Қаржы менеджменттін ақпаратпен қамтамасыз ету

1.Бухгалтерлік қаржылық есеп және басқарушылық есеп
2."Айналымдағы ақшаны нормалау"
Қаржылық левериджді есептеу.
3."Айналымды капиталдың компоненттері".
4."Тауар материалдық құралдарын басқару"
1. Қаржылық есеп–бұл шаруашылық операцияларын бухгалтерлік жағынан ретке келтіріп, тіркеуді қамтамасыз ететін есептік ақпаратты жинастыру жүйесі. Қаржылық есеп шаруашылық жүргізуші субъектінің мүлкі мен міндеттемелері туралы ақпаратты топтастырады (материалдық және материалдық емес активтер, жалға алынған мүліктер, қаржылай және заттай салынған жарна, ағымдағы активтер (ТМЗ)), субъектінің міндеттері несие, дебиторлық және кредиторлық берешектер, ақша қаражаты, меншікті капитал, бөлінбеген табыс (шығын) және т.б. Қаржылық есептің деректерін шаруашылық жүргізуші субъект ішінде әртүрлі деңгейдегі басшылар мен сыртқы пайдаланушылар пайдаланады (қазіргі және болашақтағы инвесторлар, кредиторлар, банктер, салық және қаржы ұйымдары). Өндірістік есептің міндеті-өнімнің (жұмыстың, қызметтің) өзіндік құны туралы деректер жинастырып, өңдеу.
        
        Қаржы менеджменттін ақпаратпен қамтамасыз ету.
1.Бухгалтерлік қаржылық есеп және басқарушылық есеп
2."Айналымдағы ақшаны нормалау"
Қаржылық левериджді ... ... ... ... ... ... ... басқару"
1. Қаржылық есеп - бұл шаруашылық операцияларын бухгалтерлік ... ... ... ... қамтамасыз ететін есептік ақпаратты жинастыру жүйесі. Қаржылық есеп шаруашылық жүргізуші субъектінің ... мен ... ... ... ... ... және материалдық емес активтер, жалға алынған мүліктер, қаржылай және заттай салынған жарна, ... ... ... ... ... несие, дебиторлық және кредиторлық берешектер, ақша қаражаты, меншікті капитал, бөлінбеген табыс (шығын) және т.б. Қаржылық есептің деректерін ... ... ... ... ... ... ... мен сыртқы пайдаланушылар пайдаланады (қазіргі және болашақтағы инвесторлар, кредиторлар, банктер, ... және ... ... ... есептің міндеті-өнімнің (жұмыстың, қызметтің) өзіндік құны туралы деректер жинастырып, өңдеу. Бұл ақпарат субъектінің коммерциялық құпиясы болып табылады, ... ол ... ... адамдардың өз іштерінде пайдалануына бағытталған. Өндіріске және өнімді (жұмысты, қызметті) өткізуге шығарылған шығындар туралы неғұрлым тиімді де ... ... ... үшін ... ... ... бухгалтерлік есеп жүйесін құрады, ал ол аталмыш субъектінің ерекшеліктеріне неғұрлым жақындау ... ... ... ... ... ... ... тіркейді. Салықтық есепте пайдаланылатын ақпарат бухгалтерлік және жедел есептерден алынады. Бухгалтерлік есептің өндірістік, қаржылық, салықтық болып бөлінуі нарықтық ... ... ... ... бір ерекшелігі болып табылады. Алайда ол субъектінің міндетті ... ... әрі жеке ... ... ... ... ... білдірмейді. Алайда ең маңыздысы - ақпараттың қандай ... кім үшін ... ... есеп ... құрамдас үшінші-статистикалық есеп деп аталатын бөлігі - есеп жұмыстарының жиынтығы. Ол жалпылама сипаты бар, өзінің мәні жағынан біркелкі ... ... ... саны туралы ақпаратпен қамтамасыз етеді. Статистикалық есеп құбылыстардың қарапайым есебін (орташа) анықтау үшін, ... ... ... ... ... ... даму серпінділігін анықтау үшін, әртүрлі үлгідегі фактілердің пайда болу аралығындағы байланысты анықтау, осы байланыстардың тығыздығы мен мүмкіндік дәрежесін өлшеу үшін, оның ... ... ... сол ... ... ... сапалық бағасын жасап, оның даму тенденциясын белгілеу үшін қажет. ... ... ... ... ... ... Мұның өзі жекелеген бақылаудың нақты нәтижелерін жеңілдетуге мүмкіндік береді. Шаруашылық есеп жүйесіне статистикалық есептің экономикалық объектіні ... ... бар ... ғана ... ... ... үш түрі мен шағын жүйелерінің бірлігі және органикалық өзара байланысы мынада: Экономикалық фактілерді бақылаудың бірінші фазасында бастапқы құжаттар, ... ... ... ... ... ... пайдаланылады; екіншіден фазада есептің осы түрлері арқылы экономикалық көрсеткіштердің өзара байланысты жүйесі қалыптасады, сондай - ақ ... есеп ... ... ұйымдастырушылық және әдістемелік принциптер жүйесіне келтіріледі. Техникалық жағынан есептің осы үш түрі де бір - ... ... ... ... есеп ... берілген деректер бухгалтерлік ақпараттық үлгіге енгізілу үшін немесе статистикалық қорытынды жасау үшін пайдаланылады; жедел есептің дұрыстығын бухгалтерлік ... ... ... ... тәсілдері жасалады; жедел және бухгалтерлік есеп жұмыстары кезінде пайда ... ... ... ... ... өңдеуге түседі. Осындай бірлік нәтижесінде экономикалық объект қызметін бақылаудың жедел, статистикалық есеп арқылы алынған қорытындыларды бір - ... ... ... есеп беру ... ... жүйесіне айналады, бұларды статистикалық жағынан ең жоғары деңгейге - ел ... даму ... ... ... жеткізеді.
Басқару есебінің объектілері ұйым мен оның бөлімшелерінің шаруашылық қызметінің қорытындылары мен шығындары; баға ... ... және ішкі есеп беру ... ... ... ... - есеп беру орталықтарының (ұйым ... ... ... ... ... есебін кейде жауапкершілік орталықтары жөніндегі есеп немесе сегменттік есеп деп те атайды.
Сегменттік есеп - ұйымның жеке ... ... ... ... ... ... көрсету және жинақты қорыту жүйесі.
Сегменттік есептің ақпараты фирмаішілік ... ... ... ... ... әр ... деңгейіндегі шығындар мен нәтижелері басқарушылық бақылау жүйесін құру, сондай-ақ қабылданған шешімдерді орындауды бақылау үшін қолданылады.
Басқарушылық бақылау ... ... ... ... - құрылымдық бөлімшелер үшін смета әзірлеу қалыптасу ... ... ... ... ... ... сегменттік жоспарлау басқарушылық бақылауды ақпаратпен қамтамасыз ету жүйесінің құрамдас бөлігінің бірі болып табылады. Басқа екі құрамдас бөлігі ... ... есеп ... есеп ... ... қамтамасыз ету - жүйелі, уақытылы, сыйымды, нысаны мен ... ... және ... ... ... ... жоспарлау мен бақылау үшін менеджерлер қолданатын, қаржылық және қаржылық емес ақпаратты жинау, өңдеу мен беру.
Сегменттік жоспарлау, есептеу мен есеп беруді ... ... ... міндеттеріне кіреді.
1-суреттен байқалатыны, сегменттік есептеу жүйесінде жиналған және жинақтап қорытылған ақпарат сегменттік есеп беру ... ... ... жеткізіледі, оны жүргізу тәртібін ұйымның өзі дербес белгілейді және көбіне кісіпорынның ұйымдық құрылымына байланысты болады.
Кәсіпорынның ақпараттық жүйесіндегі басқару ... ... ... әр ... ... мен амалдар басқару есебінің тәсілдері деп аталады. Ол мынадай элементтерден тұрады:
құжаттама;
түгендеу;
бақылаушы шоттар - сол ... ... ... ... бойынша жазбалар жасалатын жиынтық шоттар;
мөлшерлеу - ресурстардың барлық түрлерін тиімді пайдалану мен шығындарды өнімге айналдыратын ең ... ... ... қамтамасыз ететін оңтайлы нормалар мен нормативтерді ғылыми негізделген есептеу процесі;
ынталандыру - кәсіпорынның ... мен ... ... осы мақсаттарға сәйкес шешімдер қабылдауға жетелейтін өндірістік процеске қатысушылардың дәлелдеу (мотивация) құралы;
жоспарлау - ... ... ... жағдайына сәйкестікке келтіруге бағытталған үздіксіз циклды процесс;
лимиттеу - қор мен ... ... ... ... ... шығындарды бақылаудың бірінші дәрежесі;
талдау - басқару есебі тәсілінің бұл ... ... ... қарай іс жүзінде оның барлық құрамдастарымен өзара әрекеттеседі. Талдауға барлық ... да, жеке ... де ... ... ... ... ... тартылады;
бақылау - пайда болған ауытқуларды ашу мен жоюға мүмкіндік беретін, кәсіпорын қызметін ... ... ... ... ... жоспарлау мен талдауды аяқтау процесі.;
бағалау - шешім қабылдаудың барлық жүйесін талдаудың соңғы процесі.
Басқару есебі мен қаржылық есептің ... ... мына ... ... ... ... ... есебі
Пайдаланушылар
Сыртқы
Ішкі
Есеп жүйесі
Екі жақты жазу
Кез келгені
Реттеу
Бухгалтерлік есеп стандарттары
Жоқ
Өлшеуіштер
Ақшалай
Кез келгені
Мерзімдік
Жыл
Қажеттілігіне қарай
Объект
Тұтастай кәсіпорын
Кейбір бөліктері
Объективтілік
Объективті
Субъективті
Қойылатын заңды ... ... ... ... ... мен басшы шешім қабылдаған кезде пайдаланады
Ақпараттың дәлдік дәрежесі
Анық
Жуық
Есеп ауқымы
Ұйымды тұтастай қарайды
Есеп объектілері ... ... ... ... ... ... -- ... қолайлық
Ақпараттың уақытша шегі
Ұйымның қызметінің барлық
іс-әрекетін үздіксіз есептеу
Ерікті түрде, есепті жүргізуді басшылық шешеді
Ақпаратты беру ... ... ... ... рәсімделеді
Ұсыну түрлері
Берілген нысан бойынша салық қызметіне ұсынылады
Ерікті түрде ұсынылады
Практикалық қызметте қолдану
Жасалғанын растайтын бастапқы құжаттар негізінде ... ... ... талдау негізінде болашаққа арналған ұсыныстарды жасау
2. Ақшаның қызметі бірқатар объективті заңдылықтарға бағынады. Олардың негізгілері Коперник - Грешем заңымен, ... ... және > ... ... - Грешем заңы XVI ғасырда бір уақытта және бір-бірінен тәуелсіз польша ойшылы Николай Коперник және ағылшын банкирі Томас ... ... Осы ... ... , егер бір ... ... ... бірнеше түрі болса, онда ақшалар айналымнан ... ... ... Бұл ... әңгіме, ақшаның әр түрлілігі өзара еңбекті бөлетіндігінде ... ... ... бір ... ... ... ... тұрақтысы ( ақша) халық арасында жинақ түрінде ... да ... ... ... Ал тұрақты емес ақшаға келетін болсақ, құнсызданған ақша ( ақша ), ол ... - ... ... қолданылады.
Ақшаның бір түрі бір уақытта бір аймақта , ал басқа аймақта болуы мүмкін. Мысалы, 1990 жылдардың ортасында ... ... ... мен ... доллар параллельді түрде қолданылды, қарапайым халық тұрақсыз ... есеп ... ... ... қоры үшін ... Ал Украинада өзінің жергілікті валютасы тұрақты болғанменен ресейлік рубльді жинақ қоры үшін ... ... ... ... ... Фишер ашты. Бұл формула нарықтық шаруашылықта қалыпты қызмет ету үшін ақша ... ... ... ... ... ... * V = P * ... :
М - ақша айналымының орташа саны
V - ақша айналымының жылдамдығы
Р - ... ... - ... ... ... формуласының сол жағы төленген ақшаның санын көрсетеді, ал оң жағы сатылған тауардың бағасын ( ... ... ... ... айналымының заңы жалпы түрде төмендегі формуламен көрсетіледі :
M = P1Q1 - P2Q2 - D1 - D2 / ... - ... ... ақша ... - тауар мен қызмет көрсетудің айналымдағы бағасының саны
P2Q2 - төлем мерзімі жетпеген несиеге сатылған тауардың бағасының ... - ... ... ... ... саны
D2 - төлемдерді екі жақты өтеу саны
V - ақша айналымының жылдамдығы
Фишер формуласына сәйкес ақшаға деген ... ... ... ... байланысты, ал Кембридж теңдеуі ақшаға деген қажеттілікті адамдардың байлығының бір бөлігін ақша түрінде ұстауымен көрсетеді, ол ... тез ... және ... кез келген тауарға айналдыруға болатынын көрсетеді. ХХ ғасырдың ағылшын экономисі Артур Пигудің қарастыруымен кембридж ... ... :
M = K * P * ... - ... тауардың бір бөлігі
P*Q - халықтың жинақ түрінде сақтайтын бөлігі
Фишер формуласындағыдай кембридж теңдеуінде де оң жағы ақшаға сұранысты, сол жағы ... ... ... ... кембридж теңдеуі экономикалық дамуды дұрыс жолға қоюда ... ... ... екендігін жасау үшін нарықтық жүйеде маңызды шешімге ... ... ... ... - кәсіпорынның меншікті капиталының рентабельділік коэффициентінің көлеміне әсер ... ... ... ... ... ... объективті фактор болып табылады, ол меншікті капиталға қосымша пайда алуға ... ... ... ... қаражаттардың көлемі арқылы анықталады.
Қаржылық тұтқа меншікті капиталдың табыстылық (рентабельділігін) кофициентінің көлеміне әсер ететін ... ... ... ... ... ... капиталдың табыстылығын арттыруға мүмкіндік беретін кәсіпорында пайдаланылатын капиталдың құрамында қарыз капиталы пайда ... ғана ... ... объективті фактор. [1]
Қарыздық қаражаттарды әр түрлі үлесте пайдалануға байланысты ... ... ... ... ... ... сипаттайтын көрсеткіш - қаржылық тұтқа әсері деп аталады. Ол былай есептеледі:
ЭФЛ= (1 - Снп) * ... - ПК) * ... ... ... - қаржылық тұтқа әсері, меншікті капиталдың рентабельділігінің өсімі, %
Снп - пайдаға салынатын салық ... ... ... ... - жиынтық активтер рентабельділігінің коэффициенті (жиынтық табыстың активтердің орташа құнына қатынасы), %
ПК - ... ... ... ставкасы (қарыз капиталын пайдалану үшін кәсіпорын төлейтін пайыздар), %
ЗК - ... ... ... орташа сомасы;
СК - кәсіпорынның меншікті капиталының орташа сомасы.
Егер кәсіпорынның әртүрлі қызмет түрлері бойынша пайдаға салық салудың дифференциалданған ставкасы ... ... ... ... түрлері бойынша, пайда бойынша салық жеңілдіктерін пайдаланса;
Егер кәсіпорынның жекелеген еншілес фирамалары өз қызметін ... ... ... ... ... бар ер кін экономикалық аумақта жүзеге асырса;
Егер кәсіпорынның жекелеген еншілес фирмалары өз ... ... ... салу ... ... төмен мемлекеттерде жүзеге асырса.
Мұндай жағдайда өндірістің салалық немесе аймақтық құрылымына әсер ете ... ... ... ... салу ... бойынша пайда құрамына) пайдаға салық салудың орташа ставкасын төмендете отырып оның әсеріне ... ... ... ... ... ... ... тұтқаның дифференциалы - қаржылық тұтқаның оң әсерін ... ... ... болып табылады. Бұл несие үшін пайыздардың орташа мөлшерінен асқанда ғана ... ... ... ... дифференциалының оң мәні жоғары болған сайын, оның әртүрлі осыған тең жағдайлардағы әсері жоғары болады.
Осы көрсетіштердің жоғары динамикалылығымен байланысты ол қаржылық ... ... ... ... ... ... талап етеді. Бұл динамізм бір қатар факторларға негізделген.
Ең алдымен, ... ... ... нашарлауы кезеңінде (негізінен, ондағы еркін капиталдарға ұсыныс ... ... ... ... құны ... активтерімен басқарылатын жалпы пайда деңгейінен асып түсе отырып, бір ден өсуі ... [3] ... ... ... ... ... ... процес сінде кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығының төмендеуі оның ... ... ... ... ... Ол ... ... қаражаттық тәуекел үшін сыйақыны кіріктіруді ескере отырып несие үшін пайыз ставкасының ... ... ... Осы ... ... бір ... ... несие үшін пайыздың жалпы ставкасы деңгейінде) қаржылық тұтқаның дифференциалы нөлге тең болуы мүмкін және кейде теріс мәнге де ие болады (бұл ... ... ... рентабльділігі азаяды, себебі меншікті капиталмен басқарылатын пайданың бір бөлігі жоғарғы пайыздық ставка бойынша пайдаланатын қарыз капиталына ... ... ... тауар нарығының коньюктурасының нашарлауы кезінде өнімді өткізу көлемі қысқарады, сәйкесінше операциялық қызметтен түсетін кәсіпорындардың жалпы пайдасының мөлшері төмендейді.
Жоғарыда келтірілген ... ... ... ... ... ... теріс мәнінің қалыптасуы әрқашан меншікті капиталдың табыстылығының төмендеуіне әкеледі. Мұндай жағдайда кәсіпорынның қарыз капиталын пайдалануы теріс әсер береді.
Қаржылық тұтқа ... ... ... мәні ... ... оң немесе теріс әсерді мультипликациялайды. Дифференцилдың оң мәні кезінде қаржылық тұтқаның коэффициентінің кезкелген өсімі меншікті капиталдың рентабельділік ... одан әрі ... ал ... ... ... қаржылық тұтқа коэффициентінің өсуі меншікті капиталдың рентабльділік коэффициентінің өте тез төмендеуіне әкеледі.
Осылайша, дифференциал өзгермегенде қаржылық тұтқа коэффициенті ... ... ... мен оған ... ... өсуімен бірге, сондай-ақ осы пайданы жоғалтудың қаржылық тәуекелінің өсуінің басты басқарғышы болып табылады. ... ... ... ... капиталын тарту меншікті көздерден тартылатын капитал бағасынан жоғары болуы мүмкін.
Қаржылық ... ... ... ... ... мен ... деңгейіне әсер ету механизмін білу кәсіпорын капиталының құнын және құрылымын мақсатты бағытта басқаруға мүмкіндік береді.
3. ... ... қоры мен ... ... ... оның ... қызметі мен құрамын қарастырайық. Бұл түсініктер барабар ұғымдар емес екенін естен шығармау керек. Айналым қоры - бұл ... ... ... ал ... ... ... негізгі бөлігі (элементі). Оның негізгі өндірістік қорлардан ерекшелігі-айналым қоры әрбір өндірістік циклде толығымен тұтынылып, өзінің құнын өндірілген ... ... ... қоры ... ... немесе белгілі бір жұмыс пен қызметті орындауға арналған шикізаттар, материалдар, сатып алынған жартылай өңделген өнімдер, ... ... ... ... ыдысқа арналған материалдар, қосалқы бөлшектер және басқа да материалдар аяқталмаған өндіріс түрінде болады. Өнім бірлігіне жұмсалған шикізат, материалдар, отын мен ... ... ... аз болса, өнімді өндіруге және дайындауға жұмсалатын еңбек шығыны солғұрлым үнемді, әрі оның өзіндік құны арзан болады.
Айналым қорына қарағанда айналым ... ... ... ретінде кең мағынаны білдіреді. Ол айналым қоры мен айналыс қорынан тұрады.
Айналыс қоры қызмет ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорын кассасындағы немесе банкінің есеп айырысу шотындағы қаржылар және дебиторлық қарыздар түрінде ... ... құн ... ... ... ... құнды жеткізуші болып табылады. Айналыс қорының негізгі қызметі - ... ... ... ... ... мен бір ... ... ету.
Кәсіпорындардың іс-әрекеттерін қамтамасыз етудегі міндетті шарт-қолда бар айналым ... ... ... ... Айналым капиталы - бұл өндірістік айналым қорларын құру, ... және ... ... ... мен ... ... қамтамасыз ету үшін авансылаудың ақшалай қаражаттарының жиынтығы. Айналым капиталының мәні -- ... ... ... ... ... ... ... ролімен анықталады. Айналым қаражаттары өндірістік процеске бірнеше рет қатысатын негізгі ... ... ... ол тек бір ғана ... ... ... ... және өндірістік тұтыну тәсіліне тәуелсіз өзінің құнын ... ... ... ... Әдетте, өзінің табиғи нысанын сақтамайды және аяқталғаннан кейін ақшалай нысанда қайтарылады.
Айналым капиталының ... ... ... үздіксіз ағынының бөлігі болып табылады. Сатып алу ... ... және ... ... ... әкеп ... ... даяр өнімнің артуына жол ашады; сатып алу дебиторлық берешектің, сондай-ақ кассадағы және есеп ... ... ... ... ... ... болады. Осы операциялар циклі көп есе кайталанады және корытындысында ақшалай түсім және ақшалай төлем түседі [2, 29].
Ақшалай қаражаттың айналымы жасалатын ... ... ... ... ... деп аталады.
Аталмыш цикл шикізат пен материалға ақша ... және даяр өнім ... ақша түсу ... ... бір бөлігінен құралады. Осы циклдің ұзактығына жеткізушінің кәсіпорынды кредиттеу кезеңі, ... ... ... ... кезеңі, шикізат пен материал запаста болатын кезең, даяр өнім шығару және оны қоймада сақтау кезеңі ... ... ... жекелеген элементтері немесе олардың құраушы бөліктері арасындағы меншікті қатынасы айналым қорының құрылымы деп аталады.
Айналым капиталын жоспарлау, есептеу және талдау ... ... ... ... ... ... процесіндегі функционалдық рөліне байланысты-өндірістік айналым қоры (құрал-жабдық) және айналыс қоры ... ... ... және ... ... байланысты -- нормаланатын айналым капиталы және нормаланбайтын қарыз капиталы;
3) айналым капитал қалыптасатын көзге байланысты -- ... ... ... және ... ... ... (ақшалай қаражатқа айналу жылдамдығы) байланысты -- абсолютті өтімді қаражат, жылдам ... ... ... баяу ... ... қаражаты;
5) капиталды салу тәуекелінің дәрежесіне байланысты -- салу ... ... аз ... ... салу ... ... ... капиталы, салу тәуекелі орташа айналым капиталы, салу тәуекелі жоғары айналым капиталы;
6) материалдық-мүліктік ... ... -- ... ... ... ... отын, аяқталмаған өндіріс және т.б.), даяр өнім мен тауар, есептердегі ақшалай қаражат пен құрал-жабдық.
Айналым қаражатының өндіріс және айналыс процесінде ... ... жеке ... ... үшін айналым капиталы функционалдық белгі бойынша айналым қорына және айналыс қорына бөлінеді.
Өндірістік айналым қорына ... ... ... ... ... запастар мен аяқталмаған өндіріс өнімі жатады. Айналым капиталының едәуір бөлігі (шамамен 80%-ы) өндіріс саласында қамтылған, ... тек ... ... ғана жаңадан құн түзіледі. Айналым капиталының барлық жиынтығын пайдалану кезіндегі тиімділігі, олардың өндіріс саласындағы ... ... ... ... ... ... өндіру үдерісінің үздіксіздігін қамтамасыз етеді.
Айналым қаражаты басқарылу дәрежесі бойынша нормаланатын және ... ... ... ... ... барлық өндірістік айналым қоры, сондай-ақ айналыс қорының кәсіпорын қоймасындағы сатылмаған даяр ... ... ... ... ... қаражатқа айналыс қорының қалған элементтері, яғни тұтынушыларға жіберілген, алайда әлі төленбеген өнім мен ақшалай қаражаттың және есеп айырысудың барлық түрі ... ... ... ... айналым қаражатының осы элементтерінің мөлшерлері өз бетімен әрі шексіз өзгеруі мүмкін және олар бақыланбайды деп түсінуге болмайды. Кәсіпорындар ... есеп ... ... ... ... ... ... артуына қарсы қолданылатын экономикалык санкциялар жүйесі қарастырылған
Нормаланатын айналым қаражаты кәсіпорынның қаржы жоспарында (бизнес-жоспарында) көрсетіледі, ал нормаланбайтын ... ... іс ... ... ... болып табылады.
Айналым капиталының нормативі әрқашан да өндірістің нақты мұқтажын қанағаттандырып отыруы тиіс. Нормативтің деңгейі аз болған жағдайда кәсіпорын өндірісті келешекте ... ... ... ... ете ... және өнім жеткізушілер, жұмыскерлер, қызметкерлер және тағы сол сияқты басқалармен дер кезінде есеп айырыса алмайды.
Норматив тым жоғары болса, нормативтен тыс ... ... ... ... ... ... Сонымен қатар, айналым капиталының қажеттілігінен жоғары болатын норматив өнімнің табыстылық деңгейінің төмендеуіне, кәсіпорын мүліктерінің құнын өсіре отырып, төлемдер мөлшерінің артуына әкеп ... ... ... және ... ... бөлу ... тұракты немесе уақытша пайдалануға ... ... ... ... тегі мен ... ... ... айналым қаражаты кәсіпорынның меншік капиталы (жарғылык капитал, резервтегі капитал, жинақталған ... және т.б.) ... ... ... ... ... ... мөлшері баланс пассивінің 1-тарауының корытындысы мен баланс активінің 1-тарауының қорытындысының арасындағы айырма ... ... ... тыс ... ... ... ... Шаруашылық кызметті айналым қаражатымен қалыпты қамтамасыз ету үшін оның мөлшері меншікті капиталдың мөлшерінің 1/3 ... ... ... ... ... ... режимде пайдаланылады.
Кәсіпорынның меншікті айналым капиталының жалпы көлемін (норматив) жоғарғы басшылар бекітеді және ол бір жыл ішінде тек кәсіпорынның өндірістік ... ... ... ғана ... ... Өндіріс жоспарын орындауға, өнімді өткізуге, сондай-ақ төлемақыларды белгіленген мерзімінде төлеуге қажет кәсіпорынға ... аз ... ... ... ... құру үшін ... ... сайын кәсіпорындар мен бірлестіктердің қаржы жоспарында меншікті айналым капиталының нормативінің ... ... ... ... Ол ... ... басы мен ... нормативтер айырмасымен анықталады. Меншікті ацналым капиталы нормативінің өсімі, ең алдымен, жеке ресурстар (пайда және т.б.) ... ... ... ... банк және банк емес кредит, облигациялық қарыз, кредиторлық берешек және өзгеде көз нысанында қалыптастырылады. Ол ... ... ... ... ... ... ... бір бөлігі ақылы (кредит пен карыз), ал екінші бөлігі -- тегін ... ... ... ... ... айналым қаражатына қажеттілігі де жоспарланады және бизнес-жоспарда (қаржыландыру стратегиясы) ... ... ... несиені белгілі бір нысандарға алады. Кәсіпорын қаражаттарының айналым кезеңіне байланысты банкілік ... ... ... ... ... ... ... жатуы мүмкін. Өндіріс саласындағы несиелеу нысаны өндірістік қорлар мен өндіріс шығындары болса, айналыс саласындағыға - келіп жетпеген есеп ... ... мен ... ... ... ... ... және қарыз капитал арасындағы әр түрлі арақатынас ... ... ... 50/50, ... -- 60/40, ал ... -- 30/70 ... колданылады.
Капиталдың ауыспалы айналым процесінде айналым қаражатын ... көзі ... ... ... ... ... тұтынылатын шикізат пен материал қандай қаражат есебінен сатып алынғаны жөніндегі ақпарат ешқашан пайдаланылмайды. ... ... ... ... ... айналымды баяулатып немесе оны жеделдете отырып оның жылдамдығына ыкпал етеді. Сонымен ... ... және ... ... ... көзі мен оны әр ... пайдалану режимдері айналым капиталын және бүкіл капиталды тиімді пайдалануға ықпал ететін негізгі ... ... ... ... қаражатын ұтымды қалыптастыру және пайдалану өндіріс барысына, кәсіпорын ... ... мен оның ... ... ... әсер ... сонымен бірге осы жағдайда ең аз мөлшердегі айналым капиталының мөлшерімен табысқа жетуге мүмкіндік береді.
4. Қорлармен басқару саясаты оның қозғалысымен тиімді ... ... ... және ... қызмет көрсетуі бойынша шығындарды минимизацияда, тауарлы-материалдық қорлардың құрылымының және жалпы ... ... ... ... айналым активтермен басқарудың жалпы саясаттың бөлігін өзімен ұсынады.
Қорлармен басқару саясатын әзірлеу негізгілері келесілер болып табылатын ізбасарлы ... ... ... ... ... ... мақсаттарын анықтау;
-- ағымды активтердің негізгі топтардың мөлшерінің оптимизациясы;
-- келе жатқан кезеніңдегі тауарлы-материалдық ... ... ... ... ... ... ... қорлардың жалпы соманың оптимизациясы;
-- кәсіпорында қорлардың қозғалуынан бақылаудың ... ... ... ... ... ... ... құндылығының қаржылық есебінде көрсетілуі;
Жоғары менеджменттің көзқарасынан, қорлармен басқару - бұл екі мақсаттары арасындағы тепе - ... ... ... ... ... ... және ... процестің максималды үміттіліктің қамтамасыз етілуі. Берілген бекіту қорлармен ... ... ... атап көрсетуге рұқсат етеді: ұсынылған экономикасы қорлардың жоғарылау айналым ... ... және ... ... мазмұны бойынша шығындардан жоғары болған сайын мақсатқа сәйкес тұрақсыз экономикада ... ... ... орындалмауы немесе қажетті материалдардың жоқтығымен байланысты шығындарға түзетуге қажет болады
Кележатқан кезенде тауарлық-материалдық қорларды талдаудың негізгі міндеті сәйкес қорлармен өндірістің ... ету ... ... және ... ... ... бағалауы болып табылады.
Талдаудың бірінші кезеніңде тауарлық-материалдық қорларының, оның динамиканың қарқыны, айналым ... ... жеке ... ... ... ... қарастырылады.
Талдаудың екінші кезеңінде негізгі топтардың және олардың түрлерінің кесіндіде қорлардың құрылымы ... ... ... ... ауытқуы айқындалады.
Талдаудың үшінші кезеңінде қорлардың және жалпы олардың көлемі топтарының және әр түрлі түрлердің ... ... ... төртінші кезеңінде осы шығындардың жеке түрлерінің кесіндіде қорлардың қызмет көрсетуі бойынша ағымды ... ... және ... ...
Тауарлық-материалдық қорлар кәсіпорында әр түрлі мақсаттарымен құрылу мүмкін:
-- ағымды өндірістік қызметін қамтамасыз ету (шикізаттың және ... ... ... ... ... қызметін қамтамасыз ету (дайын өнімнің ағымды қорлары);
-- болашақ кезеңінде шаруашылық қызметін қамтамасыз ететін маусымдық ... ... ... ... және ... ... ... қорлары) және т.б.
Ағымды қорлардың негізгі топтар мөлшерінің оптимизациясы екі негізгі ... -- ... ... және ... ... ... тауарлы-материалдық қорларының барлық жиынтықтың алдымен бөлінуімен байланысты. Осы түрлердің әрбір кесіндіде ағымды сақтауының - ... ... ... ... ... атап ... [16, 108б.].
Тауарлық-материалдық қорлардың ағымды қорлары көлемінің оптимизациясы үшін ... ... ... ... арасында ең тартуын алды. Ол өндірістік қорлардың және дайын өнімнің ... ... ... үшін ... ... - ... ... басқару жүйесінің негізгі екі моделі бар - тіркелген көлемі бар модель және тіркелген кезеңі бар модель.
Тіркелген кезеңмен ... ... ... қор ... тек ... ... есептеледі. Қор өсімінің есептеуі және мерзімдік негізінде тапсырыстардың орналастыруы сатып ... ... ... ... үшін ... қиыстыруға мәжбүрлеген кезде немесе белгілі кезеңдігімен жабдықтар өз тұтынушыларды ... және өз ... ... ... ... тапсырыстарды қабылданған кездегі жағдайларда қажет. Көптеген фирмалар уақыттың тіркелген кезеңмен қорларды басқару үлгісін таңдайды, өйткені қорлардың есебін және ... ... ... ... ... ... түрлі циклдар үшін әр түрлі тапсырыстардың көлемін көрсетеді. Бұл тапсырыстың тіркелген көлемімен жүйесіне қарағанда резервтік ... аса ... ... ... ... ... көлемімен жүйесі қолма-қол тапсырыстың үзіліссіз есептеуін ұсынады. Осындай ... ... ... ... жүйесінде қор уақыттың тек бақылау жағдайларда есептеледі. Осымен ... ... ... ... ... ... ... нөлге әкеледі және бұл жағдай келесі бақылау жағдайының келуіне дейін ... ... ... ... ... тапсырылған бұйымдардың келесі партияның келуіне дейін бұйымдардың қорсыз қалуы ... ... ... ... қор тек ... ... ғана емес, бірақ тапсырысты орындау уақыт аралығында да бұйымдардың дефицитінен сақтау қажет.
Қарастырылған тапсырыстың тіркелген көлемімен және уақыттың тіркелген ... ... екі ... ... ие - ... құны ... ... көлемінде үзіліссіз қалады.
Олардың арасындағы негізгі айырмашылығы мынада болып табылады. Тіркелген көлемі бар модель ... қоры ... ... дейін төмендегенде әкелу үшін келесі тапсырыс жасалады. Бұл жағдай материалды тұтыну ... ... ... ... ... мүмкін. Ал тіркелген кезеңі бар модельге келетін болсақ, онда ... ала ... ... ... ... ... ... орнату жүзеге асырылады.
Тіркелген көлемі бар модельді қолдану қордың қалдағына тұрақты түрде ... ... ... ... ... ... бар ... үздіксіз жұмыс істейтін жүйесі болып табылады, ол қордан материалдарды әр алған сайын немесе оларды қорға салған сайын сәйкесінше жазулар мен ... ... орны ... ... ... ... ... Тіркелген кезеңі бар модельде қордың қалдығын анықтау уақыттың бақылау кезеңінің бітуі бойынша ғана өткізіледі.
Қандай да жүйені таңдауға негізінен әсер ететін ... ... ... ... Тіркелген кезеңі бар модель үлкен қорға ие болады, өйткені материалдар қоры әкелудің тіркелген интервалы арқылы кезекті ... ... ... ... керек болатын. Тіркелген көлемі бар модельде әкелудің ешқандай да тіркелген интервалы қарастырылмайды, яғни кезекті әкелулер қажеттілік бойынша жүзеге асырылады және ... ... ... бір ... құру керек емес болады.
:: Тіркелген көлемі бар модель ... ... ... ... ... үшін ... өйткені ол қордың ең кіші орташа мөлшерін қамтамасыз етеді.
:: Тіркелген көлемі бар модель критикалық деп ... ... ... ... үшін ... ... онда ... ең қатаң бақылау жүргізу қарастырылады, сондықтан да қордың аяқталу қауіпіне жылдамырақ реакция ... ... ... көлемімен және уақыттың тіркелген кезеңмен үлгілері екі жалпы мінездемесіне ие - ... құны ... ... ... ... қалады [18, 73б.].
Қорлармен басқаруға тек бір кезеңнің аралығында қажеттіліктерді жабу үшін тапсырыстардың ... ... ... ... ... міндеттер, әдетте бір кезеңнің міндеттерімен аталатын немесе ... ... ... - ... экономикалық жақындауы негізінде шешуі мүмкін. Шекті көрсеткіштердің талдауымен сәйкес қордың оптимальды өсімі кезекті бұйымның қоймасына жабдықтаудан алынатын ... осы ... ... ... ... ... болған нүктесіне сәйкес. Әрине нақты пайдалардың және шығындардың жиынтығы нақты міндетінен тәуелді.
Сақталған бұйымдар оптимальды шешуімен сатқан кезде, егер ... ... ... ... осы ... сақтау шешімі болады. Шығындар сомасына жойылған құнын немесе сатылмаған өнімнен алынған басқа да пайдаларын қосуға болады [15, 112б.].
Кәсіпорынның қаржылық бақылаудың ... ... ... ... ... ... жүйелердің негізгі міндетімен қорлардың толықтыруына тапсырыстардың орналастыруы және артық ... ... ... ... айналымына тартуы болып табылады.
Нарықтық экономикасы дамыған мемлекеттерде қорлардың қозғалысы мен бақылауының жүйелері ... ең кең ... ... ... ең ... ... - ... рентабельділік, икемді бағаларға және жабдықтаулардың дефицитіне немесе артықшылықтарына негізгі көңіл аударады. АВС тәсілі тауарлық-материалдық қорлармен бақылау деңгейімен байланысты потенциалды ... ... А, В, С ... ... ... ... класификацияланып талаптанады.
АВС тауарлық-материалдық қорлармен басқару әдісі -- қордағы қымбат элементтермен басқаруға арзандарға қарағанда көбірек көңіл ... ... ... ... ... аз орын ... ... ескіру мерзімі аз болатын қымбаттырақ матриалдар шығарылады.
Бұл ереже Парето қағидасының негізіне жатады. АВС-талдау рационализацияның бір түрі болып ... ол ... ... ... ... қолданыла алады. АВС-талдау мүмкіндік береді:
-- іскерліктің ең маңызды бағыттарын көрсету;
-- іскерлік белсенділікті жоғарлатылған экономикалық маңыздылық сферасына ... және бір ... ... ... ... мен ... жою ... басқа сфераларында шығындарды төмендету;
-- ұйымдастыру және басқару шешімдерінің нәтижелігін жоғарлату;
АВС-әдісіне сәйкес шикізат пен материал қоры ... ... ... ... ... ... ... дәрежесі бойынша үш категорияға бөлінеді.
А классының материалдары - бұлар көп санды емес, бірақ өте ... ... ... ... ... ... ... көп бөлігі (шамамен 75%) келеді. Бұл ресурстар үшін тапсырыстың тиімді шамасын есептеу міндетті болады.
В классының матриалдары екінші дәрежеге ... және А ... ... ... аз ... ... ... В классты материалдарды сатып алуға шамамен 20% ақша қаражаты жұмсалады.
С классының материалдары қолданылатын материалдар номеклатурасында үлкен орынды ... ... олар ... ... ... қорға салынған ақшалай қаражаттың 5% келеді. С категориясына көп мөлшерде сатып алынатын тауарлық-материалдық ... ... емес ... кең ... ... ... үшін керек:
1) әр материал аталуының бағасы анықтау (сатып алынатын матриалдар үшін жеткізуші бағасы ... ... ... ... ... ... ... саны мен артықшылығы бойынша мәліметтерді қосу жән оларды сызбаға салу;
4) жалпы артықшылықта материалдардың меншікті салмағына байланысты оларды топқа ... ... ... ... ... ... ... қажеттілігінде ресімделеді.
Бақылаудың оны немесе басқа категорияның номенклатуралық позицияны қорымен иемденуіне ... ... ... ... ... ... ... көрсетеді:
-- құндылық көрсетуінде номенклатуралық позицияны пайдаланудың жылдық көлемі;
-- номенклатурлық позиция бірлігінің бағасы;
-- ... ... ... ... ... ... үшін ресурстардың өткізуі;
-- номенклатуралық позиция үшін циклдың ұзақтығы;
Номенклатуралық позицияның сақталу талаптары:
-- ұрлықтың тәуекелділігі;
-- сақтау мерзімі;
-- уақыттың ... ... ... ... позицияның жоқтығы әсерінен шығыстары;
-- басқалары.
Әрбір сыныптарынан белгілі сыныптың әрбір номенклатуралық позицияның ... ... ... қорлардың бақылауының өз дәрежелері қолданылады.
А сыныптың номенклатуралық позициясы үшін келесі дәрежелер ұсынылады:
-- болжамның және болжамдау тәсілінің ... ... ... ... болжам кейбір қатеге апарады. Номенклатуралық позициясы дефициті және қымбатты болса, онда осы қателер қымбатты болады. Берілген дәреже номенклатуралық позицияларда ... ... құру ... ... ... білдіреді;
-- қатты жіберулермен қорлардың сирек, циклдық есептеуі. Жүргізілген ... ... ... жүйеде белгіленген қорлар туралы мәліметтердің мәнді өзгеруі мүмкін емес. Белгіленген қатты жіберуін жоғарылайтын әрбір өзгеруі оның себептерін анықтау ... табу ... ... ... бір рет ... жарты жылына бір рет дәстүрлі толық инвентаризацияны өткізуге ойына ие белгілеу қажет;
-- ... ... ... күн ... ... Яғни осындай номенклатуралық позициялар үшін қорлар туралы мәліметтердің үзіліссіз жаңартуымен жүйенің ... ... ... ... ... ... емес ... нәтижелеріне ие сақтандыру қорлардың, партия мөлшерлерінің, сұраныстың қарастыруы. Номенклатуралық ... ... ... ... ... ... параметрлердің тернуі қажет. Партияның үлкен емес көлемдеріне ұмтылуы қорларда бұйымдардың сақтауымен байланысты тікелей және жабылған шығыстардың ... ... оқуы ... цикл ... жақсы қысқартуы және тергеуі. Циклдың ұзақтығы қысқа болса, онда ... ... да ... төмен болады. Қажеттіліктің негізгі үлесін А сыныптың (аяқталмаған өндірістің, дайын өнімнің, шикізаттың қорларында айналым құралдардың бөлігінде) номенклатуралық позицияның ... ... ... ... ... үшін А ... ... позициясы үшін де өлшемдері қолданылады.
С сыныптың номенклатуралық позициясы үшін келесі дәрежелері келтірілген:
-- негізгі дәреже: бұйымдар қатысуында болуы мүмкін. Айналым ... ... және ... ... ... ... ... тартылмайды, кәсіпорынның қарапайым қажеттіліктердің көлемін жоғарылататын қорлардың сақталуы, арзан номенклатуралық позицияның кемшілігінен өндіріс жоспарының немесе өткізу жоспарының орындау жоюын алуға қиын ... ... ... қоры және ... ... мөлшері. Үлкен партиялар өзімен С сыныптың номенклатуралық позиция қорлардың сақталуымен байланысты мәнді шығындарын тартады;
-- өндірістік процесінде осы ... ... ... ... үшін ... ... сақталуы. Бұл өндіріске қорлардың жіберу процедурасын қарапайымдандырады және өзімен белгілі шығындарды ... ... ... ... ... ... Үлкен жіберулермен қорлардың сирек есептеуі
Инфляцияның экономика жағдайларда тауарлы-материалдық қорларға бағалардың номиналды деңгейінің өзгеруімен байланысты осы активтердің өткізілуі немесе өндірістік ... ... ... ... талаптанады. Егер осындай бағалардың түзетуі өткізілмесе, осы активтер қорларының реалды құны төмендейді, ал капиталдың оларға инвестицияланған ... ... де ... Бұл қаржылық менеджмент процесінде активтердің осы түрінің қозғалысын және жағдайын бағаның объективтілігін бұзады [19, 85б.].
Сатулар, өндіріске қорлардың өткізуі барысында 7 ... ... ... сәйкес олардың бағасы осындай тәсілдердін бірі бойынша жүзеге асырылады:
-- Қорлардың ... ... ... ... ... ... салыстырылған өзіндік құны;
-- Қорлардың түскен уақыты бойынша біріншілердің өзіндік құны; (ФИФО)
-- ... ... ... ... екіншілердің өзіндік құны; (ЛИФО)
-- Нормативтік шығындар;
Идентифицирленген өзіндік құны ... ... және ... үшін ... ... және ... ... бағасы үшін пайдаланылады.
Орташа салыстырылған өзіндік құны бойынша бағасы қорлардың есеп айында алынған және есеп ... ... ... ... ... ... есеп ... алынған құндылықтың және есеп айдың басына осы қорлардың қалдықтың сомалық құндылықтың бөлуімен қорлардың әрбір ... ... ... ... бойынша қорлар шығындардың бағасы келесі ұсыныста негізделеді - ... олар ... ... ... және ... түскен жалғастыруында пайдаланылады. Осында есеп айдың соңына қорлардың қалдығының құны қорлардың түсімдер уақыты бойынша ... ... құны ... ... ... ... ... шығындардың бағасы келесі ұсыныста негізделеді - қорлар кәсіпорынға олардың түсімдер керісінше жалғастыруында пайдаланылады.
Өндіріске жіберілген қорлар қорлардың ... ... ... соңғылардың бастапқы құндылығы бойынша көшіріп жазылады. Осымен есеп айдың соңына қорлар қалдығының құны қорлардың түсімдер уақыты бойынша біріншілердің ... құны ... ... ... ... егер ... бағалауы үшін ЛИФО тәсілі қолданылса, онда ескертулерде ФИФО, қорлардың таза құндылықпен, орташа салыстырылған өзіндік құнының қолдануымен ... ... ең аз ... және ... және ... ... ... көрсетілген қорлардың құны арасындағы айырмашылық өткізіледі.
Нормативтік шығындар ... ... ... ... өндірістік қуатының, еңбегінің, қорлардың пайдаланудың қалыпты деңгейлердің есебімен кәсіпорынмен бекітілген өнімнің ... ... ... ... нормалардың пайдалануында жасалады.
Осы тәсілдерден әрбіреуі белгілі артықшылықтар мен ... ие. ... ... бірліктің идентифицирленген өзіндік құнының тәсілі есеп жылдың соңына шығындалмаған қалатын және ... ... ... ... ... ... бірліктерінің саны туралы үзіліссіз ақпаратты талаптанады. Сондықтан есебінде осы тәсілдің қолдануы өндірістік қорлардың мәнді диверсификациялау шараларында мақсатына ... ... ... ... ... ие ... кезде, яғни қорлар өз тұтыну сапалары бойынша бірдей болып табылады.
Қорлардың орташа салыстырылған құндылықтың тәсілі қорлардың қозғалысына және болуына аса объективті ... ... ... шығыстарға, олардың өшіру дұрыстығына қажетті бақылауын қамтамасыз етпейді.
Қорлардың шығындалуының ... ФИФО ... ... ... ... ... қалдықтардың құны нарықтыққа жақындайды, ал олардан өндірілген өнімнің өзіндік құны - төмендетілген. ЛИФО тәсілін қолдану нәтижесімен таза пайда ... ... ... ... ... бойынша аз және шығарылған өнімнің есеп кезеңіне өзіндік құны максималды жақындалған болып табылады
Қорлардың кәсіпорында болуы 3 ... ... ... сатып алу кезеңі;
-- қорларды өңдеу және ... күту ... ... ... ... не оны сату ... әр ... үшін қорларды бағалау мен құндық өлшемде бейнелеудің өз әдісі бар.

Пән: Менеджмент
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 22 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Менеджмент туралы ақпарат165 бет
Қаржылық менеджменттің эволюциясы37 бет
"Модильяни мен миллер үлгілері"11 бет
Аудиторларды бағалау кезеңдері5 бет
Тағам өнімдерінің қауіпсіздік менеджмент жүйелері. Тағам тізбегіне қатысатын ұйымдарға қойылатын талаптар5 бет
Өндіріс басқару жүйелері45 бет
Бухгалтерлік есептің концептуалды негіздері5 бет
Стандартизация мазмұны және ұғымы4 бет
Ақпараттық менеджменттің әдістемелік және теориялық негіздері6 бет
Банктік менеджменттің сипаты37 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь