Табиғи ресурстардың классификациясы.Кейбір қоршаған ортаны ластаушы заттардың тірі организмдерге әсері

Табиғи ресурстар
Сарқылмайтын табиғи ресурстар
Сарқылатын табиғи байлықтар
Шаруашылық.экономика
Механикалық ластаушылар
Химиялық ластаушылар
Физикалық ластаушылар
Биологиялық ластаушылар
Пестицидтер
Табиғи ресурстар - адамның өз мұқтажын қамтамасыз ету және көздеген мақсатына жету үшін пайдаланатын қоршаған ортадағы заттардың, құбылыстардың, табиғи денелердің жиынтығы. Оларға ауа, күн, жел, су, жер, орман, табиғи құрылыс материалдары, пайдалы қазбалар және т.б. жатады. табиғат элементтері, жалпы бөлігі бұл табиғи жағдайлары мен қоршаған ортаға аса маңызды құрамдас комбинациясы пайдаланылған (немесе пайдаланылуы мүмкін) өнімді дамыту берілген деңгей үшін қоғам мен жұртшылықтың әр түрлі қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін күштер өндіру.
Табиғи ресурстардың бірінші белгісі - олардың түрі.Бұл белгіге сәйкес олар табиғи құбылыстар (күн энергиясы, жел, мұхиттардағы су деңгейінің көтерілуі мен судың қайтымы), өсімдіктер әлемі, жануарлар әлемі, табиғи заттар (су, ауа, топырақ) және пайдалы қазбалар (мұнай, алтын, т.б. әртүрлі рудалар) болып бөлінеді. Сонымен қатар пайдалы қазбалар пайдалануға дайын (көмір, бағалы тастар, тұз) және өңдеуді қажет ететін (мұнай, синтетикалық тыңайтқыштар) болуы мүмкін.
        
        Қазақстан Республикасының білім және ғылым министрлігі
Семей қаласының Шәкәрім ... ... ... ... ресурстардың классификациясы.Кейбір қоршаған ортаны ластаушы заттардың тірі организмдерге әсері.
Орындаған: АІ-517 группасының
студенті: Шаймардан Е.Е.
Тексерген: Нұржұманова ... ... ... ... - ... өз мұқтажын қамтамасыз ету және көздеген мақсатына жету үшін пайдаланатын ... ... ... ... табиғи денелердің жиынтығы. Оларға ауа, күн, жел, су, жер, орман, табиғи құрылыс материалдары, пайдалы ... және т.б. ... ... ... ... ... бұл табиғи жағдайлары мен қоршаған ортаға аса ... ... ... ... (немесе пайдаланылуы мүмкін) өнімді дамыту берілген деңгей үшін қоғам мен жұртшылықтың әр түрлі қажеттіліктерін ... үшін ... ... ... ... ... - олардың түрі.Бұл белгіге сәйкес олар табиғи құбылыстар (күн энергиясы, жел, мұхиттардағы су деңгейінің көтерілуі мен судың қайтымы), өсімдіктер әлемі, ... ... ... ... (су, ауа, ... және ... қазбалар (мұнай, алтын, т.б. әртүрлі рудалар) болып бөлінеді. Сонымен қатар пайдалы қазбалар пайдалануға ... ... ... тастар, тұз) және өңдеуді қажет ететін (мұнай, синтетикалық ... ... ... ... ... ... - олардың қоры.Бұл белгісі бойынша оларды сарқылатын және сарқылмайтын деп бөледі.
Сарқылмайтын табиғи ресурстар - табиғатты ұзақ ... ... саны мен ... ... ... аздап қана өзгеретін табиғи физикалық құбылыстар және денелер. Мұндай ресурстарға Күн энергиясы, жел ... ... су ... жер ... ... жатады. Қоршаған ортаның ауасы мен суы саны бойынша өзгермеуі мүмкін, бірақ адамның ... ... ... ... ... мүмкін. Бұл табиғи байлықтар қазіргі таңдағы техника мен технологияның көмегімен (су, шаң, газ тазалау, сондай-ақ санитарлық-гигиеналық шаралар) сарқылмайтын бола ... ... ... - ... ... ... саны мен сапасы өзгеретін табиғи физикалық құбылыстар және денелер.
Үшінші классификациялық белгі - ... ... ... ... ... келуі. Бұл белгісі бойынша сарқылатын байлықтардың мынадай ... ... ... ... -өсімдіктер, жануарлар және микроорганизмдер әлемі;
- қалпына келмейтін - миллиондаған жылдар бойы жер қойнауында түзілген пайдалы қазбалар (қара, түсті, асыл және ... ... ... металдар рудалары, мұнай, газ және т.б.);
- салыстырмалы қалпына келетін - пайдалануға қарағанда орнына қайта ... баяу ... ... ... қара ... ... жастағы ағаштар - секвойя, баобаб және т.б.).
Сонымен қатар бұл ... ... ... ... ... аймақта (континент), жеке географиялық ауданда немесе белгілі бір экожүйеде жүріп жатқанын ескерген жөн. ... ... ... ... ... ... байлықтың бір түрі сарқылатын да немесе сарқылмайтын да болуы мүмкін
Жоғарыда айтылғандай, ... ... - ... орта ... ... ... үшін пайдалануы. Адамның табиғатты пайдалануы төрт түрлі: тіршілігін қамтамасыз ету, шаруашылық-экономшалық, денсаулық үшін және мәдени тұрғыдан болады. Оның ... ең ... ... ... ету ... табылады. Яғни, тыныс алу үшін ауаны пайдалану, шөлін басу үшін су ішу, тамақтану үшін өсімдіктер мен жануарлар әлемін пайдалану.
Шаруашылық-экономикалық түрі де адам үшін тек ... ... ... ... ... ... заводтар, ауылшаруашылық өндіріс орындары) табиғи ресурстарды пайдалана отырып адам үшін күнделікті қажетті тауарларды өндіреді.
Ауруларды ... және ... ... үшін де ... ... (тау ауасы, емдік балшықтар, минералды су көздері) пайдалана отырып адамденсаулығын түзейді.
Адамның мәдени және танымдық қажеттіліктерін өтеу үшін ... ... ... ... да ... ... да табиғат сұлулығын көру үшін Жер шарының көптеген жерлеріне туристер ағылып келіп жатады.
Табиғатты ... ... ... ерекшеліктері бар:
- табиғи байлықтарды пайдалану оларды орнына келтірумен қатар жүруі керек (орнына қайта келетін табиғи ... ... ... ... ... ... ... байлықтарды қайта пайдалану;
- табиғатты қорғау шараларын жүргізу;
- қоршаған ... ... ... ... ... үшін жаңа ... ... қойнауындағы ресурстарды пайдалану қарқыны алдағы уақытта төмендемейтін болса, олардың қоры азаятыны сөзсіз. Ғалымдардың болжамы ... ... ... ... қоры 500-600 ... темірдікі - 150, мырыштыкі - 200-230, қорғасындыкі - 20-30 ... ... ... ... ... шығу үшін ресурстар қорын үнемді пайдалану, сақтау және жаңа ... ... ... пайдаланатын шикізатты қолдану, металл сынықтарын қайта өңдеу, құнды және сирек кездесетін ... ... ... ... ... жөндеу және тағы да басқа шараларды іске асыру қажет.
Табиғатты тиімді пайдалану ережесінің бұзылуы салдарынан қалпына келмейтін ресурстардың ... ... ... тұщы су, ... және т.б. ... ... ... пайдалану, шығындалу қарқыны табиғаттың өздігінен қалпына келу қарқынынан асьш ... - ... ... ... ... ал оның ... ... - оның құнарлылығы. Топырақтың түзілуі өте күрделі, әрі ұзақ жүретін процестердің бірі. Топырақтың құнарлылығын анықтайтын қарашіріндінің негізгі мөлшерін жинақтайтын 1 см ... ... ... ... 100 ... 20 см ... қалыңдығының түзілуіне кемінде 5-7 мың жылдай уақыт қажет. Ал осы қабатты жоюға түзілу мерзімімен салыстырғанда көп ... ... де жоқ, ең әрі ... ... ... ... ... нәтижесінде 20-30 жылда) құнарлылығынан айыруға болады. Топырақты өңдеуге дұрыс технология қолданбау, ауыл шаруашылығын ... ... ... ... ... ... отырылуы су және жел эрозия процестерінің күшеюіне алып ... ... ... ... ресурс болғанымен, оны тек қатаң қолдану тәртібі арқылы ғана қалпына келтіріп немесе бұзбай отыруға болады. Атап айтсақ, ... ... әр ... шаққаңда өңделетін топырақтың мөлшері 0,28 гектарды құрайды. Ресейде әр адамға шаққанда келетін егістік жердің көлемі 0,94 га, АҚШ-та - 0,3 га, ... - 0,1 га, ... - 0,15 га, ... - 0,13 га, ... - 0,04 га, ... -2,25 га. Жарамды жер көлемі барлық елдерде жылдан-жылға азаюда.
Соңғы 400 ... ... Жер ... ... мен ... ... 130 түрі ... кеткен. Қызыл кітапқа жыл сайын жойылуға жақын жануарлар мен өсімдіктердің бірнеше түрлері енуде. Атап ... ... ... ... ... ... сатыдағы өсімдіктер, омыртқалы жануарлар мен кейбір жәндіктер түрлерінің саны 10 мыңнан асып отыр. Кейбір жануарлар түрі тек хайуанаттар бағында ғана ... ... ... ... 2,5 млн-ға жуық биологиялық түрлер белгілі. Оның 74% ... ... 24% ... ... болса, тек 2% полярлық белдеуде таралған. Дегенмен бұл деректер әлі толық ... ... ... ... ... прогресс нәтижесінде адам қоғамының табиғатқа зиянды әсерлерінің көбеюінен түрлер саны жыл сайын азаюда. ... ... ... ... жыл сайын 1-ден 10-ға дейінгі жануарлар түрлері жойылса, апта сайын бір өсімдік түрі ... ... Ал ... бір ... ... ұсақ ... бірнеше түрлерінің жойылуына алып келеді. Бұл жағдай әлемдегі биологиялық тепе-тендікті бұзып, көптеген экологиялық теріс жағдайларға әкеледі.
Салыстырмалы түрде ... ... ... табиғи ресурстардың маңызды түрлерінің бірі - орман ресурстарын да, ... ... ... ... Біздің планетамызда орман алқаптары азаюда. Оның бірден-бір себебі - ағаштарды кесу, ауыл шаруашылық дақылдарына және жайылымдарға жер дайындау. Ауыл ... ... ... жер ... үшін ... ... ормандардың 70%, Азиядағы ормандардың 50%, Америкадағы тропикалық ормандардың 35% жойылған. Орман алқаптарының қысқаруы көптеген елдерде, сонымен қатар Ресейде, Қазақстанда ... ... ... ... ... ... кесу мен ... пен Шығыс облыстардағы өрттер) қарқынды жүруде. 1980 жылдары тропикалық ылғалды ... 11,3 млн ... ... 1990 ... 16,8 ... 2000 жылы 19,4 млн ... жетті. Бұл көрсеткіштер орманның табиғи және жасанды жолмен қалпына келу қарқынынан асып түседі. Орта есеппен 10 га оталған ... 1 га ғана ... ... ... Жыл сайын жер бетіндегі ормандардың жалпы ауданы 1,5-2%-ға ... Егін ... ... ... ... 6,2 ... ... орман болса, қазір оның 4,0 млрд. гектары ғана қалған. Сондай-ақ соңғы ... ... ... атмосфералық ауаның ластануы да қолайсыз әсер тигізуде.
Ластаушы - қоршаған ... әсер ету ... ... ... ... ... ... агент, химиялық зат, биологиялық түр). Ластану кез-келген агентпен болуы ... ... ең таза ... те ластаушы болуы мүмкін, яғни, ластаушы дегеніміз табиғаттың өз тепе-теңдігінен шығуына алып ... ... ... шығу тегі ... ... табиғи және антропогенді (адамның қатысуымен) болып келеді. Табиғи ластану - табиғи, әдетте үлкен апаттар, зілзалалар (жанартау атқылауы, жер ... ... ... болады.Өкінішке орай, өнеркәсіптің дамуына байланысты қоршаған ортаның ластануы антропогендік ластану болып отыр. Оларды өз ... ... және ... деп ... ... Жергілікті ластану өнеркәсіп аймақтарында немесе қала төңірегінде болуы мүмкін. Ғаламдық ластану үлкен қашықтықтарға тарап биосфералық процестерге, Жерге әсер ... ... ... адам қатысуымен, олардын тікелей немесе жанама әсер етуінен пайда болады.
Атмосфералық ауаны ластаушылар - механикалық, химиялық, физикалық, және ... ... ... ластаушылар - шаң, қоқыс. Олар органикалық отынды жақ қанда және құрылыс материалдарын дайындау процестері кезінде пайда болады. Мұндай ... ... ең ... ... 0,005 ... ... ... Көптеген аурулар ауаның шаң болуымен байланысты: өкпе құрт ауруы ... ... ... аурулары және т.б. ауадағы шаңның жоғары конңентрациясы мұрынның шырышты қабығының жұмысын нашарлатады, мұрыннан қан ... ... ... саны 1 млн-нан асатын қалалардағы тұрғындарда ауаның ластануы мен тыныс алу жолдарының қатерлі ісік (рак) ауруының жиілігі арасында тікелей ... бар ... ... Көз ... созылмалы коньюнктивит көбіне ауаның ластануымен байланысты. Сондай- ақ атмосфералық ауадағы шаң Жер бетіне түсетін ультракүлгін сәулелердін мөлшерін де ... ... ... шаңды тазартып басқа қоспалардың әсерін төмендетеді. Мысалы, шыршалы ағаштар ауадан 1 гектардан 32 тонна, қарағайлар 36,4 т, шамшаттар - 68 т шаң ... ... - ... ... ... ... ... басқа жақтан енген заттар. Ауаның мейлінше ластануы өнеркәсіп қажеттілігі үшін отындарды ... ... ... ... жұмысы кезінде, тұрмыстық және өндірістік қалдықтарды жағу, қайта өңдеу ... ... ... ... улы заттарға: көміртегі қосылыстары (көмір қышқыл газы, көміртегі тотығы, альдегидтер, қышқылдар), күкірт қосылыстары (күкіртті ангидрид, күкірт ... азот ... (NO және N02) ... ... ... үшін механикалық бөгет және атмосфераның химиялық ластануына қорғаныш бола алады. Күкірт ... ... ... ағаштарға: терек, жөке, қайың ағаштарын жатқызуға болады. Фенолдарды мамыргүл, аюбадам жақсы сіңіреді. Сондықтан жерге түскен жапырақтарды өртемей, ... ... ... ... ... ядролық жарылыстардың зардаптарын төмендетуде үлкен роль атқарады. Ағаштардың қылқандары мен жапырақтары радиоактивті йодтың 50% жинақтай алады. ... жоқ ... ... ... ... 32 есе ... болады.Қоршаған орта өндірістік қалдықтар мен автокөлік түтіндерінен ластанғанда ауыл шаруашылығы ... ... ... сол ... ... ... зардап шегеді. Әсіресе минералды тынайтқыштар мен зиянкестерге қолданатын аестицидтер жеміс-жидек арқылы адам организміне нитрат ретінде түседі. Мерзімінен ерте піскен көкөністерде ... ... ... пияз, сәбіз және т.б. нитраттар көп болады. Мысалы, мамыр айларында ... ... ... ... ... ... ... 2-3 есеге артып түседі. Сондықтан ерте піскен көкөністерді пайдаланғанда сақ болған жөн.
Физикалық ластаушылар - Бұл ... ... ... ... ... артық көздері. Мысалы, жылу (атмосфераға қызған газдардың бөлінуі); ... ... ... ... ... ... ... шуыл (шуылдың мүмкін деңгейден артуы); электромагнитті (электр желісі, радио, теледидар); радиоактивті(атмосфера радиоактивті заттардың бөлінуі); озон бұзғыш ... ... ... үшін ... ... бірі физикалық табиғаты әртүрлі дыбыс тербелісінен пайда болатын шуыл. Әдетте төменгі жиіліктегі автокөліктердің шуылы жоғары жиіліктегі шуылға қарағанда ... ... ... ... ... қысқ а ... шуыл ... барлық жүйелеріне (әсіресе жүреқ- қан және жүйке жүйелеріне) ... әсер ... Адам 30-40 дБ ... өзін ... ... 120 дБ-ден жоғары шуыл орғанизмге үлкен ауыртпалық түсіреді.Өсімдіктер шуылдан қорғауда да үлкен роль атқарады. Үй ... ... ... өсіп ... ... ... пәтердегі шуылды екі еседей төмендетеді. Өсімдіктердің шуылдан қорғау қасиеті өсімдіктің еніне (габитусына), қалың болуына, ... ... ... ... ... ... ... әйнекті ағашты) қондырғылар жақсы қорғайды.
Биологиялық ластаушылар - экожүйеде бұрын ... ... ... ... ... ... организмдер түрлері. Микрорганизмдермен ластануды бактериологиялық ластану деп атайды. Әсіресе кейбір елдердің қарулы күштерінің лабораторияларында жасалатын арнайы ... ... ауру ... ... штаммдарымен атмосферанын ластануы өте қауіпті.Экожүйедегі өсімдіктер бөтен түрлермен өздері бөліп шығаратын фитонцидтер деп аталатын арнайы заттармен күресе алады. Кейбір фитонцид ... көп ... ... ... әсер етіп тіпті жәндіктерді өлтіріп те жібереді. Олар әсіресе бактериялы және саңырауқұлақты флораға қатты әсер ... Емен ... ... ... ... мен ... ... өлтіреді. Эвкалипт ағашының жапырақтары бөлетін фитонцидтер стрептококты, май қарағай қылқандары - дифтерия қоздырғышын, қарағайдың ... - өкпе - құрт ... ... ... 1 га арша ... күніне 30 кг фитонцидтер бөледі. Олар зиянды микроорганизмдерді өлтіріп қана қоймай, шыбындарды және басқа да жәндіктерді жолатпайды.
Пестицидтер (дат. pesfo ... ... ... - өсімдік зиянкестері мен ауруларына , арамшөптерге, мақта, жүн, теріден ... ... ... , ... ... адам мен ... ауру ... организмдерге қарсы қолданылатын химиялық заттар.Химиялық табиғаты және патогендік қасиетіне ... ... ... ... ... өнеркәсіптік классификациясы бар.Пестицидтер улылық дәрежелерінің әртүрлі болуымен ерекшеленеді. Улылығын бағалау үшін тәжірибеге алынған жануарлардың 50% өлетін дозаны, яғни ... ... ... (ЛД50) ... ЛД50 ... байланысты пестицидтерді: кушті әсер ететін улы заттар, улылығы жоғары, улылығы орташа,және улылығы төмен деп ... ... ... өте ... (ыдырау уақыты 2 жылдан көп); тұрақ ты (0,5-1 жыл); салыстырмалы тұрақты (1-6 ай); тұрақтылығы аз (1 ай) деп ... ... ... ... және ... пестицидтер жиі қолданылады. Әсер ету обьектісіне (арамшөптер, ... ... жылы ... ... және ... ... байланысты пестицидтер мынадай топтарға бөлінеді:
* акарецидтер - кенелермен күресу үшін;
* альгицидтер - ... мен ... да су ... ... антисептиктер - бейметалл материалдарды
микроорганизмдерден қорғау үшін;
* бактерицидтер - өсімдіктердің бактериалды ауруларымен
және ... ... ... зооцидтер - кемірушілермен күрес үшін;
* инсектицидтер - зиянды жәндіктермен күресу үшін;
* лимацидтер - әртүрлі моллюскалармен ... ... ... - ... ... ... үшін;
* фунгицидтер - топырақтағы саңырауқұлақтармен күресу
Пайдасы мен бірге мұнай өндірісінің ... ... ... ... де аз емес. Қоршаған ортаның ластануы іздеу - барлау және мұнай, газ ... ... ... ... ... Бұл ... ластаушы көздерге бұрғылау қондырғыларында орнатылған дизельдерден шығатын түтіндер, азот пен көміртек оксидтері, шаң, бұрғылау ерітінділері және т.б. ... ... 800 ... ... топырақ және өсімдіктер бұрғылау сұйығымен (құрамында 20ға жуық химиялық реагенттер болады) ластанып, зардап ... ... ... ... ... ... ... тиетін зардаптар мынадай: Апатты жағдайлардың болуын азайту мақсатында көптеген шаралар қолдануға тиіс. Мысалы, коррозиямен күресудің нәтижелі ... ... және ... ... жиі ... ... жұмыстарын уақытылы ұйымдастыру. Мұнайды жер бетіне шығару үшін біраз жер ресурстарының әр түрлі құрылыс ... ... ... ... жер ... ... ластануы.Ластаушы заттар бөлініп, атмосфераның жер бетіндегі және жер ... ... ... бұлармен ластануы.Мұнаймен қоса жер бетіне жоғары минералды судың шығуы.Бұрғылауда шыққан қалдықтарды көму. Мұнайдың төгілуі. Мұнай өнеркәсібі қоршаған ортаны ... ... ... ... түрі бар. Олар инградиентті, параметрлі, биоценотикалық, стационалдық болып бөлінеді. Ластанудың түрлері. Негізінде негативті ... ... ... ... атмосфералық ауаға тигізеді. Осы өндірістен шығатын ластаушы компоненттерге көмірсутектері (48%), көміртек оксиді (33%), қатты заттар (20%) жатады. Осы ... ... ... ... ... газ әлі ... қолдануын таппағанына байланысты, жыл сайын оның көлемінің 20% пайдасыз алауда жағылады, сондықтан қоршаған ... ... ... табиғи ресурс ысыраптанылады. Осыған байланысты бұл газдарды кәдеге асыру жолдарын іздестіру қажет. Бұрғылайтын қондырғылармен магистралдық газ - мұнай ... ... ... ... жағдайға ұшыратуы мүмкін, осы кезде қоршаған ортаның, әсіресе жер бетіндігі сулардың ластануы орын ... ... ... ... негізгі себебі тасымалдау құбырларының коррозия процесіне ұшырап жарылуы(90,5%), сонымен қатар құрылыс ... осы ... ... езіп ... ... ... және құрылыстық ақаудың болуына да байланысты келеді. ... ... ... ... ... суды көп ... болғандықтан олардың суаттарға жіберетін ластанған ақаба суларының көлемі де жеткілікті. Қоршаған ортаның мұнаймен ластануы инградиентті ластануға жатады. Өнеркәсіптік ... жылу ... ... ... ... жағу салдарынан ауа басейінің зиянды заттармен ластануы қауіптірек болады. Мұнай өнімдерінде кездесетін күкіртті және азотты ... жану ... ... ... ... ондай оксидтер аппаратураны коррозияға ұшыратады, атмосфераға қосылып, ауа ағысымен ... олар ... ... ... өте ... ... Мұндай элементтерді бөліп шығару мақсатымен мұнай өнімдеріне гидро тазалау қолданып өңдейді - сутегіні қатыстырып, катализатор қосып, қыздырады. Бұл ... ... ... мен ... бар ... ... да күкіртсутегі Н2S мен амиак NH3түзіледі. Ол заттарды бөліп алып падаланады. Көмірсутек ... ... және ... ... өндіру үшін жұмсалады. Өндіріс қалдығынан алынған күкірт ... ... ... ... ... көп ... болатын көрінеді. Мұнай өңдейтін және мұнай газ зауыттарында айналадағы ортаны сақтаудың басқа да қорғаныс шаралар бар. Адам ... ... ... сөз ... ең алдымен мұнай - газ кешені кәсіпорындарын ауызға аламыз. Олар ауаға ... ... 90% ... ... өндірістік қалдықтар көлемінің үштен екі бөлігінен астамы солардың үлесіне тиеді. Ал ... ... ... бір ... ... де ... ... мұнай өнімдерімен ластануы да халықты қатты алаңдатып отыр. ... ... және ... ... ... ондаған жер қоймалары (амбарлар) бар. Мұнай коллекторларының жарылып, істен шығуы да бізде жиі болып тұрады. Мұнай мен газға жүргізілетін бұрғылау ... да ... ... ... әрекеттері әзірге баршылық. Мұнда жердің беткі қабаты бұзылады, жер асты ... ... Ал ... ... кезінде дизельдердің жұмысы жағдайында жер улы компоненттермен зақымданады. Табиғатта барынша аз салмақ келтіретін ... ... ... ... жоқ ... бар. ... тұрғызу жобаларында қоршаған ортаны қорғау мақсатында ең жаңа, қазіргі заманғы технологияны пайдалануда уақытылы қарастырылған. Қоршаған ортаға кең көлемде және ұзақ ... әсер ... ... - газ ... ... кәсіпорны - Теңіз. Осы Теңізді игеру ... ... ... 2 ... ... ... ... мен техникалық шешімдер кешенді іске қосуды қиындатты және экологиялық қауіпсіздік талаптарына сай келмеді. Ақыры айтарлықтай дәрежеде қайта ... ... ... ... Экологиялық жағынан тереңірек қарастырылған өте күрделі және қиыншылықпен шешіледі.
Басқару жүйелерін және ең ... ... ... ... 1) ... ресурстарды қолдану кезінде экологиялық таза су үнемдеу, топырақ ... ... және ... ... ... қоршаған ортаға ластаушы заттардың эмиссияларын төмендетуді қамтамасыз ... ... ... ... және ... ... жетілдіру; 2) өндіріс қалдықтарын тазалау және жою, минералды шикізатты тасымалдау және ... ... ... таза ресурс үнемдеуіш технологияларын енгізу; 3) ғылыми зерттеулердің ... ... ... ... және ... ... ... енгізу, өндірістік процестерде осы заманғы жабдықтарды және технологияларды қолдану (жаңғыртылған және энергияүнемдеуіш технологияларында орналасқан кәсіпорынды ... жылу ... ... ... және ... ... ... таза(биоэтанол және басқалар) ретінде сипатталатын баламалы энергияүнемдеуіш көздеріне өту; 4) ғарышта және жерде орналасқан ... жаңа ... ... ... ... ... ... алмасу; 5) өнімнің қауіпсіздігін қамтамасыз ететін жұмыстар және қызмет көрсету, сапа және өндіріс жүйесі, өнімді ... ... ... ... есебінен табиғатты қорғау талаптарын орындау саласында сертификацияларды және белгілерді енгізу; 6) ... ... ... ... ... қолдану.
Су ресурстарын қорғау және ұтымды пайдалану: 1) бөлінген ... ... ... ... ... ... тазалау құрылғыларының іс-шараларын және салуын ұйымдастыру, жергілікті тазалау имараттарының құрамында (шоғырлау сыйымдылығы, тұндырмалар, суды ... үшін ... мен ... ... ұстап қалу үшін экрандар) кіші резервті сыйымдылық жұмысының тиімділігін арттыру ... ... іске ... 2) кіші ... ... реттеу, олардың арнасын немесе су айдынының табанын ... кіші ... және ... ... экожүйесінің оңтайлы өмір қызметін қамтамасыз ету үшін ... су ... ... ... ... алу, ... ... режимді және кіші көлдер мен өзендердің санитарлық жағдайын ұстап тұру жөніндегі өзге ... ... ... 3) ... және зиянды әсердің алдын алуға бағытталған табиғи су объектілеріне ағынды суларға төгу көлемін төмендету мақсатында өндіріс ... ... 4) су ... қоқыстанудың, ластанудың және тозудың алдын алуға бағытталған технологиялық, гидротехникалық, санитарлық және өзге де іс-шаралар кешенін жүзеге асыру; 5) ... ... ... ... ... ... тазалау және қайта тазалау жөніндегі құрылғыларын, сұйық ... және ... ... ... ... су ... су жинақтағыш алаңында, сондай-ақ ұлттық саябақ, курорттар мәртебесі бар аумақтарда орналасқан кәсіпорындар үшін тазалау қондырғыларын және ... ... ... ... бар ... ... ету жүйесін, гидрологиялық күлді жою және гидрологиялық шламдарды жою жүйесін, судың өндірістік тағайындалу және қайта пайдаланудың айналма жүйесін қоса ... ... және өзге де ... ... үшін су ... ... арнайы реттейтін су сақтағыштарды; техногенді ластануға ... ... және жер асты ... тазалау құрылғылары; ... ... ... кәсіпорындар үшін белгіленген нормативтерге дейін оларды тасымалдау және тазалау жүйесімен шаруашылық-тұрмыстық және өнеркәсіптік ағынды суларды тазарту жөніндегі ... ... ... ... және ... - ... әдістеріне негізделген тазалау имараттары, ағынды суларды қайта тазарту имараттары, ағынды сулардың ... мен ... ... ... және ... суларды, шаруашылық-тұрмыстық, өндірістік және ауылшаруашылық ағынды сулар мен қалдықтарды (шлам сақтағыштарды, тұндырмаларды, күл үйінділерін, парлау - тоғандарын) тасымалдау үшін ... 6) ... және ... ... ... жою, ... немесе өзі төгілетін артезиандық ұңғымалардың крандық реттеу ... ... 7) ... су ... имараттарын қайта қалпына келтіру және қайта құру, нормативтік сапасына дейін тазалау және сумен қамтамасыз етудің айналма жүйесін және жергілікті ... ... салу ... дренажды және жауын суларын, шаруашылық-тұрмыстық және өнеркәсіптік ағынды суларды технологиялық мақсаттар үшін қайта пайдалану, техникалық қажеттілікке ауыз суды ... ... ... іс-шараларды енгізу; 8) ағынды сулар жинақтағыштарын, жер асты суларының ластану ошағын, тарихи ластанулар мен су ... ... ... ету көздерін жою, су объектілеріне теріс әсерінің салдарын төмендету үшін ластану саласында демеркуризациялау; 9) ... ... ... ... - ... ... ... желісін кеңейту; 10) тұтынылатын және төгілетін судың сапасына автоматты ... ... ... 11) ... ... ... және штольнялардан үстіңгі және жер асты сулардың ластануын алдын алу бойынша іс-шараларды орындау; 12) ... ... ... алу есебінен бақыланатын құрамдары спектрінің кеңейтуімен атмосфералық ауа жағдайын бақылау посттарының құрылысы, модернизациясы және қоршаған ортаны қорғау саласындағы ... ... және оның ... бөлімшелеріне ақпарат берудің жергілікті желіні енгізуімен.
Атмосфера ауасының шекарасы болмайтындықтан бүкіл жер шары халықтары мен онда ... ... ... ... және тірі ... мен ... ... үшін ортақ байлық болғындықтан, оны ластамау, сапасын тіршілікке зиян келтірмейтін ... ... ... ... ... ... нәтижесінде ондағы түрлі газдар және басқа қалдықтар бөлніп шығарлуда. Ол ластағыш заттар атмосфера ауасының газалық сапасын төмендетуде. Атмосфера адам үшін ... ... ... зор, Атмосфера бүкіл әлемді таза ауа мен қамтамасыз ете ... ... ... ... ... ... элементтермен (О2, N2, СО2 және т.б.) байытады. Жер планетасын күн мен ғарыштан келетін түрлі зиянды сәулелерден, метеориттерден қорғайды, климатты, ауа ... зат ... ... ... және т.б. ... жалпы жер шарындағы тұрақтұлықты жоғары дәрежеде үйлестіріп отырады. Адам кез келген ... ... ... ... әсер етеді.Бұл қызметтердің нәтижесінде жер ресурстары аяқталуы керек сияқты.Бірақ, жердің үнемі күн сәулесінен жаңа энергия алынатынын ... ... ... ... зор ... ауа ... соңғы жылдары күрделі өзгерістерге ұшырап отыр. Ең басты себебі ауаның ластануы болып отыр. Атмосфера ауасының ... ... оның ... ... ... Егер ... ауасында ластағыш заттардың ШМК-сы қалыпты құрамынан өсіп кете сай келмесе, онда ондай ауаны ластанған ауа деп санайды.
Ластағыш заттардың ... ... -- ... ... жылу энергетикасы, мұнай, газ, көмір өндіру, өндеу орындары, космос және энергетика, үй ... ... ... ... ауыр ... жасау зауыты т.б. өндіріс салалары. Бұл аталған обьектілерден атмосфераға түскен заттар ауа құрамындағы компоненттердің қатысумен химиялық немесе фотохимиялық ... ... ... қоршаған ортаны ластауды физикалық (шу, тербеліс, әр түрлі сәуле шығарулар) және химиялық (әр түрлі заттар: ауада-улы газдар және булар, суда және ... ауыр ... ... ... екі ... ... ауа компоненттерімен атмосфераның негізгі ластағыштарын салыстыру үшін төмендегі кестелерге көіңл аударайық.
Барлығымыз білетіндей, атмосфераның кірленуі табиғатқа, халық ... ... ... ... орай ... жанама нұқсан келтіру қазір ғана емес келешекте де орындалуы әбден мүмкін. Сондықтан келтірілген зияндықтың жалпы экономикалық мөлшерін де айту ... ... ... бұл жұмыс қазіргі кезде актуалді. Айтып кету керек, Қазақстан Республикасы дүниежүзілік Жер атмосферасына ... ... ... ... ... қол ... ауаның ең негізгі кірлетуші көздері көмірсутекті жандырғыш заттармен жұмыс істейтін энергетикалық құрылғылар, жылуэлектрстанциялары, жылу энергетикасы және ... ... ... табылады.
Ал Алматы қаласының жыл бойындағы тұрақты, негізгі кірлету көздері ішкі жану қозғалтқыштарымен ... ... ... еш ... Олар ауа қабаттарына көмір диоксидін, азот кышқылдарын және тағы басқа зиянды заттарды тасымалдайды.
Алматы қаласының ауа бассейні сол бойынша кір ... ... ... ... ... қыс ... Сол ... бұл экологиялық жағдайды жақсарту мақсатында тек қана үкімет пен түрлі чиновниктер ғана емес, сонымен бірге қала ... да ... ... ... Егер ... өзі ... ұмтылмайтын болатын болса, онда үкіметтің істеген жұмысы ешқандай нәтиже бермейді. Сол себепті мен барлық осында отырған студенттер қауымын ... ... ... ... ... ... өз ... үшін күреспесек, онда бұл жерлерде тұрғандығымызды ақтамауымыз емес пе? Уақтында дүниежүзі қалаларының ең тазаларының ... ... ... ... ең кір ... ондығына кіріп отыр. Бұл есе өз кезегіне әр алматылықтың ашыну алып келу керек. Ал бұл ... ... ... ... Осы ... жүре ... қайда, ол бізді қайда алып барар екен?

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 15 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Табиғи ресурстардың классификациясы. Кейбір қоршаған ортаны ластаушы заттардың тірі организмдерге әсері12 бет
Каспий теңізінің экологиясы4 бет
Экология - Дәрістік курс61 бет
Имуниттеттің генетикасын зерттеу әдістері4 бет
"ауыл шаруашылығы саласында қолданылатын токсиндік заттардың жануарлар организіміне түсу жолдары"14 бет
"Ауыл шаруашылығы саласында қолданылатын токсиндік заттардың жануарлар организіміне түсу жолдары."4 бет
"Қазандықтардың арматурасы. қазандық агрегат арматурасының классификациясы"3 бет
"қауіпті жүктер. олардың классификациясы"4 бет
Statistic analytic system (SAS) бағдарламалық өнімін қолдана отырып әр бақылау бекетіндегі уақыттың әр түрлі кезеңіндегі (тәулік, ай, жыл), қала кескініндегі (ауданында) атмосфералық ауаны ластайтын заттардың орта шоғырын есептеу бойынша бағдарламалық қамтама өңдеу43 бет
XVIII ғасыр ортасындағы тірі табиғат туралы метафизикалық ұғымдар13 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь