В.Фон Гумбольдтың лингвистикалық көзқарастары

1. Тіл философиясы
2. В.Фон Гумбольдттың өмірі
3. В. Фон Гумбольдттың лингвистикадағы қарастырған мәселелері, көзқарастары
Тіл философиясы тіл білімінен көп бұрын пайда болған. Тіл ғылымы дүниеге келген күнінен бастап философиямен тығыз байланыста келеді. Ол туралы алдыңғы тарауларда айтылды.
Дүниеге келу тарихының көнелігіне қарамастан, тіл философиясы осы атауға XIX ғасырда ғана ие болды. XIX ғасырда Еуропа халықтарының салыстырмалы-тарихи грамматикаларын жазумен қатар тіл философиясының ғылым саласы ретінде қалыптасуына, дамуына, өзіндік объектісінің айқындалуына көп көңіл бөлінді. Бұл дәуірдегі тіл философиясының алға қойған мақсаты — тілдің табиғаты мен мәнін, оның қоғам өмірінде алатын орны мен қызметін, ойлаумен, адамдардың рухани өмірімен байланысын айқындау болды. Бұл мәселемен сол дәуірдің көрнекті ойшылдары — Гердер, Шлегель, Гумбольдт, Шлейхер, Штейнталь, Вундт сияқты ғалымдар айналысты. Бұлардың ішінде өз дәуірі үшін де, кейінгі заман үшін де ең беделдісі Вильгельм Гумбольдт /1767-1835/ болды. Тіл ғылымы тарихында оны салыстырмалы-тарихи тіл білімінің философиялық негізін қалаушы деп санайды.
1.Аханов К. Тіл біліміне кіріспе. – Алматы, 2001.
2.Жұбанов А. Қолданбалы лингвистика. – Алматы, 2004.
3.Жұбанов А. Компьютерлік лингвистикаға кіріспе. – Алматы, 2007.
4.Кодухов В. И. Общее языкознание. – М., 1974, 2008.
5.Березин Ф. М. История лингвистических учений. – М., 1975, 1984.
6.Степанов Ю. С. Методы и принципы современной лингвистики. – М., 1975, 2000
        
        Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министірлігі
Семей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті
Филология факультеті
Тақырыбы: В.Фон Гумбольдтың лингвистикалық көзқарастары
Тексерген: ф.ғ.к. Самекбаева Э.М.
Орындаған: Құлахмет С.Ж.
Топ: ... 2015 ... Тіл ... ... Гумбольдттың өмірі
3. В. Фон Гумбольдттың лингвистикадағы қарастырған мәселелері, көзқарастары
Тіл философиясы тіл білімінен көп бұрын пайда ... Тіл ... ... келген күнінен бастап философиямен тығыз байланыста келеді. Ол туралы алдыңғы тарауларда айтылды.
Дүниеге келу тарихының көнелігіне ... тіл ... осы ... XIX ғасырда ғана ие болды. XIX ғасырда Еуропа халықтарының салыстырмалы-тарихи грамматикаларын жазумен қатар тіл философиясының ғылым ... ... ... дамуына, өзіндік объектісінің айқындалуына көп көңіл бөлінді. Бұл дәуірдегі тіл ... алға ... ...... ... мен мәнін, оның қоғам өмірінде алатын орны мен қызметін, ойлаумен, адамдардың ... ... ... ... ... Бұл ... сол дәуірдің көрнекті ойшылдары — Гердер, Шлегель, Гумбольдт, ... ... ... ... ғалымдар айналысты. Бұлардың ішінде өз дәуірі үшін де, ... ... үшін де ең ... ... ... /1767-1835/ болды. Тіл ғылымы тарихында оны салыстырмалы-тарихи тіл білімінің философиялық негізін қалаушы деп санайды. Гумбольдт салыстырмалы-тарихи әдістің тіл ... ... ... ... ... роль атқарды. Осы әдістің принциптері, мәселелері шеңберінен тысқары да көптеген проблемаларды көтеріп, ... ... ... ... ... ... ... тіл мен мәдениет, тіл мен материалдық дүние, тіл мен ойлау, тіл мен қоғам, тіл тарихы, тіл білімінің салалары, т.б. ... ... ... ... жатады. Оның бұл салалардағы тұжырымдары толық та, айқын баяндайтын ең-бектері — «Адамзат тілі құрылысының әр ... ... /1827/, «Ява ... Кави тілі ... /1836/ деп ... ... бірінші болып, тілдің ішкі құрылымын, оның халықтардың ... ... ... ... ... ... ... жан-жақты талдады, өзіндік лингвистикалық, философиялық біртұтас сындарлы жүйе құрды.
Гумбольдт тіл білімінің ... ... қоры – тіл ... Тіл ... ... ...... адамдар әрекеті деп тану, оны халықтың ұлттық санасы де есептеу. Гумбольдтың ойынша, тіл — әрекет, ол ... ... ... ... Тіл ... даму ... даму — ... өмір сүруінің формасы. Тіл — ойлау әрекетінің шығармашылық синтезі, бірақ сонымен бірге ол — актив ... ... ... ... Тіл мен ... ... — ажырамас бірлік. «Халық тілі – оның рухы, халық рухы — оның ... Тіл жеке ... ... ... ... ... ол — жеке ... табысы емес, халықтың табысы, жалпыхалықтық туынды. Гумбольдт тілдерді типологиялық белгілеріне қарай жіктеу мәселесімен де айналысты.
Сонымен, XIX ғасырдың алғашқы жартысы — ... /лат. ... өз ... ... ғылым болып қалыптасып, өзінің зерттеу тәсілі мен әдістемесін жетілдірген, объектісін ... ... ... ... Бұл ... тіл ғылымының жалпы тілдік мәселесі ретінде тіл ... жеке ... ... ... ... ... ... қалыптасып, дами түсті. Тілдік материалдар жинау, тіл ... ... ... ... да қызу ... ... ... де гөрі кеңірек етек алған мәселе — ... ... ... ... ... ... ... төркін, ата тілді айқындау болды. Тілді, тілдік элементтерді тарихи тұрғыдан зерттеу ғана ғылыми деп жарияланды.
Вильгельм фон ... (нем. ... Wilhelm ... Karl ... Freiherr von Humboldt; 22 маусым 1767 — 8 сәуір 1835, Тегель сарайы, Берлин) — неміс филологы, философ, тілтанушы, ... ... ... өнер ... ... классикалық гуманизмінің көрнекті өкілі. Ғалым Александра фон ... ... ... ... мақсатын ол көркем туындыға ұқсас белгілі бір ... ... ... ... ... даралықты қалыптастырудан және руханилық мұраттарды жүзеге асырудан көрді. Тұлғалар мен ұлттардың ерікті ішкі дамуы Гумбольдт бойынша, ... ... ... ... ... қосып алады. Мемлекет әрекеті, дейді Гумбольдт, шектелген және ол сыртқы ... мен ішкі ... ... ... ... ("Мемлекет әрекетінің шекаралары", 1792). Бірнеше теориялык еңбектерінде ... ... ... ... ... 1793, ... ... грек өнерінің маңыздылығын атап өтті. Гумбольдт шығармаларының биігіне оның ... ... ... ... ... Тіл тек ... қарым-қатынас құралы емес, ол өз бойына "халық ... ... ... ... "тарихта әрекет етіп отырған халықтардын рухын" білдіретін органикалық тұтастық деп есептеді. Гумбольдт дербес пән ретіндегі тіл философиясының негізін қалады.
Дүние жүзіндегі ... ... ... айқындап, тілдерді сол белгілеріне қарай жіктеуді алғаш ұсынған неміс романтиктерінің көсемі Фридрих Шлегель. Ол 1809 жылы ... ... «Тіл және ... даналығы» дейтін еңбегінде сөз тұлғасын түрлендіретін қосымшалардың бар-жоқтығына, сөздердің тұлғалық ... ... ... ... ... ... ... деп екі топқа бөледі. Мұнда көрсетілген типологиялық шағын белгілер дүние жүзіндегі тілдерді қамти алмайды. Осыны байқаған ... ... ... ... 1818 жылы ... ... тілі ... атты зерттеуінде алдыңғы екеуі үстіне аморфты тіл дегенді қосады. Аморф — формасыз деген мағынаны білдіреді. ... ... тіл ... тек оның ... ... әр ... әр басқа болады. Сондықтан бұл жіктеу де толық емес. Ағайынды Шлегельдердің біраз кемшіліктерін ашып, типологиялық зерттеуді едәуір дамыта түскен ...... Ол ... ... ... ... ... екі түрлі белгіні негіз етуді ұсынады: оның бірі — тілдік ... ... ...... ... ... Осы белгілерге сүйене отырып, Гумбольдт дүние жүзіндегі тілдерді төрт топқа бөлді, жоғарыда аталған үш ... ... ... тіл ... қосып, оған Америка индеецтері мен палеоазиат тілдерін жатқызады.
В.Гумбольдттың ... ... де тіл ... көрінісі, тілге байланысты мәселенің қандайы болса да тіл рухы ... ... тіл — ... ... ... даму заңын рухтан бөліп алуға болмайды, қайта соның әрекеті ретінде зерттеу керек ... ... ... де ... ... ... тіл – шығармашылық дейді. Бұл — оның бүкіл концепциясының негізі. Тілді шығармашылықеп санағандықтан, К.Фосслер индивидумдардың сөйлеу әрекетіне ... мән ... Ол ... ... ... да ... ... Шығармашылық болғандықтан тіл де эстетикалың қарауына жатады. Ал объектісі эстетикалық құбылыстар қатарына жатқандықтан, тіл ... ... ... ... жоқ деп ... Олар ... экспрессивтік қызметін зерттеуге баса назар аударады, тілді тарихи-мәдени туыңды деп санайды.
Гумбольдтің еңбектері
а) Еліктеу теориялары, оның ішінде кең таралған «дыбысқа еліктеу ... ... ... ... қоршаған ортадағы дыбыстарға, көрініс, бейнелерге еліктеп, олады белгілеу үшін әртүрлі ... ... ... (Х. ... ... ... бойынша адамдардың өздеріндегі көңіл-күй әсері бойынша еріксіз, оқыс дауыстар шығаруы қазірге тілге негіз болады.
в) Ымдау теориясы бойынша алғашқы кезде тілде ... ... ... мен жестілер көп болған. Жалпы тілдің қажеттігі адамдардың рухани әрекетімен, әрекет құралы болуымен байланыстырылады. Бұл көзқарастардың ... Г. В. Ф. ... мен В. Фон ... ... ықпалы зор болды.
Гумбольдтің тіл біліміне қосқан үлесі.
Тілдің пайда болуы туралы әртүрлі теориялар бар, олар ... ... ... ... ... ... ... дәлелдейді. Тіл білімінде оларды екіге бөліп қарайды. Биологиялық теориялар тілдің пайда болу себебін адам организмі мен ... ... ... ... ... К. Тіл ... ... – Алматы, 2001.
2.Жұбанов А. Қолданбалы лингвистика. – Алматы, 2004.
3.Жұбанов А. Компьютерлік лингвистикаға ...... ... В. И. ... ... – М., 1974, ... Ф. М. История лингвистических учений. – М., 1975, 1984.
6.Степанов Ю. С. ... и ... ... ... – М., 1975, 2000

Пән: Тарихи тұлғалар
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
В. фон Гумбольдтың және Ф.де Соссюрдің лингвистикалық көзқарастары7 бет
В.фон Гумбольдтың және Ф.де Соссюрдің лингвистикалық көзқарастары7 бет
В.фон Гумбольдтың лингвистикалық көзқарастары Ф.де Соссюрдің лиенгвистикалық көзқарастары11 бет
Қазақстан лингвистикасындағы метафораның зерттелуі7 бет
XIX ғасыр тіл біліміндегі лингвистикалық мектептер мен бағыттар4 бет
XIX ғасырдағы тіл білімі21 бет
Xx ғасыр лингвистикасындағы бағыттар мен мектептер15 бет
XІХ ғасыр тіл біліміндегі лингвистикалық мектептер мен бағыттар туралы6 бет
«Қазақ тіліндегі терминдік атаулар мен ұғымдарды білдіретін лингвостатистикалық сөздер мен сөз тіркестері»29 бет
Аударма теориясы қалыптасуы мен дамуы.19 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь