Нормативтік құқықтық актілер

1. Кіріспе

2. Негізгі бөлім:

а) Нормативтік құқықтық актілердің түсінігі оның
ерекшеліктері және басқа құқық деректерінен
айырмашылығы
ғ) Нормативтік құқықтық актілер туралы
б) Нормативтік құқықтық актілердің мемлекеттік
тізілімі туралы

3. Қорытынды
Нормативтік құқықтық акт – қазіргі мемлекеттердің негізгі деректерінің бірі. Онда көптеген жеке адам туралы маңызды көзқарастар оның мүдделері, қоғамдық қатынастардың қажеттіліктері көрсетіледі. Басқа құқық деректері жалпы реттеушілік маңыздылыққа ие емес. Олар жекелеген, көмекші, не қоғамдық қатынастарды реттеудегі толықтырушы рольдерінде болады.
Нормативтік құқықтық актілерде көпшіліктің және жеке адамдардың мүдделерін қорғайтын құқық нормалары бекітіледі және оларды нақтылы экономикалық, әлеуметтік, ұлттық және осы тарихи кезеңдердегі халықаралық жағдайларға байланысты үйлестіреді.
Дүниежүзілік заң ғылымдары құқық деректерін құқық нормаларының мазмұндарынан бөлмей қарайды. Заңды нормалардың әдет-ғұрыпта, сот ісінде көрінуі, не жеке оқиғаның қайталануының мөлшеріне сай, белгілі тәртіп жолын пайдалануына байланысты болады. Сондықтан, заңды нормалар көрсетілген нысанда, жалпы және жергілікті түрдегі белгілі көрінуді, іске асыра алмайды.
Қоғам өмірінің дамуымен, қоғамдық қатынастардың қиындауымен міндетті бағыттар қоғамдық прогресстің тежеуіне айналды.
Жалпылама нормативті реттеуге көшу эволюциялық жолмен іске асырылуда. Алғашқыда нормативтік реттеу, қоғам өміріндегі тек қана, тікелей мемлекеттік биліктің мүддесіне тиісті болды. Жекеше мүліктік және от басылық қатынастар көп уақыт бойында әдет-ғұрып құқығымен сот жұмысының ықпалдарында болды. Уақыт өткен сайын, нормативтік құқықтық реттеу өзіне қоғам өмірінің басқа аяларын бағындыра отырып, кеңейе түсті және қоғамдық қатынастарды реттеудегі ең алдыңғы құқықтық нысанға айналды.
Басқа құқықтық деректерден (нысаннан) айырмашылығы, нормативтік құқықтық актілердің мынандай белгілері бар:
1. Нормативтік құқықтық актілер құзыреті бар мемлекеттік органдардың құқықтық шығармашылық жұмыстарының нәтижесінде не болмаса, бүкіл халықтық ерік білдіру арқылы құрылады. Құқықтық шығармашылық жұмыс дегеніміз, құқық нормаларын шығаратын, сонымен бірге оларды жетілдіріп ескірген құқық нормаларының пайдаланылуын тоқтататын мемлекеттік органдардың қызметі.
Құқықтық шығармашылық - нормативтік құқықтық актілерді дайындауға және жетілдіруге арналған қызмет. Оның негізгі екі түрі бар: тікелей құқықтық шығармашылық және жанама түрдегі құқықтық шығармашылық.
Тікелей құқықтық шығармашық – референдумды өткізу кезінде іске асырылады, яғни конституция негізінде мемлекеттік билікпен ұсынылған нормативтік құқықтық актілер қабылданады не қабылданбайды.
Мемлекеттік құқықтық шығармашылық заңмен белгіленген тәртіпке сай, Құқық нормаларын өзгерту не жоюмен көрінеді. Оған мемлекет рұқсат (санкция) берген қоғамдық ұйымдардың нормаларды шығару туралы, шығармашылық жұмыстары жатады. Мұнда, қоғамдық ұйымдардың шығаратын құқықтық нормалар, мемлекет қорғайтын қасиеті бар нормаларға айналады.
2. Нормативтік құқықтық актілерде тек құқық нормалары болады, яғни, жалпы сипаттағы мемлекеттік міндеттілікке ие тәртіптер. Сондықтан, нормативтік құқықтық актілерде жекелеген құқықтық актілерден айыра білу қажет. Олар құқықтық деректерге жатпайды. Жеке құқықтық актілер өз әрекетін құқықтық реттеу аясындағы белгілі құқық субъектілеріне бағыттайды. Ол бірақ рет пайдалануға арналған, яғни жекелеген адамдарға арналып, белгілі құқықты не міндетті іске асырғаннан кейін өз әрекетін тоқтатады.
Жекелеген құқықтық актілер, жалпы құқықтық нормалардың ұйғарымын іске асыруға маңызды және қажетті құрал. Олар міндетті мемлекеттік сипатта болады, оларды қамтамасыз ету құзыреті бар мемлекеттік органдар арқылы жүргізіледі (сотпен, арбитражбен, мэрлермен) дегенмен, олар құқықтық деректерге жатпайды себебі, құқық нормалары
Пайдаланылған ғдебиеттер:

1. ҚР Конституциясы. 1995 ж.
2. Т. Ағдарбеков:
«Құқық және мемлекет теориясы» Болашақ-Баспа, 2002 ж.;

3.«Егемен Қазақстан» Қазақстан Республикасының Заңы
24.03.98 ж.

4. Ғ. Сапарғалиев, А. Ибраев:
«Мемлекет және құқық теориясы» Алматы, Жеті-Жарғы, 1998 ж.;

5. Қ.Д.Жоламан, А.Қ.Мұхтарова, А.Н. Тғукелев:
«Мемлекет және құқық теориясы» Алматы.
        
        1.     Кіріспе
2.     Негізгі бөлім:
а) Нормативтік құқықтық актілердің түсінігі оның
ерекшеліктері және басқа ... ... ... ... ... ... Нормативтік құқықтық актілердің мемлекеттік
тізілімі туралы
3. Қорытынды
Нормативтік құқықтық акт – қазіргі мемлекеттердің негізгі деректерінің
бірі. Онда көптеген жеке адам туралы ... ... оның ... ... ... ... ... құқық деректері
жалпы реттеушілік маңыздылыққа ие емес. Олар жекелеген, көмекші, ... ... ... толықтырушы рольдерінде болады.
Нормативтік құқықтық актілерде көпшіліктің және жеке ... ... ... ... бекітіледі және оларды нақтылы
экономикалық, әлеуметтік, ұлттық және осы ... ... ... ... ... заң ғылымдары құқық деректерін құқық нормаларының
мазмұндарынан бөлмей қарайды. Заңды ... ... сот ... не жеке ... ... ... сай, ... тәртіп
жолын пайдалануына байланысты болады. ... ... ... ... ... және жергілікті түрдегі белгілі көрінуді, ... ... ... ... ... ... қиындауымен міндетті
бағыттар қоғамдық прогресстің тежеуіне айналды.
Жалпылама нормативті реттеуге көшу эволюциялық жолмен іске ... ... ... ... ... тек қана, тікелей
мемлекеттік ... ... ... болды. Жекеше мүліктік және ... ... көп ... ... ... ... сот жұмысының
ықпалдарында болды. Уақыт өткен сайын, нормативтік құқықтық реттеу өзіне
қоғам ... ... ... бағындыра отырып, кеңейе түсті және қоғамдық
қатынастарды реттеудегі ең алдыңғы құқықтық нысанға айналды.
Басқа құқықтық деректерден ... ... ... ... ... ... бар:
1. Нормативтік құқықтық актілер құзыреті бар мемлекеттік органдардың
құқықтық шығармашылық жұмыстарының нәтижесінде не болмаса, бүкіл ... ... ... ... ... ... ... дегеніміз, құқық
нормаларын шығаратын, сонымен бірге оларды ... ... ... ... ... ... ... қызметі.
Құқықтық шығармашылық - нормативтік құқықтық актілерді дайындауға
және жетілдіруге арналған ... Оның ... екі түрі бар: ... ... және ... түрдегі құқықтық шығармашылық.
Тікелей құқықтық шығармашық – референдумды өткізу кезінде іске
асырылады, яғни ... ... ... ... ... құқықтық актілер қабылданады не қабылданбайды.
Мемлекеттік құқықтық шығармашылық заңмен белгіленген ... ... ... ... не ... ... Оған ... рұқсат
(санкция) берген қоғамдық ұйымдардың нормаларды шығару туралы, ... ... ... ... ... ... құқықтық нормалар,
мемлекет қорғайтын қасиеті бар нормаларға айналады.
2. Нормативтік құқықтық актілерде тек құқық нормалары ... ... ... ... ... ие тәртіптер. Сондықтан,
нормативтік құқықтық актілерде жекелеген құқықтық ... ... ... Олар ... ... жатпайды. Жеке құқықтық актілер өз әрекетін
құқықтық реттеу аясындағы белгілі құқық субъектілеріне бағыттайды. Ол бірақ
рет ... ... яғни ... ... арналып, белгілі құқықты
не міндетті іске асырғаннан кейін өз ... ... ... ... ... құқықтық нормалардың ұйғарымын іске
асыруға маңызды және қажетті құрал. Олар ... ... ... оларды қамтамасыз ету құзыреті бар мемлекеттік органдар арқылы
жүргізіледі ... ... ... ... олар ... ... себебі, құқық нормалары оларда жоқ. ... ... ... ... ... ... ... актіні құқықтану деректеріне не болмаса,
біздің ... ... ... ... білу ... Біз ... ... алатын біздің түсінігіміздің деректері, олар ... ... ... ... ... ... түрде мемлекеттік құжат ретінде
дайындалады, олардың міндетті түрдегі ерекше белгілері бар: актінің ... ... ... қабылдаған органның аты (парламент, ... ... ... ... ... актілерде құқық нормалары ... ... ... ... бөлім, бап (мысалы азаматтық кодексте: ... ... ... ... ... бап Міндеттілікті жедел түрде
орындау ... ... ... акт – ... ... ... онда құқық нормалары бар.
Құқықтық-нормалар актілерін жіктеу, әртүрлі негіздерге ... ... ... күшіне, мазмұнына, көлеміне және әрекет сипатына,
субъектісіне оларды шығарылуына ... ... ... ... ... ... құқықтық актілер заңдар
және заңға қосымша актілерге бөлінеді.
Нормативтік құқықтық актілердің заңды күштері ... ... ... ... ... нормативтік реттеудегі олардың орнын ... ... ... ... ... шығармашылықтың
теориясымен тғжірибесіне сай, ... ... ... ... сондай органдарға қарағанда көбірек заңдылық күшке ие.
Нормативтік ... ... ... сай ... ... көп жағдайда шартты. Шарттылықты объективті түсіндірсек – барлық
нормативтік құқықтық актілердегі нормалар ... ... ... ... тек бір ғана ... ... ... болады (мысалы: Еңбек
құқығы, отбасы құқығы, қылмыстық заңдар). Салалық нормативтік актілермен
қатар, ... ... ... ... актілер. Олар әртүрлі құқық
салаларын, белгілі қоғам ... ... ... ... ... ... ... сауда, ғскери, теңіз заңдары – комплексті нормативтік
құқықтық актілердің ... ... және ... ... ... нормативтік құқықтық
актілер бөлінеді:
- барлық қатынастар жиынтығының белгілі ... ... ... ... ... ... тек жарты көлемдегі жерлерге, не сол жерде төратын
белгілі адамдарға ғана ... ... ... ... ... ... Олардың реттеу мүмкіндігі, тек
қана төтенше жағдай туғанда, соған арналған акт ... ... ... ... шығармашылықтың негізгі субъектілерінің
нормативтік құқықтық ... заң ... ... ... ... ... актілерде (қосымша заң актілері), сот билігінің актілері
(жалпы сипаттағы заңды актілерге) бөлуге болады.
Заң – мемлекеттің ең басты және ... ... ... ... ... ең ... жақтарын және мемлекет өмірін реттейтін құқықтарды
жинақтайды. Заңның түсінігін құрастыруды ерекше заң ... ... ... органымен қабылданатын нормативтік құқықтық актіден
бастауға болады. Ол ең ... ... ... ие және ... ... қажеттеріне сай, маңызды, қоғамдық ... ... ... ... заң белгілері шығады және ол
ең жоғарғы заңдылық күші бар нормативтік құқықтық ... ... ... ... ... мемлекеттің жоғарғы өкілеттік органымен қабылданады не
халықтың өзімен ... ... ... ... жеке адамдардың мүдделерін қолайлы қанағаттандыруды талап
ететін, ең маңызды қоғам өмірінің ... ... ... ... ... ... нормативтік құқықтық актілерге тән ... ... ... сай ... ... ... өзіне төрт түрлі
міндетті кезеңдерді ... ... ... ... ... заң ... ... заңның жобасын талқылау, заңды қабылдау оны ... ... ... нәтижесінде заңды қабылдау, ... іске ... ... ... ... ... ... бақылануға не
бекітуге жатпайды. Олар, тек заң шығаратын биліктегі орган ... не ... ... Конституциялық кеңес не басқа сондай, сот,
парламент-қабылдаған заңды конституциялық емес, деп танығанмен оның ... тек заң ... ... ... ... ... барлық құқық жүйесінің біртұтастығын көрсетіп,
барлық нормативтік құқықтық ... ... ... қамтамасыз етеді,
әрқайсысының заңдылық күшін, нормативтік құқықтық актілердің ... ... ... ... ... ... бастаушы және
белгілеуші жағдайы, қоғамдық қатынастарды реттеудегі заңдылықтың, заңның
үстемділігінің негізгі талаптарының бірі ... ... ... ... ... ... ... аясына кіре алмайды. Конституциялық
заңдардың ... ... ... ... актілер құрылады және
талданады.
Конституция, басқа нормативтік құқықтық актілерге және ... ең ... ... ... ... Жғй заңдар, конституциялық
актілерге сай қабылданады және әрекетке келеді қоғамдық өмірдегі белгілі
және ... ... ... ... ... ... құқықтық актілер
Бұл құзыретті органдардың құқықтық-шығармашылық актілері, ... және оған ... жоқ. Заға – ... актілердің заңдылық
күштері заңға қарағанда аздау болады, олар заңдардың заңдылық ... ... ... жасауға мүмкіндігі жоқ. Қоғамдық
қатынастарды реттеудегі тиімділікке тек сонда ғана ғана жетуге болады, ... ... ... ... сай келсе. Қосымша актілер болса,
негізгі принципиалды заңдардың жағдайларын әртүрлі жекелеген ... сай ... үшін ... мазмұндарына байланысты заңға-қосымша актілер, ғдеттегідей
әртүрлі атқарушы биліктің актілеріне ... және олар ... ... ішкі ... ... бөлінеді.
1. Жалпы заңға – қосымша актілер. Бұл жалпы құзыретті ... ... ... ... сол ... ... барлық адамдарына
қатынасты болады. өзінің құқықтық жүйедегі реттелуіне, ... ... ... ... ... ... жүреді. Заңға – қосымша актілерге
байланысты қоғамдағы ... ... іске ... ... ... ... және басқа мәселелері реттеледі.
Жалпылама заңға – қосымша ... ... ... билік
органдарының нормативті-шығармашылық актілері жатады. Олар ... не ... ... ... ... ... ... (президенттік не парламенттік республика) жоғарғы атқару
билігінің нормативтік құқықтық актілері (сырттан ... екі ... ... ... тәрады.
Президенттің нормативті жарлығы. Заңға-қосымша актілер жүйесінде, олар
жоғарғы заңды күшке ие және ... ... ... ... ... ... өкілдік қызметі, еліміздің
Конституциясымен не арнайы конституциялық заңдармен белгіленеді. Олар
әртүрлі қоғам ... ... ... ... ... реттейді.
Мысалы, Қазақстан Республикасының 1995 жылғы Конституциясының ІІІ-тарауына
21-бабындағы Республика Президентінің жарлықтарында:
1) Президенттің Республика Президентінің актілерін ... ... ... ... ... асырылады;
2) Мемлекеттік биліктің барлық тармақтарының келісімді жұмыс істеуін
және өкімет органдарының Қазақстан халқы ... ... ... ... жауаптылығын қамтамасыз ету мәселелері шешіледі;
3) Парламенттің заңдық кұзыретіне ... ... ... ... да ... ... заңмен белгіленген құзыретіне жатпайтын
мәселелерді, құқықтық реттеу жүзеге асырады;
4) Қазақстан ... ... және ... ... ... ... шешімдер қабылданады – деп анық
көрсетілген. Сонымен ... ... ... ... ... ... жедел және жеке сипаттағы шешім жүзеге
асырылады;
ғ) Республика Президентінің құзыретіне сғйкес ... ... ... тұлғалар қызметке тағайындалады және босатылады.
2. Жергілікті заңға-қосымша актілер. Бұл жергілікті жердегі өкілетті
биліктің және ... ... ... ... ... ... Оны жоғарыдағы органдар қабылдайды. Ол ... ... сол ... көлеміне ьайланысты шектеледі. Оларға нормативті күші
бар шешімдер, не муниципалитеттің, мэрлердің, әртүрлі мәселелер ... ... ... ... ... нормативтік құқықтық актілер бұйрық, нұсқау. Бірнеше
елдерде басқару органдарының құрамындағы белгілі органдар (министрліктер,
ведомстволар) құқықтық ... ... ... олардың
заң шығаратын билігі, президентпен және үкіметпен рұқсат етілген. Бұл ... ... ... ... тек ... алдағы қоғамдық
қатынастарға қатысты болады.
4. Ішкі ұйымдастыру ... ...... ... Бұл нормативтік
актілерді әртүрлі ұййымдар өздерінің ішкі мәселелерін реттеу мақсатында
шығарады және сол ... ... ғана ... ... ... заңдылық күші бар актілердің қалпында, ішкі – ұйымдастырушылық
актілер, әртүрлі ... ... ... мекемелердің,
өндірістердің, ғскери бөлімдердің қызметінде тундайтын ... ... ... ... ... ... ... Бұл мемлекеттік басқару нысандарының ерекшеліктерімен, әр елдің көп
ғасырлық ғдеттерімен, ұлттық және ... ... ... де, ... нормативтік құқықтық актілер жүйесі заңдылық күші бар
актілердің деңгейлік белгісіне сай құрылады. ... ... ... ... ... және оның ... ... үшін
жоғарғы органдардың актілердегі ұйғарымдарға сай болуы тиіс. Барлық қарама-
қайшылықтар, заңға-қосымша актілердің ... ... ... ... заң ... себебі олар ең жоғарғы заңды күшке
иелігі бар.
нормативтік құқықтық ... ... ... ... ... ... ... нормалардың міндеттілігі барлықтарына, кімге
олардың жарлықтарының ... ... ... ... бірдей екендігін
айтуымыз қажет. Осындай принципиалды ережелер құқықтық мемлекеттің негізгі
қызметін құрайды.
Қоғамдық ... ... ... ... және белгілеулші
орынды заң алады. Заңға-қосымша актілер тек көмекші және талдаушы роль
атқарады. ... ... заң ... ... ... ... жақтарын қамтиды, ол негізгі басты мүдделердің жеке адамның
құқығымен ... ... ... ... ... ... ие ... тек соттың
тғжрибесін біріктіру нғтижесінде ғана өзінің негізінде жекешелік, құқық-
қоладану сипатында болады. Сот ... ... ... болуға сол
жағдайда жетеді, егер ... ... ... ... не ... болса, сот еріксіз түрде, ... ... ... не ... ... ... ... жаңа нормаларды, сол істі шешуге қолданады.
Соттардың құқықтық-шығармашылық функциясы соттың іс ... сай ... ... ... оқиғаны реттеу қажеттігінен
туады. Іс жүзіндегі құқықты қолдану тғжірибесінің молдығы, сондай ... ... ... ... сондай топтағы заңды істерді қарағанда
жалпы міндеттілік маңызы бар.
Жоғарғы сот билігі, әрекеттегі құқық ... ... ... ... құзыретіне байланысты басқару мақсатында, заңды істерді
шешудегі заңды қолдану мәселелері ... ... ... ... ... ... (оған мысал Жоғарғы Соттың қаулылары).
Есте ұстайтын жағдай, сот тғжірибесінің міндеттік күші, оның өзінде
емес, заң шығарушы биліктің ғмірінде.
Құқықтық ... ... ... қызметі толығымен
өзінің заңды өкілдігіне негізделеді және берілген құқық жүйесінің заңдылық,
принциптік ... ... ... ... ... ... «Нормативтік құқықтық актілер туралы» 1998
жылғы 24 наурыздағы Заңға сғйкес мынадай ұғымдар пайдаланылады:
1) нормативтiк құқықтық акт - ... ... не ... ... мемлекеттiң лауазымды адамы қабылдаған, құқықтық нормаларды
белгiлейтiн, олардың қолданылуын өзгертетiн, ... ... ... белгiленген нысандағы жазбаша ресми құжат;
2) заңдар - белгiленген ... ... ... ... жиынтығы;
3) құқық нормасы (құқықтық норма) - нормативтiк құқықтық ... көп ... ... арналған және нормативтiк реттелген
ахуал шеңберiнде барлық ... ... ... ... ... ... нормативтiк құқықтық актiнiң деңгейi - нормативтiк құқықтық актiнiң
нормативтiк құқықтық актiлер сатысындағы өзiнiң заң күшiне қарай ... ... ... ... өзгерiстер мен
толықтырулар енгiзетiн заң - Қазақстан Республикасы Конституциясы ... ... ... ... ... заң; 6)
Конституциялық заң - Қазақстан Республикасы Конституциясында конституциялық
деп аталған, Қазақстан Республикасы ... ... ... тәртіппен қабылданатын заң;
7) заң - қоғамдық қатынастарды реттейтiн, Қазақстан Республикасы
Конституциясы 61-бабының ... ... ... принциптер мен
нормаларды белгiлейтiн, Қазақстан Республикасының ... ал ... ... ... 4) тармақшасында көзделген
жа¬дайларда Қазақстан Республикасының Президентi ... ... ... заң ... - ... заң, ... ... Конституциялық заң күшi бар Жарлығы, Кодекс, Заң,
Қазақстан Республикасы Президентiнiң Заң күшi бар ... ... ... ... ... пен ... қаулылары;
9) кодекс - бiртектес қоғамдық ... ... ... бiрiктiрiлiп, жүйеге келтiрiлген заң;
10) заңға тғуелдi нормативтiк құқықтық ... - заң ... ... ... ... ... мен заң ... және соларды орындау үшін шығарылған, өзге де нормативтiк
құқықтық актiлер;
11) уәкілетті орган - ... ... ... осы
Заңда, сондай-ақ сол органдар мен лауазымды ... ... ... ... ... өз ... сғйкес нормативтiк құқықтық
актiлер қабылдауға хақылы Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... Президентi, Қазақстан
Республикасының Парламентi, Қазақстан Республикасының үкiметi, Қазақстан
Республикасының Конституциялық Кеңесi, ... ... ... ... ... ... ... комиссиясы, орталық
атқарушы органдар, жергiлiктi өкiлдi және атқарушы ... ... ... ... өзге де мемлекеттiк органдар);
12) нормативтік құқықтық актілердің ресми мғтіндерін кейіннен жариялау
- Қазақстан Республикасы нормативтік құқықтық актілерінің эталондық ... ... ... ... ... ... ... басылымында жариялау.
Заң актiлерi мен өзге де нормативтiк құқықтық актiлердi ... ... ету, ... ... ... ... өзгерту, толықтыру, олардың
қолданылуын тоқтату немесе тоқтата тәру, ... ... ... ... сғйкес, нормативтiк құқықтық актiлер қабылдайтын
мемлекеттiк органдардың қызметiн реттейтiн заң ... осы ... ... ... актiлермен, соның iшiнде олар туралы
ережелермен және олардың регламенттерiмен, ... да ... ... ... ... оның iшiнде құқықтық нормаларды ... ... ... ... және ... жою тәртiбi реттелмейдi.
Осы Заңның 1-бабының 2) тармақшасында ... ... ... және ... iске асыру және құқық қолданушылық мғнi ... ... ... атап ... мемлекеттiк емес ұйымдардың, оның iшiнде қоғамдық бiрлестiктер мен
жергiлiктi өзiн-өзi ... ... ... ... ... ... болып табылмайтын мемлекеттiк ұйымдардың
нормативтiк актiлерiн;
3) ... және ... ... мен ... ... ... ... табыс ету, қабылдау, күшiне енгiзу, қолдану,
жариялау, өзгерту, толықтыру және ... ... ... тәртiбi
белгiленбейдi.
Нормативтiк құқықтық актiлер негiзгi және ... ... ... ... құқықтық актiлердiң негiзгi түрлерiне мыналар жатады:
1) Конституция, конституциялық заңдар, кодекстер, заңдар;
2) Қазақстан Республикасы Президентiнiң Конституциялық Заң күшi ... ... ... ... Заң күшi бар ... ... ... өзге де нормативтiк құқықтық
Жарлықтары;
3) Қазақстан Республикасы ... мен оның ... ... ... ... ... нормативтiк қаулылары;
5) Қазақстан Республикасы Конституциялық Кеңесiнiң, Жоғарғы Сотының
және Қазақстан Республикасы Орталық ... ... ... ... Республикасының министрлерi мен өзге де ... ... ... ... ... ... ... нормативтiк қаулылары, өзге де ... ... ... ... мғслихаттардың нормативтік құқықтық шешімдері, ... ... ... ... ... құқықтық шешімдері.
3. Нормативтiк құқықтық актiлердiң туынды түрлерiне ... ... ... - ... да бiр ... ... мен оның ... қызметiнiң iшкi тәртiбiн реттейтiн нормативтiк құқықтық акт;
2) ереже - ... да бiр ... ... ... оның ... ... мен өкiлеттiгiн белгiлейтiн нормативтiк құқықтық
акт;
3) қағида - қандай да бiр қызмет түрiн ұйымдастыру және ... ... ... ... ... акт;
4) нұсқаулық - заңдардың қоғамдық қатынастардың қандай да бiр
саласында ... ... ... ... құқықтық акт.
4. Туынды түрлердегi нормативтiк құқықтық актiлер негiзгi түрлердегi
нормативтiк құқықтық актiлер арқылы қабылданады ... ... ... бiр ... ... Туынды түрдегi нормативтiк құқықтық актiнiң
нормативтiк құқықтық актiлер ... ... орны ... түрдегi актiнiң
деңгейiмен анықталады.
5. Орталық атқарушы органдар мен Қазақстан ... ... ... және есеп ... мемлекеттік органдардың
аумақтық органдарының, сондай-ақ жергілікті бюджеттерден қаржыландырылатын,
ғкім уғкілеттік берген жергілікті атқарушы органдардың нормативтік ... ... ... жоқ.
6. Мемлекеттік органдар мен лауазымды адамдар қабылдайтын жеке
қолданылатын ... ... ... ... ... ... қоспағанда, өзге нормативтiк құқықтық актiлердiң заң
күшiнiң ... ... ... ... ... ... ... Конституцияға өзгерiстер мен толықтырулар енгiзетiн Заңдар:
2) Қазақстан Республикасының Конституциялық заңдары мен ... ... ... заң күшi бар ... Қазақстан Республикасының Кодекстерi;
3) Қазақстан Республикасының Заңдары, сондай-ақ Қазақстан Республикасы
Президентiнiң Заң күшi бар Жарлықтары;
4) Қазақстан Республикасы Президентiнiң нормативтiк ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасы үкiметiнiң нормативтiк қаулылары;
7) министрлердiң нормативтiк бұйрықтары; мемлекеттiк комитеттердiң
нормативтiк қаулылары; өзге де ... ... ... ... ... мғслихаттардың нормативтік құқықтық шешімдері, ғкімияттардың
нормативтік құқықтық қаулылары, ғкімдердің нормативтік құқықтық
шешімдері.
Төменгi деңгейдегi ... ... ... әрқайсысы жоғары
деңгейдегi нормативтiк құқықтық актiлерге қайшы келмеуге тиiс.
Қазақстан Республикасы Конституциялық ... ... ... ... және Қазақстан Республикасы Орталық сайлау
комиссиясының ... ... ... ... тыс ... ... ... нормативтiк шешiмдерi,
ғкімияттардың нормативтік құқықтық қаулылары мен ғкiмдерiнiң ... ... ... Қазақстан Республикасының Конституциясымен
және жергiлiктi мемлекеттiк басқару туралы заң актiлерiмен белгiленедi.
Қазақстан Республикасы Конституциялық Кеңесiнiң ... ... ... ... Конституциясына ғана негiзделедi және барлық
өзге ... ... ... ... ... ... тиiс ... түрлі деңгейдегі нормативтік актілердің нормаларында қайшылықтар
болған кезде неғұрлым жоғары деңгейдегі актінің нормалары ... ... ... Республикасы кодекстерінің нормаларымен
алшақтығы болған жағдайларда олар кодекстерге ... ... ... ғана ... ... ... нормативтік құқықтық актілердің нормаларында
қайшылықтар болған кезде ... ... ... ... ... Республикасының орталық атқарушы және өзге де орталық
мемлекеттiк органдарының ... ... ... ... де, ... де, ... ... мемлекеттiк
басқару органдарының нормативтiк құқықтық актiлерiнiң жобаларын дайындауды
жобалаудың ерекшелiктерiн осы органдардың әрқайсысы айқындайды.
Нормативтiк құқықтық актiлердiң ... егер ... ... уәкілетті органдар өз бастамашылығымен немесе жоғары тәрған
мемлекеттiк органдардың тапсырмалары бойынша ғзiрлейдi.
өзге де барлық мемлекеттiк және ... емес ... мен ... ... ... ... жөнiнде ұсыныс жасауға немесе мғндай
актiлердiң бастамашылық жобаларын уәкілетті ... ... ... ... органдар оларды өздерi әзірлейтін жобалар үшiн негiз
ретiнде ... ... ... одан әрi ... және жобалардың
қабылдануын жөнсiз деп тануы мүмкiн.
Нормативтiк құқықтық актiлердiң мынадай реквизиттерi болуға тиiс:
1) Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... ... Конституциялық
заңы; Қазақстан Республикасы Президентiнiң Конституциялық заң күшi бар
Жарлығы; ... ... ... ... ... ... Заң күшi бар Жарлығы; Қазақстан Республикасы Парламентiнiң
қаулысы; ... ... ... ... ... Республикасы
Президентiнiң Жарлығы; Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... ... ... шешiмi;
ғкiмнiң шешiмi; осы Заңда немесе өзге де ... ... ... актiнiң басқа бiр атауы;
3) осы нормативтiк құқықтық акт реттейтiн iстi бiлдiретiн тақырып;
4) нормативтiк құқықтық актiнiң қабылданған жерi мен ... ... ... актiнiң тiркеу нөмiрi;
6) тиiстi нормативтiк құқықтық актiге қол қоюға ... ... ... нормативтiк құқықтық актiнiң Қазақстан Республикасы ғдiлет
министрлiгiнде ... ... ... күнiн осылай тiркелуге тиiстi
нормативтiк құқықтық актiлерде көрсету;
8) елтаңбалы мөр.
Нормативтік құқықтық актінің баптары ... ... ... ... ал тармақтар - тармақшаларға бөлінуі мүмкін.
Баптардың, тармақтар мен ... ... ... ... ... ... бөлінген жекелеген нормалары болуы мүмкін.
Мғтіннің мағыналық жағынан тұтастығы бар, бірінші жолда азат ... ... және кіші ... ... ... ... ... басталатын бірінші абзацын қоспағанда, абзац деп саналады.
Абзацтар (бөліктің бірінші және соңғы абзацтарынан басқасы) ... ... ... актiнiң баптары - жекелеген құқық нормалары бар
тармақтарға, ал ... ... ... ... Баптардың,
тармақтардың және тармақшалардың iшiнде абзацтар ... ... ... ... iшкi ... ... белгiлерi пайдаланылуы мүмкiн.
Нормативтiк құқықтық актiнiң әрбiр бабы (тармағы), ... ... мен ... араб ... ... ... ... бүкiл нормативтiк құқықтық актiнiң
басынан аяғына дейiн реттелiп жасалады. ... ... ... мен ... ... де ... және басынан аяғына дейiн
реттелiп жасалады.
Нормативтiк құқықтық ... ... ... тiл мен ... ... ... отырып жазылады. Көнерген және ... ... мен сөз ... эпитеттердi, метафораларды қолдануға,
сөздердi қысқартуға жол ... ... ... ... ... ... ... жазылмайды.
Қажет болған жағдайда нормативтiк құқықтық актiде өзге актiлердiң
баптарына (тармақтарына) сiлтемелер жасауға жол берiледi, сондай-ақ ... ... ... ... ... сол ... ... отырып, олардың жекелеген ережелерi келтiрiледi.
Қазақстан Республикасының Конституциясы 61-бабының 1-тармағына сғйкес
заң шығару бастамашылығы ... ... ... ... ғана iске ... ... актiнiң жобасы Мғжiлiске мемлекеттiк тiлде және
орыс тiлiнде енгiзiледi.
Жоба ... ... ... ... ... ... ... жобаны дайындаған мемлекеттiк органның немесе ұйымның атауы;
2) жобаны қабылдаудың қажеттiгi негiзделiп, мақсаттары, мiндеттерi,
негiзгi ережелерi ... ... ... ... жұмыс тобының құрамы;
4) мүдделi мемлекеттiк органдармен келiсу парағы;
5) егер жобаға сараптама жүргiзiлсе, ол ... ... ... ... ... өзгертiлуге немесе күшi жойылды деп
танылуға тиiс заң актiлерiнiң тiзбесi және жобаны iске асыру үшiн қажеттi
нормативтiк құқықтық актiлер ... ... ... ... жобаға қаржы-экономикалық есептеулер, статистикалық
мғлiметтер қабылданатын нормативтiк ... ... ... ... ғлеуметтiк, заңдық, экологиялық салдарларының болжамдары қоса
тiркеледi.
Қолданылып жүрген ... ... пен ... ... ... құқықтық актiнiң жобасы енгiзiлген жағдайда баптардың бұрынғы
және жаңа редакцияларының салыстырма кестесi ... ... ... ... ... ... сараптамасын тиiстi
бейiмдi ғылыми мекемелер мен жоғары оқу орындары, қаралатын ... ... ... мен мамандар арасынан тартылатын сарапшылар
жүргiзедi. Сараптама жүргiзу бiр ... ... ... ... ... ... ... актiлердi қабылдау ... ... ... және осы ... ... құқықтық актiлердiң әр алуан түрлерiн қабылдау тәртiбiнiң
ерекшелiктерi сонымен қатар:
1) ... үшін - осы ... ... ... мен ... Қазақстан Республикасы
Парламенті Палаталарының бөлек отырыстарында өз ... ... ... екі ... ... ... үшiн - ... Республикасының Конституциясымен,
Қазақстан Республикасының Парламентi туралы, Қазақстан
Республикасының Президентi туралы, референдум туралы заң актiлерiмен,
өзге де заң ... оның ... ... пен оның ... ... ... ... Жарлықтары үшiн - Қазақстан
Республикасының ... ... ... ... заң ... ... ... Республикасы Президентiнiң осы
тәртіптi реттейтiн актiлерiмен;
4) Қазақстан Республикасы үкіметiнiң қаулылары үшiн – ... ... ... ... заң ... ... ... және үкіметiнiң актiлерiмен;
5) орталық атқарушы және өзге де ... ... ... ... ... ... ... де, кiрмейтiндерiнiң
де, оның iшiнде Қазақстан Республикасы ұлттық ... ... ... үшiн - ... пен осы ... ... заң актiлерiмен, Қазақстан
Республикасы Президентiнiң және ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасы үкіметiнiң
осы органдардың қызметiн реттейтiн ... ... ... ... Кеңесiнiң нормативтiк
қаулылары үшiн - Қазақстан Республикасының Конституциялық Кеңесi туралы заң
актiлерiмен;
7) Қазақстан Республикасы ... ... ... ... үшiн -
Қазақстан Республикасының соттары туралы заңдармен;
8) Орталық сайлау ... ... ... жөнiндегi
комиссияның) нормативтiк қаулылары үшiн - сайлау және референдум туралы заң
актiлерiмен;
9) ... ... және ... ... ... ... - осы ... туралы заң актiлерiмен, өзге де заң ... ... ... және ... актiлерiмен
айқындалады.
Нормативтiк құқықтық актiнi күшiне енгiзу тәртiбi нормативтiк құқықтық
актiнiң өзiнде белгiленуi мүмкiн.
Нормативтiк ... ... ... байланысты бұрын қабылданған
барлық нормативтiк құқықтық актiлердiң немесе олардың құрылымдық бөлiктерi,
егер олар жаңа актiге ... ... ... ... ... ... ... күшi жойылды деп танылуға, өзгертiлуге ... ... ... ... ... байланысты күшi жойылды деп
танылуға тиiстi актiлер мен олардың бөлiктерiнiң тiзбесi не актiнiң өзiнде,
не оны күшiне енгiзу ... ... ... ... ... ... ... актiнiң қабылдануына байланысты күшi жойылды
деп танылуға, өзгертiлуге немесе ... ... және жаңа ... ... актiлердiң немесе олардың бөлiктерiнiң (тарауларының,
баптарының, тармақтары мен ... саны ... ... жағдайда
олардың тiзбесi жеке актiмен ресiмделедi. Мұндай актiнiң жобасын негiзгi
актiнiң жобасын ғзiрлеушiлер дайындап, сонымен бiр мезгiлде ... ... ... құқықтық актiнiң қабылдануына байланысты күшi жойылды
деп танылуға, өзгертiлуге ... ... ... және жаңа ... ... төмен актiлердiң немесе ... ... ... тармақтары мен тармақшаларының) саны ... ... ... ... ... ... органға олардың
актiлерiнiң күшi жойылды деп тану, оларды ... мен ... ... ... ... ... ... (шығарылу) мерзiмiн көрсете
отырып тапсырады.
Мұндай тапсырманың жобасын уәкілетті органға жаңа нормативтiк құқықтық
актiнiң жобасын енгiзетiн орган ... ... ... ... ... ... лауазымды
адамдар:
1) Қазақстан Республикасының Конституциясына, ... ... ... ... ... ... оның ... Конституциялық заң немесе Заң күшi ... - ... ... ... ... ... ... қаулыларына – Мғжiлiстiң
төрағасы;
3) Қазақстан Республикасы үкіметiнiң қаулыларына – ... ... ... ...... сессиясының төрағасы;
5) ғкімияттың қаулыларына, ғкімнің шешімдеріне - ғкім;
6) өзге де нормативтiк құқықтық актiлерге - оны қабылдаған ... ... қол ... құқықтарына, бостандықтары мен міндеттеріне қатысты
нормативтік құқықтық актілердің ресми жариялануы ... ... ... ... ... ... ... Жаршысы және Қазақстан
Республикасының Президенті мен ... ... ... ... ... ... ... табылады.
Нормативтік құқықтық актілерді ресми ... ... ... белгілеген тәртіппен конкурстық негізде мұндай
құқық алған мерзімді баспа ... да ... ... ... актілердің ресми мғтіндерін кейіннен жариялауды
баспа басылымдары Қазақстан Республикасының ... ... ... олар ... ... ... ... нормативтік құқықтық
актілерінің эталондық бақылау банкіне сғйкестік ... ... ... ... ... актілердің мғтіндерін кейіннен жариялауды жүзеге
асыру құқығын беру ... осы ... ... ... ... нормативтік құқықтық актілердің мғтіндерін ... ... ... ... өз ... ... қабылдайтын ресми басылымдарға
қолданылмайды.
Құқық қолдану тғжірибесінде нормативтік құқықтық актілердің ресми
жарияланымдары пайдаланылуы тиіс.
Нормативтік ... ... ... жариялануына олар ресми
жарияланғаннан кейін ғана жол ... ... ... ... Қазақстан
Республикасы үкіметінің қаулылары Қазақстан Республикасының Президенті мен
Қазақстан Республикасы үкіметінің актілер ... ... ... ... да ... басылымдарында ресми
жарияланады.
Қазақстан Республикасы Президентінің жарлықтарын, ... ... ... ... ... ... Республикасының
бүкіл аумағында таратылатын мерзімді баспа ... ғана ... ... және өзге де ... ... ... құқықтық актілері белгіленген ... ... ... ... ... және өзге де ... мемлекеттік органдардың
нормативтік құқықтық актілерін ресми ... ... ... ... ... ... баспа басылымдарында ғана ... ... ... 1997 жылғы 4 ... 1680 ... ... Қазақстан
Республикасы Нормативтiк құқықтық актiлерiнiң мемлекеттiк тiзiлiмi туралы
ережесіне сғйкес айтар болсақ, Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... ... ... нормативтiк құқықтық актiлерi туралы ақпараттық-анықтамалық
сипаттағы барлық қажеттi мғлiметтердi қамтитын амортизацияланған ақпараттық
жүйенi бiлдiредi.
Мемлекеттiк тiзiлiмдi жүргiзу ... ... ... мен оның ... ... ... ... тiзiлiмдi
ұстаушы Мемлекеттiк тiзiлiмге енгiзiлуге жататын ... ... ... ... ... ... және оның ... қалыптастыруды жүзеге асыратын Қазақстан Республикасы Ғдiлет
министрлiгiнiң ... ... ... ... болып табылады.
Мемлекеттiк тiзiлiм:
Қазақстан Республикасы нормативтiк құқықтық ... ... ... ... ... ... құқықтық актiлерiнiң бiрыңғай
мемлекеттiк есебiн жүргiзу мақсатында құрылады.
Нормативтiк құқықтық актiлер Мемлекеттiк тiзiлiмге енгiзiлуге тиiс:
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... Республикасы Президентiнiң конституциялық заң күшi ... ... ... ... Заң күшi бар ... ... Президентiнiң өзге де нормативтiк құқықтық актiлерi;
Қазақстан Республикасы Парламентiнiң және оның ... ... ... ... нормативтiк қаулылары;
Қазақстан Республикасы Конституциялық Кеңесiнiң, Жоғарғы Сотының және
Орталық сайлау ... ... ... ... ... ... ... орталық атқарушы
органдардың азаматтардың құқықтарын, бостандықтары мен ... ... ... ведомствоаралық сипаты бар нормативтiк құқықтық актiлерi;
республика облыстарының, республикалық маңызы бар ... ... ... ... және ... органдарының азаматтардың
құқықтарын, бостандықтары мен ... ... ... ... ... ... мен оның аумақтық органдарында тiркелген
нормативтiк құқықтық актiлерi.
«Қызмет ... ... ... ... ... ... деген белгiсi бар нормативтiк құқықтық актiлер
Мемлекеттiк тiзiлiмге енгiзiлуге тиiс.
«Аса маңызды», «өте ... ... ... ... бар ... актiлер Мемлекеттiк тiзiлiмге енгiзуге жатпайды.
Заңдар бойынша ақпарат қызметі
Оның функциясына жаңадан шыққан заңдарды есепке алу, ... ... ... ... ... ... Әрекеттегі нормативтік құқықтық
материалдарды есепке алудың мынадай ... ... ... есеп – түскен нормативтік құқықтық актілерді әріптеме,
хронологиялық не ... ... ... ... ... арқылы
жүргізіледі. Бұл өте жабайы түрдегі заңдардың есебін алу.
2. Картотекалық есеп – ... ... ... әріптік тәртіппен
арнайы карточкаларды толтыру арқылы жүргізіледі (мысалы, мынадай бөлімдері
бар: арбитраж, баспа-бас келісім, ... оқу ... ... ... ... ... жүргізгенде толтыратын карточкаға нормативтік
құқықтың аты және оны қабылдаған ... аты, ... ... ... ... сол актінің өзі де көрсетілген.
3. Компьютерлік есеп – ... ... ... ... ... іс жүзінде шексіз, қажетті белгілерді компьютерге кіргізу. Ол
өте жедел және заңдарды тиімді ... алу ... ... ... және ... ... механикаландыру құралының деңгейіне
байланысты, кей кезде ... ... ... қолдан, жүргізіледі және
механикаландырумен және автоматтық жолымен іске ... ... ... журналдық не картотекалық есепті пайдалану
арқылы жүргізіледі. Ол үшін, арнайы ... ... ... ... ... тізімі көрсетіледі, сол арқылы қажетті құқықтық
ақпараттарды іздеу және қолға беру іске ... ... ... ... көрсетуге болады:
•                    Әріптік-пғндік сөздік бойынша, қандай сұрақтарға
ақпарат беру қажеттігі белгіленеді.
•                    Журнал не картотека бойынша, ... ... ... ... ... ... Нормативтік құқықтық актілерден қажетті құқық
нормалары алынады және оның мазмұны керек еткен адамдарға жеткізіледі.
Қолдан ... жолы және ... ... ... аса үлкен емес
мекемелерде, өндіріс орындарында, ... ... ... ... ... іске асырылады. Заңдармен анықтама жұмысын
механикалық жолмен ... ... ... ... ... ... ол көп ... құқықтық ақпаратты тез алуға, аз ... ... ... ... ... ... мүмкіндік
береді.
Құқықтық ақпаратты алуға автоматтық іздеу жолына компьютерлік және
лазерлік техниканы ... ... Ол тез ... ... ... өте үлкен
нормативтік құқықтық актілерді үндеуге және тез ... ... ... ... тұтынушыларға береді.
Ғділет, прокуратура, арбитраж, сот, үлкен өндірістерде, ... ... ... олардың арнайы бөлімдері атқарады.
Ағымдағы заңдар туралы ақпараттар арнайы басылымдарда жарияланады.
Кодификациялық ... ... ... және аттарына байланысты
үш негізгі түрге бөлінеді:
1. Заң шығару негіздері – белгілі құқық саласын не мемлекеттік ... ... ... ... ... құқықтық акт. Мұндай
кодификация нысаны одақтық мемлекеттерде пайдаланылады. Заң ... ... ... ... негізін құрайды.
2. Кодекс – қоғам өмірінің ... ... ... ... ... ... актілердің құқықтық тәртіптілікті талап ететін түрі
(Азаматтық кодекс, Қылмыстық кодекс, ... ... ... жөніндегі,
теңзде жүзу кодексі т.б.).
3. Жарғы, ереже – бұл кодификацияланған арнайы әрекеттегі ... тек заң ... ғана ... ... ... де ... ... президентпен, не үкіметпен). Жалпы
ғскери ... ... ... ... ... ... нормасы. Теміржол
ережесі – кодификациялық актілерге жатады.
Қазіргі ... ... ... ... ... ... жоқ. Оған әртүрлі заңдар жатады: меншік туралы, зейнетақы туралы, ғскери
қызмет, жергілікті өзін-өзі билеу туралы т.б.
Пайдаланылған ғдебиеттер:
1. ҚР Конституциясы. 1995 ... Т. ... және ... ... ... 2002 ... ... Қазақстан Республикасының Заңы
24.03.98 ж.
4. Ғ. Сапарғалиев, А. Ибраев:
«Мемлекет және құқық теориясы» Алматы, Жеті-Жарғы, 1998 ... ... ... А.Н. ... және ... ... ...

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 25 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Заңға бағынышты нормативтік актілер20 бет
Нормативтік құқықтық актілер туралы20 бет
ҚР азаматтық заңнаманы құрайтын заңдар мен нормативтік актілер48 бет
«Жамбыл» ЖШС жері егістік алқаптарының пішіні және көлемін қайта орналастыруын анықтау60 бет
«мұнай және газ саласындағы азаматтық-құқықтық шарттар»40 бет
«Қазақстан Республикасында көші-қон қатынастарын реттеудің мемлекеттік-құқықтық негізі» тақырыбына69 бет
«Қаржы нарығы және делдалдар» пәні бойынша негізгі дәріс материалдары75 бет
Іс қағаздарын жүргізу негіздері220 бет
Істі мәні бойынша қарау бөлімдері57 бет
АІІБ-ның тергеу бөлімінде өткен өндірістік тәжірибе есебі4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь