Қазақстандағы және дамыған мемлекеттердегі тұтыну себетін, күнкөріс минимумын, ең төменгі еңбекақыны талдау жайлы

І. Кіріспе
ІІ.Негізгі бөлім
1.1 Қазақстандағы күнкөріс минимумы
1.2 Қазақстандағы және дамыған мемлекеттердегі ең төменгі еңбекақыны талдау
ІІІ. Қорытынды
IV. Пайдаланған әдебиеттер
Қазақстан Республикасының 2020 жылға дейінгі стратегиялық даму жоспарына сәйкес экономиканың сапалы өсуі елдің үдемелі индустриялық-инновациялық дамуына ықпал ететін физикалық инфрақұрылымды жаңғыртуға, адами ресурстарды дамытуға және институционалдық базаны нығайтуға негізделеді.
Бұл проблеманы шешу демографиялық ахуалдың жақсаруына және халық санының тұрақты өсуін қамтамасыз етуге байланысты. Қазақстан Республикасының 2020 жылға дейінгі стратегиялық даму жоспарында көзделген халық санының 10 % өсіміне қол жеткізу үшін туу санының одан әрі өсуін, өмір сүрудің жалпы ұзақтығын арттыруды және көші-қонның оң сальдосын қамтамасыз ету қажет[1].
1. Қазақстан Республикасы Агенттігінің статистика бойынша үкімі 28.05.1999 ж. №17: «Негізгі қорлардың бар болуы және қозғалысы және материалды емес активтердің статистикалық есептемелерді құру бойынша құсқайлар».
2. Қазақстан Республикасы Үкіметінің 03.09.1999 ж. №1308 үкімі: «Негізгі қорлар бойынша жылдық тозу мөлшерін бекіту туралы».
3. Қазақстан Республикасы қаржы Министрлігінің 04.12.1995 ж. №13-5-3/10068 хаты: «Негізгі қорлар субъектін бағалау туралы».
4. Қазақстан Республикасы Министрлер кабинетінің үкімі 21.10.1994 ж. №1178: «Қазақстан Республикасында негізгі қорларды индекстеу туралы».
5. Грабового П.Г. және Цая Т.Н. Құрылыс өндірісін ұйымдастыру – М. 1999 ж.
6. Русак Н.А. Қаржылық талдаудың негіздері, Мн: Меркаванне, 1995 ж.
7. Савицкая Г.В. Өнеркәсіптік кәсіпорындардың шаруашылық қазметін талдау. Жоғарғы оқу орындарына арналған оқулық: 1996 ж.
8. Снитко Х.Ф. Өнеркәсіптік кәсіпорында негізгі қорлар есебі, конспект шолуы. – Минск: Экаунт, 1993 ж.
9. Құрылыс экономикасы. Под. ред. И.С. Степанова, - М., 1998 ж.
10. Кәсіпорынның 2000 жылғы негізгі қорлар амортизациясының журналы.
        
        Қазақстан Республикасының Ғылым және Білім министрлігі
Семей қаласындағы Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті
Тақырыбы: ... ... ... ... қ. 2015 ... ... ... Қазақстандағы күнкөріс минимумы
1.2 Қазақстандағы және дамыған мемлекеттердегі ең төменгі еңбекақыны талдау
ІІІ. Қорытынды
IV. Пайдаланған ... ... 2020 ... дейінгі стратегиялық даму жоспарына сәйкес экономиканың сапалы өсуі ... ... ... ... ... ... ... инфрақұрылымды жаңғыртуға, адами ресурстарды дамытуға және институционалдық базаны нығайтуға негізделеді.
Бұл проблеманы шешу демографиялық ахуалдың жақсаруына және халық санының тұрақты өсуін ... ... ... Қазақстан Республикасының 2020 жылға дейінгі стратегиялық даму жоспарында көзделген халық санының 10 % өсіміне қол жеткізу үшін туу санының одан әрі ... өмір ... ... ... ... және көші-қонның оң сальдосын қамтамасыз ету қажет[1].
Осы ... ... ... ... ... және жергілікті органдарының қызметін үйлестіруді және өзара іс-қимылын ұйымдастыруды қажет етеді.
Демографиялық процесті басқару жүйесіндегі ... бірі ... ... Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі (бұдан әрі - Министрлік) бала ... ... ... ... ... ... ... жағдай жасауға жәрдемдесуге арналған. Министрліктің бала туудың өсуіне жәрдемдесу жөніндегі қызметінің негізгі бағыттары оның қазіргі ... ... ... ... Қазақстандағы күнкөріс минимумы
Ең төменгі күнкөріс деңгейінің мәні мен мөлшерін анықтауда халықаралық практикада ... ең ... ... қанағаттандыруда қажет ететін тауарлар мен қызметтердің бірер ең төмен деңгейін белгілеуге негізделген тәсілдеме - тұтыну себеті ... ... Ол ... және азық-түліктік емес бөліктерге бөлінеді. Сонымен бірге көптеген елдерде ең төменгі күнкөріс деңгейінде азық-түлік шығыстарының үлесіне 25-тен 50 %-ға дейін ... ... құны ... ... және құрамдастырылған әдістермен айқындалады. Дамыған елдерде ең төменгі ... ... ... ... ... табыстарын есепке ала отырып анықтаудың практикасы кең дамыған. Шығыс еуропалық елдердің көбінде есеп-қисаптарда нормативтік әдіс пайдаланылады. ТМД елдерінде ол ... ... және ең аз ... себетінің құнына тең келеді.
Ең төменгі күнкөріс деңгейінің шамасы тағамдық азық-түліктерді тұтыну ... мен ... және ... емес ... ... ара ... белгілеуге байланысты болған кезде практика құрамдастырылған әдісті пайдаланудың артықшылығына сендіреді [2].
Қазақстанда 2005 ... ... өмір ... ең ... ... деңгейіндегі азық-түліктік және азық-түліктік емес бөлігі - 70-тің 30 %-ға ара ... - ... ... ... ... жауап бермеді. Халықтың әр алуан топтарына арналған тағамдық негізгі ... ... жаңа ең ... ... ... табанды қажеттік қалыптасты. Бұл тамақтық азық-түліктерді тұтыну экономика дамуының дағдарыстық мезгілінің ... ... көп ... ... ... ... ең ... нормаларының салауатты тамақтану туралы қазіргі түсінікке, экономика дамуының қазіргі реалдарына, демографиялық ... ... ... және негізгі тамақтық азық- түліктерімен елдің азық-түлік рыногының толықтылығы деңгейіне жауап бермейтіндігіне байланысты болып ... Ең ... ... азық-түліктік және азық-түліктік емес бөліктердің арасындағы ара салмақ 2006 жылдан бастап ... 40%-ға ара ... ... ... ... азық-түлік себетінің құрамына қатысты болып отыр, ол толық құнды және баланстанған тамақтану жөніндегі Дүниежүзілік денсаулықты ұйымдастыру ұйымының ұсыныстарын ескере ... ... Ең ... ... себеттің ассортименттік жиынтығымен, ол 20 атаудың орнына предметтердің 43 атауын кіріктіреді. Бұл тамақтанудың ... ... ... ... алуан етіп түрлендіруге, айқын пайдалы қасиеттері бар жұғымды ... ... ... ... ... ... Оның үстіне бұл үшін отбасылық бюджетті айтарлықтай көбейтудің қажеті жоқ мамандар жұғымды микроэлементтер бойынша теңгерімділікке қол жетеді деп санайды.
Ең төменгі ... ... ... ... ретінде есептеудің өзгеше нүктесі болып табылады, оны халықтың тұрмыс деңгейін бағалау мен кедейліктің өлшемі және ... ... және өзге ... ... ... ең ... ... негіздеу үшін пайдаланады.
Сондықтан мемлекеттік әлеуметтік стандарттар 2006 жылдан бастап ең ... ... ... ... ала ... ... ал ... әлеуметтік төлемақылардың мөлшерлемелері бұл деңгейден төмен емес деңгейде белгіленеді.
Ең төменгі ... ... ... жаңа ... ... байланысты кедейлік шегі өзгереді. Бұл жерде екі факторды бөліп көрсету қажет. Оның бірі - халықтың ... ... ... яғни ... ... ең төменгі күнкөріс деңгейінен төмен азаматтардың үлес салмағын анықтау. Екінші фактор - бұл ... ... ... ... ... ... ... қарай азаматқа, отбасына әлеуметтік көмек көрсетілетін шекті анықтайды. 2008 жылы әлеуметтік көмекті әр ... ... 2506 мың адам алды ... ... ... көмек халықты әлеуметтік қорғау жүйесінің маңызды элементі болып табылады, ол ең төменгі күнкөрістің 40%-ы мөлшерінде белгіленген кедейлік шегінің жан ... ... ... ... ... беріледі.
Балалары бар отбасыларына Мемлекеттік жәрдемақы туралы заңға сәйкес 18 ... ... ... ... ... бір жолғы жәрдемақылардан басқа) балаларға жәрдемақы ең төменгі күнкөріс деңгейінің 60 %-ы болатын ... ... ... ... ... ... жүргізілуі.
Күнкөріс минимумы - бұл мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ол абсолютті кедейшілік ретінде қолданылады және деп аталады. Кдейшілік шегі - бұл ... ... ... ... үшін ... табыстың минималды деңгейі. Қазақстанда да кедейшілік деңгейін өлшеу үшін күнкөріс ... ... ... ... ... ... ... болатын кедейшілік қоғамның барлық таптарының әл-ауқат деңгейімен қоса қарастырылуы керек. Есепке сәйкес, Қазақстанда кедейшілік деңгейін ... ... ... ... тек ... ... ... адамдарға ғана емс, кедейшілікке душар болу тәуекелін болдырмауға да бағытталуы керек. ... ... болу ... қапі ... ... ... үшін күнкөріс минимумының екі мөлшеріне тең табыс деңгейінің шекті мөлшерін пайдалану ұсынылады. ... ... ... минималды деңгеден жоғары болса да, қалыпты өмір сүру деңгейін қолдауға қажетті адамның физикалық және ойлау қабілеттерін қамтамасыз ... ... ... , - делінген хабарламада. Кедейшілік мәселесі экономикалық және әлеуметтік аспектілерді және бақылау аспектісін қамтиды. Табыстар юойынша негізгі критерийлер - бұ ... ... және ... ... Күнкөріс минимумы кедейшілік деңгейін анықтаудың негізі болып саналады жәнеминималды тұтынушылық қоржыны негізінде есептелінеді, ол 701 ... ... және 30 ... ... емес ... мен ... тұрады. Кедейшілік шегі күнкөріс минимумының бір бөлігін құрайды. Бұл ... ең ... ... ... ... ... ... мүмкіндіктерін сипаттайды. Табыстар бойынша кедейшілік индикаторлары - бұл табыстары күнкөріс минимумнан төмен болатын халықтың үлесі, кедейшілік ... мен ... ... емес ... ... негізгі критерийлері - бұл негізгі әлеуметтік игіліктер мен қызметтердің қол жетерлік минималды деңгейі. Денсаулық сақтау сферасында - бұл жан ... ... ... ... жоқ ... саны; білім беруде - бұл балаларды оқумен қамту, мектептері жоқ қоныстардың осаны, білім беру ... ... ... ... ... ... жүйесінде - халықтың осал топтарына көрсетілген көмекпен қамту және оның ... ... үшін ... ... қол ... жанама индикаторлары болып денсаулық, білім, өмірдің орташа ұзақтығы, әлеуметтік деградация (алкоголизм, нашақорлық, жезөкшелік, ... ... ... ... көші-қонысының көрсеткіштері табылады. Бірақ бар индикаторлар кедейшіліктің барлық аспектілерін толық көрсетпейді. Физикалық инфрақұрылымның қол жетерлігінің индикаторлары кедейшіліктің коммуникациялардан алшақтық, табиғи ... ... ... ... сияқты факторларын ашып көрсетеді, бірақ олар қажетті шараларды жасауда жеткіліксіз көлемде қолданылады[4].
Күнкөріс минимумы көрсеткіштерінің жүйесі.Әрбір жұмыс ... ... ... ... жайт - ол ... лайықты бағаланып, тиесілі ақысының төленуі. Ел азаматтарының еңбегінің құны мен ... да осы ... ... ... анықталады. Қазақстандағы жалақының өсімі дағдарыс жылдарына тап келгендіктен ресми деректерде жіпке тізгендей көрсетілетін әдемі цифрларды инфляция жұтып жатқаны анық. Жалпы, ... үш жыл ... ... ... ... ... өсімі жылына 7 пайыздан артық көр - сеткішті құрап отыр. Ресми мәліметтерде осы мөлшердегі қарқын - мен ... ... ... да ... ... ... ... шегін есептеу 2000 жылы шыққан үкіметтің қаулысына сәйкес жүзеге асады. Қаулыда деп анық ... ... ... мен ... жоқ. Ал, дамыған елдердегі есеп мүлдем өзгеше. Біздің Кедендік одақ ... ... де ... ... ... табысы барлар кедей саналады. Сондықтан, көптеген мемлекетте күнкөріс минимумы мен кедейшілік шегі дегеніміз - бір ... Ал ... ол ... Алайда, халықтың әл-ауқатының деңгейі тек жалақы, айлық табыс, зейнетақы және басқа да төлемдерден ғана өлшенбейді, өзге де факторлар бар. Егер ... ... ... ... ... есептейтін болсақ, жағдай басқаша белең алары сөзсіз. Мәселен, негізгі азық түрлері ет, сүт, жұмыртқа құны әлдеқашан ... ... ... теңесіп кетті. Іс жүзінде біздегі тұтыну себетінің деңгейі қазіргіден 2-2,5 есе көп ... ... Ол үшін ... нақты жағдайды есепке ала отырып, күнкөріс минимумын қайта қарастырып шығаруға тура келеді. Күнкөріс минимумы керек екен. Ол: - ... ... ... ... және кедейшілік шегін анықтауға; - әлеуметтік саясаттың бағытын анықтауға және халыққа әлеуметтік қолдау көрсету шарасын жүзеге асыруға; - ... ... ... ... ... зейнетақының төменгі мөлшерін және негізгі әлеуметтік төлемді анықтауға негіз болады. Кедейшілік шегі күнкөріс минимумының бір бөлігін құрайды. Бұл ... ең ... ... ... ... ... ... мүмкіндіктерін сипаттайды. Табыстар бойынша кедейшілік индикаторлары - бұл табыстары күнкөріс минимумнан төмен болатын халықтың ... ... ... мен өткірлігі[5].
Күнкөріс минимумы түсінігі және оның ҚР әлеуметтік стандартына сәйкес өлшеміне сипаттама . Күнкөріс минимумы дегеніміз - адамның өмір ... ... үшін ... ... қажеттіліктердің минимум құны. Күнкөріс минимумы адам денсаулығын сақтау мен оның өмір сүруін қамтамасыз ететін тамақтану өнімдері, сатылмайтын тауарлар мен қызметтер, ... мен ... ең аз ... ... ... ... ... құрайды. Бұл көрсеткіш еңбекақы, шәкіртақы, зейнетақы және басқа да әлеуметтік төлемдерді тағайындауда ескеру үшін есептелінеді. Статистика ... ... ... ... ... Ол: - ... тіршілік деңгейін бағалауға және кедейшілік шегін анықтауға; - әлеуметтік саясаттың бағытын ... және ... ... қолдау көрсету шарасын жүзеге асыруға; - айлық еңбекақы мөлшерінің төменгі мөлшерін, зейнетақының ... ... және ... ... төлемді анықтауға негіз болады. Әр елде күнкөріс ... ... ... ... ол ... себетінің төменгі құнынан және қажетті азық-түлік емес тауарлар мен қызметтерге кететін төменгі ... ... ... ... Біздің күнкөріс минимумымыз 60 пайыз азық-түлік себетінен және 40 пайыз азық-түлік емес тауарлар мен қызметтерден ... ... ... ... - ... 10 295 теңге мен 6 863 теңге. Азық-түлік себетінің көлемі ... ... ... ... ... ... ... есептеледі. Ол Денсаулық сақтау министрлігінде бекітіледі. Оған 40-тан аса азық-түліктердің түрі кіреді. Азық-түлік емес ... ... ... ... ... аяқ киім, дәрі-дәрмек, гигиена құралдары кіреді. Қазақстанда 2010 жылдың қаңтар айындағы есеп бойынша күнкөріс минимумы 12 141 ... ... ... ... ... ет және балыққа - 20,3%, сүт, май өнімдеріне және тұқымдарға - 17,1%, ... және ... - 10,1%, нан ... - 9,6%, ... шай және ... ... - 2,9%. Ал ... шәкіртақысы 9600 теңге, жоғары санаттағылар 10600 теңге алады[6].
1.2 Қазақстандағы және ... ... ең ... ... ... ең төменгі мөлшерінің критерийінің екі тәсілдері бар. Біріншісі - бұл азық - ... ... ... ... ... ... ... қарым - қатынас арқылы жалпы мәдени деңгейін сақтауға, белгілі бір қызметтерді қолдануға (көлік, байланыс және ... және т.б. ... ... отбасыларының негізгі қажеттіліктерінен шыға отырып оның есебі. Осы ... ... ... ... құндың мәні анықталады, еңбекақының ең төменгі мөлшерінің критериясының қызметін атқаратын ең төменгі тұтынушылық бюджет немесе ең төменгі күнкөріс деңгейі ... ... ... ең ... мөлшерін есептеу үшін ең төменгі тұтынушылық бюджет немесе ... ... ... қолданады[7].
Бүгінгі таңда Достастық мемлекеттерде есептелетін күнкөріс деңгейі (ең төменгі тұтынушылық бюджет) еңбекақының ең төменгі мөлшерін анықтауда ... ... ... Белоруссия, Қазақстан, Қырғызстан, Ресей, Украинадағы еңбек заңдылықтарында айлық еңбекақының ең ... ... ... деңгейінің ең төменгі деңгейінен төмен болу мүмкін еместігі анық ... ... ... ... ТМД ... көбісінде осы қатынас сақталмайды. 2009 жылғы 1 қаңтарға тек Қазақстанда ғана еңбекақының ең төменгі мөлшері күнкөріс деңгейіне ... ... - ақ 2008 ... ... ... оның ... индексация қажет, әйтпесе 2009 жылы ол күнкөріс деңгейінен төмен ... ... ... ... ... оның ... еңбекке жарамды адамның күнкөріс деңгейінен 80% - 90% құрады, ал Қырғызстанда және Молдавияда сәйкесінше 8% және 46%. Яғни ... ... ... ... ең ... ... көп мемлекеттерде қызметкерлердің физиологиялқ өмір сүруін қамтамасыз етпейді.
Егер еңбекақының ең төменгі мөлшері мен орташа еңбекақының мөлшерінің үлес салмағын ... онда 2008 ... ... ол ... ... еді: Әзірбайжанда - 25, Арменияда - 21, ... - 23, ... - 19, ... - 5, ... - 20, ... - 22, ... - 18, Украинада - 30 пайыз. Бірақ осы ... ... осы ... өмір ... ... ... ете алады ма деген сұрақтарға жауап бермейді. Егер пайызды көбейтсек те осы сұрақ жауап бере ... ... ... ... ... ... кәсіподақтарда дәлелдері жоқ[5].
Қазіргі кезеңде ТМД елдерінің көбісінде өмір сүру ... ... ... ... ... ең ... мөлшері күнкөріс деңгейіне дейін жетпеген кезде, еңбекақының ең төменгі мөлшері ... ... ... туралы сұрақты қарастыру орынсыз. Сонымен бірге экономикалық дағдарыс ... ... ... атаулы еңбекақыда төмендеуде байқалады және оның өсіміне ескеру керек еместігі туындайды, еңбекақының ең ... ... ... ... ... ... есептеуі қызметкерлердің жағдайын одан сайын төмендетуі мүмкін.
Достастық мемлекеттеріндегі еңбекақының ең ... ... ... ... жету ... ... (одан аса жақсырақ) еңбекақының ең төменгі мөлшері есептеудің критерийін өзгерту ... ... ... ... Оған ... ... деңгеңйін немесе тұтынушылық бюджетті есептеу керек, оны есептеу әдістемелерін жетілдіруге, қызметкер және оның ... ... өмір сүру ... ... ... ... толық толтыруға ұмтылу қажет.
Осындай тәсіл ХЕҰ - ның №131 Конвенциясына және ХЕҰ - ның №135 ... ... ... ... келеді. Онда еңбекақының ең төменгі мөлшерін есептеудің келесі критерийлер тобы қолдану ұсынылған: ... ... - , ал - ... ... ең ... ... ... критерий ретінде күнкөріс деңгейін (тұтынушылық бюджет) таңдап, мемлекеттер оның заңды қабылдады ... ... ... ... Қырғызстанда, Ресейде, Украинада сәйкес заңдар, ал Молдовияда - үкімет қаулысы ... ... заң ... ... аяқталуда).
ТМД елдерінде сәйкес заңнамаға талдау көрсеткендей, күнкөріс деңгейін ... және ... ... ... ... ... ... құрылымы және мазмұны бойынша көьінесе ұқсас қызмет атқарады[2].
Достастық мемлекеттерінің заңнамаларында ( түсінігін ... ... ... (сомма, құн, құндық бағалау, құндық шама және т.б.) колданылады, дегенмен олар ... ... ... үшін ... болып табылатын ең төменгі тұтынушылық себетінің құнын бейнеледі.
ТМД елдеріндегі заңнамаға сай күнкөріс ... ... адам ... әлеуметтік - демографиялық топтар бойынша табиғи - климаттық, ұлттық және басқа да ерекшеліктер, ... ... және ... ... ... - ақ ... аймақтары бойынша есептеледі. Белоруссияда күнкөріс деңгейі студент үшін де, ал Әзірбайжанда - ... үшін ... ... әлеуметтік - демографиялық топтар бойынша күнкөріс деңгейінің күндық шамасы келесідей бекітіледі: Белоруссияда, ... ... ... - квартал сайын. Украинада күнкөріс деңгейі кварталға бөліп, заңында Жоғарғы Радада жыл сайын бекітіледі, Әзірбайжанда - ... ... ... жалпы жылға бекітіледі[3].
Белоруссияда, Қырғызстанда, Ресейде тұтынушылық себеттің натуралдық - заттық құрылымы және ... ... ... ... - ... даму және ... ... өзгеруінің есебімен 5 жылда 1 реттен кем емес жүргізіледі. Әзірбайжанда және Арменияда - 3 жылда бір ... кем ... ... - 2 ... бір реттен кем емес. Бірақ та өкінішке орай бекітілген мерзімдер әрдайым сақталмайды.
Достастықтың біраз елдерінің заңнамасында күнкөріс деңгейін ... ... ... уәкілетті органдары, ғылыми мекемелер, кәсіподақтар және жұмыс берушілердің ... ... ... құны және ... ... ... ... күнкөріс деңгейін анықтау үшін Достастық мемлекеттерінде әдістемелік нұсқаулықтар жасалған[8].
Тұтынушылық себет өзіне оның денсаулығын сақтауға және тіршілігін қамтамасыз ету үшін ... азық - ... ең ... ... азық - ... емес ... мен ... кіреді. Қазіргі уақытта оны қалыптастырған кезде есептеудің екі әдісі пайдаланылады: Әзірбайжанда, Белоруссияда, Ресейде, ... - ... ... ... және ... - нормативті - статистикалық (қиыстырылған). Нормативті әдіс азық - түлік тағамдары, азық - ... емес ... мен ... ең төменгі тұтынудың ғылыми түсіндірілген нормативтерге негізделеді. Қиыстырылған әдісте нормативтер бойынша тек азық - ... ... ғана ... Азық - ... емес тауарлар мен қызметтердің шығындар құны азық - ... ... ... ... ... (пайыз) көбейту арқылы анықталады. Осы үлес (пайыз) аз қамтылған отбасыларының шығындарының қалыптасқан құрылымына негізделеді.
Күнкөріс деңгейін қалыптастыруының әдіс таңдаудың принципиалды мәні бар, ... одан оның ... ... ... болады. Тәжірибе көрсеткендей, қиыстырылған әдісті пайдалану, әдетте тұтынушылық себеттің құндың мәнін ... ... ... уақытта азық - түлік тауарларға бағаларға қарағанда тұрғын үй - коммуналдық ... ... және ... да ... ... ... ... өседі. Ресейде және Украинада күнкөріс деңгейін қайта қарастырғанда оны есептеудің нормативтіден ... ... ... ... ... ... ... позициясының көмегімен ғана күнкөріс деңгейін есептеудің нормативті әдісін қолдады[9].
ТМД барлық елдерінде тұтынушылық себетін есептеудің ... сай оның азық - ... ... де ... ... ... тамақтану өнімдердің ең төменгі жиынтығын қалыптастырудың келесідей негізге принциптері көрсетілген: азық - түлік өнімдерін энергетикалық құндылықтар және ... ... шыға ... ... халықтың негізгі әлеуметтік - демографиялық топтардың ... ... аз ... ... ... нақты тұтынуды ескере отырып тамақтардың қалыптасқан құрылымы; аз шығындар жұмсап тамақтануды ұйымдастыруға мүмкіндік беретін өнімдер.
ТМД барлық мемлекеттері халықтың ... ... - ... ... үшін ... ... қажеттіліктер нормаларын қолданады. Нормалар денсаулық сақтау саласында сәйкес ұлттық органдармен құрастырылады, ал Әзірбайжанда, Ресейде, ... ... - ақ ... денсаулық сақтау ұйымының ұсыныстарын пайдаланылады.
Талдай көрсеткендей мемлекеттердегі ... ... ... ... ... ... бойынша да, тұтыну нормаларында да айырмашылық бар.
ТМД ... азық - ... ... ... ... ... кемшілігі тамақтану өнімдерінің ең төмен тұтыну нормаларына негізделу болып табылады. Олар адамның физикалық және ... ... ... ... ... ... ете ... Онда ет, жануар майын, сүт және сүт өнімдерін, балық, жеміс - жидектержі тұтынуды азайтумен көмірсутек ... ... ... ... ... ... КСРО - да 1991 жылы ең төменгі тұтынушылық бюджетте көрсетілген нормалармен салыстырғанда ет және ет ... жеке ... ... 1,2 - 2,2 рет, ... ... бойынша - 1,3 - 4 рет, сүт ... ... - 1,2 - 3 рет ... тобында кейбір азық - түлік өнімдерінің тұтыну нормалары Ресей патшалығында каторжанин алғанмен ... ... ... ... 819 ... нан және 128 грамм ет алса, онда тәулігіне белорусстік себетте еңбекке жарамды ер адам үшін тек 438 ... нан және 99 ... ет, ... сәйкесінше - 368 және 127 грамм, ресейлікте - 465 және 114 ... ... - 276 және 110 ... ... барлығы еңбекке жарамды ер адамның азық - түлік өнімдерінің ... ... ... ... ... 2409 ккал, Белоруссияда 2899 ккал, Грузияда 2300 ... ... - 4646 ... ... - 2661,3 ... ... 2721 ... Ресейде - 2730 ккал, Ресейде - 2730 ккал, Украинада - 2790,8 ккал ... ... ... ... ... ... тамақтану нормаларына сәйкес адам қызмет ету саласына байланысты күніне 2800 - 3700 ккал ... ... ... ... адам үшін ... ... жұмыс бойынша (ең алдымен отыратын жұмыс) тәулік рационына 3000 ккал қажет[4].
Өндірістік дамыған мемлекеттерде (Германия, АҚШ, Франция) тамақтану рационның ... ... 3300 - 2700 ккал ... ... елдеріндегі құрастырушылар ерлер мен әйелдер ағзаларының физиологиялық ерекшеліктерін ескере отырып, әйелдердің азық - ... ... ... ... ... ... болып жасалған. Осылайша, Белоруссияда және Ресейде әйелдердің азық - түлік ... ... ... 23% ... ал ... - 21%, ... - 9%, ... 14% аз. Әзірбайжан мен Украинада әйелдер және ... ... ... ... болып қабылданған.
Сондай - ақ, азық - ... ... ... ... (жануар және өсімдік ақуыздың қатынасы сақталған), май және көмірсутек құрамы ... ... болу ... ... ... ... құндылықтан ақуызды ңтұтыну нормасы 15%, май 30% және көмірсутек 55% құраса онда ол тиімді тамақтану құрылымы болып табылады. ... ... ... ақуызы 50% аспауы тиіс. Осы қатынас Грузия және Молдавияда сақталмайды, онда сәйкесінше 60% және 62% құрайды[6].
Тұтынушылық себетінің маңызды құрамдас ... азық - ... емес ... болып табылады. Алдында айтылғандай Әзірбайжанда, Белоруссияда, Ресейде және Украинада азық - түлік емес ... ... ... ... ... азық - түлік емес тауарларға бекітілген шығындар үлесі анықталады (еңбекке жарамды халық үшін 16,5%). ... ... азық - ... емес ... мен ... 40% ... шығындардың жалпы бекітілген үлесін бекітті. Молдавияда осы бап бойынша шығындар ... ... ... ... анықталады. Осындай тәсіл осы тауарлар тобына халықтың нақты шығындарын жасырады және ... ... ... ... ... ... Украинада жалпы еңбекке жарамды ерлердің жеке қолданудағы азық - түлік емес тауарлар, сондай - ақ ... ... ... ... ... және ... заттар жиыны ұқсас болып келеді[9].
Талдау көрсеткендей, азық - түлік емес себетінде киім, іш ... аяқ ... ... ... ... ... ... мөлшерде ескермейді, себетте өте қажетті заттар көрсетілменген. Мысалы, іш киім, бет орамал, галстук сияқты заттар тек Украинанын азық - ... ... ғана ... ... ... тұрмыстық және шаруашылық заттар жиынтығында Әзірбайжанда, Ресейде және Украинада ... ... ... ... - ақ, ТМД барлық елдерінің жиынтығында үй шаруашылығын ... ... жоқ, ... ет ... ... көкөністер үшін үккіш, терезеге арналған перделер және ернеу, сыпырғыш және т.б. Әдістемелердің ешқайсысында аыл ... және үй ... ... бар қала ... ... ... ... күректер, айырлар, тырмалар, шегелер және т.с.с. қосылмаған.
Пайдалану мерзіміне (тозу) қатысты жеке тауарлар бойынша айырмашылықтар аңғарылады.
Азық - ... емес ... ... нормативтеріне талдау әдістмелердегі киім, іш киім және аяқ ... тозу ... ... жоғары екенін көрсетеді. Еңбекке жарамды белсенді ер үшін 4 ... 3 ... 1 ... 7 жұп ұйық, 2 жылға 5 іш киім, 10 жылға 1 галстук, 3 - 7 ... 1 үй ... ... қиын болады. Әсіресе тұтынушылық себетке жоғары сапасымен ... құны ... ... ... ... ... ... жиынын қалыптастырғанда Достастық мемлекеттерінде тұтынушылық себетте тұрғын үй - ... ... ... ... ... - ақ байланыс және мәдени қызметтерге халықтың шығындары қарастырылған.
ТМД елдеріндегі қызметтегі себетінің маңызды кемшілігі тұрғын үй - ... ... ... ... ... ... ... сақтау және білім беру саласындағы ақылы қызметтер түрінің артуы салдарын ескермейді. Жалпы тұтынушылық себетте осы ... ... ... ... ... ... ... мөлшері (табысқа салық, әртүрлі әлеуметтік қорларға аударымдар, несие бойынша пайыз төлемдері және т.с.с.) есепке алу керек. Дегенмен Армения және ... ... ... ... ... бюджеттің осы шығындық бабы қарастырылмаған. Мемлекеттер қатарында күнкөріс деңгейінің есептегенде қызметкерлердің жеке салымдары, әлеуметтік сақтандыру, зейнетақы, қорларына, меншікке ... ... ... ... ... ... үйге, жерге қоса алғанда) және басқа мемлекетпен енгізілген міндетті төлемдер ескерілмейді[8].
Достастық ... ... ... ... ... ... даму міндеттеріне жауап бермейді, себебі аз дамыған мемлекеттер үшін ... ... ... ... ... азық - түлік өнімдеріне сәйкес келетін барлық белгілерін сақтайды. Күнкөріс деңгейінің құндық құрылымына ... ... ТМД ... ... шығындардың негізгі бөлігі азық - түлік ... ... ... ... ... азық - ... ... үлесі 53,6% , Қазақстанда - 60%, Қырғызстанда - 63,96%, ... - 45,8%, ... - 53,5% ... Дамыған мемлекеттерде осы шығындардың үлес салмағы 10 - 15%, соның ішінде АҚШ - та - 9%, ... - 11% ... ... ... ... күнкөріс деңгейін есептеу әдістемесін оның құрылымын жақсарту бағытында, ассортименті арттыруға, ... мен ... ... ... ... ... ... - экономикалық нақтылыққа әкелуді жетілдіру керектігін куәландырады[10].
Қорытынды
Бүгінгі күні кедейшілік қандай мемлекеттік болмасын өзекті мәселесіне айналып отырғаны баршамызға ... ... ... ол ... ... назарын аударуды қажет ететін ең маңызды мәселелердің бірі. Қазақстандағы кедейшілік әлеуметтік-экономикалық, саяси, ... және ... ... ... ... - адам мен отбасының өмір сүруінің барлық қырларын қамтитын әлеуметтік құбылыс. Бұл күрделі мәселе бүгінде тек ... өмір сүру ... ... ретінде ғана емес, жалпы қоғамның тіршілік тұрмысын анықтайды, яғни халықтың әлеуметтік жағдайы, тұрмысы, экономикалық жағдайы қаншалықты қанағаттанарлық екенін көрсетеді. ... ... ... ... ... ... Ол ... көмегінсіз өзінің отбасының материалдық жағдайын қамтамасыз етуге қабілетсіз әлеуметтік топ. Әлемнің көптеген елдерінде мемлекеттік күш ... ... ғана ... ... ... ... ... халықты әлеуметтік қорғау жүйесіне де бағытталып отыр. Кедейлік қоғам өмірінің барлық қырларына әсерін тигізеді; оны болдырмау үшін кедейліктің ең негізгі шығу ... ... ... ... ... ... жұмыссыздық, әлеуметтік жанжал, қылмыс, дискриминация, шынайылықтан бас тарту ... ... ... ... көптеген мәселелер осы кедейшіліктің әсерінен туындап отыр. Кедейшілік салыстырмалы түрде белгілі бір қоғамдағы ... ... ... ... бөлінуіне байланысты болатын үдеріс ретінде қарастырылады. Оның пайда болуының негізгі себептері - саяси, ... және ... ... ... ... ... ... мен зейнетақының күнкөріс минимумынан төмендігі, халықтың әлеуметтік тұрғыдан нашар қорғалуы және ... ... ... ... және ... ... ие құбылыс болғандықтан, оларды келесідей топтарға біріктіруге болады:- Экономикалық(жұмыссыздық, төменгі еңбекақы, төменгі еңбек өнімділігі, саланың бәсекеге ... ... ... ... ... деңгейі;)- Демографиялық(толық емес жанұя,жанұядағы басқа адамдардың көмегіне мұқтаж адамдардың саны;)- ... ... ... ... ... - ... ... төменгі деңгейі, кәсіби дайындықтың жеткіліксіздігі); - Саяси (әскери қақтығыстар, еріксіз көшіп-қону); - Аймақтық-географиялық (аймақтардың біркелкі дамымауы)[3].
Пайдаланылған әдебиеттер
* Қазақстан Республикасы ... ... ... үкімі 28.05.1999 ж. №17: .
* Қазақстан Республикасы Үкіметінің ... ж. №1308 ... .
* ... Республикасы қаржы Министрлігінің 04.12.1995 ж. №13-5-3/10068 хаты: .
* Қазақстан Республикасы Министрлер кабинетінің үкімі 21.10.1994 ж. №1178: .
* ... П.Г. және Цая Т.Н. ... ... ... - М. 1999 ж.
* Русак Н.А. Қаржылық талдаудың негіздері, Мн: Меркаванне, 1995 ж.
* Савицкая Г.В. ... ... ... ... ... ... оқу орындарына арналған оқулық: 1996 ж.
* Снитко Х.Ф. Өнеркәсіптік кәсіпорында негізгі қорлар есебі, конспект ... - ... ... 1993 ... Құрылыс экономикасы. Под. ред. И.С. Степанова, - М., 1998 ... ... 2000 ... ... ... ... журналы.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 16 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Қазақстандағы және дамыған мемлекеттердегі тұтыну себетін, күнкөріс минимумын, ең төменгі еңбекақыны талдау"4 бет
Қазақстандағы және дамыған мемлекеттердегі күнкөріс минимумын, ең төменгі еңбекақыны талдау8 бет
Қазақстандағы және дамыған мемлекеттердегі күнкөріс минимумын, тұтыну себетін және ең төменгі еңбекақыны талдау5 бет
Қазақстандағы және дамыған мемлекеттердегі тұтыну себетін, ең төменгі еңбекақыны талдау11 бет
Қазақстандағы және дамыған мемлекеттердегі тұтыну себетін, күнкөріс минимумын , ең төмеңгі еңбекақыны талдау6 бет
Қазақстандағы және дамыған мемлекеттердегі тұтыну себетін, күнкөріс минимумын , ең төмеңгі еңбекақыны талдау туралы ақпарат15 бет
Қазақстандағы және дамыған мемлекеттердегі тұтыну себетін, күнкөріс минимумын, ең төменгі еңбекақыны талдау13 бет
Қазақстандағы және дамыған мемлекеттердегі тұтыну себетін, күнкөріс минимумын, ең төменгі еңбекақыны талдау жайлы мәілмет9 бет
Қазақстандағы және дамыған мемлекеттердегі тұтыну себетін, күнкөріс минимумын, ең төменгі еңбекақыны талдау жайлы мәлімет7 бет
Қазақстандағы және дамыған мемлекеттердегі тұтыну себетін, күнкөріс минимумын, ең төменгі еңбекақыны талдау туралы12 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь