Оқушыларға экологиялық тәрбие берудің ерекшеліктері

І Кіріспе

Экология және экологиялық тәрбие жайлы ұғым ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3.7
ІІ Негізгі бөлім.
2.1 Тәрбие.арнайы ұйымдастырылған және саналы жүргізілетін
педагогикалық қызмет ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 8
2.2 Арнайы ұйымдастырылған тәрбиенің мәні мен мазмұны ... ... ... ... ... ... ..8.10
2.3 Мектепте экологиялық тәрбиенің міндеттері, мазмұны және оны
ұйымдастыру түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 11.17

ІІІ Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...18

ІV Әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .19
Экология және экологиялық тәрбие жайлы ұғым

Экология жас ғылым. Ол 200 жылдан аса ғана пайда болды. «Экология сөзін Естественная история происхождения» (Natural History of Creation) атты өзінін кітабында ен бірінші қолданған неміс биологы Эрнст Геккель (1968). Экология «oйкөс» деген грек сөзі, «үй баспана» ұғымын білдіреді.
Э. Геккелдің айтуы бойынша экология зоологияның бір тармағы, ол барлық жанды мақұлдықтар және оларды қоршаған органикалық және апорганикалық ортамен өзара қатынасты зерттейді.
Экология ғылымы жеке пән түрінде биология шегінде пайда болды. Экологияны жасаған органикалық эволюция туралы оқудың негізін салушы англия ғалымы Чарльз Дарвин.
Ч. Дарвиннің анықтауы бойынша «тіршілік үшін күресу» ұғымы тірі жәндіктердің өзара қатынасы және олардың әлі табиғатқа қатысын көп заттардың байланысын түйінделуі деп негізделеді.
Экологияның зерттейтін мәселелері жанды мақлұқтардың ортаға қатынасы, олардың ортамен өзара байланысы, өмір сүруі және ортаның оларға ықпалы.
Сонымен, экология — тірі организмдердің ортада тіршілік әрекетін және өзара қатынасын зерттейтін биологиялық ғылым.
Kөптеген ғалымдар біздің планетамызға әр алуан жануарлар мен өсімдіктердің және адамдардың мекендеген ортасымен өзара байланысын ашу жөнінде айтарлықтай үлес қосты.
Экологиялық зерттеу XX ғасырдың бас кезінде пайда бола бастады, ал соңғы 10-15 жылдардың ішінде кең өріс алды. Бұл зерттеу адамның табиғатқа көзқарасының тікелей өзгеруімен байланысын көрсетеді. Адам табиғатты оның байлығын көп уақыттан бері аяусыз керегінше пайдаланып келді. Міне, осыған байланысты табиғат қоры таусылуда, биологиялық орта азғындап ластануда. Жер бетінде өсімдіктер, жануарлар, өзен-көлдер, теңіздер адамның жабайы, рахымсыз іс-әрекетінің нәтижесінде өздерінің бұрынғы табиғи тазалығын, сапасын жойып апатқа ұшырауда. Бұған қосымша біраз аймақтарда өнеркәсіптері (химия, мұнай, көмір, АЭС т. б) және цемент заводтары өндіретін пайдалы заттардан бөлінетін түрлі газдар, бұлар, жергілікті өндіріс орындары шығаратын заттардың, өнімнің, яғни азык-түлік, ет-сүт тағамдарының қалдық-қоқыстары іріп-шіріп бұзылуынан түрлі бактериялардың пайда болуы тұрғындардың дейнсаулықтарына зиян келтіреді, аурудың жаңа түрлері шыға бастайды.
Көптеген ғылыми мәліметтерге қарағанда қоршаған ортаға зарарлы әсер ететін екі факторды атауға болады. Жер бетіндегі халықтың өсуі және адамның өндірістік іс-әрекеті.
Жер бетіндегі халықтың саны үздіксіз есеп көбеюде. 1990 жылы біздің планетамызда 5,3 млрд. адам болса, ал 2000-ші жылы жер бетінде тұрушылардың саны 6 млрд. шамада болады, М. Пантелеевтің болжамы бойынша халықтың өсіп көбеюі онан әрі жалғасады, XXI ғасырдың орта кезінде 10 млрд. деңгенінде жетіп тұрақтана бастайды.
Жер бетінде халықтың тез өсіп жетілуі көптеген қиыншылықтарды туғызады. Мәселен, планетадағы бүкіл халықты тамақтандыру, азық-түлікпен қамтамасыз ету, оларды жақсы жерлерге орналастыру, әл-ауқатын үздіксіз жақсарту — бұл әрине оңай жұмыс емес. Miнe, бұл жағдай халықтың күн бұрын қамын ойлауды, көптеген іс-әрекеттерін алдын-ала тиімді ұйымдастыруды және жүзеге асыруды талап етеді.
Қазіргі кезеңде орман — тоғайлардағы жасыл жапырақты қарағай, қайың, үйеңкі, тал сияқты ағаштарды, өсімдіктерді, көлдер мен теңіздерді қорғаудың және оларды адамзат үшін маңызы өте зор. Өйткені өсімдіктер мен жануарлар дүниесі адам өмірінің негізгі
Соңғы жылдары Қазақстан және Өзбекстан аймақтарында 3 млн. гектар жерде өсірілетін мақта және күріш дақылдар. Арал теңізін пайдаланып суландырып апаттық жағдайға соқтырды. Осының нәтижесінде суат бетіндегі су азайып тартылды, айналадағы жер құрғады. Сыр-Дария өзенінің топырағы сортаңданды, мал жайылым өрісі тарылып кетті. Экологиялық жағдайдың азуы тұрғындардың денсаулығына, күнделікті, тұрмысына үлкен әсер етті, Сондықтан халық қоныс аударуға мәжбүр болды.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі.

1. Алтынсарин Ы. Таңдамалы педагогикалық мұралары. А. 1991 ж.
2. Әбиев Ж., С. Бабаев, А.Құдиярова. Педагогика. А., Дарын., 2004.
3. Жұмабаев М. Педагогика А. 1993 ж.
4. Қоянбаев Ж.Б., Қоянбаев Р.М. Педагогика, Астана – 1998.
5. Сейтәлиев К.Б. Тәрбие теориясы. А., 1986ж.
6. Педагогика тарихы. Оқулық А. 1984 ж.
7. Жарықбаев. Қалиев. Қазақ тәлім-тәрбиесі. А., 1995 ж.
8. ҚР «білім беру туралы заңы» 1999 ж.
9. ҚР Гуманитарлық білім беру тұжырымдамасы 1994 ж.
        
        Мазмұны
Тақырып: Оқушыларға экологиялық тәрбие берудің ерекшеліктері.
І Кіріспе
Экология және ... ... ... ... ... ... ұйымдастырылған және саналы жүргізілетін
педагогикалық
қызмет......................................................................
..................8
2.2 ... ... ... мәні ... ... ... тәрбиенің міндеттері, мазмұны және оны
ұйымдастыру
түрлері.....................................................................
...............11-17
ІІІ
Қорытынды...................................................................
........................................18
ІV ... және ... ... ... ұғым
Экология жас ғылым. Ол 200 жылдан аса ғана пайда болды. «Экология
сөзін Естественная история ... (Natural History of ... ... ... ен ... ... ... биологы Эрнст Геккель
(1968). Экология «oйкөс» деген грек сөзі, «үй баспана» ұғымын білдіреді.
Э. Геккелдің айтуы бойынша экология ... бір ... ол ... ... және оларды қоршаған органикалық және апорганикалық
ортамен өзара қатынасты зерттейді.
Экология ғылымы жеке пән ... ... ... пайда болды.
Экологияны жасаған органикалық эволюция туралы оқудың негізін салушы ... ... ... ... ... бойынша «тіршілік үшін күресу» ... ... ... қатынасы және олардың әлі ... ... ... ... ... деп негізделеді.
Экологияның зерттейтін мәселелері жанды мақлұқтардың ортаға қатынасы,
олардың ортамен өзара байланысы, өмір сүруі және ... ... ... ... — тірі ... ... тіршілік әрекетін және
өзара қатынасын зерттейтін биологиялық ғылым.
Kөптеген ғалымдар біздің планетамызға әр ... ... ... және ... ... ... өзара байланысын ашу
жөнінде айтарлықтай үлес қосты.
Экологиялық зерттеу XX ғасырдың бас кезінде пайда бола бастады, ... 10-15 ... ... кең өріс ... Бұл зерттеу адамның табиғатқа
көзқарасының тікелей өзгеруімен байланысын көрсетеді. Адам ... ... көп ... бері ... ... пайдаланып келді. Міне,
осыған байланысты табиғат қоры таусылуда, ... орта ... Жер ... ... ... ... ... жабайы, рахымсыз іс-әрекетінің нәтижесінде өздерінің бұрынғы табиғи
тазалығын, ... ... ... ... ... ... ... аймақтарда
өнеркәсіптері (химия, мұнай, ... АЭС т. б) және ... ... ... ... бөлінетін түрлі газдар, бұлар, жергілікті
өндіріс орындары шығаратын заттардың, ... яғни ... ... ... ... бұзылуынан түрлі бактериялардың
пайда болуы тұрғындардың дейнсаулықтарына зиян келтіреді, ... ... шыға ... ... ... ... ... ортаға зарарлы әсер
ететін екі факторды атауға болады. Жер бетіндегі халықтың өсуі және адамның
өндірістік іс-әрекеті.
Жер бетіндегі ... саны ... есеп ... 1990 жылы ... 5,3 ... адам ... ал ... жылы жер бетінде тұрушылардың
саны 6 млрд. ... ... М. ... ... бойынша халықтың өсіп
көбеюі онан әрі жалғасады, XXI ... орта ... 10 ... ... ... ... ... халықтың тез өсіп жетілуі көптеген қиыншылықтарды
туғызады. ... ... ... ... ... ... ету, оларды жақсы жерлерге ... ... ... — бұл ... оңай жұмыс емес. Miнe, бұл ... күн ... ... ... ... іс-әрекеттерін алдын-ала тиімді
ұйымдастыруды және жүзеге асыруды ... ... ... орман — тоғайлардағы жасыл жапырақты қарағай, қайың,
үйеңкі, тал сияқты ағаштарды, өсімдіктерді, көлдер мен ... ... ... адамзат үшін маңызы өте зор. Өйткені өсімдіктер мен жануарлар
дүниесі адам өмірінің негізгі
Соңғы жылдары Қазақстан және ... ... 3 млн. ... ... мақта және күріш дақылдар. Арал ... ... ... ... ... Осының нәтижесінде суат бетіндегі су
азайып тартылды, айналадағы жер құрғады. Сыр-Дария ... ... мал ... ... ... кетті. Экологиялық жағдайдың азуы
тұрғындардың денсаулығына, күнделікті, ... ... әсер ... ... қоныс ... ... ... ... тұрғын халықтардың өсіп көбеюіне байланысты ... ... ... және Өзбекстан Республикаларындағы басшы ... ... сол ... егін, су және мал шаруашылығының
ерекшелігін еске алмай, жоспарлаудың ... ... ... ... ... ... кезеңде ең көкейтесті
мәселелердің бірі - бұл адамның өндірістік іс-әрекетінің негізінде ... ... ... Жер ... зиянды, әсіресе улағыш заттардың
қалдықтры өте көп. Олар ... да, су ... да ... ... ... ортаға әсер ететін өндірістік қалдықтар.
Атомдық өнеркәсіптің қалдығы және ... ... ... ... адам организмінде жиналып, қатерлі ісік ауруына (рак)
ұшыратады. Әсіресе атомдық өнеркәсіптің дамуы және оның адам ... ... өте ... ... ... жер ... ... — 90
элеменгін аз мөлшерде болса да кез-келген баланың денесіндегі ... ... Бұл ... ... ... тек қана осы уақыттағы
атомдық өнеркәсіптің және ядролық сынудың арқасында пайда ... ... жер ... ... ондағы барлық тірі жәндіктердің денесіне енген.
Бәрімізге белгілі 26 сәуір 1986 ж. Украинадағы Чернобыль ... ... ... бүкіл тұрғын халықтар үлкен экологиялық апатка
ұшырады. ... және ... ... ... мекенін тастап, сол
мемлекеттердің басқа аудандарына орналасты. Чернобыль 30 жыл ... ... ... ... ... бәрі тірі жәндіктер үшін өте қауіпті. Сірә, атомдық
экергетикадан бас тартуға болар ... Оны ... ... алып ... ... ... ... газ, көмір, күн көзінің энергиясы, жер
энергиясы (гейзерлар) үйлестіріп пайдалану кажет.
Тағы да еске ... ... ол ... және мұхиттар түбінде көп
жылдардан бері жатқан ядролық реакторлар, снарядтар, миналар, оқтар бір
кезеңдерде су ... жер ... ... ...... ... ... тіршіліктің радиоактивті көзі болуы мүмкін.
Біз бәрімізде табиғатты қорғауда, сақтауда және оны дұрыс пайдалануда
ұрпақтың ... ... ... жауаптымыз. Міне, осы тұрғыдан барлық
жастарға экологиялык білім және тәрбие беру мақсаты, ... анық ... ... ... ... ... ... Экологиялық нормалардың ережелердің қажеттілігін жастардың мінез-
құлқында тәрбиелеу.
2. Қоршаған ортаға жауапсыздықпен ... жол ... ... ... ... лық ... ... тұлғанын, мінез-құлкында;
ә) қоғамдық пайдалы еңбек және ... ... ... айналадағы
табиғатты қорғауда, күтуде және жақсартуда;
б) экологиялык ... ... ең ... ... ... ... ... тәрбиесімен байланысты. Өйткені өндірістік іc-
әрекетінің барысында адам қоршаған ортаға тікелей әсер ... ... ... ... ... ... мен ... мазмұны
әр түрлі сыныптар және ... ... ... пайдалы жұмыс және
өндірістік еңбек арқылы іске асырылады.
Бастауыш сынып оқушылары ... ... ауыл ... ... ... ... ... сабақтарында алады. Олар үй
мүліктерін, киім-кешек, тағам т.б. ... ... ... ... танысады.
Бастауыш сыныптардын оқу бағдарламасы оқушыларды төмендегі іскерлікті,
дағдыны қалыптастыруға бағытталған, ... даму ... , ... жүргізу, мектеп және қоғамдық мүлікті ұқыптылықпен
күтуі тұрмыста электроэнергияны, газды, суды үнемді пайдалану.
Орта және ... ... ... кең ... ... ... ... жағдайда өндіріс табиғатқа күшті әсер етуші фактор болып отыр.
Осыған орай табиғатты ұтымды пайдаланудың ... ... ... ... керек. Өйткені өндірістік ... ... әр ... ... ... мүмкін. Сондықтан қоғамның өндіргіш
қүштерін ұнамды орналастыруға аймақ ... ... ... жүктемеге орнықтылығын есепке алу талап етіледі.
Оқушылар табиғи ортаны күтуде, қорғауда орман-тоғай шаруашылығын,
мемлекеттік қорықтарды басқатын ... ... ... ... ... ... ... ауыл шаруашылық өндірісінің әр алуан жұмыстарына қатысады.
Сондықтан олар жұмыстың түрлеріне байланысты негізгі ... ... ... ... ... негіздерін, топырақты эрозиядан қорғауды
игеру, дақылдарды суару мөлшерін, минералдық ... ұлы ... беру ... ... ... ... ... есепке
алып отыру.
Сонымен, оқушылардың экологиялық білімнің белгілі жүйесін игеру,
табиғатты қорғау, оның ... ... ... ... ... дұрыс дүнне тану ... ... - ... ... және ... ... ... түсінігі мағыналық жағынан кең ауқымды категория. Мысалы,
жоғарыда ... өсіп келе ... ... ... дайындау деп
анықтағанбыз. Ал, бұл дайындықты арнайы ұйымдастырылған тәрбие қызметінің
барысында іскс ... ... ... ... ол ... ... араласа жүріп, тұрмыстық іс-әрекетке үйренумен де ... ... ... екі ... тәрбиелік әрекеттср әртүрлі мағынаға
ие болатыны сөзсіз. "Қоршаған орта тәрбиеледі", "Отбасының ... ... ... адам қылды" деп нақтылап айтатын ... онда бұл ... ... ... ... ... байқаймыз. "Қоршаған
орта тәрбиеледі" немесе "Отбасы тұрмысы тәрбиеледі" деумен жеке адам ... ... ... және ... ... ... ... бағдары болмаған ықпалын түсінеміз. Ал енді
"мектеп тәрбиесі" ... ... ... бұл ретте арнайы ұйымдастырылған
және саналы іске асырылатын тәрбиелік қызметті ... Д. ... ... ... - ... ... және
арнайы ұйымдастырылған педагогикалық процесс" - деп тұжырымдаған.
Арнайы ұйымдастырылған тәрбиенің мән-мағынасы ... ... ... ... ... ... ... және
педагогі Эдвард Ли Торндайк былай деген еді: "Тәрбие ... ... ... ... ... ол қашанда өзгеріс дегеңді аңдатады. Егер біреуді
өзгеріске ... ... біз оны ... Ал енді ... жеке адам ... ... ... Бұл сұраққа жауап бере, К.
Маркс "Адамның ... ... ... ... мен ... ... ... жолымен іске асады"- деген еді. Бұл тұрғыдан тәрбиені өсіп
келе жатқан әулеттің адамзаттық ... ... ... ... білу ... енді осы ... өзі не және оны игеру қалай өтеді? Адамзаттық
болмыс дегеніміз ... ... ... ... және ... ... ... тәжірибе. Бұл тәжірибе өз ... ... ... ... адамдардың табиғат және қоғам жонінде ... ... ... ... ... ... ... мен дағдылар және
шығармашылық іс-әрекет әдістері;
3) әлеуметтік, рухани қатынастар.
Аталған ... көп ... ... және шығармашылық күшімен
жасалатындықтан білімдер де, тұрмыстық ептіліктер мен ... да, ... ... және ... ... мен ... ... да
адамдардың әртүрлі танымдық, көркем шығармашылық, әлеуметтік және ... ... ... Енді осы ... өз ... ... алу үшін жаңа әулет қайтадан бұл "затты" ақыл-
саналық сипатқа келтіруі ... яғни қай ... ... оны жасауға
бағышталған іс-әрскстті (еңбектік, танымдық, әлеуметтік, ... ... ... байыта отырып, қайта жаңғыртып,
бұрынғыдан да дамыңқыраған түрде өзінен ... ... ... ... өз ... ... шығармашылық ұмтылысымен ғана адам қоғамдық
тәжірибені және оның құрылымдық бірліктерін игеруі мүмкін. Осыдан ... ... — жас ... ... тәжірибенің әр тарапын заттықтан
саналылыққа айналдыру ... ... ... ... өзі ... осылайша өз бойында қоғамдық ... мен ... ... яғни оның жеке ... ... ... көмектесу. Бұдан
тәрбиенің терең астарлы күші үгіт-насихаттық құрғақ сөзбен жас ... ... ... ал оның өзін жеке ... ... ... ... әр түрлі тарапын игеруге, пайдалы қызметке қосуда.
Педагогика үшін және бір ... — жеке ... даму ... ... ... ... ғана ... ең бастысы, оның сол
сәттегі істе белсенділігіне, оның бағыт-бағдарына, яғни ... ... ... ... ... үшін оның ... ... бағыт-бағдар сипаты да біршама маңызға ие. Мысалы, сынып
пен мектептің жалпы ... ... ... пен ... ... болуы мүмкін.
Ұйымдастырылған іс-әрекет барысында әрдайым оқушылардың белсенділігіне
жол бере отырып, оларда сол ... ... ... және шынайы адамгершілік
қатынас қалыптастыру қажет.
Келтірілген пікірлер, біздіңше, тәрбиенің ... ... ... де ... оған ... ... ... негіз болуы мүмкін. Сонымен,
тәрбие - бүл жеке адамның қоғамдық тәжірибені ... ... ... ... ... ... әлеуметтік және рухани
қатынастарды) игеру үшін ... ... ... қолдап,
қуаттаушы әрі ұйымдастырушы мақсат бағдарлы әрі ... ... ... ... ... ... және ұйымдастыру түрлері
Қазіргі кезеңде жастар тәрбиесінің өзекті ... бірі ... ... ... және ... ... деректерді, ғылыми мағлұматтарды білім және
тәрбие процесінде пайдалану мұғалімнің терең білімділігіне, педагогикалық
шеберлігіне, жоғары ... ... ... ... ең ... бірі — ... қорғау мәселелерімен оқушыларды ғылым
негізінде теориялық және практикалык біліммен экологиялық ... ... Бұл үшін ... химия, физика, биология, география,
астрономия пәндері, олардың ... оқу ... ... ... ... және ... тыс экологиялық
жұмыстарда тиімді қолдана білуге, оқушыларды үйрету және дағдыландыру.
Оқушыларды экологиялық ... ... ... үшін осы пәндер
бойынша мектеп өзініі мүмкіміншілігін еске алып, ... ... ... ... ... ... сол ... бағдарламаға енгізу керек. Мысалы, география пәні бойынша: жерді
қорғау, тиімді ... ...... өсімдіктерді қорғау,
оларды өрттен сақтау, өзен, көлдердің ластануына қарсы күрес жүргізу,
ауаның ... ... ... ... ауа ... ... тұрғын жерлсрде дұрыс орналастыруды қамтамасыз ету.
Оқушылардың білім деңгейін көтеру үшін кейбір ... ... мәні бар ... ... бардарламаға кіргізу қажет.
Оқушылар олармен лекциялар, практикалық жұмыстар, кештер, саяхаттар арқылы
танысады.
Шамамен осындай ... ... ... экологияға қатысы бар
пәндер бойынша экология бағдарламасын құрастыруға болады.
Енді экологиялық тәрбие жұмыстарының бірнеше түрлерін қарастырайық:
1. Ауыл ... ... ... ... ... көшеттерін өсіріп, оларды ... ... ... ... ... ... ... орман шаруашылығына үнемі көмек
көрсетіп отырады. Өйткені, олар мектеп ... ... ... ... қорғау және ағаш өсіру жұмыстарына да белсенді қатысады. Олардың
негізгі істейтін жұмыстарынын ... ... ... ... ... отырғызу, оларды күту, өрттен,
ұрылардан қорғау, орман-тоғай зиянды жәндіктермен күресу;
- дәрі ... ... ... саңырауқұлақ т. б. жемістерді
жинау;
- пайдалы хайуандарды қорғау және есебін алып отыру; ,
- ... ... ... Оқушылар ауыл шаруашылық тәжірибе жұмысымен айналысады. Тәжірибе
жұмысы ... ... ... ... ... ... ... және Терістік облыстарының топырағы мен ауа райы
жағдайында ... ауыл ... ... жұмыстарын әртүрлі
тақырыптарда жүргізіледі: «Кубань-3», «Дуборский-129» Күріш сорттарының
өніміне ... және кең ... ... ... әсер ... ... егісінде өсетін арамшөп –балдырларыды, ... ... мыс ... ... ... ... арамшөптерді
керосин және соляр майымен тазадау» т.б.
Қазақстанның Терістік облыстарында мектеп, оқушыларды егістік дала
жағдайында ауыл ... ... ... ... ... ... ... тақырыптарға жүргізеді: «Ишимский-100»,.
бидайы, «Днепропетровский – 438» ... ... тез ... ... ... дала ... тәжірибе жұмысын жүргізу кезеңінде
әр түрлі аймақтардың топырағы мен ауа райы есепке алып, ... және ... ... ... ... өнімді зерттейді, химиялық
құралдарды қолдану ... ... ... ... ... ... Оқушылар түрлі табиғатқа зиян келтіретін ... ... ... ... ... ... улы ... минералдық
тыңайтқыштарды сақтау және қолдану ережелерін ... ... ... ... ... мектепте жаппай шаралар
ұйымдастырылады. Олар: кештер, лекциялар, әңгімелер, көрмелер, ... ... ... ... ... ... ... плакаттар т. б. Осылардын бәрі оқушылардың саналы
жете түсінуіне, табиғи ортаны қорғау мен ... игі әсер ... ... құралдардыц бірі.
Егер экологиялық құлық және еңбек іс-әрекеттерін ұштастырып тікелей
табиғи байланысты жүргізсе, олардың ... ... ... ... ... ... ... басты міндеттері:
1. Өмірде және нақты сдбек іс-әрекетінде ... ... ... ... ... ... қорғау және өзгертуге байланысты оқушыларды жаппай
қоғамдық пайдалы еңбекке қосу.
3. ... ... ... ... және ... қоғамын ұйымдастыру,
Қоғамның мақсаты: кқғам мүшелерін өздері тұрған ... ... ... ... зерттеу жұмысына тарту, зерттеуді жүргізудің
әдістері мен тәсілдеріне үйрету, ... ... ... ... ... ... мектептегі жастар ұйымымен ынтымақтасып, тұрғылықты
жерде экологиялық штабтар құрады, жорықтар, саяхаттар ұйымдастырады.
Экологиялық ... ... ... жер бетіндегі адамзатты қатты ойландыратын және кезек
күттірмейтін ... бірі — ... ... қорғау, адам баласына ұтымды
жағдай жасау.
Жер жүзіндегі ғалымдардың болжамына қарағанда, адамзаттың ... ... әp ... ... бар ... он ... ... ауада көмірқышқыл газының үлесі ұдайы
көтеріледі, Бұл бүгінгі күнге ... ... күн ... ... ... жылы ... ... мүмкін деп айтушыларда бар.
Сондықтан планета температурасы көтеріліп, ... ... ... ... айналады, мұздардың еру есебінен мұхиттардағы ... ... ... ... қалаларды су басады.
Антарктида мен Артиканың үстінде озон тесіктері пайда болды деген
болжама бар.
Озон тесіктері Оңтүстік полюстың ... ... ... ... ... ... ... Ал Терістік полюс үстінде де ... ... ... ... ... жоқ ... кетсе, ультракүлгін
сәулелер Жерді кептіреді, жануарлар мен өсімдіктер, яғни бүкіл тіршілік
апатқа ұшырауы мүмкін.
Егер озон ... ... ... одан әрі ... ... ХХІ ғ. ... ұрпағымыз не күтеді.
50-ші жылдардың бірінші жартысында ауада озонның мөлшері бірнеше
проценттей көбейді. 60-шы ... ... ... ал 10 ... ... ... қайтадан есті, 70-ші жылдардың екінші жартысынан төмендеп
кетті.
Қазіргі кезде озон қабығы жаңадан 3% ... ... ... ... ... ... ... бар заттар
фреондар.
Бүкіл дүние жүзінде 1 млн. тонна шамасында фреондар өндіріледі. Олар
лактар мен сырларды тозаңдату, тоңазытқыштарды ... үшін ... ... ... 40% ... ... Штаттарында, 35% БЭС елдерінде, 10%
бұрынғы КСРО мен Жапонияда өндіріледі.
Осы химиялық заттар туралы қандай шаралар қолданылуда:
1. 1985 ж. озон ... ... ... Вена ... қабылданды.
2. 50 - ден астам мемлекеттердің өкілдері Монреаль ... ... Онда ... ... ... ... ... өндіру
қысқартылсын деп жазылған.
3. Фреондар өндіруді 1993 ж-20 %, ал 1998ж.50%-тей азайту ... ... ... ... аорындалса, егер озонды бұзушы заттарды
өндіру үдей ... онда озон ... ... ... ... ... жағдайдың бірі — бұл ... ... ... мәні ... ... нәтижесінде өрт пайда болып, қалың түтін
қабаты планетаны жабады да ауаны сөзсіз қараңғылайды, күн ... ... ... ... Осының әсерінен жер беті суынады. Барлық ... жер ... ...... ... ... ... да қатерлі болжамдар аз емес. Осындай экологиялық апаттар адам
баласына қауып-қатерлер ... ме ... ... ... ... апат әр ... қауып туғызады. Әрине, бұл сұраққа бір мағыналы
жауап беру өте ... ... ... анағұрлым маңыздысы экологиялиқ
апатты қалай анықтауға және ... ... ... ... ... болдырмау үшін бізді ... ... ... және ... зерттелмеген жүйе екенін дұрыс түсінуіміз керек. ... ... ... ... және ... ... қажет. Сонымен бірге
табиғат байлығын пайдалану басқа шаралармен тығыз байланыста іске асырылуы
керек.
Экология — бұл әлеуметтік проблема, оның ... өте ... ... және ... ... ... ... ықтимал.
Қазіргі және келешек ұрпақ үшін жерді, оның ... су ... мен ... ... ... және су ... ... табиғат
байлығын ұдайы өндіруді, оны тиімді пайдалануды ... ету ... ... жөнінде егеменді Қазақстан мемлекеті қажетті шараларды
қолдануда. Бұған соңғы ... ... ... қаулы-қарарлардың өзі-ақ
дәлел бола алады.
Жаңа аймактарды экономикалық игеру жағдайында ... ... ... түрі ... ... ... ... қорықтардың саны бұрынғы КСРО
да 156 болды. Олар I млн. гектар жерден орын алды. Қорықтардың ... ... ... ... ... өте ... ... қоршаған ортаның күні төмендеуде. Сондықтан оны ... ... ... Кез ... қару-жарақпен жабдыКқалған егесу қоршаған ортаға
келтіреді.
3. Өндіріс, әр ... ... ... ... ... ... салу, әскери оқуларды өткізу, қоршаган
айналаға тікелей ... әсер ... ... сынаулардың жалғасы, химиялық қарудың үлкен қоры ... ... ... заттарды одан әрі өндіру, ойда болмаған оқиғаға
ұшыратуы мүмкін.
5. Қару-жарақты космос кеңістігіне жаппай тарату, они ... ... ... әсер етуі ... Сондықтан бұл мәселе әрдайым
барлық мемлекеттердің бақылауында болу керек.
6. Биологиялық бактерияларды өрбіту, оларды қару ... ... ... ... ... ... ... ауыр жағдайдан құтылу үшін табиғатты қорғауда бүкіл дүние
жүзілік ... ... ... ... негізінде
экологиялық қауыпсіздіктің тұжырымдамасын жасау және іске ... ... ... және білім беру мәселелерінің мазмұнын,
химия, ... ... ... ... ... ... ... ашып тұрған жерді қоршаған ортаны қорғау, күту және
оның ... ... ... ... ... ... ... бағыт беріп отыру мектеп ұжымының төл ісі.
Мұндай принцип мектептің өмірімен байланысын ... ... ... ... өзара әрекеттесуі оқушылардың көзқарасының дамуына
игі әсер етеді.
Қорытынды.
Қазіргі кезеңде ең көкейтесті ... ... ... ... ... ... ... ластануы, бұзылуы. Жер
бетінде зиянды, әсіресе уланғыш заттардың қалдықтары өте көп. Олар ауада,
су орталығында да ... ... бәрі ... ... әсер ... ... ... 26 сәуір 1986 ж. Украинадағы ... ... ... жарылуынан бүкіл тұрғын халықтар үлкен экологиялық апатқа
ұшырады. Украина және ... ... ... ... ... ... ... аудандарына орналасты. Чернобыль 30 жыл бойында жабық
зона болып қалды.
Қазіргі кездегі осы ... ... ... экологиялық мәселелерге
байланысты экологиялық мәліметтерді мына пәндердің негізінде ... ... ... ... пәні ... ... қорғау, тиімді
пайдалану: орман – тоғайларды, өсімдіктерді қорғау, ... ... ... ... ... ... күрес жүргізу, ауаның тазалығын сақтау,
өндірістерді, топырақ, ауа жағдайларын есепке алып, тұрғын жерлерде ... ... ... ... деңгейін көтеру үшін кейбір теориялық және
практикалық мәні бар ... ... ... кіргізу
қажет.оқушылар олармен лекциялар, практикалық ... ... ... ... – бұл ... ... және ... ынтымақтастық
негізінде шешілуі ықтимал.
Экологиялық апатты жағдайды болдырмау үшін ... ... ... күрделі және толық зерттелмеген жүйе екеніне дұрыс түсінуіміз ... ... ... ... ... және ... ... қажет. Сонымен
бірге табиғат байлығын пайдалану басқа шаралармен тығыз байланыста іске
асырылуы керек.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі.
1. ... Ы. ... ... ... А. 1991 ... ... Ж., С. ... А.Құдиярова. Педагогика. А., Дарын., 2004.
3. Жұмабаев М. Педагогика А. 1993 ж.
4. Қоянбаев Ж.Б., Қоянбаев Р.М. ... ...... ... К.Б. Тәрбие теориясы. А., 1986ж.
6. Педагогика тарихы. Оқулық А. 1984 ж.
7. Жарықбаев. Қалиев. Қазақ тәлім-тәрбиесі. А., 1995 ... ҚР ... беру ... ... 1999 ... ҚР Гуманитарлық білім беру тұжырымдамасы 1994 ж.

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 16 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Оқушыларға экологиялық білім берудің теориясы мен әдістері58 бет
Оқушыларға экологиялық білім мен тәрбие берудің теориялық негіздері25 бет
Сыныптан тыс жұмыстарда оқушыларға экологиялық тәрбие берудің теориялық негіздері79 бет
Сыныптан тыс жұмыстарда оқушыларға экологиялық тәрбие берудің теориялық негіздері туралы57 бет
География сабағында экологиялық тәрбие беру әдістемесі.61 бет
Жалпы білім беретін мектептерде оқушыларға экологиялық білім және тәрбие беру26 бет
Жаратылыстану пәндер цикылындағы экологиялық білім беру26 бет
Жаратылыстану пәндері арқылы оқушыларға экологиялық білім мен тәрбие беру49 бет
Оқушыларға экологиялық білім мен тәрбие беру56 бет
Оқушыларға экологиялық тәрбие беру33 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь