Оқыту процестерінің заңдылықтары

Жоспар

І Кіріспе

Оқыту процестерінің заңдылықтары

ІІ Негізгі бөлім
а) Бағдарламалап оқыту
ә) Оқыту процесінің заңдылықтары және принциптері
б) Оқытудың ғылымилық принципі
в) Тұтас педагогикалық процесс—оқыту, білім және тәрбие
бірлігінің негізі

ІІІ Қорытынды

Пайдаланылған әдебиеттер
Бағдарламалап оқыту оқушылардың танымдық қабілет дамытудың, оқу процесін үйлесімді басқарудың негізгі құралдарының бірі. Бағдарламалап оқытуда жаңа бағдарламаланған оқулықтар, оқыту құжаттары, үйрету (оқыту) машиналары қолданылады.
Америка Құрама Штатында бағдарламалап оқыту машинасыз және машиналы болып екіге бөлінеді. Машинасыз бағдарламалап оқытудың екі принципі бар: салалық және тармақты бағдарламалау. Б.Ф.Скиннер ұсынған салалық принцип бойынша оқу материалы бағдарламаланған оқулықты логикалық бір ізділікте орналасады. Оқушы материалды оқып түсінгеннен кейінгі бір порциядан (бөлшек) екінші порцияға көшеді. Мысалы: Тармақты принципті оқыту процесінде алғаш рет пайдаланған Н.Краудер. Бұл принцип салалық принципіне қарағанда оқытудын әлдеқайда көбірек дербестік жағын қамтамасыз етеді. Тармақты принцип бірнеше дайын тұрған вариантты жауаптардан дұрыс жауапты таңдап алуға негізделген. Мысалы; оқушыға оқулықтың 20-бетіндегі А2 неге тең деп сұрақ-тапсырма беріледі. Бұл сұраққа сол оқулықтың бірнеше беттерінде төрт вариантты жауаптар көрсетілген:
А. А. — 30-б; А+А—40—б; А+2—50-б ; А:2—60—б.
Егер оқушының жауабы бірінші вариантқа сәйкес келсе, ол өзінің жауабының дұрыстығын 30-беттен іздеуі керек. Бұл бетте жауабың дұрыс деп жазылған. Міне, осыдан кейін оқушы келесі порцияпы яғни жаңа тапсырманы орындауға кіріседі. Егер оқушының жауабы 40-немесе 50-беттерде көрсетілгендей болса, онда ол келесі тапсырманы (порцияны) орындау үшін сұраққа толық жауап беруі қажет.
Машиналы бағдарламалап оқыту оқушылардың өз бетімен істейтін жұмысын басқару үшін үйлесімді жағдай жасайды. Машина оқушыға ғылыми ақпарат береді, бақылау сұрақтарын қояды, жауабын бағалайды, жаңа тапсырма береді. Демек, машина тікелей және кері байланыс принципін орындайды.
Бағдарламалап оқытудың артықшылығы неде?
1. Біріншіден, оқушы әдеттегі оқытуға қарағанда оқу материалын анағұрлым байымды ұғады.
2 . Екіншіден, оқушы өз бетімен шығармашылық іскерлікке үйренеді.
3. Үшіншіден, үйге берілетін оқу тапсырмасының көлемі қысқарады. Өйткені оқушы оқу материалын сабақ процесінде ұғады, орындайды.
4. Төртіншіден, оқушының дербес қабілеті мен дарындылығы дамиды.
Машиналы бағдарламалап оқытуды, біздің ойымызша, жағымсыз жағы да бар:
а) оқушылардың ұжымдық сезімінің дамуына және нығаюына мүмкіндік бермейді;
ә) оқушының өз жұмысының нәтижесін басқа оқушылардың жұмыстарымен салыстырудың да мүмкіндігі болмайды. Өйткені әрбір оқушы дербес тапсырманы орындайды.
Міне, осыған орай, бағдарламалап оқыту процесінде оқушылардың дербес және топтық жұмыстарын үйлестіріп өткізген жөн. Соңғы жылдары жалпыға міндетті компьютерлік оқытудың қолданылуына байланысты бағдарламалап оқытудың келешегі қалай болар екен деп пікір айтушылар да бар. Бағдарламалап оқыту жайында қауіптенудің қажеті жоқ. Өйткені ол келешекте оқыту жүйесінде басты формалардың бірі болып қолданылады.
Орта және жоғары мектептерде микроЭВМ «Агат» және ДБК, компьютерлер, басқа да техникалық құралдарды қолдануға байланысты оқыту жұмысының жүйесінде бағдарламалап оқыту да кеңінен пандаланылады.
Оқыту процесінің заңдылықтары және принциптері
Білім беру саласында оқыту процесінің мәні өте зор, өйткені осы кездегі қоғамдық-өндірістік қатынастың дамуы оқытудың ғылыми-практикалық деңгейіне байланысты. Оқыту процесін ұйымдастыру барысында оқушы және оқушылар ұжымы біржағынан оқыту объектісі, екінші жағынан субъектісі болады. Осыған орай, оқыту процесінде мұғалімдер мен балалар ынтымақтастығы, олардың шығармашылық еңбек етулеріне зор сүйеніш болады. Оқытудың субьект мен объектілері арасында әр түрлі байланыстар
Пайдаланылған әдебиеттер

1. С.Бабаев. “Бастауыш мектеп педагогикасы”
2. Тілеуова С.С., Әліпбек А.З. “Педагогика” Шымкент 2006 ж.
3. С.Б.Бабаев, Оңалбек Ж.К. “Жалпы педагогика” Алматы 2005.
4. Тілеуова С. “Жоғарғы мектеп педагогикасы” Шымкент 2004 .
5. В.И.Петров., О.С.Богданова “Педагогика”
        
        Жоспар
І Кіріспе
Оқыту процестерінің заңдылықтары
ІІ Негізгі бөлім
а) Бағдарламалап оқыту
ә) Оқыту процесінің заңдылықтары және принциптері
б) Оқытудың ғылымилық принципі
в) ... ... ... білім және тәрбие
бірлігінің негізі
ІІІ Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер
Бағдарламалап оқыту оқушылардың ... ... ... ... үйлесімді басқарудың негізгі құралдарының бірі. Бағдарламалап
оқытуда жаңа бағдарламаланған ... ... ... ... ... ... ... Штатында бағдарламалап оқыту машинасыз және машиналы
болып екіге бөлінеді. Машинасыз бағдарламалап оқытудың екі принципі ... және ... ... ... ... ... ... оқу материалы бағдарламаланған оқулықты логикалық бір ізділікте
орналасады. Оқушы материалды оқып ... ... бір ... ... ... ... Мысалы: Тармақты принципті ... ... рет ... Н.Краудер. Бұл принцип салалық принципіне
қарағанда оқытудын әлдеқайда көбірек дербестік жағын қамтамасыз ... ... ... ... ... ... жауаптардан дұрыс жауапты
таңдап алуға негізделген. Мысалы; оқушыға оқулықтың 20-бетіндегі А2 ... деп ... ... Бұл ... сол оқулықтың бірнеше
беттерінде төрт вариантты жауаптар көрсетілген:
А. А. — 30-б; ... ... ; ... ... жауабы бірінші вариантқа сәйкес келсе, ол өзінің
жауабының дұрыстығын 30-беттен іздеуі керек. Бұл ... ... ... ... ... осыдан кейін оқушы келесі порцияпы яғни жаңа ... ... Егер ... ... 40-немесе 50-беттерде
көрсетілгендей болса, онда ол ... ... ... ... үшін
сұраққа толық жауап беруі қажет.
Машиналы бағдарламалап оқыту оқушылардың өз бетімен ... ... үшін ... ... жасайды. Машина оқушыға ғылыми ақпарат
береді, бақылау сұрақтарын қояды, жауабын бағалайды, жаңа ... ... ... ... және кері ... ... орындайды.
Бағдарламалап оқытудың артықшылығы неде?
1. Біріншіден, оқушы әдеттегі оқытуға қарағанда оқу материалын анағұрлым
байымды ұғады.
2 . Екіншіден, оқушы өз ... ... ... ... ... үйге ... оқу ... көлемі қысқарады. Өйткені
оқушы оқу материалын сабақ процесінде ұғады, орындайды.
4. Төртіншіден, оқушының ... ... мен ... ... ... ... ... ойымызша, жағымсыз жағы да
бар:
а) ... ... ... ... және нығаюына мүмкіндік
бермейді;
ә) оқушының өз жұмысының нәтижесін ... ... ... да мүмкіндігі болмайды. Өйткені әрбір оқушы дербес ... ... ... ... ... ... ... дербес
және топтық жұмыстарын үйлестіріп өткізген жөн. Соңғы ... ... ... ... ... байланысты бағдарламалап
оқытудың келешегі қалай ... екен деп ... ... да ... оқыту жайында қауіптенудің қажеті жоқ. Өйткені ол ... ... ... ... бірі ... ... және ... мектептерде микроЭВМ «Агат» және ДБК, компьютерлер,
басқа да ... ... ... ... оқыту жұмысының
жүйесінде бағдарламалап оқыту да кеңінен пандаланылады.
Оқыту процесінің заңдылықтары және ... беру ... ... ... мәні өте зор, ... ... ... қатынастың дамуы оқытудың ... ... ... ... ұйымдастыру барысында оқушы және
оқушылар ұжымы біржағынан оқыту объектісі, екінші жағынан ... ... ... ... ... мұғалімдер мен балалар
ынтымақтастығы, олардың шығармашылық еңбек етулеріне зор ... ... ... мен ... ... әр ... байланыстар пайда
болады. Мысалы, мұғалімдер мен ... ... ... ... ... ынтымақтастық немесе бірлестік іс-әрекеті т.б. ... ... ... ... болуына игі әсер етеді.
Оқыту процесінің өзіне тән компоненттері бар. Олар оқытудың мақсаты,
мазмұны, формалары мен ... ... ... ... Бұл компоненттер
бір-бірімен тікелей байланысты түрде іске асырылады, демек, педагогикалық
процесс сонда ғана татымды ... ... ... ... ... ... ішкі қозғаушы күштеріне байланысты. ... күші деп ... мен ... ... ... мүмкіндігі арасындағы қайшылықты
атайды; Егер қойылатын талап ... ... яғни ... сай келсе, онда қайшылық даму процесінің көзіне айналады.
Оқыту процесінің өзіне тән ерекшеліктері бар. Оқыту процесі ... ... ... оңай ... тез іске ... тез тексерілетін процесс. Мысалы, әрбір сабақ үстінде ... және ... ... оқушылардың іскерлігін, ... тез ... ... ... ... ... мұғалім мен шәкірттердің іс-әрекеттеріне
сыртқы факторлар әсер ... ... ... ... ... мен ... ... оқушыларға басқаша дәлелдеп, түсіндіруге ... ... ... ... ... ... болмайды, өйткені, бұл реакцияның
нәтижесінде тек қана тұз бен су пайда болады. Мұндай ... ... деп ... процесінде ойлаған мақсаттарды, белгіленген тәрбие шараларын
тез іске ... ... және ... ... ... ... ... бірге
тәрбие жұмысын өткізуге сыртқы факторлар зиянды әсер етеді. Педагогикада
диалектиканы барлық ... ... ... ... ... ... деп ... Оқыту және тәрбие процесінің
диалектикасы оның өзара байланысында, үздіксіз дамуында, жылжымалылығында
және ... ... ... процесінде оқушылардың жас, дербес
ерекшеліктерін есепке алу. Жас ерекшеліктері мынадай жағдайда алынады.
а) оқу ... оқу ... ... оқу ... ... организмнің дене және психикалық дамуына байланысты;
б) оқу, тәрбие процесінде.
Жеке адамның дербес ерекшеліктері:
а) темперамент, оның ... ... ... холерик,
меланхолик);
ә) қабілет, оның түрлері: жалпы және арнайы қабілет .
Қабілет — адамның түрлі іс-әрекеттеріндегі мүмкіншілігі.
Білім беру жеке ... жас және ... ... ... Оқыту процесінің міндеттерінің мазмұнының формаларының
және әдістерінің өзара ... ... ... ... барлық
элементтерінің мақсаттары мен міндеттері мұғалімнің және тәрбиеленушілердің
жұмыстарының мазмұнын, ... және ... ... ... ... мазмұны қоғамның мақсаттарын және қажеттілігін ... ... ... ... ... ... өткізудің міндеттеріне,
мазмұнына және әдістеріне байланысты;
б) оқыту әдістері,олардың мақсаттарымен анықталады.
Оқыту процесінің ... ... ... ... ... ... құрса, онда қарастырылып отырған байланыс ... ... ... ... ... процесінің заңдылықтары оның
приициптерінде бейнеленеді. Принцип — латын сөзі — негізгі, ... ... ... ... қойылатын талаптардың бастапқы белгілі жүйесін
оқыту ... ... деп ... Оқыту процесінің ... ... ... ... мақсаттылық принципі. Әрбір сабаққа дайындалу үшін
ең алдымен оның ... ... ... ... ... ... ... оқыту әдістері олардың мақсаттарына байланысты. Осыған орай, әрбір
баланың және ұжымның ерекшеліктерін еске алып, ... ... ... ... әдістерін іріктеп алады. Оқыту мен тәрбие жұмыстарын
асындай мақсатпен ұйымдастыру мұғалім мен ... ... ... түрде өтуіне игі әсер етеді.
Оқытудың ғылымилық принципі. Бұл принцип табиғат, ... ... ... ... ... ... ... Ғылымилық принцип оқу
бағдарламаларын оқулықтарын жасағанда еске алынып, ... ... ... ... ... ... ... қабілетінің дамуына,
дүниеге көзқарасының және жоғары адамгершілік қасиеттерінің ... ... ... ... ... - бұл ... байқағыштығының,
ойының, тілінің, есінің, қиялының дамуы, баланы еңбекке, өмірге дайындау.
Оқыту ғылыми ережелер мен ... ... ... мен ... ... Оқыта отырып тәрбиелеу – бұл баланың өмірге, білімге
қатысы, ақыл – ... ... ... ... ... ... оқушылардың дайындық деңгейіне сай
ұйымдастыруды талап ... ... ... окушыларға тапсырма “ең таяу даму
зонасына сәйкес берілуі тиіс яғни ... ... ... терең
ойлап орындауды оқушылардан талап ету керек. Егер тапсырма аса ауыр болса,
онда оқушылардың ықыласы төмендейді, сенімі ... ... зиян ... ... оқыту ережелері туады. Мысалы.
1. Жеңілден қиынға көшу. Мұнан оқушыларды ... іс – ...... ... яғни ... ... жалпы қорытындыға ... ... Дара ... ... ... жеке нәрседен жалпы
қорытындыға көшуді индуктивті жол деп ... ... ... ... ... ... құрмалас
сөйлемді түсіндіру үшін, оларды ең алдымен жай сөйлеммен таныстыру қажет.
3. Белгіліден ... көшу деп ... ... сабақтан алған
біліміне сәйкес жаңа сабақ материалын меңгеруін, яғни өткен сабақ үстінде
білімді терең түсініп, игеруін айтады.
Жүйелілік және ... ... ... ... оқу
бағдарламалары мен тақырыптық жоспарда ... ... ... және ... ... бірізділікпен белгіленеді. Жүйелілік
және бірізділік принципі оқыту процесінде балаларды үнемі өз ... ... ... ... үйде ... ... шеберханаларда т.
б.), сонымен бірге балалардың білімін жүйелі ... ... ... ... ... күнделікті сабақтарға дайындықпен келуге де үйретеді. Бұл
принцип жалпы пәндерді оқыту жүйесінде де қолданылады.
Мысалы, ... ... ... ... бастауыш сыныптарда жай
мақалдар мен әңгімелер оқытылса, ... ... ... ... ... ... пен белсенділік принципі. Саналылық пен белсенділік
дегеніміз білімді саналылықпен белсене ... оның өмір және ... ... ... ... мен ... мәніне түсіну
болады.
Сабақ үстінде берілген тапсырмаларды оқушылардың ... ... ... арттырады. Әрбір іс-әрекетін ... оның ... және ... мәніне терең түсінуі қажет.
Мысалы: 1. Тіл сабақтарында грамматикалық ережелерді теория ... ... ... ... ал ... сөз ... сөйлем мүшелеріне
ажырата білу оқушылардың іскерлік пен дағдыны ... ... 2. Ауыл ... ... ... ... жете ... оларды қалай өсірудің практикалық тәсілдерін шәкірттер жақсы ... ... ... ... ... белсенділік сезімін оятуға
ғылыми-техникалық даму кезеңіндегі оқытудың жаңа демелі ... ... ... ... Сонымен бірге саналылық және белсенділік принципін
іске асыруда ... мен ... ... ... ... да игі әсер етеді.
Көрнекілік принципі. Көрнекілік принципін алғаш зерттеп, оған ... ... Я.А. ... К.Д. ... т. б. Осы принцип негізінде
Я.А.Коменский алғашқы оқытудың әдістемесін жазды. ... ... ... ... ... ... — балалардың психологиялық
ерекшеліктеріне жауап береді, балалар заттардың ... ... ... ... ... процесінде сөз бен іс, теория мен практика өзара байланысты
болаты әр ... ... ... ... сабақ әрі түсінікті,
әрі қызықты болып өтеді. Мысалы, жоғары сыныптарда сабақты демонстрациялап
өткізу өте тиімді және ... ... ... ... ... игеруге
әсер етеді. Мысалы, электрон теориясын сабақта кинофильмді ... ... ... ... ... көрнекілік припципінің оқыту
материалдарын, әсіресе, теориялық ережелерді терең ... ... ... ... орны ... ... түрлері:
Табиғи көрнекілікке коллекциядағы кептірілген өсімдіктер, хайуандар
мен құстардың тұлыбы, минералдар және т. б. ... және ... ... ... ... ... макет,
портреттер, архитектура, кескіндеме және мүсін үлгілері, жер бетінің ... ... ... ... ... схемалар,
диаграммалар, кестелер жатады. Мысалы, кестенің бірнеше түрлері бар. ... ... ... ... кестелер.
Экранды — динамикалық көрнекілік шындық дүниені бейнелейді. Олар:
диапозитивтер, диафильмдер, эпипроекциялар, оқу киносы, оқу теледидары.
Дыбысты ... ... ... ... ... ... құралдар оқу материалдарын, әсіресе,
теориялық ережелерді есте жақсы сақтау және жеңіл түсіну үшін қолданылады.
Педагогикалық ... ... ... ... процестің
бағыттылық принципі жеке адамның әр жақты дамуына, ... ... ... ... ... ... жасау идеясы ... өз ... ...... мен ... ... ... мызғымас бірлігі.
Ақыл-ой, адамгершілік және еңбек тәрбиесін тығыз ... ... ... ... ... ... негізін құрайды. Адамның
білімге, әр түрлі іс - ... ... ... ... ... ... ... және өнімді еңбек процесінде ... ... ... ... ... саяси және қоғамдық ... ... ... пайда келтірмейді, бейтарап процесс болады” -дейді
А.С. Макаренко.
Педагогикалық процестің басты ... - ... және ... ... ... принциптердің, заңдылықтардың мазмұнының әдістер
мен формалардың бірлігі, тұтастығы және өзара байланыстылығы. Бұл ... ... үшін ең ... ... ... ... сәйкес әр түрлі
жабдықтармен, оқыту машинкаларымен, техникалық құралдармен, атап айтқанда,
символикалық экранды—динамикалық дыбысты—техникалық ... ... және ... ... ... және ... ... мен тәрбие процесінде моральдық-психологиялық жағдайдың да мәні
өте зор. ... ... ... ... ... ... ... оқушылар арасындағы бір-біріне тілектестік, жанашырлық, қамқорлық және
қиын жағдайларда ... ... ... ... ... ... ... тұтас педагогикалық процесте кешенді ... ...... ... іс-әрекеттерін нақты жоспарлау, әр түрлі жұмыстарды (саяси-
идеялық, қоғамдық пайдалы және ... ... т.б. ... ... ... педагогикалық процесс—оқыту, білім және
тәрбие бірлігінің негізі
Оқу құралында ... ... ... ... ... заңдылықтары
және принциптері, ал «Үшінші бөлімінде» оқыту процесінің заңдылықтары мен
принциптері баяндалған. Шынында ... екі ... ... ... ... ... ... педагигикалық процеске айналды.
Бірақ осы-екі ұғымның өзінше ... бар. Бұл ... ... ... болатын.
Қазіргі кезеңде тұтас педагогикалық процестің мәні өте зор, ... ... ... ... мен ... ... ... іске асуын талап етеді. Орта, жоғары оқу орындары мен
мектептен тыс ... ... ... беру және ... ... жүзеге
асыру процесін тұтас педагогикалық процесс немесе оқу-тәрбие процесі деп
атайды.
Білім беру мен тәрбие міндеттерін толық шешу үшін ... ... ... ... ... тәрбиемен үлестіріп өткізу — оқу-тәрбие процесінің
басты шарты.
Педагогикалық процесті ұйымдастыру барысында ... және ... ... ... ... екінші жағынан тәрбне субъектісі болады,
Осыған орай, оқу, тәрбие процесінде мұғалімдер мен балалар ... ... ... ... зор ... ... субъектілері мен объектілері арасында әр түрлі байланыстар
пайда болады. Мысалы, тәрбиешілер мен оқушылар ... ... ... алмасуы, ынтымақтастық немесе бірлестік іс ... ... ... педагогикалық процестің табысты болуына игі әсер етеді.
Тұтас педагогикалық процестің өзіне тән ... бар. Олар ... ... мақсаты, мазмұны, формалары мен әдістері, сонымен қатар
нәтижесі. Бұл компоненттер ... ... ... ... ... ... педагогикалық процесс сонда ғана татымды нәтиже береді.
Тәрбие мен оқыту процестері бірте-бірте өзін-өзі тәрбиелеу және өз
бетімен ... алу ... ... ... ... ... оқыту, тәрбие, білім және даму процестерінің табиғи бірлігі деп
қарастырған жөн.
Педагогикалық процестің ... ... оның ішкі ... ... ... күш деп қойылатын талаптармен оларды ... ... ... ... ... Егер ... талап
оқушыларды мүмкіншілігіне, яғни даму деңгейге сай келсе, онда қайшылық даму
процесінің көзіне айналады.
Тұтас педагогикалық ... ... және ... ... ... ... дәлелдейді. Тұтас педагогикалық
процестің мақсаты, міндеттері, мазмұны, формалары және ... ... ... ... ... ... ... жұмысын ғылыми-техникалық үдеу негізінде
ұйымдастыру үшін педагогикалық процестін ... ... ... іске ... ... ... оның ... мүшелерінің
іскерлік, білімдарлық шығармашылық қабілеттеріне сүйену қажет.
Қоғамның экономикалық мүмкіншілігі өскен сайын тұлғаны ... ... ... ... ... ... ... жақсарады,
тәлім-тәрбие, білім беру жұмысының сапасы жоғарлайды.
Пайдаланылған әдебиеттер
1. С.Бабаев. “Бастауыш мектеп педагогикасы”
2. Тілеуова С.С., Әліпбек А.З. “Педагогика” Шымкент 2006 ... ... ... Ж.К. ... ... ... 2005.
4. Тілеуова С. “Жоғарғы мектеп педагогикасы” ... 2004 .
5. ... ... “Педагогика”

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Балалар мен жасөспірімдердің жалпы өсу мен даму заңдылықтары3 бет
Баланың ес процесі және жеке адамның сенсорлық құрылымы24 бет
Психология пәнінің мақсаты, міндеттер88 бет
Спортшының сыртқы тыныс алу жүйесі70 бет
Сәбилік психикалық жас4 бет
Шағын кешенді мектепте қазақ тілін оқытудың теориясы мен технологиясы65 бет
Ғылыми таным3 бет
Дидактиканың заңдылықтары мен қағидаларын оқыту процесінде басшылыққа алу17 бет
Оқыту процесінде балалар дамуының педагогикалық шарттары мен заңдылықтары5 бет
"Жәбірленуші тұлғасының психологиялық анализі"6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь