Өлшемдердің кездесоқ қателіктерінің қасиеттері

1.Кіріспе:
1.1ӨЛШЕМДЕР НӘТИЖЕЛЕРІНДЕГІ ҚАТЕЛІКТЕР
2.Негізгі бөлім:
2.1КЕЗДЕЙСОҚ ҚАТЕЛІКТЕР ҚАСИЕТТЕРІ
2.2. ҚАТЕЛІКТЕР ТЕОРИЯСЫНЫҢ МӘНІ ЖӘНЕ ТҮСІНІКТЕРІ
2.3ТЕҢ ДӘЛДІКТЕР ДЕП ӨЛШЕМДЕР БАҒАЛАУЫНДА ҚОЛДАНЫЛАТЫН САНДЫҚ СИПАТТАМАЛАР
3.Корытынды:
Қандай да болмасын, геодезиялық өлшем жұмыстарының нәтижесі сан болатындықтан, өлшенетін шаманың Q, өлшем бірлігі τ санына катынасын q белгілеуінде анықтауға болады.
Сонда, осы аталып отырған τ және q шамаларын пайдаланып, өлшенетін шаманы
Q = τq
формуласымен өрнектеуге болады.
Өлшемдер атауында, оның негізгі сипаттамасы берілген түзу сызықты кесіндіні, өлшенетін түзу бағытында, өлшеуіш аспаппен тізбекті түрде, жалғастыра өлшеу болып табылады.
Міне, осындай өлшеулер жиыны белгілі болғаннан соң, оларды нақты және тәуелді есептеулер жиыны деп бөліп қарастыру шарттарына жіктей аламыз.
Мысалы, берілген дөңгелек дененің ауданын немесе оның шеңбері ұзындығын анықтау керек болатын болса, онда оның нақты бірліктегі радиус өлшемі белгілі болады да, ізделініп отырған аудан немесе шеңбер ұзындығы радиусқа тәуелділікті сипаттайды. Себебі, радиустың өлшем бірлігін алдын ала анықтап алмай, аудан немесе шеңбер ұзындығы анықталмайды.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ СЕМЕЙ ҚАЛАСЫНЫҢ ШӘКӘРІМ АТЫНДАҒЫ ... ...  ... ... ... ... ... А.
Тексерген: Мухаметов Е.М.
Тобы: ГК-407
Семей- 2015ж
ЖОСПАР:
1.Кіріспе:
1.1 ӨЛШЕМДЕР НӘТИЖЕЛЕРІНДЕГІ ҚАТЕЛІКТЕР
2.Негізгі бөлім:
2.1 КЕЗДЕЙСОҚ ... ... . ... ... МӘНІ ЖӘНЕ ТҮСІНІКТЕРІ
2.3 ТЕҢ ДӘЛДІКТЕР ДЕП ӨЛШЕМДЕР БАҒАЛАУЫНДА ҚОЛДАНЫЛАТЫН САНДЫҚ ... ... ... да болмасын, геодезиялық өлшем жұмыстарының нәтижесі сан болатындықтан, ... ... Q, ... бірлігі τ санына катынасын q белгілеуінде анықтауға болады.
Сонда, осы аталып отырған τ және q шамаларын пайдаланып, өлшенетін шаманы
Q = τq ... ... ... ... оның ... ... берілген түзу сызықты кесіндіні, өлшенетін түзу бағытында, өлшеуіш ... ... ... ... ... ... табылады.
Міне, осындай өлшеулер жиыны белгілі болғаннан соң, оларды нақты және тәуелді есептеулер жиыны деп бөліп қарастыру шарттарына жіктей аламыз.
Мысалы, берілген ... ... ... ... оның ... ұзындығын анықтау керек болатын болса, онда оның нақты бірліктегі радиус өлшемі белгілі болады да, ізделініп отырған аудан немесе шеңбер ... ... ... ... ... радиустың өлшем бірлігін алдын ала анықтап алмай, аудан немесе ... ... ... осы аталып отырған өлшемдер атауларына тоқтала отырып, кандай да болмасын өлшеу жұмыстарының нәтижелеріне ... ... ... онда өте аз шама болса да, қателіктердің болатынын айта аламыз.
Бұл қателіктердің шамасы және нақты сипаттамасы, негізінен, қолданылып ... ... ... ... ... бірге олардың қандай себептерге сәйкес пайда болу заңдылықтарына байланысты болып келіп, қателік ... ... ... бірден-бір, ықтималдықтар теориясымен математикалық статистика пәндерінің негізгі бөлімдерінің бірі болып табылып, кажетті ... ... ... ... пайдалану, көптеген ыңғайлы корытындылар жасауға мүмкіндік береді.
Бұл жағдайда, ... бір, ... ала ... X ... ... ... ... пайдалана отырып, қайта өлшесек, онда осы өлшемдегі шаманы бірлігінде анықтай аламыз. ... X және l ... ...
Δ = l -Х
ө т е аз мәнді болса да өлшемдер қателігінің бар болуын ... ... ... ... анықталатын қателіктерге тоқтала отырып, олардың
ретсіз қателіктер,
жүйелі қателіктер,
кездейсоқ қателіктер атауларында кездесетінін айта аламыз.
Ретсіз қателіктер, жалпы айтқанда, өлшеуіш құралдар ... ... ... ... ... және ... қатысты формулаларды орнымен іріктеп алмау нәтижелерінде жиі ... ... ... ... ... ... ... белгілі болған есептеу нәтижелерін міндетті тексеріп отыруға қажет.
Жүйелі қателіктер, негізінен, көп қайталанып өлшеулер нәтижесінде, таңба немесе мәндік шамасы бірдей бірлікте ... ... ... қателіктер, колданылып отырған аспап немесе прибордың пайдалануға жарамсыздығынан, оларды өлшеулерге сәйкес дұрыс орналастырылмауынан, өлшемде жүргізетін бақылаушының ... ... ... ... ... және де ... ... байланысты болып келеді.
Кездейсоқ қателіктер дегеніміз, осы қателіктердің әрбір өлшем нәтижесіне қалай әсер ... ... ... ... ... ала ... болмайтын қателіктер.
КЕЗДЕЙСОҚ ҚАТЕЛІКТЕР ҚАСИЕТТЕРІ
Көптеген жылдар бойы жүргізілген ... ... ... ... ... ... болсақ, онда жоғарыда аталған кездейсоқ қателіктердің белгілі бір ... ... көз ... ... ... қателіктердің негізгі қасиеттерін келесі мазмұндарда тұжырымдай аламыз: берілген шарттарға сәйкес анықталатын өлшемдерге қатысты, кездейсоқ қателіктердің, абсолюттік шамасы, ... бір ... ... ... абсолюттік шамада болатын, он немесе теріс үлкен мәнді қателіктерге карағанда, аз мәнді қателіктердің ... да тең ... ... ... өлшемдер нәтижесінде жиі кездесіп отырады; белгілі бір өлшеу жұмысында өлшемдер жинағындағы кездейсоқ қателіктердің арифметикалық ортасы, сол өлшем жұмыстарын шексіз ... ... ... ба - ... нольге азая түседі.
Енді, осы кездейсоқ қателіктер қасиеттерін әрдайым ескере отырып, оның соңғысын математикалық ... ... ... ... Δ2, ... n ... өлшеу жұмыстарының әрқайсысындағы кездейсоқ қателіктер сан мәнін сипаттайтын ... ... ... математикалык шек формуласымен өрнектеп жазып, ондағы қосындының өрнегін
Δ1+Δ2+Δ3+....+ Δn =[Δi] ... ... ... ... ... жазамыз.
Басқа сөзбен қорытындылай айтқанда, жоғарыда жазылған формула (9), ... ... ... ... ... ... ... жазылуы болып табылады.
ҚАТЕЛІКТЕР ТЕОРИЯСЫНЫҢ МӘНІ ЖӘНЕ ТҮСІНІКТЕРІ
Өлшемдер қателіктері немесе қателіктер теориясы туралы сөз болғанда, сол белгілі болған өлшемдер ... ... ... түрлі есептер шығарып, нақты тұжырымдар жасауға болады.
Сонда, осы бағыттағы ... ... ... орынды болатын есептеулерді:зерттеу жұмыстарының есептеулеріндегі белгісіздер өлшем бірліктерінің жуық мәндеріне қатысты ... дәл ... ... мәндерінің дәлдігі және олардың нақтылығы туралы бағалаулар;
өлшеулер нәтижесіндегі жеке шамалардың нақты мәндерінің дәлдігін бағалау, атауларын айта отырып ... ... ... есептеулер жүргізе аламыз.
Енді, осы аталған геодезиялық бағыттағы есептеулер неге бөлініп алынып отыр деген сұрақ туатын болса, онда қандай да болмасын ... ... бір ғана ... ... ... ... олардың бар болуына қандай себептер әсер өтетінін ешқашан да айта алмаймыз деп жауап ... ... осы ... ... ... ... қайталамалы өлшеулер жиыны, нақты дәлдіктердегі өлшем бірліктерді білдіретін ықтималдықты мән болып сипатталады. ... де осы ... ... ... ... жеке ... алынған мән сенімділігіне қатысты сұрақтары болуы мүмкін. Егер ондай сұрақтар болатын болса, онда міндетті түрде, кездейсоқ қателіктер қасиеттерін пайдаланған ... ... ... ... (9) бойынша берілген геодезиялық өлшем жұмыстарын қайталап өлшеу нәтижелерінің жиынының сенімді болатынын ескере отырып, жергілікті аудан бөліктерінің нақтылы өлшемі X ... ... деп ... ... ДЕП ... ... ҚОЛДАНЫЛАТЫН САНДЫҚ СИПАТТАМАЛАР
Қандай да болмасын, геодезиялық өлшеу жұмыстарын жүргізу барысында, жоғарыда жазылған формуламен n>1 шартына сәйкес, бірдей ... ... ... ... - калық ортасы сенімді нәтиже болады деп айта аламыз.
Енді, осы бағытта жинақталған өлшемдер нәтижесіне тоқтала отырып, олардың жеке ... ... ... және ... ... орта ... ... қолданылуларында болатын санды сипаттамаларды қарастыралық.
Сонда, жеке өлшеніп анықталған өлшемдер нәтижелерінің ... ... ... ... ... ... абсолюттік мәндері қосындысына қатысты есептелініп, арифметикалық орта атауында ... ... орта ... ... ... ... ұсынған қателіктер квадраттарының орта мәнінің
формулалары бойынша анықталады деп айтуымызға болады.
Бұл жағдайда, осы аталып отырған әдістердің әрқайсысына бөлек-бөлек тоқталып ... онда ... ... ... мәні ОКҚ атауы, қателіктер орта мәні атауы - на қарағанда, жоғарғы дәлдіктерде болатынын байқаймыз.
Біріншіден, өлшемдер жиынындағы, ... ... ... болатын, қателік бірлігінің мәні, орташа квадраттық қателік мәні ОКҚ шамасына үлкен әсер өтеді.
Екіншіден, орташа квадраттық қателік мәні ОКҚ, аз ... ... ... ... ... өте ... дәлдікте анықтайды.
Енді, осы айтылған тұжырымдар бойынша, нақты өлшемдерге қатысты, белгілі болған өлшеулер қателіктерінің мәндері берілсін делік:
Бірінші қатар: 5, 6, 8, 9, 10, 12, ... ... 3, 4, 5, 8, 10, 15, ... осы ... ... ... орта ... есептесек
Θ1= θ2 = =9,
яғни, олар өзара тең шамалар.
Ал, олардың орташа квадраттық ... ... +- = ... +- = ... т2>т1 ... ... ... айтқанда, мұндай теңсіздік пайда болуы, өлшеулер қателіктерінің екінші қатарындағы үлкен мәнді 15 және 18 ... ... бар ... ... ... де, ... ... қателік орта мәні ОКҚ өлшемдер дәлдігін өте жоғарғы ... ... деп айта ... ... ... ... ... (14) қарастырылып отырған шаманың X дәл өлшемі белгілі болған жағдайдағы, ... оның жеке ... ... ... үшін ... ескерте отырып, мұндай шарттың нақты есептеулерде өте сирек кездесетінін ... ... ... ... бірлікте болып, өлшеулер нәтижелеріндегі өлшемдер қателіктерінің мәнін арифметикалық орта атауына қатысты бағалау орынды ... ... осы ... қолдана отырып, Бессель өзінің өлшеулер жұмыстарындағы өлшемдер нәтижелерін, осы өлшемдердің нақты ... ... ... орта мәнінің ауытқуына қатыссыз, оның арифметикалық орта мәніне ... ... ... шығарды. Мұндағы: νі = li-x,
li -- берілген шаманың қайталамалы жеке өлшемдері,
x -- ... ... ... ... осы ... ... (15) ... отырып, накқты өлшем бірлігі белгілі болмай немесе бір ғана өлшеу жүргізілген болса, онда ... ... ... ... ... емес ... ... осындай тұжырымдардан кейін, сызықтық өлшемдер дәлдігін бағалау белгісі ретінде, салыстырмалы қателіктер тү - сінігін еңгізуге болады. Салыстырмалы қателіктер ... ... ... шама ... оның ... ... ... сандар қатынасы бөлшек сан болатындықтан, бөлшектің алымына абсолюттік қателік мәні жазылып, ал оның бөліміне берілген шаманың өлшем ... ... ... бір ... ... қателігі mе = +-0,2м, ал, сол шаманың нақты өлшемі l=300м бірліктерінде болатын болса, онда салыстырмалы қателікті есептеп ... ... ... ... ... ... квад - раттарының орта мәнін m, ал, жүргізілген өлшеулер санын п белгілеулерінде алып қарастырсақ, онда арифметикалық орта атауының сенімділік және ... ... ... ... ... ... келіп, барлық қарастырып отырған зерттемелеріміз нақты өлшеулердегі өлшем жиындары нәтижелерінің қателіктер дәлдігін бағалауға бағытталғандығын байқаймыз. Бірақ, мұндай шарттарсыз қосалқы ... де ... ... ... ... ... ... жағдайлар кездеседі. Мысалы, өлшеп алынған радиус бірлігіне қатысты, шеңбер ұзындығымен оның ауданын есептеп ... ... ... алынған шамамен қарастырып отырған формулаға қатысты қателіктер квадраттарының орта мәнін табуға бола ма деген сұрақ туады.
Қойылған сұраққа ... табу ... = kx ... ... ... ... берілсін делік. Егер функция аргументі х оған сәйкес Ах есімшесін алатын болса, онда функция есімшесі Ду белгілеуінде болады да, ... ... (17) ... ...
y + y = k(x+Δx ... жаза ... ... кейін, осы жазылған (17) және формулаларының айырмасы үшін
y = kΔx,
өрнегін ... ... және ... атауларының нақты қателіктеріарасындағы функционалдық тәуелділік формуласы белгілі болады.
Енді, қателіктер квадраттарының ортасын анықтау ... ... ... ... ... ... .. ... ... ... екі жағын да квадраттап, сәйкестікте қосқаннан кейін, жоғарыда жазылған (14) формуласы бойынша
=2==k2=k2m2x ... ... ... шығарылады.
Жалпы жағдайда, қателіктер квадраттарының ортасы мәнін анықтау қажет болса, n санды ... ... ... ...
y= ... ... делік.
Егер функция айнымалылары немесе аргументтерінің х„, сәйкестікте болатын қателіктері Δх болатын ... онда көп ... ... ... ... ... болады.
Сонда, өлшемдер іштеріндегі қателіктер өте шамалы бо - лады деп қарастыра отырып, соңғы жазылған өрнекте бірінші ретте туындылармен ғана шектеп ... ... ... ... соңғы жазылған (20) және (21) формулаларын бірге қарастырсақ:
Δy=Δx1+x2+...+ Δxn
формуласы анықталады.
Корытынды:
Өлшемдер ... ... ... да болмасын, белгілі бір өлшемді шаманы, өлшем бірлігі ретінде алынған, екінші өлшемді шамамен салыстыру бағытындағы сипаттамаларды анықтайтын ағым болып табылады.
Қателіктер ... ... ... ... ... статистика пәндерінің негізгі бөлімдерінің бірі болып табылып, кажетті есептеулер нәтижелеріне математикалык әдістерді пайдалану, ... ... ... ... ... ...

Пән: Геология, Геофизика, Геодезия
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Біріншілік өлшеу түрлендіргіштерін монтаждау7 бет
"Мендельдік емес генетика"3 бет
Аддитивті және мультипликативті модельдер7 бет
Актив бағаларының үзіліссіз моделі34 бет
Ауған дағдарысының сабақтары 5 бет
Н.в.смирнов зерттеу критерилері12 бет
Оқыту процесінде білімді есепке алу, бақылау және бағалаудың маңызы, қызметі22 бет
Радиожиілікті сәйкестендіру технологиясы. биометрикалық сәйкестендіру технологиясы. сызықтық және екі өлшемдік штрихты кодтар8 бет
Стрес этиологиясы.Классификациясы. Қабыну,ісіну механизімі6 бет
Туристік жорықтар, саяхат сұрақ-жауап түрінде51 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь