
* компьютер және оргтехника;
* басқа да тұтыну ... үйді ... ... ... және ... ... ... да жөндеу жұмыстарын жүргізу жатады.
Мысалға, Қазаңстан Республикасындағы жетекші банк — ... ... беру ... 12-кестеден көруге болады.
Казкоммерцбанктің тұтыну несиесінің
түрлері
мен шарттары.
|УЙ | ... ... ... |
| ... | ... ... | |
| ... | | |
| | | |алу ... |
| | | | |
|1 | | | |
|1 | | | |
| | ... ... | |
| | | ... | |
| |2 |3 |4 |5 |
| ... ... |Автомобильді бағалау |• 10 000 АҚШ |
| | ... ... 80%-на ... |долларына дейін |
| | ... | ... ... | | | |• 500 000 АҚШ |
| | | | ... ... |
| | | | ... камтамасыз ету|
| | | | ... ... |
| | | | ... ... |
| ... |Автомобиль |жүрілген шетел көлігің | |
|2 ... ...... алуда 20 /о; | |
| | |20% |• 3 ... 5 ... | |
| | | ... ... ... | |
| | | ... ... ... | |
| | | |30%; | |
| | | |• 5 ... 10 ... | |
| | | ... жүрілген шетел | |
| | | ... ... ... | |
| | | |50%; | |
| | | |• 3 ... ... | |
| | | ... ТМД | |
| | | ... ... | |
| | | ... ... — 30%; | |
| | | |• 3 ... 5 жылға | |
| | | ... ... ТМД | |
| | | ... ... | |
| | | ... ... — 50% | |
| | | | | |
| | | | | |
| | | | | |
| | | | | |
| | | | | |
| | | | | |
| | | | | |
| | | | | |
| | | | | |
| | | | | |
| | | | | |
| | | | | |
| | | |3 ... дейін | |
| | | |. | |
|3 ... |• ... | |2 ... ... |
| ... ... | | |
| | ... 5 жыл- | | |
| | |ға ... | | |
| | |тмд | | |
| | ... | | |
| | || ... | | |
| | ... 3 жыл- | | |
| | |ға ... | | |
|4 ... | АҚШ | АҚШ ... | АК.Ш ... |
| ... ... немесе|немесе теңге |немесе теңге |
| | ... | | |
|1 | | |5 |
|2 | | | |
|5 ... ушін | ... ... 1,5% (АҚШ) |Айына: 1,5% ... |1.5% ... ... және ... ... |
| | |1,7 % ... |мен) және 1,7 % |
| ... | ... |
| ... | | |
| | | | |
| ... | | |
| | | | ... ету |Сатып алатын |Егер шетел автокөліпнің|Сатып алатын |
|түрі ... ... ... 10 ... ... |
| | ... ... үй |
| | ... 5 ... | |
| | ... | |
| | | | |
| | ... | ... ... ... ... ... несиесін алуға қажетті
құжаттар тізімі мынадай:1.Қарыз алушының анкетасы.
2. Жеке куәлігі (көшірмесі).
3. СТТН (көшірмесі).
4. Соңғы 12 айға ... ... ... және басқа
табыстары туралы жұмыстан берілетін анықтама.
5. Жұмыс стажы туралы жұмыс орнынан анықтама.
6. Отбасы туралы ... (№3 ... ... тұрғандығын растайтын қүжаттар (неке туралы
куәлік,жұбайыңыздың жеке куәлігі).
8. Кепілге қоятын мүліктің құжаттары.
Келесі бір ... ... ...... ... жатқызуға болады.
Казкоммерцбанкте ипотекалық несие беру шарттары мынадай:
• Несие мөлшері:жылжымайтын мүліктің бағалау құнының 85%-на ... ... ... ... ... ... ... 15% дейін.
• Несие үшін төлем:айына: 1,3% (АҢШ долл.), 1,7%(теңгемен).
• Несие валютасы:АҚШ долл. немесе теңгемен (егер 1 жылдан аспаса)
• Несие ... ... ... Камтамасыз ету: пайдаланатын немесе сатып алатын түрғын үй.
Жеке тұлғаның төлем ... ... ... әр банкте әр түрлі
қалыптасқан.Яғни қысқаша айтқанда ... ... ... ... жоқ.
Сондықтан да ЦентрКредит банкі АҚ-ның қолданылатын әдістемесінен мысал
келтірейік.
Қарыз алушының төлем қабілетін ... үшін ... ... ... алушы жеке тұлғаның төлем қабілетін бағалау
көрсеткіштері
Көрсеткіштер атаулары
Негізгі қарыз
Төлемінің айлық мөлшері (НКАТ)
Несиенің мөлшері * ... ... / 12 ... ... бойынша төлемнің айлық мөлшері (СМАТ); Негізгі қарыз
және сыйақы мөлшерлемесі бойынша төлемнің айлық мөлшері;
| | |2 |
|4 ... ... (ТТ) ... ... — салықтың және басқа да |
| | ... |
|5 ... ... ... ... ТТ ... жобамен 35 — 45 /о-дан |
| ... ... ... тиіс) ... ... * ... ... / 12 ... деген азамат 360 000 теңге сома-сында тұтыну несиесін
36 айға, 18 % жылдық сыйақы мөлшерлемесінде сұрап отыр ... Ол ... ... — 18 000 теңге және кепілге жылжымайтын мүлік ... ... ... ... ... ... М.Е. ... қабілетін былай бағалаймыз:Сонымен қарыз ... ... ... оған ... ... ... ... кепілге қоятын затын бағалаура
арналады. Айталық ... заты ... 2 ... ... ұсын алады. Оның
нарықтың (салыстырмалы) құны 1500 000 теңге тұрады.
Банк тарапынан бағалаушы-мамандар көмегімен осы ... ... ... ... банк ... кепіл құны пәтердің бағалау құнының
70%-нан аспауға тиіс. Ол үшін мынадай ... ... тозу ...... ... X
X құны X 3% ... ... ~ 1500000 X 0,03 " 45000
теңге.
Алдағы уақытта пәтердің бағасының төмендеу тәуекелі
~ Пәтердің нарықтық құны X 15% (төмендеу коэффициенті) ~
- 1500000 х 0,15 = 225000 ... ... құны ~ ... ... құны — Пәтердің тозу
коэффициенті — Пәтердің бағасының төмендеу тәуекелі = 1500000 — 45000 ... ... ... ... құны ~ ... ... құны X 60 % = 1230000 X 0,6 ... теңге. Бұл көрсеткіш сұралатын несиенің кепілмен қамтамасыз етілу
дәрежесін сипаттайды.
Несиелік қабілетті және тәуекелді бағалаудағы
шетел тәжірибесі
Шет елде ... ... ... ... ... ... және олар туралы анықтамалар беретін арнайы фирмалар немесе
агенттіктер жұмыс жасайды. Бұл ... ... ... келісімшарт
негізінде қызмет көрсетеді. Мысалға, фирма «Дан энд Брэд форд» 3 млн жуық
АҚШ-тың, Канаданың, Данияның фирмалары ... ... ... ... және ... ... жариялайды.
Несиелер бойынша банктердің зиянға ұшырауының өсуіне біршама әсер ететін
факторларға жасалған ... ... ... ... ... мүмкіндік берді. Дүниежүзілік банктің мәліметтеріне сәйкес,
несиелер бойынша банктердің зиян ... ... ... 67% — ... ал 33%-ты ... факторлар үлесі тиеді (13-кесте)
Несиелеу барысындағы банктін, зиян шегуіне
әкелетін ... |67% ... ... |33% ... | | ... етудің |22% ... ... |12% ... | | ... ... ... оқып |21% Кредиторлық қарызды |11% ... ... ... ... ... етуі | ... бағалауы | | ... ала ... ... ... ... ... ... |
|көңіл бөлуі және операциялык | | ... ... | | ... ... ... |5% ... |4% ... | | ... ... ... зиян ... ... ... сыртқы факторлар
қатарында бірінші орында компаниялардың банкроттығының тұруы тегін емес.
Банктің кез келген қарыз алушысы ... ... ... ... ... да ... ... несиелік қабілетін талдай отырып, ... ... ... оның ... ... ... анықтап білуге
тиіс.Банкроттықтың басты себептеріне басқарудағы жетіспеушілік, ... ... ... ... ... ... ... бәсекеге төселе алмауы, өз мүмкіндіктерінің шамадан тыс көбейіп кетуі,
яғни ... ... ... ... ... ... ... жетіспеушілігі және заемдық қаражаттардың үлесінің
жоғарылығы ... ... ... ... куәландыратын белгілерге: шоттағы
айналым қаражаттарының ... ... ... ... ... ... ... созуын өтінуі (екінші рет мерзімі ұзартылғаннан
кейін несие проблемалық несиелер қатарына жатқызылады) және ... ... ... ету ... ... ... құжаттардың
дұрыстығына байланысты несиелерді мынадай тэуекел
кластарына жіктейді:
• ең ... ... бар ... ... ... ең ... ... бар несиелер;
* шектеулі тәуекелі бар несиелер; '
* ережеден шығу барысында берілген несиелер (стандарт-
ты емес несиелер).
Әр ... ... ... ... ... ... ... үлесі белгіленеді.
Несиелік тәуекелді төмендетудің ең басты тәсіліне — ... ... ... ... ... ... қаржылық жағдайын талдауда және
оның ... ... ... ... ... ... сенімділігін
бағалауда көптеген әдістер қолданылуда.
Шетелдік банктердің тәжірибесінде қарыз алушының ... ... ... ... ... ... басты шара болып табылады.
Қарыз алушыға кандидатты бағалау ... ... ... кеңінен пайдаланып келетін әдістердің біріне РАК5ЕК немесе
САМРАКІ әдістерін жатқызуға болады.
РАRSER:
Р — Реrson-потенциалды қарыз ... ... ... оның ... — Аmaount— сұрайтын несие сомасының негіздемесі;
К — ... ... ... мүмкіндігі;
S — Security— қамтамасыз ету кұралы;
Е — Ехреdіеnсу — несиенің мақсаттылығы;
К — Remaneгаtіоn — несиені беру ... үшін ... ... ...... ... беделі;
А — Abilitу — қарыз алушының бизнесін бағалау;
М — ... ... ... ... талдау;
P - - Purpous — несиенің мақсаты;
А — Аmount — ... ... ......... ... ... — Іnsurаnсе — несиелік тәуекелден сақтандыру әдісі.
Американдық банктер тәжірибесінде потенциалды қарыз
алушыларды ... ... ... ... си ... ... ... (қарыз алушының сипаты);
• сарасіtу (қаржылық мүмкіндігі);
• саsh (ақшалай қаражаты);
* соllаtегаl (қамтамасыз етуі);
* соnditions (жалпы экономикалық жағдай);
* соntrol - ... ... ... бұл оның ... ... қарызды өтеуге дайындығын білдіреді.
Қарыз алушыныц ... ... оның ... ... ... Ол оның ... мен шығыстары және олардың алдағы
уақыттардағы өзгеру перспективаларын нақты ... ... ... ... ... ... алушының алған несиені қайтаруының үш
көзі болады:
1. Накқты ақшалар тасқыны;
2. Активтерді сату;
3. Қаржыларды тарту.
Көрсетілген көздердің кез ... ... ... ... ... ... сомасын қамтамасыз ете алады. Бірақ та банктер
несиені қайтарудың негізгі көзі ... ... ... тасқынын маңызды
санайды, себебі активтерді сату қарыз алушының балансын нашарлатып жіберуі
мүмкін деп санаса, ал қосымша ... ... ... ... ретіндегі
позициясын бәсеңдетеді.

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 17 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мыс-қалайы рудаларына қатысты жинағыштар қоспаларының флотациялық қаблетін бағалау20 бет
Азаматтық құқық7 бет
АФ "Астана почтампы" "Қазпочта" ААҚ-на экономикалық сипаттама47 бет
География пәнін оқытуда ақпараттық техналогияны енгізу тәжерибием12 бет
Ересек және үлкен жастағы адамдардың дене тәрбиесі10 бет
Педагогикалық іс-әрекеттің тұлғаға бағытталуы4 бет
Химияның ұлы ғұламалары7 бет
Қазақстан Республикасы индустриялы-инновациялық даму бағдарламасы34 бет
Қазақстан Республикасы индустриялы-инновациялық саясаты36 бет
Қоғамтану54 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь