Адам және мәдениет

І. Кіріспе
ІІ. Негізгі бөлім

1. Мәдениет ұғымы және оның мәні
2. Мәдениет пен өркениет
3. Адам мәдениеттің субъектісі ретінде

ІІІ. Қорытынды
ІV. Пайдаланған әдебиеттер тізімі
Мәдениет (латын. Cultura - өңдеу, егу деген сөзінен шыққан) – табиғат объектісіндегі адамның әрекеті арқылы жасалатын өзгерістер. Бұл сөзде адам еңбегінің ерекшелігі, оның адамның іс-әрекетімен байланыстылығы, адамның және оның қызметінің бірлігі негізделген. Кейіннен «мәдениет» деген сөз жалпылық маңыз алды, адам жасағанның бәрін де «мәдениет» деп атады. Осы ұғымда мәдениеттің мазмұнды белгілері, түсінігі көрсетілді. Мәдениет – адам жасаған «екінші табиғат».
Мәдениет – жеке адамның өмір сүру мақсаты мен құндылық жүйесі, адамның өмір сүрген ортамен қарым-қатынасы. Ол - өзара қарым-қатынас нәтижесінде қалыптасатын ерекше құбылыс.
Адамдар өздерін қоршаған ортаға, оның әлеуметтік және мәдени қатынасына әсер етеді, өзгертеді. Олар оны өз мақсатына пайдаланады. Болашақ қоғамға, ұрпаққа мұра етіп қалдырады, ал ол мұра белгілі жағдайда үнемі дамуда болады.
1. Ғабитов. Т. және т.б. Мәдениеттану.
2. Қазақ мәдениетінің қалыптасу кезеңдері
3. Ғабитов. Т. Қазақ мәдениетінің типологиясы,
4. Ғабитов. Т. Мәдениеттануға кіріспе. Алматы,
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
Реферат
Тақырыбы
Адам және мәдениет
Орындаған: Амангелдіұлы А
Топ: ОПДЖ 9/15/12
Тексерген:
Ақтау 2015ж
Жоспар:
І. Кіріспе
ІІ. Негізгі бөлім
* Мәдениет ұғымы және оның ... ... пен ... Адам ... ... ... ... Қорытынды
ІV. Пайдаланған әдебиеттер тізімі
Кіріспе
Мәдениет (латын. Cultura - өңдеу, егу деген сөзінен шыққан) - ... ... ... ... ... ... өзгерістер. Бұл сөзде адам еңбегінің ерекшелігі, оның адамның ... ... ... және оның ... ... ... Кейіннен деген сөз жалпылық маңыз алды, адам жасағанның бәрін де деп атады. Осы ұғымда мәдениеттің мазмұнды ... ... ... ... - адам ... .
Мәдениет - жеке адамның өмір сүру мақсаты мен құндылық жүйесі, адамның өмір сүрген ... ... Ол - ... ... ... ... ... құбылыс.
Адамдар өздерін қоршаған ортаға, оның әлеуметтік және мәдени қатынасына әсер етеді, өзгертеді. Олар оны өз ... ... ... ... ... мұра етіп қалдырады, ал ол мұра белгілі жағдайда үнемі дамуда болады.
Мәдениет әр түрлі әлеуметтік құрылымдардың, ... ... ... ұлттардың, жеке адамдардың өмір сүру жағдайына, талабына сәйкес пайда болып, қалыптасады. Мысалы: аң аулау, еңбек құралдарын жасау, от ... ... ... киіну, жарасымды өмір сүру, екінші біреуге ұнау, ортамен қатынаста болу, т.б.
Бұл талап-тілектер ... ... ... ... ... әр ... ... жаңа талап, тілектер пайда болады, өндіріс құралдары дамиды. Мәселен, бір ... ... ... ... соның нәтижесінде фольклор қалыптасты, кейінірек те білімнің қалыптасып, жазудың шығуы жаңа талап қойды. Бүкіл құндылықты, мифті жазып қалдыру талабы ... ... ... дамыды, оларды микрофон, магнитофон, компьютерге түсіру арқылы мәңгі ету қажеттігі туды. Сөйтіп, мәдениет әлеуметтік құрылымдардың, жеке адамның ... ... ... ... Қоғамда адам тілегінен тыс мәдениет қалыптаспайды.
Мәдениет - әлеуметтік фактор, қоғамның қозғаушы күші. Мәдениеттің дамуы ... ... ... Жеке адам ... мен қоғам талабы тікелей байланысты.
1. Мәдениет ұғымы және оның мәні
Мәдениет (латын cuItura ... егу ... ... ... ... адам ... әлем ... . Мәдениет адамдардың өмір сүрген ортасымен қарым-қатынасы. Қарым қатынас нәтижесінде қалып тасқан ерекше құбылыс. Мәдениет әр ... ... ... топтардың, жіктердің, ұлттардың, жеке адамдардың өмір сүруі жағдайына сәйкес болып қалыптасады. Қоғамда адам ... тыс ... ... Мәдениеттің дамуы қоғамды ілгері жылжытады. Мәдениетке бірден бір ой бөлген Абай ... ... ... ... сияқты ойшылдар Мәдениеттану жеке пән ретінде ХІХ ... ... ... ... ... ... да оны әлі де болса да буыны бекімеген жас ғылымдар саласына жатқызамыз. Мәдениеттану мәдениет туралы ғылым, сонымен ... ... ... ... ол ... ... саласы мәдениет философиясын қамтиды. Қазіргі кезеңдегі материалдық және ... емес ... ... ... ... ... мәдениетті игерген адамдарды қажет етеді. Осыған орай, соңғы кездері педагогикалық құжаттардағы , ұғымдарының мәнін ... ... ... қажетті шарт болып табылады.
Көне замандағы адамдар әр уақытта да құдайлар қоршауында болды, олардың ... ... ... орын ... Үйде де, ... де ... ... бірге болды оларды жебеп, қорғап отырды. Құдайлар қалаларда тұрды, қала заңдары мен қала азаматтарын бәле жаладан қорғады. Сондықтан ... Макс ... ... ... ... ... негізінде екі үлкен түрде болады: материалдық және рухани.
1. Материалдық -- бұл ... ... ... ... және тағы ... Рухани -- бұл ғылым, өнер, әдебиет тағы басқалар.
Мәдениеттің ... ... ... ... ... Олардың арасында тығыз байланыс, қатынастар бар. Осылардың нәтижесінде олар бір-біріне әсер етеді. Мысалы, адам ойындағы ... ... ... ... ... өмірде жаңа техника, сайман, басқа құрал-жабдық түріне айналады. Ал жаңадан пайда болған техника, құрылғы, технология, жаңа ... ... ... ... ... туғызады.
Материалдық мәдениет құрамына еңбек құралдарымен бірге барлық қолмен, ақылмен өңделген еңбек заттары жатады. Олардың мазмұны мен түрі мәдениеттің даму ... ... ... ... ... ... болашақтың сабақтастық байланысын тани білу қажет. Өткендегі құрал - ... ... ... ... күнделікті өмірде мәдени құбылыстарды әртүрлі түсінеді. Біреулері мәдеениетті қоғамдағы құндылықтарды адамдардың жете ұғынуы, ... ... ... алуы ... ... - ... ... білім мен тәрбие алу процестерінде пайда болған адамның саналы ақыл-ойы, мінезі, оның ойлау қабілеті, сезімі ретінде қарайды.
Мәдениет -- ... бір ... оны ... жүйелі талдау әдісі қолданылады. Бұл әдісті екі тұрғыда қолдануға болады.
1) мәдениет қоғамның оның әрбір саласының сапалық сипаттамасы ретінде ... ... жүйе ... ... оның құрылымы, оған кіретін бөліктер, элементтер, олардың арасындағы байланыс-қатынастарды, мәдениеттің жүйелік салаларын зерттейді. Адам іс-әрекеті дамуының өзі мәдени ... жеке ... ... ... ... екі ... ... құралады:
1)Материалдық мәдениет. Бұл адамның табиғатты өзгерту, қайта құру процесімен ... ... ... Бұл ... ... ... және оның ... өмірін өзгертумен байланысты болады.
Мәдениеттің мәні мен мазмұны оның құрылымымен тығыз байланысты. Ал, оның ... ... ... әртүрлі элементтерден, бөліктерден тұрады. Мәдениеттің негізгі элементтерінің ең бастысы және осыған сәйкес басты атқаратын қызметі таным, яғни ... - ... ... ... саналады. Халықта деген сөз бос айтылманы белгілі.
Білім әр уақытта белгілі бар ұғымдар, түсініктер ... ... ... көрініс тауып, анықталады.
2. Мәдениет пен өркениет
Мәдениет ұғымын тереңірек түсіну үшін, оған мағыналық жақындығы бар кейбір басқа ұғымдармен арақатынасын ... ... Осы ... ... ... бірінші түсетін үғым -- өркениет. Өркениет ... ... ... алғанда (латын тілінің -- сөзі) азаматтық дегенді білдіреді. Римдіктер бұл үғымды деп ... ... ... халықтар мен мемлекеттерден айырмашылықтарын көрсету мақсатында қолданған. Яғни, ... ... ... ... қоғамы, қалалық мәдениеті, заңға негізделген басқару тәртібі бар Рим империясының даму дәрежесін білдіреді. Ғасырлар бойы ... осы екі ... ... төмендегідей топтастыруға мүмкіндік бар::: 1. Мәдениет пен өркениет бір. Олар синонимдер (И. ... Э.Б. ... 2. ... -- ... ... оның кәрілік шағы, руханилықтың антиподы (Ж.Ж. Руссо, Ш. Фурье, О. Шпенглер).:: 3. ... -- ... ... ... бой сермеуі, қоғамның парасаттылық деңгейі (Ф. Вольтер, Д. Белл).:: 4. ... -- ... пен ... ... ... саты (Л. Морган).:: 5. Өркениет -- ... мен ... тән ... ... түрі (А. ... Н.Я. ... және ... Өркениет мәдениеттің техникалық даму деңгейі, оның материалдық жағы.
Бұдан көретініміз, мәдениет пен өркениет бір-бірімен байланысты ... ... ... Г. ... пікірінше, өркениетке еңбектің қоғамдық жолмен бөлінуі, қалалардың пайда болуы, жазбаша мәдениеттің дамуы, ... мен ... ... ... ... мен мемлекеттің орнауы жатады.
Мәдениетті тұлғалық сипатта қарастырғанда, бірнеше елеулі түсініктерге тоқтала кету қажет, олардың ішіндегі маңыздылары: ... ... ... ... ... ... мен ... және мәдени ұйымдар мен ұжымдар. Бүлардың арасында ең түбегейлісі -- мәдени ... ... -- ... адам мен қоғамның өмір сүру тәсілі, тіршіліктің тірегі. Мәдени әрекет деп, әдетте, ... ... ... ... ... ... мақсатқа сәйкес әлеуметтік іс-қимылдарды атайды. Мәдени игіліктерді толассыз жасау нәтижесінде адам өзінің де мәдени деңгейін көтереді.
Осы әрекеттің қайнары, түпкі ... күші ... ... адамның талап-мұқтаждарын, мәдени қажеттіліктерді бөліп қарастырады. Осылардың қатарына біз мынандай адамдық қажеттіліктерді жатқызамыз: өмірдің мәні мен ... ... ... өз ... ... ... ... талпыныс, альтруизм, гумандылық және тағы басқалары.Мәдени орта ұғымы мәдениеттің коммуникациялық (қатынастық) ... ... ... ... орта ... әлеуметтік ұйымдар мен ұжымдардан, рухани қызмет орындарынан тұрады. Оларға техника мен қүрал-жабдықтардың даму ... ... ... дәрежесі, адамдардың білімділігі, кәсіптік шеберлігі, рухани мәдениетті сақтау және насихаттау ұйымдары (мұрағаттар, мұражайлар, ... ... және тағы ... ... ... мәдениетті алсақ та, ондағы салт-дәстүрлер жүйесіне бірден назарымыз ауады. (И.Г. Гердер. Идеи к ... ... ... Москва, 1977, с. 252). Мәдениет өзінің кең мағынасында бір ұрпақтың келесі ұрпаққа жолдаған өмір сүру тәсілі болғандықтан, осы ... ... ... ... ... ... мәдениет өзегін қүрастырады. Әсіресе, жазу-сызу болмаған ерте заманда мәдениет ырымдар мен сәуегейлікке, . сенім-нанымдарға, дәстүрлі түсініктерге иек артқан. Ал салт-дәстүрлерге ... ... ... баға береді: . (Қазақтың дүниетанымы. Алматы, 1993, 36-бет).
Ғасырлар бойы күнделікті іс-тәжірибе негізінде ... ... мен ... ... өлі жоқ ... ... салт-дәстүрлер мен әдет-ғұрыптар мәдени мирасқорлықтың жалғыз мүмкіндігі болды. Ескі ... мен ... ... анайылықты емес, қазіргі үлттық мәдениеттердің архетипін аңғарған жөн.
Кез келген ұлттық мәдениеттің негізі мен ... ... ... қасиеттер мен дүниетанымды үғыну үшін мәдениеттің тағы бір түп-тамыры дінге жүгіну ... ... жүйе ... мәдениеттерді құрту мақсатында, дінді деген марксизм қағидасын басшылыққа алып, ешқандай қасиетті тірліктері жоқ, шолақ белсенді мәңгүрттерді тәрбиелеуге тырысты.
Ал ... діни ... ( -- ... сөзі -- ... ... ... ... орасан зор роль атқарды. Дінге дейінгі дүниетаным ретіндегі мифте табиғат қасиетті күштерге баланса, ұлттық немесе ... ... адам мен ... ... ... ... ... Осының нәтижесінде өркениет қалыптасады. Жалпы алғанда, дінтанусыз мәдениеттану жоқ.
Мәдениеттің өзекті бөлігі -- өнер. Таңбалы тастағы ... мен тағы ... ... ... ... мен Микеланджелоның мәңгілік туындыларымен жалғасқан, халықтың шығармашылық рухынан туған талай сұлу дүниелерсіз, өнер әлемінсіз, қандай мәдениеттің болсын рухын сезіне ... да, өнер ... ... ... ... ... білдіретін ғажап көріністердің бірі -- оның әсемдікке, сұлулыққа үмтылуы.Осыған дейін қарастырылған анықтамалардан бір түйінді ой ... ... ... -- адам ... Мәдениет көріністерінде адамдық парасат, оқыл-ой, ізгілік пен әдемілік заттандырылып, игіліктер дүниесі құралған. ... ... ... ... тұлға деңгейіне көтеретін негізгі құрал. Әл-Фараби айтқандай, адам -- , ... ... жан. Адам -- ... ... және ол үшін ... орта ... қажеттілік болып қалады. Мәдениет адамнан табиғатты бөліп алады деген пікір ... рет ... да, ... ... шығармашылықтың ең жоғары үлгісі екендігіне күмән жоқ. И. Гердердің тілімен айтқанда, адам -- ... ... ... ... ... -- адамның мәдени дамуының куәсі. Бірақ осы алға қарай жылжу Жер-Анаға әр уақытта жайлы бола ... Адам ... ... ... ... тұраққа айналдыруға тырысты, алайда осы белсенділік көп жағдайда табиғатты күйзелтіп, қүлдыратып ... пен ... ... ... бір түрі ... табиғи анти мәдениеттілігі жөніндегі ілімдер еді (киниктер, Ницше). Контрмәдениет атты XX ғасыр ... ... ... ... ... ... айналуына қарсы қозғалыс сипатында болды. Мәдениет пен ... ... ... ілім -- ... ... Оның негізін са-лушылардың бірі -- Э. Уилсон.
Әрине аталған ілімдер табиғи-биологиялық заңдылықтарды тым әсірелеп жібереді, әйткенмен оның қисыны бар ... ... XX ... ... пен табиғат дилеммасының адам тағдыры үшін қауіпті екендігін көрсетіп, заман талабына сәйкес экологиялық мәдениет ... ... ... ... тежейтін бүл ілімнің негізі есебінде мынадай идеяларды атап өткен жөн::: а)академик В.И. Вернадскийдің Ноосфера (парасатты орта) туралы ... ... ... ... ... ... де ... адам жөніндегі гуманистік эволю-циялық теориясы;:: в)Л.Н. Толстой, М. Ганди, А. Швейцер, Э. Фромм т.б. дамытқан гуманистік этика т.б.
Тағы айта ... ... осы ... ... байланысты Шығыс пен Батыстың арасындағы айырмашылық туралы. Интровертивтік Шығыс мәдениеті табиғатқа жақын, ол үстемдік етуге шақырған ... ... адам мен ... ... ... ... керісінше, олардың арасындағы нәзік үндестік және рухани қыл-көпір. Осы үндестікті (гармонияны) одан әрі жетілдіру -- ... ... ... ... және ... ... тереңдете түсетін тағы бір жайт адамның қабілеттілігіне, ... ... ... ... ... К. ... айтқандай, адам бірдей үш дүниеге: физикалық, ментальдық (психикалық) және идеалдыққа жатады. Сонда мәдениет осылардың қайсысымен көбірек анықталады деген заңды ... ... Егер біз ... тек ... және ... бөліктерге бөлудің қарадүрсін шеңберінен шыға алсақ, онда мәдениеттің өзінің ішкі мағынасында идеалды екендігіне көзіміз жетеді. Себебі, ... ... ... дүние -- бұл мәдениеттің сыртқы көрінісі ... оның мәні -- ... адам ... нәтижесінде заттандыруда жатыр. Мәдениеттің ішкі мәні қоғамдағы өмір сүріп жатқан адамдардың өзіндік санасында, парасаттылық сезімдерінде, рухани ізденістерінде ... П. ... ... ... адам ... ... ... ол еріктілік жазасына кесілген. Осы сипатта мәдениеттің ... -- ... . Одан ... ... бір нұр -- азаттық, жауапкершілік, адамгершілік сәулесі нұр шашып түр. Мәдениетте адам ... биік ... ... Мәдениет дегеніміз менің өмірім, менен бөлінген, мен өлгеннен кейін де тірі болатын менің шығармашылығым.
Енді мәдениеттің қоғамда атқаратын қызметтерін талқылайық. Алдымен ... және ... ... ... ... ... болғанымен, олардың арасындағы мағыналық, айырмашылықты естен шығармаған жөн.Қоғам -- әлемнің бір бөлігі, белгілі бір мақсаттарды іске асыру ... ... етіп ... субъектілердің (тұлғалардың, топтардың, этностардың, мемлекеттердің) байланыс нысандары. Яғни, қоғам үғымындағы негізгі мәселе -- адам және оның ... ... бұл ... ... зерттейтін басты ілімді әлеуметтану деп атайды. Ал мәдениет осы ... ... ... бір ... ... ... ... қолданылады. Осыған дейін қарастырылған ұғымдарды негізге алып, қоғамдағы мәдениеттің төмендегідей қызметтерін ... ... ... ... қызметі.
Бұл -- мәдениеттің қоғамдағы басқа қызметтерін бойына жинақтайтын және оның негізгі ... ... ... ... Егер біз адамды әлде құдай, әлде табиғат, әлде ... ... ... ... сәл ... адам ... ал ... адамды қалыптастырғанына көзіміз жетеді. (С. Мырзалин, Ә. Әлпейісов. Қоғам және ... ... 1992, ... ... -- ... бейне. Жануарлар арасында кездейсоқ өскен адам мәдениеттік қасиеттерден жұрдай болады.
Адамға ең қиыны -- адам ... Ал оның ... ... бірі ... ... пен ... ақиқат пен жалғандық, әділеттілік пен өктемдік, бодандық пен азаттық, сұлулық пен ұсқынсыздық ... ... ... ... ... ... жеке тұлғада өзіндік сана тұрақталады, ол озық ... ... өз ... ... ... ... ... алға басуы дегеніміз дүниежүзілік тарихтың адам үшін, оның мүдделері мен өзіндік мақсаттары бағытында толыққанды ашылуы болып табылады.
Жалғастық, мәдениет ... ... бұл ... бір ұрпақтан екінші ұрпаққа берілетін бүкіл адамдық өмір тәсілдерінің өзіндік ерекшеліктеріне қатысты. Ақпараттық (информациялық) беріліс әлеуметтік ... ... ... қуалаушылықтан өзгеше жүреді. Шын мәнісінде қоғамда ұрпақтар жалғастығы мәдени мұраларды игеру, қабылдау және оны шығармашылықпен дамыту арқылы жүзеге ... ... ... -- салт-дәстүр, әдет-ғүрып, рәсім-рәміз, діл мен тіл, дін және өнер, білім т.б. руханилықтың белгілі бір деңгейін ... ... ... ... ... ... жанды буынына айналады.Танымдық қызметі.
Мәдениеттің қоғамдағы бүл қызметміндетінің сан алуан қыры бар. Бірден біздің назарымызды өзіне аударатын нәрсе -- ... пен ... ара ... ... ... ... ... әрине мәдениеттің негізгі қүрамдас бөлігіне жатады. Ертедегі гректің , ислам Өркендеуіндегі , қазіргі өркениеттегі үғымдары мәдениет пен ... ... ... ... ... Осы сипатта, әсіресе зиялылар (интеллигенция) мәдениетті сақтау және дамыту ісінде үлкен қызмет атқарады. (Ә. Наурызбаева, Н. ... ... ... , 1993, № 1, 8-бет). Яғни білімділік мәдениеттіліктің маңызды алғышарты болғанымен, бұл екі ұғымның арасында елеулі айырмашылық, белгілі алшақтық, ... ... ... бар. ... бет алды ... ... ... әрекет мәдениетке үлкен нұқсан келтіруі мүмкін. Тек жоғары деңгейде ... бар ... ... мен техниканың дамуындағы теріс салдарларды бейтараптандыра алады. Егер біз ғылым арқылы шындықты ашсақ, өнер ... ... ... ал ... ... ... -- жақсылық пен жамандықты айырамыз.
Реттеу қызметі.
Бұрынғы Кеңес ... ... ... атты сөз ... кең етек алғанды. Бірақ адамның дүниеде өмір сүру тәсілі ретінде түсіндірілетін мәдениетті басқару мүмкін емес, әйтпегенде адамды ... ... ... ... ... үлгілерін көреміз. Айталық, Ертедегі Грекияда ешқандай шенеуніктер адам басына ... неше ... ... ... ақпараттар жинаған жоқ. Солай болса да ол елдегі жоғары мәдениеттің және рухани ізденістің қандай деңгейде болғаны бәрімізге белгілі., Алайда ... ... деп ... ... ... ... мүмкіндігін жоққа шығара алмаймыз. Мәдениет -- . Мәдениеттегі реттеушілік ... ... ... бар. Мәдениетте күнделіктіден гөрі жоғарыға, идеалдыға, үлгіге көбірек көңіл бөлінеді. Мәдени үғымдарда ... ... ... ... ... ... оның ... жан-жақты белгілерді бойына толығырақ, тереңірек дарытқандығын көрсетеді. Ол -- білімі ғылым деңгейіне, киімі сол ... көп ... ... ... осы қоғамның адамгершілік талаптарына сай адам.
Коммуникативтік, қарым-қатынастық қызмет.
Бұл мәдениеттің қоғамдағы негізгі қызметтерінің бірі. Адамдардың қарым-қатынасы, мәдениеттер сұхбаттасуы -- ... ... ... ... Адам ерекше бір өрісте -- қарым-қатынас өрісінде болады. Руханилық пен ізгілік, әдемілік пен жақсылық тербелісі ... ... ... ... ... өмірде тек зат пен тауар ауысуы ғана ... ең ... ... мамандық, шеберлік тәжірибелерімен, сезімдік үлгілерімен ауысу толастамақ емес. Мәдениет игіліктерін жас нәресте анасының ақ сүтін еміп, оның әлди ... ... ... ... қана адамдық қасиеттерді бойына сіңіре бастайды.
Ғылымда социализация (әлеуметтену) деп аталатын процесс те мәдени қарым-қатынасқа ... ... ... түрлері дегенде олардың әмбебаптығына және көп мағыналылығына көңіл бөлу қажет. Мәдени құндылықтарды оларды жасаушылар және тұтынушылар арасындағы ... ... ... ... Мәдени туынды қаншама асыл болғанымен, егер ол рухани азық ететіндері белгілі бір ... ... ... онда ол ... ... ... қалады. Адам тұрмайтын үй қаңырап бос тұрады, отарба жүрмейтін ... жол -- жай ... мен ... ... ... ... ... -- шаң басып жатқан қағаз. Мәдени болмыстың тірегі деп қарым-қатынасты айтамыз.Мәдениеттің қоғамда ... ... да ... ... ... оның аксиологиялық, футурологиялық, герменевтикалық т.б. түрлерін атайды.
3. Адам мәдениеттің субъектісі ретінде
Тіл-адамзаттың білімі мен тәжірибені сақтап, оны ... ... ... Танымды білдіретін әрбір таңба, символдың, элементтің өзінше маңызы бар. Олардың ... жоқ ... ... ... ... қолданылып отыратын бейнесі болып саналады. Осы таңбаларды, символдарды адам оқу, тәрбие процестерінде біліп үйренеді, содан кейін оларды жаңа мәлімет, хабар ... ... ... бір ... ... ұрпаққа мирас етіп қалдырып, жалғастырып отыру үшін пайдаланылады.
Мәдениеттің екінші элементі -- ол ... ... ... ... -- деп, ... қоғамдағы әлеуметтік субьектінің (адамдардың немесе әлеуметтік алуан түрлі топтар мен жіктердің, бірліктердің) мұң-мұқтажын, мүддесін, ... ... ... ... ... ... айтамаыз.
Мәдениет адамсыз жасалмайды. Адам дамуы мәдениетке байланысты. Тек осы өзара тәуелдікті анықтай алғанда ғана мәдениеттің адамзат ... адам ... ... орнын түсінуге болады. Мәсселен, 1823 ж. гректердің Милос ... ... ... ... Венера (Афродита) аталған, бойы 207 см келетін әйел мүсіні -- әйел ... ... ... ... ... құмнан шығармақ болғанда мүміннің қолысынып қалса да, ондағы ... ... ... ... ... ... ... мықыны қай заманда блсын ғажап сұлу көркемдікті паш ететін құбылыс.
Ол б.з.б 33-2-ғ. жасалған көрінеді. Ал енді мүсін тек адамдарға ғана ... ... ... ... ... тірі ... оның ... әсері жоқ болмайды да. Олай болса, сол мүсіннің тек геометриялық түрі емес, оның рухани мәні ... ... ... ... - ... мұра ол ... өзі оның өткен жолы, болашағының сатысы, сондықтан бұрыңғы мәдениет туындыларын қазіргі сана дәрежесі негізінде қоғамның осы заманғы ... ... ... ... қажет етеді. Мәдениетті қоғам дамуынан бөліп алуға болмайды, өйткені мәдениет - сол ... ... ... ... бір ... ... да. Жаңа ... дәуірі кейбір антикалық ойларды қайта жаңғыртып, мәдениет дамуына тиек етті. Солардың бірі табиғи ортамен байланыстыра қарау.
Мәдениеттің ерекшелгі сол, ол тек ... ... түрі ғана ... шығу тегі ... алғанда, оның обьективті мазмұны. Мәдениеттің материалдылығының өзі, шығу көзі адамға ... ... өмір сүру ... мен ... қызмет негізінде ғана мәдениет материалдық сипат алады. Материалдық мәденет өндіріс құрал-жабдықтары, сәулет өнерінің мұралары арқылы ... ... ... ... ... ... ... арқылы сондай-ақ өлең, жыр, терме, жұмбақ, жаңылтпаш, әңгімелерден мәлім болады. Заттың мәдени бағаға ие болуы үшін ең ... ... ... алуы ... - ... ... ... бойындағы шығармашылығы, онда қауым мен жеке адамның рухани ізденісі, ... ... мен ... ... ... ... рухы мен келбеі, оның ерік-бостандығы мен тарихи зейін-ісі, философиялық жүйелері мен ... ... орны ... ... мен ... сабақтары, діні мен тілі, ділі мен мұраты- осының бәрі мәдениетпен біте қайнасқан.
Мәдениеттің қоғамда атқаратын ... ... ... оның ... ... ... тағыда басқа түрлерін атайды. Соның ішінде мәдениеттің негізгі қызметтері: адамды қалыптастыру қызметі, жалғастық, мәдениет мұрагерлік қызметі, танымдық қызметі, ... ... ... ... ... қалыптастыру қызметі. Бұл-мәдениеттің қоғамдағы басқа қызметтерін бойына жинақтайтын жәнә оның ... ... ... байланысты нышан. Егер біз адамды әлде құдай, әлде табиғат, әлде еңбек жаратты деген пікірталастардан сәл көтерілсек, адам мәдениетті, ал ... ... ... ... ... ... ... тізімі
1. Ғабитов. Т. және т.б. Мәдениеттану.2. Қазақ мәдениетінің қалыптасу кезеңдері 3. Ғабитов. Т. Қазақ мәдениетінің типологиясы,4. ... Т. ... ... ...

Пән: Мәдениеттану
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 12 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 600 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Адамгершiлiк мәдениетi туралы40 бет
Адамгершілік мәдениеті69 бет
Маманның сөз сөйлеу ерекшеліктері. Маманның сөз сөйлеу мәдениеті. Белгілі кәсіби топтағы адамның дресс-коды6 бет
Мәдениет аясындағы философия және оның адам мен қоғам өміріндегі алатын орны14 бет
1920—1930 жылдардағы қоғамдық-саяси өмір. Қазақстандағы мәдени революция3 бет
III – X ғасырлардағы Қытай37 бет
XIX ғасырының мәдениеті5 бет
XVIII ғасырдың екінші жартысы мен XIX ғасырдағы Қазақстан мәдениеті9 бет
XVIIІ-XX ғғ. бас кезіндегі Қазақстан мәдениеті12 бет
«Менеджмент теориясы мен тәжірибесі» пәні бойынша тест cұрақтары13 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь