Психогенетиканың генетикалық негіздері жайлы

Психогенетика
Генетика
Тұқымқуалаушық
Ген
Генотип
Фенотип
Өзгергіштік
Хромосома
Гамета
Доминантты белгі
Хромосомалардың айқасуына әсер ететін факторлар
Психогенетика - психикалық және мінез-құлықтық кейбір құбылыстардың тұқымқуалаушылық сипатын және олардың генотипке тәуелділігін зерттейтін ғылым саласы. Психогенетикалық жетістіктер адамның жасы келген сайын, оның зердесінің жеке ерекшелігіне генотиптің тигізер ықпалы айқындалып, күшейе түсетінін көрсетеді. Мысалы, адамның миллиондаған жылдар бойы ортаға бейімделу қабілетінің жетілуі, оның өзгеге және қоғамға деген қатынастары тұлғалық ерекшелігінің қалыптасуы осының айғағы. Сонымен қатар психологияның генетикамен шектес саласы, психологиялық процестердің генетикалық негіздерін зерттейтін салааралық ғылым. Психогенетика адамның жеке тұлғалық психологиялық ерекшелігінің шығу тегі мен қалыптасуын генотип ортаның ықпалы арқылы қарастырады. Ғылымда адамның психикалық қызметінің даму факторлары туралы біржақты көзқарас қалыптасқан. Психогенетикадағы көптеген ізденістер жоғары психикалық қызметтің индивидтер арасындағы әртүрлілігін зият, ақыл-парасатпен салыстыруға айрықша мән береді. Психогенетикадағы тектестік дәрежесі (жалпы гендер саны) мен ақыл-парасат күйінің көптеген көрсеткіштерінің арасында тікелей байланыс бар екендігін тапты. Адамдық, әлеуметтік факторлар мен жағдайлар жеке тұлғалық психикалық ерекшеліктерді генотипке бейімдеуге ықпал етеді деген болжам күшін жойған жоқ.
1. А.А.Александров. Психогенетика.Питер, 1993
2. Равич-Щербо И.В. Марютина Т.М., Григоренко Е.Л. Психогенетика. Учебник. М., 1999
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
СЕМЕЙ ҚАЛАСЫНЫҢ ШӘКӘРІМ АТЫНДАҒЫ МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІ
СӨЖ
Тақырыбы:
Орындаған:Тоқтағунова Ш.М ... ... ... Г.К.
Семей 2015
Психогенетика - психикалық және мінез-құлықтық кейбір құбылыстардың тұқымқуалаушылық сипатын және ... ... ... ... ... ... ... жетістіктер адамның жасы келген сайын, оның зердесінің жеке ерекшелігіне генотиптің тигізер ықпалы айқындалып, күшейе түсетінін көрсетеді. ... ... ... ... бойы ортаға бейімделу қабілетінің жетілуі, оның өзгеге және қоғамға деген қатынастары тұлғалық ерекшелігінің қалыптасуы осының айғағы. Сонымен қатар психологияның генетикамен ... ... ... ... ... негіздерін зерттейтін салааралық ғылым. Психогенетика адамның жеке тұлғалық психологиялық ерекшелігінің шығу тегі мен ... ... ... ... арқылы қарастырады. Ғылымда адамның психикалық қызметінің даму ... ... ... ... ... ... көптеген ізденістер жоғары психикалық қызметтің индивидтер арасындағы әртүрлілігін зият, ақыл-парасатпен салыстыруға айрықша мән ... ... ... дәрежесі (жалпы гендер саны) мен ақыл-парасат күйінің көптеген көрсеткіштерінің арасында тікелей байланыс бар екендігін тапты. Адамдық, әлеуметтік факторлар мен жағдайлар жеке ... ... ... ... бейімдеуге ықпал етеді деген болжам күшін жойған жоқ.
Генетика тұқымқуалаушық пен өзгергіштік заңдарын зерттейді.
Адам баласы ерте кезден үй жануарлары мен ... ... ... ... будандастыру жүргізген. Олар бір түрге жататын мал тұқымдарын, өсімдік сорттарын жөне бір-бірінен ерекше белгілері бар ... ... ... ... ... ... ұрпакты ата-анасымен салыстыру нәтижесінде белгілері мен ерекше қасиеттерінің тұқым қуалау ерекшелігін байқаған. Адамдарды тұқым куалаушылықтың үш касиеті қызықтырған:
* ... -- ... ... мен ... белгілерінің ұқсас болуы;
* екінші -- ұрпақ белгілерінің ... ... ... ... ... -- ... ұрпақтарда арғы ата-баба қасиеттерінің кайталануы.
Тұқымқуалаушық тұқымына тән сипаттардың ұрпақтан-ұрпаққа беріліп сақталуына мүмкіндік туғызады. рганизмдердегі тұқымқуалаушылық ... ... ... ... жасап, тұқым қуалау заңдылықтарын ашқан Г.Мендель болды. Ол ата-аналық дарабастарды бір-бірінен бір не бірнеше белгілері бойынша ажыратылады, ал ол ... ... ... ... ... ... беріледі деген қорытынды жасады (Мендель заңдары). 1909 жылы дат биологы В.Иогансен бұл тұқым қуалау факторларын ген деп ... 1911 жылы ... ... ... және оның әріптестері ұсынған "Тұқымқуалаушылықтың хромосомалық теориясы" бойынша да ... ... - ген деп ... - бір нәруыз туралы ақпарат жазылған ДНҚ үлескісі. ... ... ... ... ... бір ... бойында орналасқан және әрбір геннің хромосомада нақты тұрақты орны (локусы) болады. Кез ... ... ... ... ... ... ... - бұл генетикалық есептерде АА,Аа немесе аа әріптерімен белгіленетін таңбалы ағза гендерінің жиынтығы. терминін 1909 жылы ... ... ... ... Оған ... геном (ядролық гендер) мен плазмогендер (цитоплазмалық гендер) жатады. Генотип ағзадағы тұқымқуалаушылық қасиеттің негізі болып есептеледі. Генотип ... ... ... құрылысында, тіршілігінде, яғни барлық белгілерінде, қасиеттерінде, фенотипінде көрінеді. Организмнің тұқым қуалау белгісі немесе қасиеттері, оның дамып қалыптасуы Генотиптің құрамындағы белгілі бір ... ... ... болады, сондықтан бір геннің қызметі өзін қоршаған генетикалық ортаға ... - бұл ... ... сырттай пайда болуы. Фенотипті генотиптің көзге көрінетін кескіні деуге болады. Фенотип ағзаның ... ... ... ... табылатын генотип пен сол ағзаның дамуы жүріп ... ... орта ... ... ... ... болады. 1909 жылы Фенотип терминін алғаш рет дат ғалымы В. Иогансен (1857 - 1927) ... ... ... ... жалпы көрінісі бола алмайды, ол тек белгілі бір қолайлы орта жағдайында ғана жүзеге асатын генотип бөлшегінің ... ... ... ... пен ... ... нақты түрдегі байланыс болмайды, яғни генотиптің өзгеруі әрқашан Фенотиптің ... ... ... ... керісінше). Сондықтан генотиптері толық түрде бірдей болып келетін бір жұмыртқалы егіздердің өзі әр ... ... ... ... ... болса, олардың арасында айтарлықтай үлкен Фенотиптік айырмашылықтарды байқауға болады.
Аллель - ... ... ... ... болып, баламалы белгілерінің дамуына жауап беретін дәл сол геннің әр ... ... ... ... сары және ... ... жеке даму процессінде организмдердің жаңа белгілерге ие болу қасиеті. Өзгергіштік организмдердің жаңа белгілер мен ... ие ... Тірі ... бұл екі ... бір-бірінен бөліп қарауға болмайды. Оларсыз эволюция жоқ. Өзгергіштік ... ... ... ... ... ... ал ... қуалаушылық оның нәтижесін қалыптастырып отырады. Өзгергіштік бір түр ішіндегі дараның өзара айырмашылықтарын көрсетсе, ал ... ... сол ... ... ... ... етеді. Өсімдіктер мен жануарлардың сан алуан түрлері және олардың тіршілік ортасына бейімделуі осы ... ... пен ... ... ... ... - (грекше - бояу, - дене) клетка ядросының құрамында нәсілдік информациясы ДНҚ бар ген ... ... екі ... ... бояулармен боялатын негізгі құрылым бөлігі.
Хромосома алғаш рет 19 ғасырдың 70-ші ... ... ... және 1883 жылы ... ... ... ... атауды ұсынды. Хромосома өсімдік пен жануарлар клеткасының даму процесін ... ... ... ... белгі, қасиеттерді ұрпақтан ұрпаққа өткізеді.Олардың хромосомада морфологиялық өзіндік ерекшеліктері бар. Хромосомалар клетка бөлінуі кезінде анық көрінеді. Оның морфологиясы митоздың метафаза және ... ... ... ... ... ... алғанда хромосоманың ұзындығы 0,2-50 мкм., диаметрі 0,2-3 мкм. Хромосоманың химиялық құрамы ДНҚ (генетикалық мәліметті ... , РНК ... ... өткізуші) макромолекуларынан , кіші молекулалық негіздік белок-гистоннан, қышқыл, белоктан тұрады. Атқаратын ... ... ... ... ... Олар ... және жыныстық хромосомалар.
Жыныстық хромосомалардың белгілі бір жыныстық дамуына қатысы болғандықтан, оларды жыныстық хромосомалар деп ... олар Х және У ... ... ... ... санының түрлік тұрақтылығы, саны, ұзындығы, морфологиялық белгілерінің жиынтығы кариотип деп аталады. Табиғи сұрыптаудың барысында әр түрдің өзіне сай ... ... ... ... ... жұп санды болып келеді: 2n әдетте көпшілік организмге тәндиплоидты болады. Диплоид ... ойша ... ... 1n ... ... оны ... жиынтық дейді. Бұл жыныс клеткасында болады. Жұп санды хромосомалардыгамологиялық (құрылысы және шығу тегі бір, бірақ атқаратын қызметі әр түрлі) деп ... ... ... ... ... ... байқалмайды.
Гамета (Үлгі:Lang-elγαμέτες - жабайы) деп гаплоидті (1п) хромосома жиынтығы бар өсімдіктер мен жануарлардың жыныс жасушасын айтады. Гамета ... ... ... ... ... түзіледі. Бірдей аллельді гендері бар гаметаның қосылуынан түзілген организмді гомозиготалы (ААІ жөне ... ... әр ... ... ... бар гаметаның қосылуынан пайда болған дараларын гетерозиготалы (АаІІІ) деп атайды.
Адамның геномындағы 30 -- 32 мың ... 5 %-на ... ... ... ... Бұл ... ... ұзындықтағы хромосомында гетерозиготалы күйінде 25 аллель бар деген сөз.
Доминантты белгі дегеніміз -- ... (АА) және ... (Аа) ... басқа белгінің дамуына басымдылық көрсететін басым белгі. Рецессивті белгі (аа) -- гетерозигота (Аа) күйінде көріне алмайтын тұқым куалайтын ... пен ... ... ... ... клеткалар ядросының тура бөлінуі - амитоз. Амитоз жолымен бөлінуде ядро ең алдымен ортасынан жіңішкеріп, тікелей екіге ... ... ... цитоплазма бөлініп, бір клеткадан екі жаңа клетка пайда болады.
Клетканың күрделі бөлінуін - митоз (грекше - жіпше) деп ... ... екі ... ... маңызы - хромосома санының және олардың жас клеткадағы тең бөлінуі ... ... бір ... екі жаңа ... бөлінуге даярлана бастаған шақта хромосомада таңқаларлық өзгерістер байқалады. Әр хромосома ұзына бойына екіге бөлінеді және екі бөліктің екуі де ... ... ... ... ... ... бөлінген кезде жүйелі түрде бес сатыдан өтеді: интерфаза, профаза, метафаза, анафаза және телофаза.
Хромосомалардың айқасуына әсер ететін ...
* ... және ... ...
* ... ...
* ... кальций, магний;
Нәсілдік заттың хромосоманың шамалы санында шоғырлануының эволюциялық маңызы зор, осыған байланысты организмдердің белгілі деңгейдегі ... ... ... - егер хромосомадағы гендер тіркесі болмаса ұрпақтарда миллиондаған белгілер комбинациясы пайда болып, ... ... өмір ... ... ... ... ... ұрпақтарға жыныс клеткалары арқылы тұқым қуалау факторларының ... ... бұл ... Г.И. ... ...
Пайдаланған әдебиеттер:
* А.А.Александров. Психогенетика.Питер, 1993
* Равич-Щербо И.В. Марютина Т.М., Григоренко Е.Л. ... ... М., 1999

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Психогенетиканың генетикалық негіздері5 бет
Психогенетиканың генетикалық негіздері туралы6 бет
Психогенетиканың генетикалық негіздері туралы мәлімет11 бет
Интеллектіні психогенетикалық зерттеу13 бет
Психогенетиканың қалыптасуы мен дамуы7 бет
"Азаматтық қоғам" түсінігінің генезисі33 бет
"Генетиканың даму тарихы."29 бет
"Мендельдік емес генетика"3 бет
Адам генетикасы4 бет
Адам генетикасын зерттеу әдістері14 бет
Психогенетиканың генетикалық негіздері5 бет
Психогенетиканың генетикалық негіздері туралы6 бет
Психогенетиканың генетикалық негіздері туралы мәлімет11 бет
Интеллектіні психогенетикалық зерттеу13 бет
Психогенетиканың қалыптасуы мен дамуы7 бет
"Азаматтық қоғам" түсінігінің генезисі33 бет
"Генетиканың даму тарихы."29 бет
"Мендельдік емес генетика"3 бет
Адам генетикасы4 бет
Адам генетикасын зерттеу әдістері14 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь