Жылқы аурулары

Кіріспе2
І. Әдебиетке шолу4
ІІ. Негізгі бөлім. Маңқа 8
Маңқаның патогенезі, ауру эпизоотологиясы 8
Маңқаның белгілері11
Сойғаннан кейінгі диагноз13
Дифференциальдық диагноз15
Алдын.алу,емдеу шаралары15
III. Өлекседегі өзгерістер17
IV. Жарып сою хаттамасы 19
V. 3.1 Сыртқы қарау кезіндегі өзгерістер 19
VI. 3.2 Ішкі қарау кезіндегі өзгерістер20
VII. 3.3 Патаанатомиялық диагноз21
VIII. Қорытынды 22
IX. Пайдаланылған әдебиеттер тізімі 23
X. Қосымшалар 25
Мал шаруашылығы халқымыздың ата кәсібі, республика саласының басты бір саласы. Сан ғасырлар жинақталған тәжірибесінің нәтижесінде өлкемізде табиғатымен терең үйлескен мал өсірудің ерекше бі жүйесі қалыптасқан. Сонымен бірге әртүрлі мал ауруларының алдын-алып , емдеу де де халқымыздың қол жеткізген жетістіктері де көп.
Жылқының орны қазақ халқы үшін өте бөлек. Сонымен қатар табиғаттың құбылмалы жағдайларына да биімді. Жылқыны бағып күту аса көп шығын шықпайды. Бір жылқы 10-12 қойдың етін береді, таза май мен ет шығымы семіз жылқыда 57-60 % -ға дейін барады . бие сүтінде қант көпкездеседі. Сондықтан одан қымыз ашытады. Қымызда 3-4% -ға жуық таза спирт болады. Оның құрамындағы майыф да, белогы да жұғымды келеді. Бие сүтінде «С» витамині болады. Ол адамды құрқұлақ дертінен сақтайды. Оның үстіне жылқының адам тірлігі үшін пайдасы да алуан түрлі: жесең ет, мінсең, жексең көлік, алуан түрлі жарыстармен ойын-сауық жылқысыз өтпейді.
1. Жылқы және түйе аурулары. Х.Е Қашағанов. Алматы, «Қайнар» 1978ж. 6-11 б
2. Малдың жұпалы ауруларыК.П.Студенцев. алматы ,»Қайнар»1973ж. 91-93 б
3. Мал дәрігерлері жөнінде анықтамалық. Алматы «Қайнар» 1982жыл246 б
4. Инфекционные болезни животных Осидве Д.Ф Москва, «Агрополиздат»1987ж, 184-186 б
5. Инфекционные и инвазионные болезни лошодей. В.МЛекарева, москва ,1954ж, 123-153 б
6. Эпизоотологияи инфекционныеболезни сельскохозяйственных животных АА. Копопаткинна. Москва, «Колос» патологические анатомия сельскохозяйственных животных 1984ж, 400-405 б
7. Патологические анатомия сельскохозяйственных животных В.П Шишкина, А.В Жарова. Москва»Колос»2003ж. 383-386б
8. Індеттанужәне микробиология негіздері. И.А. Бакулов Алматы, «Қайнар» 1993ж. 317-320 б
9. ветеринарлық індеттану Т. Сайдуллин. Алматы 199
10. патологические анатомия сельскохозяйственных животных Москва«Колос» 1980ж, 300-304 б
11. Патологическая физиология и патологическая анатомия сельскохозяйственных животных. Н.А. Наметов Москва»Колос1970
12. практикум по эпизоотологийс микробиологией И.А Бакулов Москва, «Агрополиздат» 1986
        
        Жоспар
Кіріспе ... ... шолу ... ... ... ... 8
+ ... ... ауру ... 8
+ ... ... 11
+ ... ... ... 13
+ ... ... 15
+ ... ... 15
* ... ... 17
* ... сою хаттамасы 19
* 3.1 ... ... ... ... 19
* 3.2 Ішкі ... ... ... 20
* 3.3 ... ... 21
* ... 22
* ... ... тізімі 23
* ... ... ... ... ата ... ... саласының басты бір саласы. Сан ғасырлар жинақталған тәжірибесінің нәтижесінде өлкемізде табиғатымен ... ... мал ... ... бі ... ... Сонымен бірге әртүрлі мал ауруларының алдын-алып , емдеу де де ... қол ... ... де көп. ... орны қазақ халқы үшін өте бөлек. Сонымен қатар табиғаттың құбылмалы жағдайларына да ... ... ... күту аса көп ... ... Бір ... 10-12 қойдың етін береді, таза май мен ет ... ... ... 57-60 % -ға ... барады . бие сүтінде қант көпкездеседі. Сондықтан одан ... ... ... 3-4% -ға жуық таза ... болады. Оның құрамындағы майыф да, белогы да жұғымды келеді. Бие сүтінде ... ... Ол ... ... дертінен сақтайды. Оның үстіне жылқының адам тірлігі үшін пайдасы да ... ... ... ет, ... жексең көлік, алуан түрлі жарыстармен ойын-сауық жылқысыз өтпейді.
Сондықтан негізгі басты ... - осы ... ... ... болып табылады. Жылқыда жиі кездесетін аурулардың бірі маңқа.
Маңқа (Malleus) -- өте қауіпті індет, жылқы, ... ... т.б. ... Аурудың қоздырғышы таяқша тәрізді Pseudomonas malleі микробы. Бұл індетті қазақ халқы танау маңқасы, без маңқасы және ... ... деп үш ... ... Ауру ... және ... ... Жасырын кезеңі 3 -- 21 күн. Ауырған жылқының ыстығы ... ... ... су ... ... ... жақ сүйегінің астындағы түйіндер ісіп кетеді, кеңсірігінің ... ... ... ұсақ ... ... пайда болады. Олардан қанды ірің ағады, лимфа ... ... жара ... ... Ауру ... ... кеңсірік желбезектері қанды іріңге толады. Терінің тесілген жерінен желім тәрізді ірің ағады, кейде аяқтары жуандап, ісіп ... ... ... ... мал арықтап, жылдам болдырады. Ауырған жылқылардың көзіне маллеин дәрісін тамызу арқылы аллерг. әдіспен оның маңқа не ... ... ... ... Ауру жемшөп, астау арқылы сау малдарға жұғады. Адамдарға да жұғуы мүмкін. Маңқамен ауырған жылқының етін жеуге ... ... ... түрімен ауырған адамдардың 100%-ы, ал созылмалы түрімен ауырғандардың 50%-ы жазылмайды, ... емі жоқ. ... ... ... етін ... не көміп тастайды. Қора-жайды, әбзелдерді зарарсыздандырады. Дәстүрлі қазақ емінде ... ... ... ... ... ... емшілер жыланды бөліп, малға жұтқызып жіберетін немесе тірі ... ... ... тиіп тұратындай етіп кекіліне байлап қоятын болған. Маңқа басталғаны біліне қалса суыт жүріп келген атты құдық суына шомылдырып, таң ... ... тұз бен ... ... құрғақ темекіні үрлеген. Көктөбет, ақсырғақ, т.б. дәрілік шөптерді сиыр сүтіне шылап, жемдорбаға салып, аттың ... ... ... ... , есек пен ... ... ... созылатын, кейде жіті түрде өтетін жұқпалы ауруы болып ... ... ... ... ... және ішкі органдары мен кілегей қабықтарында осы ауруға тән түйнектер пайда болып, ал олар ... ... ... ... ... ... ... адамғада жұғады.
Курстық жұмыстың мақсаты , аурудың дамуын,белгілерін, ... ... ... болып табылады.
Жалпы жылқыда кездесетін осы ауру туралы жалпы ... ... ... ... ... ... зор зиян келтіреді., сонымен қатар адам өміріне де қауіпті болып табылады.
Ι Әдебиетке ... ... (2000) ... ... жаңа әдіс ... ... (KELISA)
Вариант, периплазмоздық, инвазиялысеродииогностикаға арналған, В енді В saballi ... ... Т ... және маңқа қоздырғыштарын шақырушы болып есептеледі. Жылқыларда В mallegi KELISA антиденеге әсер етуі В eqi, В ... ... және В ballei 99,2% ; 99,5%; 98,9% ; және 98,9 % ...
Каппа- коэффициенттің реакциясымен байланысының мәні комплимент (РСК) және KELISA , ал серодиагностикада В eqi, В ... ... және В ballei- ... ... ... тәжірибеде 76 % және 0,55 ; 98 % және 0,78; 97 ... 0,95 ; 70 % және 0,44 ... KELISA ... және ... диогностика пироплазмаза әдісі бағаланған , жылқыда маңқамен және кездейсоқ ауруларда және, өзге елдерге сату кезінде және аурулармен күресу үшін, РСК мен ... ... ... ... ... KELISA пайдалану кезінде имоглазировандық немесе антикомплементарлық сарысуларды зерттеумен тікелей байланысты болып келеді.
Diagnostic Investig- 2000-vol 12 N1-P Н.И ... (2000) ... ... Биополимердің құрамын зерттеу кезінде Burkholderia pseudomallei B mallei капсуляры заттық құрамында иммунотропты және иммуногендік қасиеттері байқалыныды. ... және ... ... калоналық иль - хромотография әдісімен өз алдына итерополимерлі комплексті қоздырғыштар көрсетіледі, мелидаза , 4 пиковты ... ... (К1, К2, К3,К4) ал ... ... - 2(К1, К2).
Анализ жүргізудін нәтижесінде алынған капсулярлы фракциялардың қасиеттері бірінші 2 ... ... ... ... келеді. Сонымен қатар , маңқаның қоздырғыштарында жоғары молекулалы гликопротейдтермен ЛПС фрагментінің азаюы байқалады. Биополимерлер К1, К2, К3 ... ... В ... B mallei ,К2 ... ... және ... вакуинаның сапасын жақсарту мақсатында қарастырылады.
// Журн.микробиологин,эпидемнологин и ... 6 ... ... (1978) ... сүйенсек ауру малдың еті мен органдарын терісімен бірге өртеп ... ... ... ... деп ... етті ... егер оған мумкіешілік болмаса , рны да өртейді. Мал сойған адамдар дәрігердің тексерісінен өтеді. Мал ... орын ... Ең ... ... ... 0,5- 1% ... мол етіп шашып, бөлменің ішіндегі шаң-тозаңды басады, содан соң ... ... , ... ... 20 %к ерітіндісімен дезинфекциялайды.
Ауру және жанасқан құрал жабдықтардың бәрі күйдіргіш натрдың 4 №-к ... ... ... (1999) ... ... ... ... қалыптасқан иммунитеттің бірқатар өзіндік ерекшеліктері бар, ең бастысы оның стирильді еместігі. Сонымен қатар ... ... мен ... бұл ... ... әсер етпейді. өзіне тн антиденелер организмді инфекциядан қорғамайды, тек қана диагностикалық мәні бар. Денеге енген маңқа бактериаларын нейтральдермен макрофагтар ... ... ... , ... ... ... микроп толықтай ыдырамайдыда, тіршілігін жоймайды. Организмнін негізгі қорғанысы микропты қоршап ,маңқа түйіндерін тузул және оның уытының ... ... ... ... үшін ол ... ... ... байланысты. Маңқаны дауалау үшін арнайы өзіне тән препараттар жоқ.
Д.Ф.Осидзенің (1987) ... ... ... ... pseudomonas mollei - түзү не имек екі ұшы дөңгеленген, ұзындығы 1-1,5 мкм, ені 0,3-0,8/ мкм ... ... ... ... ... және ... ... ортадан алынған жағындада микробтар көбінесе моншақ не ... ... ... Маңқаның қоздырушысы спора және қауашақ түзбейді. Аналин бояуларымен жақсы боялады, грамм ... ... іш ... ... ... көк ... және Гимза бояуымен бояғанда жақсы көрінеді.
Ауасы бағалы жағдайда 1-5 % глицерин қосылған қарапайымқоректік ортадада өсе ... ... ... қоректік орта бұл микроп үшін ажыратушы орта деп есептеледі.себебі мұнда қоздырушы өсіндері өзіне тән түсі бал ... ... ... ... дейін реңді қамтиды.
В.М Лекареваның (1957) мәліметі бойынша маңқа қоздырушысының төзімділігі- ауру қоздырушысы суда, шіріген материалдарда30 күндей тұмсықтан ... ... ... 15 күн ... 80 0С - да ... 5 ... өледі, 5%белсенді хлоры бар хлорлы әкте, карбол қышқылы(2 %) күйдіргіш ... , ... ... ... тез ... ... ... (1999) деректерінде сүйенсек маңқаның клиникалық белгілерін алғаш рет б.д.д ғасырда Арисотель жазды. 1882 жылы ауру қоздырушының өскін ... мен Шютц ... ... ... ... алды. Ал 1907 жылы неміс ғалымдары Шютц пен Шуберт ауруды балау үшін комплемент байланыстыру реакциясын ұсынды.
Х.И: Гельман мен О.И. ... 1891 жылы ... ... ... әлі күнге дейін аллергиялық диагноз қоюға пайдаланады.
Өткен уақыттарда маңқа жер шарының көптеген елдерінде кең ... ... ... кезде ауру тек Азия және Африка континенттерінің кейбір елдерінде ғана ... ... ... 1940 жылдары жойылды деп саналады.
А.В. Жаровтың (2003) мәліметтеріне сүйенсек маңқада негізгі анатомиялық өзгерістер-маңқа ... ... ... Түйіндердің екі түрін ажыратып қарастырады. Олар эксудативті түйінде дәннің көлемінен булавтық денешіктей болады.
Продуктивтіде эпитемиальди ... және ... ... ... табылады.
И.И: Колюженнің Мәліметі бойынша маңқа кезінде құраламы өте аз зерттелген делінеді. Қанның ақ ... ... ... үш ... ... ... ... нейтрофильді, моноцитті, және лимфоцитті түрлерін . бірінші фаза- нитрофильді - ядроның солға қарай жылуымен сипатталады, ядро таяқшасы фориаға ... көп ... ... ... ... ол ... регенеративті жагдайда болады. Екінші фаза- моноцитті көп жағдайда ядроның сол жаққа ... ... ... , ядро ... ... ... және көпшілік жағдайда маңқа процесінің белсенді өтуімен сипатталады. Үшінші фаза- лимфоцитті үнемі маңқа процесінің үнемі ... ... ... бұл фазада маңқа процесі ликвидирленбеген, тек эперистикалық ликвидирленеді.
Ақ қан түйіршіктерінің өзгерістерін тек бірнеше рет ... ... ... ... болады,барлық физиологиялық жағдайларды ескере отырып, және оған оған әсер ... ... ...
А.Д. Третьяковтың (1998)Мәліметі бойынша қораны немесе ауланы, маңқамен ... ... ... ... ... дезинфекциялық ерітінділермен және содан соң механикалық тазарту жүргізу қажет.
Көңді төсегішті және азық қалдықтарын дезинфекциялап, өртеу ... ... - 3% ... хлормен, немесе 5% креолинмен дезинфекциялайды.
Аланды толық дезинфекциялағаннан кеиін әкті ерітіндімен өңдейді.
В.Н.Сайталидиннің мәліметі бойынша аллергиялық әдіс ... әрі жай ... ... ... ... аллергиялық реакция малмин препаратымен жүргізіледі. Маллейнді алғаш 1981 орыс зерттеушісі Гельманом мен Кальнингом ... ... ... ... ... ... ортада 4-5 % глицеринде дайындайды. Осы ортаға маңқаның культурасын енгізіп, культураны термостатта 4 ай бойына ... ... ... автоклавта өлтіреді және колбаға енгізеді сосын фильтрден ... ... ... ... мақ сатта әртүрлі жағдайда қолданылады. Қазіргі жана көзге қолданылады.сезімталдылығына байланысты.
ΙΙ Негізгі болім
2.1. Маңқаның ауруының патогенезі мен ... - көп ... ... өтетін дара тұяқтылардың жұқпалы ауруы. Кілегейлі қабықтарда, теріде және ішкі ... ... ... мен ойық ... ... түйіншектер құралуымен сипатталады.
Қоздырғышы-Streptococcus mallei.
Қоздырғышы - маллеин бактериясы. Сыртқы ... және ... ... ... ... сыртқы жағдай мен зарарсыздандырғыш заттарға онша төзімді емес, лас, шалшық суда 15 -- 30 күн, ... 4 күн ... ... ... 70 ... дейін ысыған суда 5 -- 6 минут ... ал ... ... суда сол ... ... ... есек, қашыр, кейде мысық ауырады, лабораториялық хайуандардан маңқаға теңіз шошқасы ғана шалдығады. Маңқа адамға да жұғады.
Жіті маңқа клиникалық белгілері бойынша ... да, ... ... ... қан сары суын КБР (комплемент байлаланыстыру реакциясы) әдісімен ... ... ... ... Маңқаның жасырын түрін анықтау үшін зерттеудің аллергиялық әдісі қолданылады, яғни ... ... ... немесе тері ішіне енгізіледі.
Маңқаның жіті түрін комплемент байланыстыру реакциясы бойынша анықтайды. Күдікті жағдайда Штраус реакциясын пайдалана отырып, ... ... ... ... ... ... осы хайуанның құрсағын көмкерген көк шандырға маңқа бактериясын енгізгенде оның ені қабынып ісіп ... ... ... ... ... ... кейін сөл жолдарымен қанға өтіп, бүкіл денеге тарайды. Дегенмен қоздырушы көбіне өкпеде, кеңсірік қуысында және теріде іркіліп, сонда өсіп-өрбиді. ... ... ... ... ... одан әрі ... және ... қапталған ұсақ түйіншектер пайда болады. Олардың сыртында екінші түйіршіктер дамиды. әктелген маңқа фокусы пайда болады. Неғұрлым сезімтал ... ... ... ... ішкі мүшелерінде ыдырайтын түйіншектермен ойық жаралар құрайтын маңқаның мелиарлық формасы дамиды. ... ... ... ... құралады және аллергия жиі туындайды. Қоздырушы өскен орында өзіне тән қабыну басталып, сарысу ... ... ... ... түйіндері пайда болып, олар ыдырауға ұшырайдыда , сыртынан дәнекер қауашақпен қапталады. Ауруға төзімді малдардың маңқа түиіндері қауашақпен тезірек қоршалып, ... тұз ... ... ... ... ... созылмалоы күйге айналады, кейде тіпті жасырынды күйге көшіп сырт көзге мал ... ... ... Ал ... ... ... ... түйіндерінің қоршауы әлсіз болып, айналасында инфильтрат, сарысу ... ... жаңа ... ... өкпені процесс кеңінен қамтып, лобулярлы пневмонея түрінде өтеді. Ал ... ... ... өлеметтеніп, түйін жараға , тіпті шеміршектің ыдырауына әкеп соғады. Зақымданған теріде көбінесе малдың басында, мойнында , ... ... ... ... ... ... ...
Ауру малдың жалпы жағдайы оның қанына түскен қоздырушының уыттылығына байланысты байланысты болады. Осыған байланысты орай ... ... өршу ... ... ... ... ... даму ұзақтығы бірнеше күннен 7 жылға дейін созылады. Аурудың созылмалы түрінде процесс оқтың-оқтын өншіп, артынан басылып отырады. Мұндайда нақты ... ... ... ... дене ... 39-40 0С - қа көтеріледі. Рецидив кезінде денеде жаңадан түйіндер пайда болып, ремиссия уақыты ... айға ... ... Малдың күтімі жақсы болса латентті ауру жылқылар ешбір белгісіз, ұзақ мерзімге сау ... ... ... ... ... жылқыға, есекке, қашарға және кәрі қашарға жұққыш. . түйе мен мысық тұкымдас жануарларда өте сирек ... ... ... ... ... ... ... тышқаны мен ақ тышқанға кейде үй қояны мен дала тышқанына жұғады.
Маңқаның жылдың қай мезгілінде болса кездеседі ... ... ... ... жылқының копшілігі күз бен қыста ауырады. Ешгер мал жайылымында бағылса, маңқа жылқы ішінне баяу тарайды. Егер ... тар және лас, ... жоқ ... ... жемі ... ... күтімі нашар болса, маңқа бір ай ішінде оңдаған жылқыға жұғады.
Індеттің көзі - ауру ... ... ... ... ауру мал. Ауру індетке шалынған терінің іріңі арқылы тарайды. Індет маңқа бактериясымен ... жем, су, қи, ... және ... ... ... да таралуы мумкін. Уақытында бөлініп , оқшауланбаған маңқа жылқы денесінін шыққан бактериаларымен ... ... ... сау ... ... ... да тікелей ауру жұктырады. Бақылауға жеке зерттеу нәтижелеріне қарағанда , ауру жылқыға ... ... ... ... ... Ауру қоздырғышының тыныс жолдары арқылы енуі өте сирек кездеседі. Ал биеге маңқамен ауырып жүрген айғырмен ... ... ... Тері қаңқасы жэарақаттанған тері арқылы жұғады.
Организмге енген маңқа бактериялары алдымен лимфа жолдары арқылы қанға ... ... беім ... арасында ауру тез таралмайды, себебі індет баяу және жасырын қоздырушысы сыртқы ортаға сирек бөлінеді. Керісінше мол тор ... ... ... ... ... көп ... жайылса ауру тез тарайды.
Маңқа тұрақты тараған аймақта ауру көп малда сырт белгілерінсіз жасырын жүреді. Мұндайда кейбір жылқылардың маллинге реакциясы ... ... ... егер осы ... ... ... немесе климатты басқа жерлерге ауыстырса инфекциялық процесс өршіп кетеді.
Қазіргі уақытта ауру тек қана Азия континентінің кейбір елдерінде ғана кездеседі. Біз де ... ... ... Маңқаның белгілері
Маңқаның жасырын латентті түрі аурцу тұрақты таралған аймақтарда кездеседі. Мұнда ұзақ уақыт бойына дерт клиникалық белгілерінсіз дамиды.
Ауру жыртқыш ... ... ... . алдымен олар ақсайды, тұмсықтарында , терілерінде, ... ... ... болады. Ауырған жануар әдетте 1-2 аптада өледі.
Маңқа қоздырғышы ауру мал денесінен сыртқа танау суы, қақырық ... ... ... ... жара арқылы шығады. Маңқа ауру малдан сау малға өзара жанасқан ... ... ... ол ... ... азық арқылы, суат, қора, ат әбзелі және күтім құрал-саймандары арқылы да жұғады. Ауру мал сау мал бірге болғанда азық ... ... ... ... күтетін заттар арқылы жұғады. Малға қарап жүрген адам өзі ауырып және ауру таратуы мүмкін.
Жасырын кезең 2 -- 15 ... ... ... қарай маңқа -- етше маңқасы, кеңсірік маңқасы және тері маңқасы болып, ал барысына қарай жіті және ... ... ... ... ... ... 2-3 ... 2-3 айға созылуы мүмкін.
Аурудың 3 түрі кездеседі өкпе маңқасы, тері ... ... ... Жіті ... ... ... аптаға), ал созылмалы маңқа (бірнеше жылға) созылуы (ауруы) мүмкін өкпе ... өте жай ... ... ... бірнеше ай немесе жыл бойы ауруы мүмкін, оның белгісі температурасы көтершіді, әсіресе ... ... ... ... ... қаблеті төмендейді ентігеді, арықтайды ... ... ... ... ... ... Осының бәрі малды нашарлатып, өлуге әкеледі.
Алғашқы кезде сөл бездері ... ... ... ал кейін жұмсарып ыдырайды, мұның нәтижесінде ойылған терең жаралар пайда болады, олардан май ... ... сары ... зат ағып ... ... жағдайда дәнекер тканьінің шектен тыс қаулап өсуіне байланысты малдың зақымданған аяқтары ... ... ... ... ... ... ... процесс тек ішкі мүшелерде дамып, сыртқы клиникалық белгілерінсіз өтеді де 4-5 жұмадай уаыттан соң ... ... ... ... маңқа жеті немесе созылмалы түрінде өтеді. Ал патологиялық процесс тің ... ... ... зақымдуына клиникалық айқындалған өкпе , кеңсірік және теі маңқасы деп бөлінеді.
Аурудың жасырын кезеңі 3 күннен 3 ... ... ... ... ... және ... ... бар. Ауру ошағының орналасуына сәйкес індеп өкпе , танау және тері маңқасы болып үш түрге бөлінеді. Осыған байланысты ауру ... де жеке ... бар. ... жіті түрімен ауырған жылқы денесінің ыстығы 41-42 градусқа дейін көтеріледі, ... ... , көзі мен ... ... қабаттары қызарыды, мал қатты күйзелдіп, тамыр соғуы ... ... алуы ... ... ... 2-3 ... соң ... кілегей қабатында ұсақсорғыш түйнектер, ал олардың айналасында қызыл жиекшелер пайда болады.. ол түйнектердің үлкендігі тары және бұршақ дәніндей болады. ... ... ... сағаттан кейін бір-бірімен бірігіп ,ыдырап кетеді. Сондықтан танау ішінде ңгелек, түбі тоң май ... ... ... ... пайда болады. Малдың ауруға деген тойтарысы күшті болса, мұндай жаралар ... ... ... ... ауру көбінесе асқынады. Ауру асқынғанда танау тесігі ыдырап , танаудан қан аралас, сасық иісті жолқаяқ ағады. Ауру ... ... ... ... ... ... да ,кейін ауырмайды, қатайып нығызданады, тері мен шелге жабысып қозғалмай қалады. Малдын әлсіе ілсін ыстығы көтеріледі,өкпесі қабынады әлсірейді.
Маңқаның ... түрі ... ... ... ... ... ыстығы уақытша көтеріліп. өкпесін ауа кернейді, күші азаяды, ол біртіндепарықтап, анда-санда біртіндеп ... ... ... қан ... Ауру ұзақ ... осы ... ... одан әрі өрши түседі. Індет асқынса малдың тыныс алуы күшиеді. өкпені тыңдағанда одан сау малға тән емес қатаң ... не ... ... Бара-бара танауының ішкі қабығы мен терісіндегі өзгерістер айқын көзге түсе ... ... ... ... ... үлкейеді. Танаудың ішкі қабағындажұлдыз тәрізді тыртықтармен жаралар көтеріледі . ... ... ... ... ... ... білінбейді, оларды мал өлгеннен кейін ғана көруге болады. Терінің сөл тамырлары сәл ғана зақымданады. Ауру ... ... ... ... ... ... әлсін-әлсін асқынып отырады. Ұзақ уақыт бойы улану салдарынан мал әбден арықтап өледі.
2.3 Сарғайғаннан кейінгі диагноз
Клиникалық ... жіті ... ауру ... ... қиын ... Алайда белгілерінің бар комплексі сирек кездесетіндіктен арнайы диагностикалық тексерулер жүргізеді. Қазіргі уақытта аллергиялық және серологиялық (РСК) тексерулер дмагностиканың негізгі ... ... ... РСК ... ... ... толықтырушы болады да және инфекциялық асқынуын табуға ... ... ... ... үшің ... ... Көз ... (көзді маллейндеу) маңқаның активті де жасырын өтуін анықтайды.
Маңқа індеті күдігі бар жылқының сау көзіне қайнатылып , ... ... 3-4 ... ... 3,6,9,12 ... кейін және келесі күні танертен жылқының көзінде қандай өзгерістер ... ... ... ... ... көз қып-қызыл болыпісініп, одан жіптей салбыраған ірің ақса , ондай жылқы маңқа деп, ол ... ... ... болса жылқыда ауру күдігі бар деп есептеледі. ... ... ... ... ... ... болғаны. Күдікті жылқының көзіне екінші рет маллейн 5-6 күннен кейін тамызылыды, сөйтіп малдың ауру не саулылығы анықталады.
Егер жылқының көз ... ... ... тері ... 1 мл ... ... ... болады. Маллейн егерден бұрын 3 рет (танертен, түсте, кеште) жылқының ыстығы өлшенеді. Егер жылқы денесінің ыстығы 38,5 ... ... ғана ... ... ... 22-24 ... ... тұсынан егеді. Егер маллейн егілгенен кейін жылқының ыстығы 12-16 ... ... 40 ... ... көтерілсе және 6-8 сағат сол деңгейде сақталып, бірте-бірте қалпына келсе, ол дәрі егілген жер ... ісіп ... ... ... ауру деп ... Түйе ... ... үшін көзге бір рет маллейн тамызады. Реакция 3-6-9-12 және 24 сағаттан кейін тексеріледі.
Маңқаны серологиялық әдіспен анықтау үшін РСК ... Ал ... әдіс ... ... ... ... ... микроскоп арқылы зерттеу бітеу жаралардың ішпен ауырған іріңді зерттегенде ғана жақсы нәтиже береді. Маңқа бактериясы ... ... ... ... Бұл ... ... сақау мен мапданнан ажырата білу керек.
Күмәнді реакция кезінде тері сәл ғана ісініп, денесінің температурасы 390 С-39,6 0С аралығында болады. Кейде дене ... ... тері ... ... ... ... маллейн жіберілген жерде терінің қабынуы байқалмаса , не сәл ғана болса, ол дене қызуы 39 ... ... ... онда реакция теріс деп саналады.
Жалпы тері астына жіберілген маллейн 95 №ауру ... ... ... ... көп, орындауы қиын. Меллейнді тері ішіне жіберумен орындау тәсілі мен табындағы жылқыларды тексереді. Олар үшін 0,2 мл маллейнді мойын ... ... ... 48 сағаттан кейінесепке алынады.
Теріде ұстағанда ыссы, ауыртпалы тығыз ісік пайда болса реакция оң ... ... ... жылқыларды осы тәсілмен екі марте тексереді.
Комплемент байланыстыру реакциясымен маллейнге оң оң реакция берген малдың ғана қан сары суын ... Егер Кбр оң ... ... жылқының денесінде маңқа түйіні болғаны. Ал реакцияның комегімен маллейнді тексеруде ... ... ... маңқаға диагноз қоюға болмайды. Кей жағдайда бактерологиялық және гистологиялық ... ... ... қатар мысықпен теңіз тышқанына био сынама қоюға болады
2.4 . Дифференциальды диагноз
Маңқа негізінен кеңсірікті ... оны ... ... білу ... Ал ... терің зақымданылса, онда оны мандальмен шатыстырмау керек.
Мандай, сақау, мұрын мен қосалқы қуыстарының кілегейлі қабықтарының созылмалы қатары есептен шығарылады. Мандаль мен ... ойық ... мен ... ... ... зерттеу специті қоздырушыны табуға мүмкіндік береді. Белгісіз жағдайдаміндетті түрде көзді маллейндеу ...
2.5 ... және ... ... ... ауырған малдарды емдеуге тиым салынады.
Маңқаға қарсы әлі күнге ... ... ем жоқ. ... ... және жіті ... ... малдар өздігінен сауығып кетуі мүмкін.
Аурудан арылу үшін ауру байқалған ... ... Бұл ... бұл ... ... бас жылқыны басқа жаққа жіберуге, басқа жақтан әкелуге, не үйірден- үйірге ауыстыруға , не ауырады деген жылқылармен ... ... ... ... бар ... ... ... жүргізілгеннен кейін 4 топқа бөлінеді. Бірінші топқа ауру белгілері айқын жылқы; екінші тоқа ауру белгілері ... ... ... ауру ... жоқ: ... ... ... берілген жылқы төртінші топқа жоғарыда аталған үш топқа жанасқан жылқы жатқызылады.
Бірінші топтағы ... ... ішін ... ... ... Екінші және үшінші топтағы жылқыны бөліп оқшау жерге шығарады да олардың көзіне әрбір 5-6 күн сайын маллйн жібереді, қанын РСК ... ... ... реакция берген және қанын РСК арқылы зерттегенде ауру деген жылқыны таып, көміп тастайды. Реакция бермегендерін төртінші топқа қосады.
Төртінші ... ... екі рет ... ... ... ауру ... ... , олар карантин жойылғанша бастапқы кезде әрбір 15 күн сайын, сонан соң ай сайын зерттеліп ... ... ... ... ... ... оң жағына әрәпәмен ( маллейн деген) таңбаланады да, маңқа жиналған пунктке ауыстырады.
Маңқа жылқы тұрған қора мал ... ... ... дер ... ... ... Ауру ... қиы өртеледі, аз ауырады ау деген күдігі бар ... қиы ... ... зарарсыздандырылады. Жылқы әбзелдерін 5 % креалинге 3 сағаттай салып қою арқылы, ал қора ішін 3 % ... ... бар ... ... 4 % ыстық (60-700) натрий сілтісімен ... 20 ... ... әкпен зарарсыздандырады, изолятордың ішін күнде, ал ауру шыққан қораның ішін 15 күн сайын ... ... ... індеті білінген соң жақын жердегі адам дәрігеріне хабар беріледі, өйткені маңқаның адамға да жұғуы ... ... ... ауру ... ... шығарылған соң 45 күннен кейін, қорытынды дезинфекция жасалып алынады да, ... ... ... деп ... карантинді жабады.
Маңқаға бейім малдардың барлығын басқа шаруашылықтарға жібереді де, жарыстарға ұзақ жолда ... ... тасу не ет ... ... ... клиникалық тәсілмен тексеріліп, маллейн жіберіп зерттейді. Ал шаруашылықта басқа жақтан әкелінген малды профилактикалық карантинде ұстап, осы ... ... ... арқылы не маллейн жіберіп анықтайды. Кез келген шаруашылықта жылқы тектес ... ... ... бір рет ... ... тексеріп отырады.
Егер шаруашылықта маңқа біліне қалса, шаруашылықты сау емес деп ... , ... ... жылқыны союға тиым салынады. Ауру мал тұрған қораларды және аулалардыф тазалап, дезинфекция жүргізеді. Малдың тезегін ... ... ...
2.6 ... өзгерістер
Жануарлардың өлекселері арық болады. Маңқадан өлген малдың ... ... ... тиым ... Бұл ... тән ... ... өкпесінде, бауырында, көк бауырында лимфа түйіндерінде , танаудың кілегей қабығында , ал кейде теріде болады. өкпеде шыны тәрізді ... ... ... ... ... ... ... айналасында қызыл жиекшелер, ал аурудың созылмалы түрінде түйнектердің айналасында әк тұздары сіңген қабыршақ ьолады. Маңқа өкпе мен ... ... ... әр ... каверка(қуыстар) кездеседі. Осы маңдағы лимфа түйіндері ісінген, ал олардың кейбіреуінде өметтенген ошақтарменг әк тұздары шөккен түйнектер кездеседі. Танаудың кілегей ... ... әр ... ... және ... ... немесе жұлдыз тәрізді тыртықтар кездеседі. Егер диагноз малдың тірі кезінде қойылған болса, онда өлексені жару ұсынылмайды.
Малдардың өнімінің ... ... ... ... - ол ... ... аз ... көрі малдарды шығыстан шығарып, олардың орнын жоғарғы өнімді дұрыс малдармен толықтырып отыру.
Малдарды күтіп-бағуды ... ... ... ауру - ... аман ... ... күтіп-бағылуын дұрыстау, ауру бола қалған жағдайда уақытында емдеу әдістерін қолдану, ауруды болдырмау үшін оның алдын алу шараларын уақытында жүргізу - ... мал ... ... сол ... ... ... барлық еңбекқерлердің ең негізгі жене күрделі міндеттерінің бірі. Малдар ауруларының арасында ас қорыту мен тыныс алу жүйелерінің, суық тию ... жиі ... Бұл ... ... мен даму ... әртүрлі болып келеді. Сондықтанда бұл жүйелердің негізгі аурулары көп себептері бар аурулардың қатарына жатады.
Бүйректердің өзектері мен шумақтарының эпителий тіндерінде ... ... ... ... ... ... зат алмасуының бұзылуымен сипатталатын ауру.
Қанның сары суындағы ұсақ дисперсияды альбуминдер мен альфа-глобулиндердін ... ... ... ... өзгертеді. Осының салдарынан су мен натрийдің реабсорбциясы бұзылып, ісіктің пайда болуына бірден-бір себеп болады.
Ұзаққа созылған ... ... безі ... ... ... ... Оған бүйрек торшаларындағы тотығу процесінің бұзылуы қосылып, организмде белок пен майдың ... ... одан ары ... ... ... түзілуі салдарынан зәр арқылы гамма-глобулин мен фибриногеннің көптеп ... ... ... ... ... ... нашарлатып, індетті-септикалық процестің дамуының бірден-бір себебі болады. Амин ... мен ... ... кем ... бүйректердің қызметін одан ары нашарлата түседі.
Ауру малдың халі жақсара бастағанда амилоидтар тарқан, зәрде белок азайып, организмде су мен ... ... ... ... ... ... байқалады. Қан сары суындағы альбуминнің мөлшері қалыпты жағдайға келеді.
Ауру малға жақсы жағдай жасап, аурудың белгілеріне қарсы дәрілер қолданады. Ас қорыту ... ... мен ... ... Зәр шығаруды үдететін теофилин, темисал, меркузал дәрілерін қолданады. Венаға 20-40 %-ды глюкоза ертіндісін жібереді.
Өлекседегі өзгерістер. Аурудың жіті ... ... ... өзгерістер; күңгірттеніп ісінген, ирелеңдеген өзектерде майлы инфильтрат, не өлі ... ... ... ... ... ... болбыр, капсуласы оңай белінеді. Асқынған түрінде бүйректер бозарған, сарғыш түсіті. Созылмалы түрінде белок пен ... ... ... ... бүйректерде ғана емес бауырда, көкбауырда да болады. Кейде капилляр амилоидпен бітеліп қалуы да мүмкін. Бүйрек шумақтары дәнекер тінмен өсіп, ... ... ... ... бүйректер жұмсарып, ағарады.
ΙΙΙ Жарып сою хаттамасы
Өлексені жарып сою: жылқы
Жалған аты: Құлагер.№ 1
Иесі: ... ... ... ... 07.09.09
БҚО. Қаратөбе ауданы, Ханыкөл ауылында. Мал дәрігері Бейісов Ж.Ш және машықтанушы студент Қиялбаев С. қатысуымен ... ... ... : ... Ғ.С, ... П.О., ... ... жылқының дене қызуы көтеріліп, тыныс алуы жиілеп, қатты ... ... ... Терісінде жаралардың пайда болғанын байқаған.
Клиникалық белгілері: Дене температурасы 41-42 0- қа жоғарылаған , көзі мен танауының кілегей қабықтары ... ... ... ... ... алуыда жиілеген, мал қатты күйзелген, танаудан қан аралас , сасық иісті жалқаяқ шығады. Малдың әлсін-әлсін ыстығы көтерілежі, өкпесі қабынады, ... ... ... ... ... ойық ... ... болған, малдың аяғында ісіне байқалады.
3.1. Сыртқы қарау кезіндегі өзгерістер
* Негізгі белгілері:
Өлік: ... ... етті ... 4, ... түсі ; ... 1,50, 450 кг, ... ... Өліктегі өзгерістер:
* өлік сірескн,денесі салқынедаған
* денеде түрлі ойық жаралары ... ... ойық ... ... ... тұяқ пен ... ... болмайды
* органдардың зақымданған
+ Арнайы бөлім
* қасаң қабықтар қызарады
* саңылаулар байқалынады
* теріде ойық жаралар болады, бірақ тұяқ пен ... ... ... тері асты ... сөл ... жуандайды
* бұлшық еттері мен сінірлерде өзгерістер болмайды
* сүйекпен ... ... ... лимфа түйіндері өзгерген, өлі еттенген ошақтар мен әк ... ... ... сүт ... ісінген.
3.2 Ішкі қарау кезіндегі өзгерістер
Құрсақ қуысы:
* ... ... ... ... ... ... ... жағдайы өзгермеген
* диафрагма қалыпты деңгейде
* іш майы қалыпты
Кеуде қуысы:
* өкпе қуысының өзгерісі. өкпеде шыны ... ... ... ... ... ... ... олардың айналасында қызыл жиекшелер пайда болады.
* үлпершек жүрек тобы: калыпты
* плевза және жүрек жүрек қабының ... ... ... ... жүректе өзгерістер болмайды
Алдынғы шажырқайлы артерия:өзгермеген
Ауыз қуысының,майының және көкірек қуысының жағдайы:
* тісі,қызыл иек,таңдай қалыпты деңгейде, өзгерістер байқалмайды.
* сілекей бездеі: ... ... ... ... ... сырт ... қызарған белдеумен қоршаулы боладыда, ортасында өметтенген ошақтар кездеседі.
* тіл. өзгерістер болмайды
* жұтқыншақ және жұтқыншақ бездері қалыпты ... ... ... жоқ
* қалқанша.қарбалас қалқанша бездері ісінеді
* майының лимфа түйіндері ... ... ... қан ... көмекей және тахада өзгерістер білінбейді
* бронхты және аралық перде лимфа түйіндері өлеттенген,ісінген
* өкпеде шыны тәрізді жылтыр немесе ақшыл-қоңыр маңқа түйнектері ... және ... ...
* ... ... болада, негізгі індеттік белгілері кездеседі, өлі еттенеді, әктелген және қабықпен қапталған ұсақ түйіншектер пайда болады.
* ... өлі ... ойық ... ... ... ұйқы ... өзгерулер байқалмайды
* қарын. Қалыпта
* ащы ішек және олардың шажырқайы және лимфа түйіні өзгермейді, қалыпта
* тоқ ішек ... ... ... безі ... бүйрек және несеп жолы қалыпты
* тік ішек қалыпты
* жыныс жолдары ... ... ... ісінуі байқалады
бас сүйегі қуысы , орталық нерв жүйесі, сезім мүшелері:
* бас ... ... бас ... және ... ... ... ... бас миы қалыпты
* мұрын қуысы қан аралас сорап ағады
* көз қызарған
* құлағы қалыпты
* жұлын қалыпты.өзгеріссіз
3.3 ... ...
* ... ... ... ... ... гепатит
VΙ Қорытынды
Жалпы маңқа-жылқы ауруларының бірі екендігі белгілі. Маңқа жылқы шаруашылығында орасан зор зиян келтіреді. Аурудың адамға өте қауіпті болуы есебінен және оның емі ... ... ... жылқы атанып, көміліп тасталынады. Және карантин шараларын жүргізу үшінжүргізу үшін де шаруашылыққа көп зиян тигізеді. Індет елімізбен шет елдерде жиі ... ... ... ... әр ... ... береді. Алайда маңқамен жылқылар күзбен қыста көп ауырады. Жалпы мал мамандарының жұмысы маңқа ауруының өршуіне жол бермеу ... ... ... алдын алу үшін дегельмтизация жасау керек. Ауруды сактандыру шарасын іске ... және оны ... ... ҚР ... ... (жарғыны) және заңын сөзсіз іске асыру болып табылады. Оны іске асыру жеке адам болсын, ферма иесі ... жеке мал иесі ... ... және ... іске ... ... ... алдын алу таратпау үшін ең маңызды шара бұл карантин. Бұл шара ауру ... ауру ... да іске ... ... Мал дәрігерлік устав бойынша, ферма және ауылға келген мал 30 күн карантинде болуы керек. Мал ... ... ... ... өтуі ... Ал ауру шыққан жагдайда ауылға, фермаға ... ... ... ... ... (тек ... істейтіндер ғана кіреді), көлік, атты адам кіріп шықпауы керек. Ол жерден жем, шөп (жалпы азықтың барлық ... ... ... ... және ... тиым ... ауруының диагнозы зертханалық зерттеулердің эпизоотологиялық, клиникалық, патолого-анатомиялық деректері мен лабораториялық және аллергиялық тексерудің нәтижелерінің кешені ... ... ... адам үшін өте ... ... Дәрі - ... ... ешқандай нәтиже шықпайды. Жылқы өздігінен жазылып кетпейді.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... және түйе ... Х.Е ... ... 1978ж. 6-11 б
* ... жұпалы ауруларыК.П.Студенцев. алматы ,>>Қайнар>>1973ж. 91-93 б
* Мал дәрігерлері жөнінде анықтамалық. Алматы 1982жыл246 б
* ... ... ... ... Д.Ф ... 1987ж, 184-186 б
* ... и инвазионные болезни лошодей. В.МЛекарева, москва ,1954ж, 123-153 б
* Эпизоотологияи инфекционныеболезни сельскохозяйственных ... АА. ... ... ... ... сельскохозяйственных животных 1984ж, 400-405 б
* Патологические анатомия сельскохозяйственных животных В.П Шишкина, А.В ... ... ... ... ... ... И.А. ... Алматы, 1993ж. 317-320 б
* ветеринарлық індеттану Т. Сайдуллин. Алматы 199
* патологические анатомия ... ... ... 1980ж, 300-304 б
* ... ... и ... ... сельскохозяйственных животных. Н.А. Наметов Москва>>Колос1970
* практикум по эпизоотологийс микробиологией И.А Бакулов Москва, 1986
* практикум по ... В.И. ... ... ... патологические анатомия сельскохозяйственных животных ВА.И. Ишикова Москва 1999
* И.В. Фомин Маңқа // ВЕтеринария1,2004
* Қазақстан мал дәрігерлері, Алматы>>Қайнар>> 1972ж, 178-184 б
* ... ... ... ... ... К.Г БОль ... 378-396 ю
* Краткий справочникветеринарного врача. В.Н. САйтади Москва, 1986
* эпизоотологияи инфекционныеболезни сельскохозяйственных животных АА. Копопаткинна. Москва, патологические анатомия ... ... ... ... ... А.Д, ... Москва>>Колос1973ж, 303-308б.
Жол хат
БҚО Қаратөбе ауданы на қарасты вет.клиникасы.
Мекен-жайы: Құрманғазы көшесі 17
Патологиялық материал түрі: ... ... мал ... ... ... ауылы. Мұратбаева көшесі 4. хатауов Б.А
Малдың ауырған және өлген уақыты: 1.09.07-17.09.09
Клиникалық өзгерістері
Дене қызуы 41-42 0-қа ... ... ... ... ... алуы ... , көзі мен танауының кілегей қабықтары қызарған, малдың қатты күйзелуі байқалады.
Жарып сою көрсеткіштері: ... ... ... ... ... ... материал жіберілген уақыт: 18.09.07

Пән: Ветеринария
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 19 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жылқы емдеу12 бет
Организмнің арнайы және арнайы емес қорғаныш реакциялары.Қан топтарының түрлері және сипатамасы8 бет
Жылқылардың жұқпалы энцефаломиелиті мидың қабынуы және сарыаурудың пайда болуымен өтетін, жылқылардың жіті жұқпалы ауруы15 бет
Жылқының шаншу ауруы46 бет
Ауески және лептоспироз аурулары3 бет
Листериоз, лептоспироз, шошқа тілмесі ауруларына қолданылатын биопрепараттар17 бет
Жылқылардың стронгият құрты11 бет
Қанның сарысуындағы жалпы кальцийді, фосфорды анықтау туралы3 бет
Қанның сарысуындағы жалпы кальцийді, фосфорды анықтау туралы ақпарат4 бет
1)вирустық аурулардың спецификалық алдын алу.вакцина дайындау принциптері.адьюванттар,иммуномодуляторлар 2)құтырық,аусыл,шмалленберг,блютанг ауруларының диагностикасы және алдын алу шаралары21 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь