Ферменттер классификациясы

1. Ферменттер
2. Ферменттердің қызметтері
3. Ферменттердің құрылымы
4. Ферменттер классификациясы
Ферменттер– бұл биологиялық катализаторлар, организмдегі химиялық реакциялардың жылдамдығын тездететін белоктық заттар. Организмде химиялық реакцияларды жылдамдату – ферменттердің қызметі табиғатта ферменттер барлық организмдердің барлық клеткаларынла қызмет атқарады. Ферменттер тіршілік процесінің негізі болып табылады. Сондықтан клетканың атқаратын қызметінің механизмін, клеткадағы заталмасудың негізін түсіну үшін ферменттерді, атап айтқанда, олардың құрфылымын, қасиеттірін, ерекшелігін, әсер ету механизмін, активті орталығының құрамын және ферменттерге байланысты өзге де мәселелерді жан-жақты білу қажет.
Ферменттер немесе энзимдер— тірі Жасушалардың барлық әрекеттеріне қатысатын, органикалық заттарды өзтеріске үшырататын, зат алмасу процесін реттейтін биологиялық катализаторлар, айырықша белоктар.
Ферменттердің қатысуының нәтижесінде химиялық реакциялардың жүруіне қажет қуат шығыны азаяды.
        
        Қазақстан Республикасының ғылым және білім министрлігі
Семей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті
Семей 2015
Жоспар
* Ферменттер
* Ферменттердің қызметтері
* Ферменттердің құрылымы
* ... ... - бұл ... ... организмдегі химиялық реакциялардың жылдамдығын тездететін белоктық заттар. Организмде химиялық реакцияларды жылдамдату - ферменттердің қызметі табиғатта ферменттер ... ... ... ... ... ... Ферменттер тіршілік процесінің негізі болып табылады. Сондықтан клетканың атқаратын қызметінің механизмін, клеткадағы заталмасудың негізін түсіну үшін ферменттерді, атап айтқанда, ... ... ... ... әсер ету ... ... ... құрамын және ферменттерге байланысты өзге де мәселелерді жан-жақты білу ... ... ... энзимдер -- тірі Жасушалардың барлық әрекеттеріне қатысатын, органикалық заттарды өзтеріске үшырататын, зат алмасу ... ... ... ... ... белоктар. Ферменттердің ... ... ... реакциялардың жүруіне қажет қуат шығыны азаяды.
Тірі организмде жүретін барлық процестер ферменттердің қатысуымен атқарылады. Олардың әсерімен қорек құрамындан күрделі ... ... ... ыдырап, соңынан олардан осы организмге тән макромолекулалар түзіледі.
Ферменттерге өте зор талғамдылық қасиет тән. Әр фермент тек белгілі бір ... ... бір ... ... әсер ... ... мальтоза қантын ыдырататын мальтаза ферменті басқа қанттарға эсер ... ... ... ... үш ... әсер жатады 1) жинақтау (концентрациялау әсері; 2) бағдарлау (ориентациялау) әсері; 3) көп ... ... ... ... ... қоректі заттар субстратының әр түрлі молекулаларын талғап алып, оларды өз беткейіне жинақтайды, қоректі қорыту процесіне дайындайды, ал ... ... ... ... ...
Белоктар, майлар, көмірсулар молекулаларының құрамындағы ком-поненттер көбінесе ангидридтік байланыстар арқылы полимерлер ... Бұл ... ... ... су қосу ... ... үзіледі. Соидықтан бұл процесті гидролиздік ыдырау, ал оны ... ... ... ... деп ...
Ас қорыту жолында қоректік заттар түрлі микроорганизмдер ферменттерінің әсерімен биологиялык, өндеуден де өтеді. Ас қорыту жүйесінің ... ... ... бөлімдерінде (қарывда) және ішектің кеңіген соңғы бөлімдерінде (әсіресе бүйенде) алуан түрлі ... ... ... жағдай тауып (түрақты жылылық, кажетті ылғалдьгқ, сілтілік не байтарап орта, мол және үздіксіз келіп тұратын ... ... тез ... ... де, ... ... ыдыратуға көмектеседі. Өсімдік тектес азық құрамында организмде қиын қорытылатын және ас қорыту сөлдерінде ерімейтін заттарға бай ... көп ... ... Ал ас ... сөлдер құрамында оны ыдырататын ферменттер болмайды. Сондықтан клетчатка тек микроорганизмдер ферменттерінің әсерімен қорытылады. Тоқ ішекте микроорганизмдер әрекетімен белоктар шіріп, майлар ... ... ... ... ... ... ... (амин қышқылдары, дәрмендәрілер т.б.) түзіледі да, бұл молекулалардың өзара әрекеттесуін тездетеді. Ферменттердің бұл әрекетін жинақтау ... ... деп ... Қоректік заттардың ыдырау процесі дұрыс жүру үшін фермент беткейіне ... ... ... ... ... ... жанасуы керек, демек олар бірінебірі бағдарлануы керек. Ферменітердің осындай бағдарлау әрекетінің әсерінен қоректік ... ... ... ... ... шапшандайды.
Ферменттердің негізгі қасиеті олардың күрделі құрылысына байланысты. Қазіргі деректерге қарағанда фермент молекулаларында ... ... деп ... бөлік болады. Ферменттер қоректік затқа әсер ету үшін субстрат молекулаларының пішіні осы белсенді орталықтың пішінімен ... ... ... орталық функционалдық топтан немесе жеке амин қышқылынан тұрады. ... ... ... ... ... ... ... жақсы зерттелген. Мысалы, химотрипсин ферментінің белсенді орталығы екі ... ... ... Оның ... ... -- сіңіру аймағы. Оған серин, гистидин, аспарагин қышқылдарының қалдықтары кіреді. ... ... бұл ... ... май ... ...
Белсенді орталықтың екінші бөлігі -- катализдік топ. Ол арқылы фермент субстрат молекулаларының белгілі бір орталықтарын ... көп ... ... ... ...
Қазіргі кездегі деректерге сәйкес фермент пен субстрат өзара әрекеттестікте болады. Субстрат әсерімен ... ... өз ... ... ... ... функционалдық тобын зор катализдік белсенділік көрсететіндей етіп бағыттайды. Өз кезегінде ферментпен қосылыса келе субстрат та ... ... ... ... ... ... нәтижесінде оның белсенді орталықтың функционалдық тобымен жанасу мүмкіндігі артады. Химиялық ... ... ... -- ... кешені ажырап, соңғы ыдырау өнімі бөлінеді де, фермент босанады. Осыдан соң босанған белсенді орталық субстраттың басқа молекуласымен байланысады. Ал ... ... ... фермент пен субстрат табиғаты мен мөлшері, температура, қысым, әрекетшіл орта деңгейі, басытқының (ингибитор) болу-болмауы т.с.с. әсер етеді. Ферменттердің қазіргі кезде ... ... ... ... 1961 жылы Мәскеуде өткен Халықаралық съезінде қабылданған. Бұл ... ... ... жүргізетін реакцияның түрі алынған. Ал фермент аты өзі ыдырататын субстрататына -аза -- ... ... ... шығарылады. Мысалы, целлюлозаға (клетчатка) әсер ететін фермент целлюлаза, мальтозаға әсер ететін фермент -- мальтаза ... ... Осы ... ... ... алты ... бөлінген. Ас қорыту ферменттері үшінші -- гидролазалар тобына жатқызылған. Олар органикалық қосылыстарды су қосу ... ... ... ... реакция гидролиз деп аталады.
Гидролазалар тигізетін әсерлеріне қарай үш ... ... ... ферменттер -- (амилаза, декстриназа, глюкозидаза (мальтаза), галактозидаза (лактаза), фруктофуронидаза -- сахараза т.б.) ... ... ... ... ... (химозин), трипсин, химотрипсин, эластаза, энтерокиназа, коллагеназа, карбоксипептидаза, карбоксипептидаза А, аминопептидазат.б.) -- пептидтібайланыстарға, липолиздікферменттер (липаза, фосфолипаза А, сілтілікфосфотазат.б.) -- ... ... әсер ... ... ферменттер бұйығы (профермент) түрде бөлінеді. Олар не басқа гидролиздік ... не ... не жеке ... ... ... ... ... түрге айналады.
Әрекеттерінің мағынасына қарай ферменттер экзо-және эндоферменттер болып бөлінеді.
Экзоферменттер мономерді субстраттың шеткей ... ... ... ... ... ішкі ... әсер ... Ас қорыту ферменттерінің әсері бір-біріне тәуелді және субстрат қасиеттерімен тығыз байланысты, сондықтан олар ферменттік жүйе құрады. Ферменттік жуйе деп қоректік ... ... ... ... ... ыдырататын ферменттер тобын атайды. Осы жүйенің құрамындағы бір ферменттің қызметі бүлінсе ... ас ... ... ... ... таза ... ... активтілігімен бағаланады. Тірі ағзада зат алмасу процесі ... ... ... ... ... ... 6 ... бөлінеді:
1. Оксидоредуктазалар
2. Трансферазалар
3. Гидролазалар
4. Лиазалар
5. Изомерезалар
6. Лигазалар
Оксидоредуктазалар. ... ... ... ... ... ... ... шығару арқылы субстраттың тотығу және тотықсыздану процестерін катализдейді.
Оксидоредуктазалар құрамында кофакторлар бар, оларға ... ... ... НАД+,НАДФ+,ФАД,ФМН және металл иондары. Оған 200 шамасында ферменттер ... ... ... алма қышқылын тотықтыру реакциясын қарастырайық: -ООС-СНОН-СН2-СОО- -- -ООС-СО-СН2-СОО-+2Н++2е.
Трансферазалар Биохимиялық реакцияларда атомдар ... және ... ... ... ауыстыратын ферменттер. Олар мынандай топтарды бір субстраттан екінші субстратқа ауыстырып жеткізеді: метил,карбоксил,амино, сульфо, формил(С1), фосфат және ... ... ... ... ... метилтрансфераза,ацилтрансфераза, фосфотрансфераза деп аталады.
Фосфотрансфераза ферменттері ішінде киназа деп аталатын ферменттің ерекше маңызы зор. ... ... ... ... АТФ-тан басқа субстратқа, углеводтарға, белоктарға т.с.с апарады.
Гидролазалар. Бұл ферменттер химиялық байланыстарды үзеді де, суды қосады. Мынандай топтарға бөлінеді:
А) ... ... эфир ... ... де ... және ... ... СН3СОО - СН2 - СН3+Н2О - СН3 ... ... ... ... ... ... және май қышқылдарын түзеді;
В) Гликозидалар углеродтағы гликозидтік байланыстарды гидролиздейді. Оларға амитлаза, лактаза, мальтаза, целлобилаза жатады.
Г) Протеиназалар белоктардағы, полипептидтердегі пептидтік байланыстарды ... Бұл ... ... ... емес ... ыдырауын катализдейді және бұл кезде субстрат молекуласында қос байланыс ... ... ... кезінде СО2 , Н2О,NН3 сияқты заттар бөлініп шығады және байланыстар С - С , С-N,С - S ... ... ... ... қос ... бойынша химиялық топтардың қосылуын да катализдей алады.
Изомеразалар Бұл ферменттер изомерлер түзілу арқылы заттардың молекула ішіндік ... ... Олар ... ... ... және ацитильдік топтардың молекула ішінде алмасуын катализдейді, цис-изомерация,транс-изомерация құбылыстарын тудырады.
Лигазалар (синтетазалар)Бұл ферменттер С - С ,С - О , С-N, С-S ... ... ... ... ... қосылыстар синтезін катализдейді. Мұндай байланыстар үшін АТФ және ... да ... ... (ГТФ, ЦТФ, УТФ, т.б) ... ... ... ... Сірке қышқылы мен А коферментінен А ацетилкоферментінің түзілуін ацетилкоферментсинтетаза катализдейді:
Ферменттің ... ... ... ... әсері;
-ортаның рН көрсеткішінің әсері;
-фермент әсерінің ерекшелігі;
-Фермент активаторлары мен ингибиторлары;
-Проферменттер және оларды активтендіру;
-Изоферменттер
-Мультиферменттік жүйе.
1. Фермент активтілігіне температура әсері. 30-40º С ... тірі ... ... ... ... ... Бұл температура деңгейінен төмен немесе жоғары кезде фермент активтілігі бәсеңдейді.Орта температурасының көтерілуі молекулалар қозғалысын ... ... және бұл ... ... ... ... ... Вант-Гофф ережесіне сәйкес температураны 10 С шамасына көтеру реакция жылдамдығын 2-3 есе арттырады. Ферменттердің өзі белок болғандықтан, олар өте ... ... ... ... ... қасиеттерінен айырылып қалуы мүмкін.Температура 50º С шамасынан артқан кезде ферменттер активтілігінің төмендеуі байқалады, бірақ бұл жағдай жылу ... ... және ... табиғатына байланысты болады. Орта температурасы төмендегенде кейбір жануарлардың қыстық ұйқыға кететіні белгілі. Мұндай ұзақ ұйқы кезінде жануарларда ферменттік реакциялардың ... ... де, ... ... аз ... ... және клеткалардың активтілігі төмендейді.Төменгі температурада, мысалы, 0º С және одан төменгі температурада ферменттік реакциялардың жылдамдығы өте ... ... Бұл ... ... ... ... ... сақтау үшін пайдаланылады. Мұндай ( ет,май,балық,көкөністер, т.с.с) төменгі температурада олар бұзылмай ... ... ... күні ... 0º С шамасынан да төмен кезде ферменттердің әсері түгелдей тоқталмайды, бірақ олардың әрекеті жедел төмендеп кетеді. Көктемде, күн жылына бастауымен ... ... ... арта ... ... ... жасыл желекке айналады.
2. Фермент әрекетіне орта рН шамасының әсері. Орта ... ... ... ... ... қасиеті болып табылады. рН шамасына байланысты ферменттердің активтігі бірден-ақ өзгереді. Әр түрлі ферменттердің әрекеті үшін рН көрсеткішінің шамасы ... ... ... ... ... ортада әсіресе активті келеді, екіншілері бейтарап ортада активті қасиет көрсетеді, үшіншілері әлсіз сілті немесе сілтілі ортада ерекше акивті ... ... ... үшін ... рН оптимумының болуы мынаған байланысты: ферменттер де белок сияқты, электр заряды бар зат болып табылады, ... ... ... ... рН ... ... Ферменттердің өздеріне тән ерекшелігі. Ферменттің реакцияны тездетуі қасиеті ... ... тек ... ғана ... байланыстырады және сол субстратты катализдейді.Әр фермент тек ... ... ғана әсер ... кейде ұқсас құрылымы бар субстраттар тобына ғана әсер етеді және молекуладағы белгілі бір химиялық байланыстарды ажыратып бөледі. Мысалы, амилаза ... тек қана ... ... оны ... ... ал ... ... ол әсер етпейді. Әр фермент төменде аталған реакциялардың біреуін ғана катализдейді: гидролиз, сутексіздендіру, химиялық топтарды ауыстырып ... жаңа ... ... түзу ... ... ... мен ... ( тежегіштер)Фермент активтілігі орта әр түрлі химиялық байланыстар болуына байланысты. Ондай заттардың кейбіреулері фермент активтілігін ... ... ... ... деп ... Ал екінші бір заттар фермент әрекетін баяулатады, тіпті оны тежейді. Мұндай заттар ингибитолар деп аталады. Активаторлар ферменттік ... ... ... ... ... тұз ... ... активтендіреді, сөйтіп белок гидролизі тездейді. Ингибиторлар ферменттік реакцияларды ... ... ... ... бәсекелес және бәсекелес емес тежеушісін ажыратып бөледі. Бәсекелес тежеуші өзінің құрылымы бойынша субстратқа ұқсайды, ол сондықтан да ферментті , оның ... ... ... жасайды да, ферменттің әсерін шектеп тастайды.
Бәсекелес емес ингибиторлардың құрылымы субстраттан бөлек және ол ферменттің субстрат байланысатын ... ... ... басқа маңызды жерімен, мысалы НS-тобымен байланысады. Бұл ... ... ... пішіні өзгереді де, оның катализдік орталығында қайтымды инактивация болады. Бәсекелес емес ингибиторлар қайтымды түрде бос ферментпен де ... де ... ... ... емес ... ... Проферменттер ( латын тілінде - алдыңғы, бұрынғы және ... ... ... ... - ферменттердің активті емес түрі. Проферменттердің активті түрге айналуын физиологиялық және ... ... ...

Пән: Химия
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Микроб ферменттері, классификациясы21 бет
Ферменттердің классификациясы9 бет
Макарон зауытының өндірістік желілерін автоматтандыру62 бет
Ферменттер жайлы11 бет
Ферменттер класификациясы5 бет
Ферменттерді бөліп алу7 бет
Ферменттермен жұмыс істеу әдістемесі13 бет
Тривиалдық атаулар11 бет
Экдативті-катаралды диатез (экд)18 бет
Үрмебұршақтың сорт үлгілерін белоктық мөлшері, аминқышқылдық құрамына қарай сипаттау және жоғары белсенді антиқоректендіруші компоненттері бар үлгілерді анықтау жолдары58 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь