Қоршаған ортаға түскен пестицидтердің абиотикалық және биотикалық ыдырауы және улы заттардың ағзада түрленуі туралы мәлімет

1. Кіріспе
2. Негізгі бөлім
 Қоршаған ортаға түскен пестицидтердің абиотикалық және биотикалық ыдырауы
 Пестицидтердің қоршаған ортаға әсер етуі
 Ауадағы
 Судағы
 Топырақтағы
 Улы заттардың ағзада түрленуі
3. Қорытынды.

4. Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Өсімдіктерді залалдайтын, ауылшаруашылық өнімдерін, материалдарды және бұйымдарды бүлдіретін зиянды ағзаларға, паразиттерге, ауру тасымалдағыштарға қарсы қолданылатын химиялық заттар - пестицидтер деп аталады.
Пестицидтер химиялық құрамына, қолдану нысанына, ағзаларға енуі және әсер ету сипатына байланысты талданады. Химиялық құрамы бойынша үш негізгі топқа бөлінеді: бейорганикалық қосылыстар (күкірт, мыс, хлор, бор қосылыстары); -өсімдік, бактерия, саңырауқұлақ негізіндегі препараттар (пиретриндер, бактериялық және саңырауқұлақ препараттары, антибиотиктер, фитонцидтер);
органикалық қосылыстар (галогенді көмірсутектер, фосфордың органикалық қосылыстары, аминдер және аммоний негіздері тұздары, кетондар, спирттер, нитрофенолдар, жай эфирлер, синтетикалық пиретроидтар, карбамин, тио және дитиокарбамин қышқылы туындылары, фенолдың нитроту- ындылары, мочевина туындылары, симтриазиндер, бес мүшелі гетероциклді қосылыстар).
1. А.О.Сағитов, Г.Ж. Исенова, Г.О. Рвайдарова, Ө.С.Нұржанов, Т.Ж. Қалмақбаев «Өсімдікті химиялық қорғау».Алматы .2013ж.
2. Мельников Н.Н., Новожилов К.В., Белан С.Р., Пылова Т.Н. Химические средства защиты растений (справочник). Химия, 1985.
3. Мельников Н.Н. пестициды и окружающая среда.Агрохимия 1990ж
        
        Қазақстан Республикасының Ғылым және Білім министрлігі
Семей қаласындағы Шәкәрім атындағы ... ... ... ... түскен пестицидтердің абиотикалық және биотикалық ыдырауы және улы ... ... ... ... АГ-313 ... 3
Тексерген:Есенгулова Н.Ж
Семей - 2015 жыл
Мазмұны:
* Кіріспе
* Негізгі бөлім
+ Қоршаған ортаға түскен пестицидтердің абиотикалық және ... ... ... ... ... әсер етуі
+ Ауадағы
+ Судағы
+ Топырақтағы
+ Улы заттардың ағзада түрленуі
* Қорытынды.
* Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Кіріспе
Өсімдіктерді залалдайтын, ауылшаруашылық өнімдерін, материалдарды және бұйымдарды ... ... ... ... ауру ... ... ... химиялық заттар - пестицидтер деп аталады.
Пестицидтер химиялық құрамына, қолдану нысанына, ағзаларға енуі және әсер ету ... ... ... ... ... ... үш ... топқа бөлінеді: бейорганикалық қосылыстар (күкірт, мыс, хлор, бор қосылыстары); -өсімдік, бактерия, саңырауқұлақ негізіндегі препараттар (пиретриндер, бактериялық және саңырауқұлақ препараттары, антибиотиктер, ... ... ... көмірсутектер, фосфордың органикалық қосылыстары, аминдер және аммоний негіздері тұздары, кетондар, спирттер, нитрофенолдар, жай ... ... ... ... тио және ... қышқылы туындылары, фенолдың нитроту- ындылары, мочевина туындылары, симтриазиндер, бес мүшелі гетероциклді қосылыстар).
+ Қоршаған ортаға түскен пестицидтердің ... және ... ... ... түскен пестицидтер абиотикалық және биотикалық жолдармен ыдырайды. Біріншісі - фотохимиялық, тотығу - тотықсыздандыру реакциясы және гидролиз көмегімен жүзеге ... ... ... - ферменттер әсерінен ыдырайды. Биотикалық ыдырау абиотикалыққа қарағанда тезірек жүреді. Ыдырау жылдамдығы ферменттердің концентрациясына және пестицидтерді ... ... ... ... ... Улы заттың ағзаға түсуі удың улылық әсерін шектейтін жауап қайтаратын қорғаныс ... ... ... ... ағзадан бөтен затты өзгеріссіз күйінде шығару, оны теріде қалдыру және уды жай заттарға дейін ... ... ... метоболизмнің жалпы процестеріне қосу жатады. Көптеген пестицидтер - липофильді заттар, сондықтан да оларды ағзадан өзгеріссіз күйінде сирек шығарады. Бұл, ... ... ... қосылыстарға, мысалы хлорорганикалық инсектицидтерге тән қасиет. Тек кейбір гидрофильді қосылыс- 21 тар ғана жәндіктер ағзасынан мальпиги тамырлар ... ... ал ... - ... ... зәрмен шығады. Сондай-ақ өсімдіктерде де улы заттардың өзгеріссіз күйде шығатын жағдайлары белгілі. Мысалы, сасық меңдуана жапы- рағына 2,4-Д гербициді ... ... бір ... ішінде тамыры арқылы қоректік ортаға барлық енгізілген гербицидтің 60% -ы ... ... ... қорытылмаған заттарда және улы агент асқорыту мүшесінде сілекейлі қабықшаның қатты тітіркенуін тудыратын құсу актісі процесі кезінде жәндіктер мен ... ... ... удың ... ... ... жүруі мүмкін. Тек сүтқоректілерге ғана тән қасиет - ол пестицидтердің ағзадан сүтпен бірге бөлініп шығуы. Мұндай жолмен тұрақты ... ... ... ... ... қосылыстар шығарылуы мүмкін. Улы заттың депонирленуі барлық тірі ағазаларға тән қасиет және ол өмірлік маңызы бар процестерге белсенді қатыспай- тындай ... ... ... ... ... Жәндіктер ағзасына өтіп, липидтерде еритін инсектицид- тердің улылығы әсер етпей, майлы денеде жиналуы мүмкін. Кейін сақтауға берілген препарат бұзылады да, ... ... ... ... ... ... ... бірге түлеу кезінде бөлінеді. Жануарлар ағзасында улы заттар майлы жасушаларда жиналады, кейбір қосылыстар қанның сарысу альбуминімен байланысады. Осы екі процесс те ... дың ... ... ... ... заттың енуіне қарсы кез келген ағзаның кеңірек тараған реакциясы - ол оның бұзылуы. Нәтижесінде улылығы аз ... ... ... ... ... өнімдер де түзілуі мүмкін. Циклді көмірсу- тектердің галоид туындылары мен гетероциклді қосылыстар ыдырауға беріктірек болса, ал фосфор қышқылы эфирлерінің ... ... ... ... ... ... ағзадан оңай бөлініп шығатын немесе метаболизмнің жалпы процестеріне қосылатын жай және ... ... ... Ағзада жүретін реакциялардың бірнеше негізгі типтері белгілі: гидролиз, тотығу, тотықсыздану, дегидрохлорлану мен 22 коньюгирлену. Бұл ... ... ... ал ... ... ... да ... етеді.
Гидролиз. Ағзада улардың гидролизі химиялық жолмен, сондай-ақ энзиматикалық жолмен де жүруі мүмкін. Бұл процесте негізгі рөлді ферменттер: тірі ... ... өте ... ... ... ... карбоксиэстеразалар және басқалары атқарады.
Гидролитикалық тармақталу амидтер (пропанид) тобының, әртүрлі қышқыл эфирлерінің (2,4-Д және 2М-4Х эфирлері), ... ... ... ... ... ... органикалық қосылыстарының (метафос) және галоидтуынды көмірсутектер (гексахлорбутадиен) ... ... тән. ... ... бір ... ... ал екінші жағынан - спирттер немес аминдер түзіледі. Ерекше қосылыстар - ... және ... ... ... ... ... түзілетін қышқылдар өте тұрақсыз және СО2-на және сәйкесінше аминдерге ыдырап кетеді.
Амидтер
Эфирлер
Алкилкарбоматтар
Арилкарбоматтар
Фосфор қышқылының ... ... ... ... ... ... ауыса-ды және ағзада улардың жүрісі бірден өзгереді. Реакция өнімдері өмірлік маңызы бар орталарға мембраналар арқылы баяу өтеді және ағзадан ... ... ... ... гидролиз нәтижесінде ағза үшін улылығы төмен заттар түзіледі. Бірақ, гидролитикалық тармақталудан кейін улылығы ... улар да бар. ... ... ... ... жәндіктер мен жануарларға улылы хлорофосқа дейін гидролизденеді.
+ Улы ... ... ... ... құралдарына қойылатын негізгі талаптар - олардың зиянды ағзалар үшін улылық әсерінің жоғары болуы. Ол заттың химиялық құрылымының ерекшеліктеріне ... ... ... ... ... емес ... өзі ... улылықтың жойылуына немесе әсер спектрінің өзгерісіне әкеледі. Мысалы, триазин сақинасында екінші орында тұрған Cl ... ... ... ... ... ... ... белсенділігінің толығымен жоғалуына әкеледі.
Химиялық қосылыстардың улылығы заттың құрамына емес, оның молекуласының құрылымына тәуелді. Бір заттың әртүрлі изомерлері ... ... ие ... ... ... тиолтуындылары тионға қара- ғанда сүтқоректілер үшін бірнеше есеге улы. ... ... ... ... ... ... айыр- 33 машылығы хлор мен сутек атомдарының кеңістікте орнала- суында ғана. ... ... ... тек ... ие. Органикалық қосылыстар улылығының өздерінің құрылы- мына тәуелділігінің заңдылығын білу жаңа жоғары тиімді пестицидтер синтезі үшін ... ... ... ... ... ... айтарлықтай дәрежеде оның дозасымен анықталады. Уыт әсеріне ұшыраған ағзаның биологиялық реакциясы (жануарлардың, ... ... ... және т.б.), әдетте практи- када қолданылатын жалпы дозаның тек аз ... ғана ... ... бұл аз ... ... ағзаның қандай-да бір өмірлік маңызды функциясын шектейді, содан кейін барлық ағзаның өліміне әкелуі мүмкін, уланудың екіншілік белгілері дамиды. Бұл ... ... ету ... ... ... ... ... Қазіргі уақыттағы уыттың әсер ету механизмі туралы көзқарасқа сәйкес, оны ерекше тері немесе мүше ретінде, жасушалардың ... типі ... ... ... ретінде, ал соңында молекулалық рецептор ретінде көрсетуге болады, мысалы ферменттің немесе реакцияның ерекше аумағы. Заттың улылығы уыттың қаншалықты ... және ... ... осы әсер ... ... өтетіндігіне және онымен реакцияға түсуіне тәуелді. Сондықтан да, оның рецептормен бірге ... ... әсер ... кез ... ... ... ... тудырады. Пестицидтің улылығы, сондай-ақ факторларға да тәуелді, оларсыз дұрыс баға беру және ... ... ... ... Бұл факторларды үш топқа бөлуге болады: пестицидтің зиянды ағзалармен байланысқа түсу ... әсер ... ... ағзаға түсуіне әсер ететіндер; улы заттың ағзадағы бет алысымен байланыстылар. Пестицидтің улылығына әсер етуші факторлардың бірі - ... ... ... ... ... түсу ... Ағзаға уыттың көп мөлшері түсетіндіктен экспо- зицияның жоғарылауымен заттың улылық әсерінің өсетіні белгілі. Өсімдік пен ... ... ... ... пестицидтің өсімдік пен топырақта сақталу ұзақтығынан тікелей тәуелділікте болады. Сонымен қатар пестицидтің физи- 34 калық-химиялық қасиеттері мен қоршаған орта ... ... өте ... ... ... әсер ... мен ... пестицидтердің өзгеруі мен сипатын зерттеу - экожүйелер мен ландшафтарда ксенобиотиктер мен табиғи улы ... ... ... ... қоршаған орта экотоксикологиясының - жаңа ғылыми тәртіптің бөлігі болып табылатын пестицидтер экотоксикологиясының мақсаты. Басқа химиялық заттармен салыстырғанда ... ... ... ... ... ... ие: 1) олардың биосферадағы циркуляциясының қайта қалпына келмеуі (авиация мен жер беті аппаратураларының көмегімен ... ... ... орта объектісіне бірден түсіп, онда толығымен ыдырағанша болады).
2) табиғат пен адам үшін потенциалдық қауіп туғызатын белгілеу бойынша препараттардың ... ...
3) ... шаралардың жоғары тиімділігін қамтамасыз ету мақсатында қолданатын шығын мөлшерінің азаюының мүмкін еместігі;
4) ... ... ... ... ... қоршаған ортадағы айналымымен және азық- түлiк өнiмдерiнде қалдықтардың болуымен ... көп ... ... ... ... табиғи шарттарда препараттардың тұрақтылығы және азық-түлік тізбегі ... ... ... ... ... жеткенше төмен концентрациялы препараттарға қатысты ағзаларда пестицидтердің жиналуы.
Пестицидтердің ерекшелігіне тәуелді биосферада олардың әсер ету формасы жасалынды:
1. Тұйық әсер: а) ... ... ... б) ... ... ... ... суға. Пестицидтердің тұйық әсерінің тиімділігі жұмсалу мөлше- рімен, формасымен, қолдану әдістерімен, әсерінің таңдамалы- ... және ... ... ... ... ... жақын әсер (ландшафты - аумақ- тық).
3. Қолданғаннан кейінгі алыс әсер (аумақтық - бассейнді). Ол өзендердің хауыздарына олардың ... және ... ... ерітінділер, суспензиялар түрінде немесе топырақты коллоидтармен сорбцияланған күйде көшуге қабілетті өте тұрақты препараттарға тән. Жайылмалар, ... және ... ... қайта бөлу және жинақтау 3-4 және одан да көп жылға созылады. Нәтижесінде пестицидтер өзендердiң төменгi ағымында, дельталар, ... ... әсер етуі ... ... ... өте алыс әсер ... ... планетаны және оның жеке компоненттерін - мұхитты, ... және ... ... ... ортада пестицидтердің қалдықтары өз кезегінде пестицидтердің концентрациясы өсетін ірі ... ... ... және ... ... ... мүмкін. Бұл олардың тамақта жиналуы мен соңында адамдардың қолдануына әкеледі.
Пестицидтердің ... ... ... бойынша жүреді:
1) ауа-өсімдік-топырақ-өсімдік-шөп қоректісі-жануарлар-адам;
2) топырақ-су-зоофитопланктон-балық-адам. Мысалы, 1 кг ... ... ... тек ... ... ғана, ал осындай топырақта өскен 1 кг сәбізде 1-ден 6 ... ... ... болады. Кейбір препараттар қан жүйесі арқылы түседі және жемістердің өсуіне байланысты ондағы ... ... ... ... ... ... мен ... барлық түрі хлорорганикалық заттарды жинақтайды және ағзада ұзақ уақыт ұстап тұруға қабілетті.
Пестицидтердің ауадағы қасиеті
Әуе кеңістігіне ... ... ... көзі - ... ... ... ... мен суаттарды өңдеу. Тап осы ауамен тасымалдаудан қоршаған ортада олардың ... ... ... ... ... ... ... заттардың кеңінен таралуын түсіндіруге болады. Пестицидтер әуе кеңістігіне жел эрозиясы кезінде топырақ шаңымен бірге,сондай-ақ тапырақты өңдеумен өнімдерді тазалау кезінде ... ... ... ... ... ... жүргізілген аудандардың атмосфералық шаңынан табылады.
Сонымен қатар,пестицидтер әуе кеңістігіне су буымен айдау нәтижесінде және топырақ пен өсімдік бетінен ... ... ... ... де ... ... өсетін жерлерде филорсераның тамырлық түрімен күресуге қолданатын ... ... ... ... ... ... ... бар.
Атмосфералық ауаның пестицидтермен ластануы дәрежесі олардың физикалық-химиялық қасиеттеріне,аумақтың көлеміне,сондай-ақ енгізу әдістеріне де тәуелді.Ауадағы препараттардың ең ... ... ... ... ... оның ... максималды шамаға дейін көтерілгенде байқалады.
Ауа мен мұхиттың шекара қабаттарындағы диффузия процесі кезінде ,сондай-ақ химиялық ыдырау нәтижесінде атмосферадан пестицидтер ... ... ... пестицидтерге қарағанда улылығы азырақ өнімдер алынатын химиялық ауысудың маңызы зор.Мұндай реакцияларға бірінші кезекте су буларының гидролизі ,ауа ... және ... ... ... көп ... ... ... жылдамдайтын реакциялар жатқызылуы керек.Сондай - ақ ,мұндай жағдайлада тұрақты хлорорганикалық препараттардың өзіде деградирленуге қабілетті болып келеді.
Атмосфераның ... ... себу ... ... ... ондағы олардың ауысуынығ ең негізгі бағыты болып табылады.Кейбі ... ... ... ... өте тез жүреді.Осылайша табиғи пиретринде төмен фотохимиялық тұрақтылығы салдарынан өсімдік қорғауға ... ... ... орында әртүрлі фосфорорганикалық қосылыстар үшін гидролиз және тотығудың ... ... ... және ... ... ... ... циркуляцияны жалғастырып,атмосферадан суға, топыраққа түседі.
Пестицидтердің судағы қасиеті
Су ... ... ... тасымалдануының негізгі құралы болып табылады. Ашық суқоймаларына олар ауылшаруашылық жайылымда мен ... ... және жер ... ... кезінде шығатын өнекәсіптік ағынды сулармен,жаңбы және еріген сулармен түсуі мүмкін,сонымен ... ... мен ... арам шөптедің ауруларын тасымалдағыштады жою үшін ашық ... ... ... ... ... мүмкін.
Топырақтық және жер асты сулар, ішкі суқоймалары,өзендер мен әлемдік мұхитта белгілі бір жағдайларда пестицидтер үшін соңғы депо ... ... ... ... ... ... тұрақты заттармен ластануы мүмкін .Әлемнің әр елінде ашық қоймалары суларынан хлорорганикалық қосылыстардың ... ... ... жағдайда ғана олар қауіп деңгейіне жеткен.
Суқоймалардың лайында тұрақты хлорорганикалық инсектицидтедің жиналуы маңызды.Бұл оның лайлануы кезінде судың ... ... ... ... ... ... емес ... судың органолептикалық қасиеттерін (иіс,дәм) өзгеруіне,фитопланктонмен оттектің түзілу процесіне,су жүйесінің мекендеушілерінің тіршілік әекетіне ... әсер ... ... ... ... ... ... мүмкін.
Пестицидтердің су жүйесінің мекендеушілеріне әсер етуі тура (өткір немесе созылмалы) және ауыспалы (су құрамындағы ерігіш оттектің мөлшерін азайту,судың ... ... ... ... жою және т.б.) ... ... ... судан биологиялық тізбектің басқа буындарына өтуі кезінде олардың мөлшері жүз және мың есеге жоғарылайды.Ағзамен-сүзгімен жұтылған (мысалы,планктонды ... бір ... ... ... теріде қалып қойып ,кейін балық ағзасына түсуі мүмкін.Тағам ... ... ... ... ... ие ... әсері бірнеше ретке күшейеді.Осылайша, жаңбыр сулары ағнымен ... ... ... ... ... ... ... кететін бір жайт,пестицидтердің улылығы балықтардың әр түріне және басқа да су ... ... және аса кең ... өзгеуі мүмкін.Жалпы алғанда ең қауіптірегі хлорорганикалық пестицидтер,зияны азы препараттардың әсер етуінің әртүрлі механизмдерімен байнысты балытар үшін ... ... өте ... үшін ... ... ... , ... судағы тұрақтылығын бағалау үшін келесі шкаланы қолдануға болады:5 ... ... - ... аз заттар,6-10 - орташа тұрақты,11-30-тұрақты,30 күннен көп - жоғары тұрақты(Врочинский,1981)
Жоғары сулы өсімдіктердің (жүктелген,жартылай жүктелген,жартылай жүктелген, ... ... ... ... ... және фитобентос) дамуын бәсеңдету мақсатында тұйыталған суқоймаларға кіргізілетін ... ... бет ... ... көңіл бөлуге болады. Суқоймалар микрофлорасының реакцияларында гербицидтердің әсерінен сапрофитті ... ... өсуі ... ... ... 2-3 апта өткен соң).Кейбір гербицидтердің стерилдеу қасиеті бар.Аммонификаторлар,нитрификаторлар және денитрификаторлардың саны мен функционалдық активтіліктері ... бұл өз ... ... ... пен ... ... әкеледі.
Гербицидтер су жануарларына қатты әсер етеді.Айқындалған өткір улылықты қасиетке ие болмаса да және айтарлықтай улануға әкелмегендіктен де,олар сонда да ... мен ... ... ... ... компоненттеріне-3-5 ұрпақтары өлетін тікенек мұртты шаяндар жатады.Жануарлардың өлімі , сондай-ақ ... ... мен ... ... ... ... салдарынан оттектің жетіспеуінен болады.
Пестицидтердің топырақтағы қасиеті
Пестицидтерді топыраққа ,топырақта мекендейтін зиянкестеді, нематодты,арамшөптерді бактериалды және ... ... жою үшін ... ... ... өсімдіктердің жер беті мүшелерін өңдегеннен кейін де түседі: жауған жаңбырлармен шайылады және желмен ... ... ... ... ... тамырымен және т.б заттардың қалдықтары ретінде де түсуі мүмкін. Олар топырақ бетінде өзгеріссіз күйінде болуы мүмкін және біраз уақыт ... ... ... ... қалуы шарттарына тәуелді. Пестицидтердің физикалық, химиялық және биологиялық процестерінің (биохимиялық және микробиологиялық) ыдыратқыш әсеріне қарсы тұратын қасиеті ... ... ... ... Бірдей жағдайда зерттегенде (немесе бір қосылысты әртүрлі топырақта) әртүрлі қосылыстардың персистенттілігін Т0,5 көрсеткішімен (жартылай жоғалу периоды) сипаттау қабылданған, бұл көрсеткіш ... ... ... пестицид мөлшерінің екі есеге төмендейтін уақыт аралығын ... Осы ... ... үшін ... ... ... ... интервалдар динамикасы арқылы алады және анализдейді.
Түрдік өсімдіктердегі пестицидтердің ... ... ... осы ... анықтай отырып, Т0,5 көрсеткішін және күту уақытын есептеуге болады. Топыраққа түскен препарат метаболиттер қатарына дейін ыдырауы ... ... ... ... ... өзгерісінің ерекшеліктерін бастапқы зат сияқты нақты зерттеу керек. Пестицидтердің топырақта сақталу ұзақтығы химиялық және физикалық қасиеттеріне, мөлшеріне, препараттың формасына (ұнтақ, ... ... ... оның ... ... мен ... ... топырақты микрофлора құрамына, өніп шыққан өсімдіктің түріне - ... ... ... өңдеу ерекшеліктеріне тәуелді
Көп жағдайда, топырақтың, әсіресе оның микрофлорасы- ның типі негізінен көптеген пестицидтердің ыдырау ... ... ... ең ... ... ... ... әсерінен молекуланың толықтай деструкциясымен тез ыдырап кетуі ... ... ... ... ... ... ұнтақ немесе сұйық түрлерге қарағанда топырақта ұзақ уақыт сақталады. Ереже бойынша, құрамында көп мөлшерде органикалық заттар мен лайлы фракция болса, ... ... ... ... ... Пестицидтердің топырақта қозғалуы. Пестицидтер мен олардың метаболиттері топырақта оның барлық үш ... ... ... күйде болады және осыған байланысты топырақ профиль бойынша көлденең және тік ... орын ... ... ... ... түрленуі
Қоршаған ортаға түскен пестицидтер абиотикалық және биотикалық жолдармен ыдырайды. Біріншісі - фотохимиялық, тотығу - ... ... және ... көмегімен жүзеге асатын болса, екіншісі - ферменттер әсерінен ыдырайды. Биотикалық ыдырау абиотикалыққа қарағанда тезірек жүреді. Ыдырау жылдамдығы ферменттердің концентрациясына және ... ... ... ... ... ... Улы заттың ағзаға түсуі удың улылық әсерін шектейтін жауап қайтаратын қорғаныс реакцияларын тудырады. Мұндай реакцияларға: ағзадан бөтен затты өзгеріссіз ... ... оны ... ... және уды жай заттарға дейін ыдыратып шығару немесе метоболизмнің жалпы процестеріне қосу жатады.
Дегидрохлорлану (хлорлы сутек молекуласының үзіліп ... ... ... мен ... ... да ... тән ... және ол сілтілік ортада немесе ферменттердің қатысуымен өтеді. Осы реакция нәтижесінде улылығы аз, ... ... ... ... де ... ... ... Конъюгирлену реакциясы - бұл ағзаға бөгде заттардың эндогенді химиялық қосылыстармен бірігетін ... ... ... ... Осы ... ... ... (конъюгаттар) заң бойынша полярлы, қозғалғыш және улылығы төмен болып келеді. Осындай реакциялардың қатарына ацетилдеу, сульфаттардың түзілуі, амин ... ... ... және ... ... O- және S-метилдену реакциялары жатады. Олар бірінші ... ... ... ... және ... да ... ... бар пестицидтерге тән қасиет. Конъюгирлену процесіне пестицидтер де, сондай-ақ олардың метаболизм өнімдері де (спирттер, фенолдар, карбон ... ... ... ... және ... қосылыстар) қосылады. Ағзадағы процестердің биохимиялық ерекшеліктеріне тәуелді басым реакция типі өзгереді: өсімдік ағзасында гликозидтер мен гликозоаминдердің; жәндіктер ағзасында - сульфаттардың, ... амин ... ... ... жылықанды жануарлар ағзасында - конъюгаттардың глюкурон, амин, күкірт қышқылдарымен түзіледі.
Ағзада қандай да бір удың өзгеру процесі бір ғана ... ... ... жүрмейді. Керісінше, бір қосылыс нәтижесінде алмасу кезінде әртүрлі өнімдер түзілетіндей әртүрлі реакцияларға қатысуы мүмкін. Сонымен қатар, бір реакциялар удың ... ... оның ... әкеледі. Бұл процестердің бағыттылығы ағзаның түрлі және жеке ... ... ... ... айтарлықтай дәрежеде пестицид әсерінің таңдамалылығын анықтайды.
Жәндіктердің ағзасына у ... ... ... кезде улы заттардың өзгеру процестері сілекей ферменті әсерінен алдыңғы ішекте басталады және ортаңғы ішекте ферментативті, демек ... ... ... ... Негізінен бұл жерде полярлы және улылығы төмен өнімдерді түзе гидролиз ... ... ... ... ішекте ароматты қосылыстардың сіңірілуінен кейін мальпигилі тамыр арқылы бөлінетін гликозидтерге айналуына алып келеді. Улы заттардың ыдырауы сіңірілумен гемолимфаға түсу ... ... де ... береді және олардың бір бөлігі дененің майлы қабатында ... ... ... ... ... у ішке түскенде инсектицидтің метаболизм процестері негізінен ферменттердің белсенділігі өте жоғары, дененің майлы қабатында ... Бұл ... удың ... ... ... және оның басқа қосылыстармен конъюгациясы болады. Бұл жағдайда айналу өнімдері мальпиги тамыры арқылы жасушада жиналып, жәндіктердің түлеуі кезінде ... ... ... удың ... ... ... дің, асқазан сөлінің және қан ферменттері әсерінен белсенді өтеді. Бірақ, улы заттарды ... ... мүше - ол ... ферменттік аппараты бар бауыр. Пестицидтер және олардың ыдырау өнімдері қанға, сол ... ... ... ... суда ... қосылыстар ыдырау (гидролиз, тотығу, тотықсыздану) және конъюгация процестеріне ұшырайды. Соңғылары бүйрек арқылы зәрмен немесе өт нәрімен ... ... ... ... ... бөлініп шығады. Кейбір пести- цидтердің ыдырау өнімдері ... ... ... өкпе ... газ ... ... ... Жануарлардың майлы терісі де абсолютті инертті болмайды. Бауырға қарағанда бұл процестің жылдамдығы айтарлықтай аз болғанымен, онда сақтауға берілген пестицидтер ... ... ... ... дейін ыдырайды. Өсімдіктерде, саңырауқұлақтар мен бактерияларда улы заттардың айналу процестері жануарлар ағзасына қарағанда баяу жүреді және ... ... ... ... ... қолайлы жағдайларда у қарқынды ыдырайды, ал өсім- дік оның улы әсерін тезірек жеңеді. Өсімдіктерде улы ... ... ... да бір ... ... табылмады. Кейбір топырақ гербицидтерінің өсімдік жапырағына қарағанда тамырында жылдамырақ ... ... ... ... ... ... ... негізінен саңылаулар арқылы CO2, NH3 және басқа да газ тәрізді заттар түрінде жүреді және тамыр арқылы да бөлінеді. Сонымен қатар ... улар және ... ... ... ... ... арқылы глюкозамен, амин қышқылдарымен және кейбір органикалық қышқылдармен конъюгаттар түрінде жылжып отырады. Кез ... ... ... ... ... барлық процестер негізінен жасушада жүреді. Бұл жерде барлық ағзаларға тән және улы заттардың таңдамалы улылы-30 ғының себебін ... ... ... ... ... ... жасушалар үшін эндоплазматикалық тізбектің болуы ортақ және олардың каналдары мембранамен байланыс- қан және осы ... ... ... ... ... ... ... желілер, каналдар барлық жасушаларға тән ортақтық және олар арқылы бір-бірінің ... ... ... ... ... қатар эндоплазматикалық желі тотығу, гидролиз, тотықсыздану реак- циялары және көптеген заттардың синтезі жүзеге асатын біршама ферменттердің жиналатын орны болып ... ... ... мен ... ... ... ... жасалған тәжірибелерінде, пестицидтердің метаболизм процестеріндегі шешуші рөлді эндоплазматикалық желі ферменттері атқарады. Сонымен қоса, реакция түріне тәуелсіз ферменттік ... ... ... ... ... ға ... ... және липидте ерігіштігі төмен. Бұл олардың ағзадан шығуын оңайлатады. Бродтың ойы ... ... ... ... ... ... терпендер, стероидтар және басқалары сияқты тағамға қосылатын қоспалардың ағзадан жылдамырақ шығуын қамтамасыз ... ... ... ... ... Эндоплазматикалық жүйенің жеке ферменттерінің төмен ерекшелігі арқасында пестицидтерді ыдыратуға қабілетті. ... жүйе ... ... осы ... қатысуымен метаболизм жүзеге асады және әртүрлі физиологиялық белсенді заттар әсерінен өзгеруі мүмкін. Осындай құбылыс индукция деп, ал оны тудыратын ... - ... ... деп ... ... ... енгізгеннен кейін сүтқоректілердің бауыры немесе жәндіктердің майлы қабатының микросомальды фракциясының (ультрацентрифугирлеу ... ... ... ... ... ... ... бір немесе бірнеше улы заттарының ыдырау жылдамдығы жоғарлайды немесе төмендейді. Индукцияның әсері алғаш рет ... ... ... Осының салдарынан көптеген инсектицидтер индуцирлейтін агент болып табылды.
Қорытынды
Қазіргі таңда ... ... ... ... бірі - ... ауыл шаруашылық шикізаттары және өнімдері- мен тұрақты қамтамасыз ету. БҰҰ тамақ және ауылшаруа- ... ... ... ... жыл ... ... ағзалар ауылшаруашылық өнімдерінің 30 пайызын төмендетеді. Оның ішінде ... ... мен ... ... ... күн көзінен көлеңкелейтін, улы тұқымдарымен ластайтын арам шөптердің үлесі мол. Ауылшаруашылық өнімдерінде таралған ауру ... ... ... тат, ақ ... таз ... жалған ақ ұнтақ, фитофтороз және т.б.) дәнді залалдап, микотоксиндер (афлатоксиндер, охратоксиндер) түзеді. Талдау бойынша микотоксиндер жоғары улы ... (ЛД50 1,6-30 ... ... ... ... таралу жағдайында ауылшаруашылық дақылдары өнімін түгелдей жояды.
Қолданылған әдебиеттер тізімі:
* А.О.Сағитов, Г.Ж. Исенова, Г.О. Рвайдарова, Ө.С.Нұржанов, Т.Ж. ... ... .2013ж.
* ... Н.Н., ... К.В., ... С.Р., ... Т.Н. ... средства защиты растений (справочник). Химия, 1985.
* Мельников Н.Н. пестициды и окружающая среда.Агрохимия 1990ж

Пән: Химия
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 14 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қоршаған ортаға түскен пестицидтердің абиотикалық және биотикалық ыдырауы және улы заттардың ағзада түрленуі11 бет
Қоршаған ортаға түскен пестицидтердің абиотикалық және биотикалық ыдырауы және улы заттардың ағзада түрленуі туралы5 бет
Қоршаған ортаға түскен пестицидтердің абиотикалық және биотикалық ыдырауы және улы заттардың ағзада түрленуі туралы ақпарат11 бет
Delphi және мәліметтер қоры100 бет
Delphi ортасы туралы түсінігі51 бет
Microsoft Access программасы12 бет
Oracle – да мәліметтер базасын құру39 бет
Pascal және Си тілінде бағдарламалау29 бет
Sql-тілі4 бет
Turbo Pascal программалау жүйесі28 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь