Абай шығармалары

1.Абай Құнанбаев . реалистiк, гуманистiк жаңа әдебиеттiң негiзiн қалаушы
2. Абайдың өлеңдері, поэмалары
3. Абайдың қарасөздерi мен нақылдары
Абайдың шығармашылығында философиялық, этикалық, танымдық және әзіл-сықақ, кеңес беру түрінде жазылған қара сөздер маңызды орын алады. Онда ойшылдың мәні мен мақсаты, адам тіршілігінің негізі туралы түсініктері іштей қабасқан. Мұнда философ ақын адамдардың рухани толысуын, адамдық қасиеттер жүйесін, әлеуметтік этика мен қоғамды көркейтудің жолдарын көрсетпекші болды. Таза философиялық терминдерге бой ұрмай әлеуметтік топтағы адамдарға жетілуді түсінікті түрде ұғындырып, қоғамдық сананы айқындай бейнелі түрде жеткізді. Оның сөздері қазақтың жүрегіне өтімді, өйткені ол ұлттық психологияның негізіне,барлығында тарихи жадында сақтап калған халықтың ойына бағытталған. Абай ойы қазақ арасында зор мәнге ие болып, күнделікті өмірде қолданылатын мақал-мәтел дәрежесіне көтерілді. Абай шығармашылығындағы адам мәселесі зерттеу барысында әлеуметтік философияға айналды. Ақынның қоғамға, оның құрылымына көзқарасы, ұлттық бірлік туралы зерделі ойы, рулық, тайпалық жаулықты жою, сайлау, билер соты жайлы,пікірлері ұлттық сананың өсуіне өріс ашты.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
Үшқоңыр Су Шаруашылық колледжі
Реферат
Тақырыбы:
Абай шығармалары
Орындаған: Бижанқызы Р.
Тексерген: Калиакпар А.
Тобы: ... ... ... ... - ... ... жаңа ... негiзiн қалаушы
2. Абайдың өлеңдері, поэмалары
3. Абайдың қарасөздерi мен нақылдары
Абайдың шығармашылығында ... ... ... және ... кеңес беру түрінде жазылған қара сөздер маңызды орын алады. Онда ойшылдың мәні мен мақсаты, адам тіршілігінің ... ... ... ... ... Мұнда философ ақын адамдардың рухани толысуын, адамдық қасиеттер жүйесін, әлеуметтік этика мен қоғамды көркейтудің жолдарын ... ... Таза ... ... бой ұрмай әлеуметтік топтағы адамдарға жетілуді түсінікті түрде ұғындырып, қоғамдық сананы айқындай бейнелі түрде жеткізді. Оның сөздері қазақтың ... ... ... ол ұлттық психологияның негізіне,барлығында тарихи жадында сақтап калған халықтың ... ... Абай ойы ... ... зор ... ие ... ... өмірде қолданылатын мақал-мәтел дәрежесіне көтерілді. Абай шығармашылығындағы адам мәселесі ... ... ... ... айналды. Ақынның қоғамға, оның құрылымына көзқарасы, ұлттық бірлік туралы зерделі ойы, рулық, ... ... жою, ... ... соты ... ... ... өсуіне өріс ашты.
Ұлы ақынның өмірінің соңында жазылған 45 қара сөзі мен өлеңдерінің біршамасында қоғамдық ... ашық та ... ... Ол ... ... өнер ... тіпті сауданың да мәнісін білуге шақырды. , дейді. Қазақ елінде ойын-сауыққа көп әуестеніп, бір үйден бір үйге, бір ауылдан бір ... ... ... ... келеңсіз әдет барын ашына ескертіп, одан аулақ болуды арман етті. , -- деп түйіндейді. Абай қазақты пайдасыз, ... ... ... ... деп ... Абай өзінің өлеңдерінде, әңгіме, өсиеттерінде жан-жандағында қара, көршілес өзбек, татар халықтарынан өнеге ал, ... ... ... Ең алдымен Абай орыс халқымен дос болып, тілін үйренуге, ... ... ... Тек сол ... ... ... көзі ... айтты. , -- дейді Абай .
Абай өлең ... 10 ... () ... Одан ... ертеректе жазылған өлеңдері -- , екіншісі -- . , , , , өлеңдері 1870 -- 80 ... ... ... ... ... ... үлкен шығармасы -- 1882 ж. жазылған. Алайда жасы қырыққа келгеннен кейін ғана көркем әдебиетке ... ... ... ... ... сөз ... ... санасына тигізер ықпалын түсінеді. Шығармалары үш жүйемен өрбиді: бірі -- өз ... ... төл ... ... -- ғақлия (немесе Абайдың қара сөздері) деп аталатын прозасы; үшіншісі -- өзге ... ... ... аударған өлеңдері.
Абай өлеңдері түгел дерлік лирикадан құралады, поэма жанрына көп бой ... ... ... ... ... ... адамдар портретін жасауға, ішкі-сыртқы қылық-қасиеттерін, мінез-бітімдерін айқын суреттермен көрсетуге өте шебер. Қай өлеңінен де қазақ жерінің, қазақтың ұлттық сипатының ерекшеліктері ... ... ... діні ... ... ... ... жақсы танысу арқылы өзінің шеберлік -- шалымын одан әрі шыңдайды. Шығыстың екі хикаясын және ... ... ... айналдырады. Ислам дініне өзінше сенген діни таным жайындағы философиялық көзқарастарын да өлеңмен ... ... ... көзқарасы XIX ғасырдың екінші жартысында Қазақ халқының экономикасы мен ой-пікірінің алға ұмтылу бағытта даму ... ... ... жолында сары-орыстың төңкерісшіл демократтарының шығармаларын оқып, өз дәуірінің алдыңғы ... ... ... ... қазақ өміріндегі аса маңызды мәселелерді түсіндіруге қолданады. Дүниетану өңірінде екі қасиеттің -- ... мен ... , ... пен ... ... ... ... да: деп жазады.
Кез келген халықтың тарих сахнасына ... -- ... ... біртектес өмір салттың ғана нәтижесі емес, сонымен бірге қасиеттік деп саналатын- арман-аңсардың (идеал) да біртұтастығына ... Олай ... Абай ... ... түскен еріншектік, дарақылық, жалқаулық, күншілдік, өтірікшілік, өсекшілдік, мақтаншақтық, жағымпаздық, жікшілдік сияқты қасиеттер қазақ баласының кейбірінің бойындағы туа ... ... ... сол Абай өмір ... ... саяси әлеуметтік қатынастардың нәтижесі екеніне ден қою қажет. Сонда, Абай ... ... ... ... ... ... емес, сол замандағы саяси-әлеуметтік қатынастардың салдары ретінде қарастыруға жол ... ... ... ... және дінге көзқарастары терең білінген еңбегі - қара сөздері. Абайдың қара сөздері (Ғақлия) - ұлы ақынның сөз ... ... ... ... ... ... даралап көрсететін классикалық стильде жазылған прозалық шығармасы. ... саны ... бес ... шығармадан тұратын Абайдың қара сөздері тақырыбы жағынан бір бағытта жазылмаған, әр алуан. Оның алты-жеті үлгісі қысқа болса, қайсыбіреуі ... ... ... өзгешелеу, ауқымды болып келеді. Абай өзінің қара сөздерінде шығарманың ажарына ғана назар аударып қоймай, оның тереңдігіне, логикалық ... зор ... ... ... пен ... зерделік арқылы көркемдік сана мен философиялық сананы ұштастырады. Абайдың қара сөздеріндегі гуманистік, ағартушылық, әлеуметтік ... дін ... ... бірігіп, тұтас бір қазақ халқының философиялық концепциясын құрайды. Абайдың кара сөздері сондай-ақ жалпы ... ... ... асыл ... айналды.
Оның қара сөздерінің бірнешеуі ең алғаш 1918 ж. Семейде шыққан "Абай" журналында жарық көрді. Кейіннен, Абайдың қара ... ... ... ... т.б. көптеген әлем тілдеріне аударылды.
Қара сөзде айтылған ой
Абайдың "Жетінші сөзінде" ұшырасатын "жанның тамағы" деген күрделі философиялық ұғым бар. Оны Абай ... ... тыс өмір ... ... ... ... сәулеленуі нәтижесіңде пайда болатын ғылым, білімнің жинақталған қоры ретінде қарайды. Осы себептен де Абай:

-- деп ... ... ... ... Абайдай ұстаз ақынның бұл "Жетінші сөзде" көздеген мақсаты адамның ... туа ... ... жан құмары арқылы өз ұрпағының санасына тек қана ... ... ... сіңдіру еді. Міне, Абайдың ағартушылық көзқарасының тамыр ... бір ... ... көзі осы жақта жатыр.
Абай бұл бағыттағы ойларын өзге сөзбен "Ғылым таппай мақтанба" т.б. ... ... ... ол ... тамағы туралы" ұғымды өз заманынын тұрғысынан келіп, "адам болу" үшін қажет көп керектермен ауыстырады. Ақын ... адам болу ... ... ... де қалыптасқан көзқарасының тезисін ұсынады. Онысы:

- деген жолдарда жатыр. Ақынның бүкіл шығармаларындағы негізгі бір тұтас тақырыпта өзекті идея ... ... ... ішкі ... ... ... ... өзіміздің қолымыздағы іс. Осы реуішті пікір Абайдың "Он тоғызыншы сөзінде" де қайталанады. ... ... ... ... ... ақылдың пайда болуы күнделікті өмір тәжірибесінің нәтижесінен ғана туындайтын табиғи құбылыс. ... да Абай "Он ... ... деп ... өлең ... ойын осы ... одан ары ... отырып дамытатынын көруге болады.
.
(Ж.Ысмағұлов.)
Өнер-білім жолындағы ізденісін Абай өз бетімен үйрену арқылы дамытады,орысша кітаптарды көп ... орта ... ... ақындық жолға біржола бет бұрды.Бұл кездегі оның өлеңдерінің қай-қайсысы болсын-толысқан ой-сананың жемісі.Бұған дейін арагідік жазған өлеңін өз замандасы Көкпай атынан ... ... Абай 1886 ... ... өз атына көшірген.Осы жылдардан бастап Абай өлеңді үзбей жазуға тырысқан.Бірақ ел арасындағы шиленіскен тартыстар оның ... ... ... ... бере ... ... жолға бет бұрғандығы алғашқы сөзі мәдениет пен білімнің маңызын насихаттауға арналады.Оның 1885 жылы ... ... бұл ... ... ... ... қатар,ақынның сөз өнері жолындағы жаңа ізденісін де танытады.Абай мұнда,ең алдымен,жаңа үлгідегі ақынға керек ғылым жайын сөз ... ... ... ... ... ... ... балаларын оқытумен түзеуге бет алғанын айтады.
Сонымен қатар ол деген халық мүддесіне жат ... ... ... ... бар деп ... көре тұра тексермедім.
Ер жеткен соң түспеді уысыма,
Қолымды мезгілінен кеш сермедім.
Баламды медресеге біл деп ... ... ... деп ... құр ... ... ... өзі тәрізді опық жеп қалмай,білім мен өнер қуатын шағын бос ... ... жөн ... ... Абай ... халықтық,ағартушылық мақсатқа қарай бет алғандығының белгісі тәрізді.Кейінгі туындыларында ақын бұл идеяны тереңдете ... жылы Абай , ... ... ... ... ... ... кейінгі ұрпаққа айтар өсиеті түрінде жазылған.Бүкіл өлең бойына Абай деген сөзді қайталап айта отырып,адам ... ... ... және ... ... ... талпынатын арманы-ғалым болуы керектігін түсіндіреді.
Ғылым таппай мақтанба!
Орын таппай баптанба!
Құмарланып шаттанба!
Ойнап босқа күлуге,-
дейді ол.Сөйтіп,ғылымға берілудің,ғалым болудың ... ... ... ... ... адам ескі жолмен жүре алмайды.
Надандарға бой берме,
Шын сөзбенен өлсеңіз,-
дегенде,ол ғылым үйренетін жастың қараңғы,надан қауымнан өзгеше болуын қалайды.
... Абай әлгі ... тың ... қосады.Мұнда,сыншылдық басым.Ақын патшалық ел билеу жүйесіне,оқыту тәртібіне сын айтады.Халыққа пайдалы емес,залалды болып ... ... мен ... ... ... мақсатын көрсетеді.
Орыс тілі,жазуы
Білсем деген таласы
Прошение жазуға
Тырысар,келсе шамасы.
Ынсапсызға не керек,
Істің ақ пен қарасы.
Нан таппаймыз демейді,
Бүлінсе елдің арасы,
...Аз ... ... ... епсінсе,
Кімге тиер панасы?
Ақын мұндай мақсатпен ғылым қууды қуаттамайды.Олардың болу ниетіне Салтыков пен Толстойды әдейі қарсы қояды.Толстой мен ... ... орыс ... бейнесін олардың есіне салады.
Тіл мен теңеу,түр жағынан алғанда да, өлеңі-жаңалығы бар ... ... Абай , , , , , , ,т.б. орыс ... қолданады.Оларды ұйқастыра отырып,еркін пайдаланады және оларды ақын орыс мәдениетін үгіттейтін өлеңге ... ... ... ... ... Абай озық мәдениетті насихаттаумен қатар,әлеуметтік,азаматтық санасы өскен халықтың үлкен қайраткері дәрежесінде көрінеді.Оның өлеңдерінен еңбекші ... ... ... ... үні естіледі.Өзі билеуші тап ортасынан шықса да,тарихи дамудың беталысы мен ... ... ... ол еңбекші шаруаға шындап бет бұрғанын байқатады.Оларды , , ... тұта ... ... Абай сол ... ... отырған ұнамсыз әрекет-мінездерді,олардың ішкі сырын үлкен шеберлікпен ашатын психолог ақын ретінде ... мен өзі өмір ... ... ... ... ... және әділ ... сарын,әсіресе,Абайдың деп аталатын өлеңінде анық байқалады.Мұнда өз халқының басындағы қайғы-мұңды көріп ... ... ... ... ... ақын ... ... бұзған,оның берекесін кетірген әкімсымақтарға деген оның ызасы да мол.
Бас-басына би болған өңкей қиқым,
Мінеки,бұзған жоқ па ... ... ел ... адамгершілік жағынан да,мінез-құлық жағынан да татымсыз топты бөліп көрсетеді.
Абайдың алғашқы сыншылдық өлеңдері ХІХ ғасырдағы орыс реализмінің сыншыл сарынын үлгі ... ... ... ... ... пен ... ... ойлап егілген,сол үшін ұнамсыздықты аямай сынау арқылы түзетуді ойлаған Абайдың жас ұрпаққа айтар ақылы да, ... да аз ... ... ... ... ол тіршілікте өзі көрген,халық тәжірибесі танытқан шындықты айта отырып,жастарды шын адамгершілік жолына,қиянатсыз, адал достыққа үгіттейді.Оларды ... ... ... ... ... ... отбасылық өмірден,жастар сезімінің тұрақтылығынан,әйелге адамгершілік,әділет тұрғысынан қараудан іздеді.Ол жастардың адал махаббаты мен шын достығын уағыздады.Ескі әдет-ғұрып заңдары бойынша өзі бастан ... өмір ... ... ... ... ... ... жоғары қояды.Жас ұрпақты ескі тәрбиенің кертартпа жағынан жирендіріп,жаңа өнеге ұсынады.Бұл тұрғыдан оның , ... ... еске алу ... ... ... ... ... пен махаббатын таппай күйзелген жан.Ол іздеп күңіренеді,жоқтайды.
Махаббатсыз дүние бос,
Хайуанға оны қосыңдар.
...Пайда,мақтан-бәрі тұл,
Доссыз ауыз ... өлең ... ... ... ой түйіні,өсиеті іспетті.Бұл өлеңдер жас ұрпақты ақын ... ... ... үгіттейді.
.
ХІХ ғасырдағы орыс әдебиетін,оның халықтық негізін терең ... ... ақын мен ... ... ... ... алып келді. Ең алдымен,Абай сөз өнерін үлкен қоғамдық күш ... ... ... деп таныды. атты өлең-бұл тұрғыдан ақын бағдарламасын тәрізді.Онда Абай ... ... ... жаңа ... белгілейді.
Өлең-сөздің патшасы,сөз сарасы,
Қиыннан қиыстырар ер данасы.
Тілге жеңіл,жүрекке жылы тиіп,
Теп-тегіс жұмыр ... ... ... ... ... деп ... ар жағында өлеңнің түрі мен мазмұнының бірлігін талап ету,оны талаптары қойылады.
Көркем сөздің асылы-поэзия деп жоғары бағалай отырып,бір кез Абай ... ... оның ... ... ... ақындарды сынауға ауысады.
Бұрынғы ескі биді тұрсам барлап,
Мақалдап айтады екен,сөз қосарлап.
Ақындары ақылсыз,надан келіп,
Көр-жерді өлең ... ... бен ... алып топта сарнап,
Мақтау өлең айтыпты әркімге арнап,
Кетірген сөз қадірін жұртты шарлап.
Бұл сын,негізінен,өлең сөзді әлеуметтік шындықты суреттеуге ... ... ... жұмсаушылар мен қылушыларға арналады.Сол арқылы ақын қазақ арасында өлең ... ... ... ашады.Сөйтіп,өз поэзиясында жаңа мақсат барын жариялайды.
Ескі бише отырмын бос мақалдап,
Ескі ақынша мал үшін тұрман зарлап.
Сөз түзелді,тыңдаушы сен де ... де ... енді ... ... шумақтың соңғы жолдары ақынның өлең сөздің мазмұнын өзгертумен байланысты,тыңдаушыларды да тәрбиелеу қажеттігіне назар аударғанын байқатады.Оларды ... ... ... жаңа ... ... ... білуге,бағалауға шақырады.
Қоғам мен адам өміріндегі поэзияның орны және қызметі жайындағы ойын Абай (1888) атты өлеңінде тереңдете түседі.
Туғанда дүние есігін ... ... жер ... ... ... ... бәрі ... бос қақпай,елең-селең.
Бұл ойын ақын бала туғандағы шілдехана,қыз ұзатқандағы тойбастар өлеңдері,адам өлгенде айтылатын жоқтаулармен дәлелдей келіп,өмірде өнермен байланыссыз еш нәрсе жоқ ... ... бұл ... ... ғылыми көзқарасқа дәл келеді.
Осы негізде ақын өз әріптестеріне жаңа талап қойып,олардың ел ... ... ... ... алдында өзінің де күлкі болмауын, сөздің де қадірін кетірмеуін тілейді.
Сый дәметпе,берсе алма еш ... ... ... өлең сөз айтқаннан?
Сүйінерлік адамды сүй,қызмет қыл,
Аулақ бол әнін ... ... ... ... емес,өнер екенін ол ылғи баса айтады.Өз өнерін халық мүддесіне жұмсауды мақсат етеді.Оны мына ... да ... ... ... көзін қойып,көңілін ашпақ.
Үлгі алсын деймін ойлы жас жігіттер,
Думан-сауық ойда жоқ,әуел баста-ақ.
Ақын мен ақындық міндеті туралы ... осы ... ... ... құлағына сіңіре беру үшін қайта бір оралғанын (1889) атты ... ... ... ... ... ... ... термек үшін.
Көкірегі-сезімді,тілі-орамды,
Жаздым үлгі жастарға бермек үшін!
Өзінің ақындық мақсатын осылай көрсете отырып,Абай бұл өлеңде шығарманың мазмұнына қатысы жоқ ... ... ... ... ... ... кездесетін теңеу,жалған қызықшылықты суреттеуді сынап өтеді.
Өлеңі бар,өнерлі інім,сізге
Жалынамын-мұндай сөз айтпа бізге.
Өзге түгіл өзіңе пайдасы жоқ,
Есіл өнер қор болып ... ... ... ол жас буын ... тағы да ... ... ... (1887,1888,1889) ішінде біріне-бірі жалғас жазылған бұл үш өлеңде Абай ақынның қоғам алдындағы қызметі мен сөз өнерінің күші жайындағы ойын ... ... ... ... ... ... ... орыстың революцияшыл-демократтарының эстетикалық көзқарасымен үндеседі.Белинский мен Чернышевскийдің әдебиетті өмірге ... ... ... ... ... ... батыл көтеру жайлы ойларды Абайға күшті әсер еткен.Осы идеяға сүйене ... ... ... өлең ... ... ... күш ... сөзга лайық жаңа оқушы,тыңдаушы тәрбиелемек болады.Бұл-Абайдың қазақ әдебиетіне әкелген үлкен жаңалығы.
Түйін.
Қазақ халқының ... Абай ... ... ... ... мұхитпен тең десек,қателеспеген болар едік.Ғажайып суреткер,нәзік лирик,көркемсөз шебері,ең алдымен-ойшыл ақын.Бұл пікір ақынның өмір құбылыстарын терең толғап айту жағы ... ... ... ... ... және оның қара сөдеріне,әсіресе дінге, Алланың болмысы,имандылық туралы толғаныстарына қатысты.Ақын шығармашылығында өзі өмір сүрген тарихи дәуірдің ... ... ... ... ... академик З.Ахметовтың пікірі Абай поэзиясына берілген әділ баға.Абай шығармашылығы уақыт озған ... ... ... сай әр қырынан өсіп өркендеп отыратын асыл мұра болып ұрпақтар санасына орын алады.
Адамды сүйіп,адамды құрметтеуге үндеген ... ақын ... ... ... ... армандаған толық адам өнерлі,білімді,еңбекқор,адал,әділ,жылы жүректі,ыстық қайратты ғылым жолына түскен іздемпаз болуы керек.Ал махаббат пен сүю,адамды сүю, Алланы сүю,әділетті сүю Абай ... биік ... ... БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
Үшқоңыр Су Шаруашылық колледжі
Реферат
Тақырыбы:
Құнанбай мен ... ... ... ... ... 1АЖ
Үшқоңыр 2015ж.
/2. 22/.
Ал, М.Әуезовтың алғаш 1927-1933 жылдар аралығындағы ... ... ... Абай ... ... кейбір шындықтарды таба аламыз. Әсіресе дінге қатысы бар, үстем тап ... деп ... ... ... М.Әуезовтің атты зерттеу еңбегінде жан-жақты сөз етіледі. Бұл ... ... ... ... арғы ... ... айта келіп, әкесі Құнанбайдың діндарлығы, елге сіңірген ізгі ... баса ... біз ... Құнанбай - қатал, қатігез, әділетсіз ... ... еді. ... ... ... 1927 жылы жазылған бұл еңбегінде оның тұлғасы -- жастайында ер жүрек ... ... келе /3. 51/ -- деп ... Оның ел ... діндарлығымен ерекшеленгендігін М.Әуезов былай баяндайды:
М.Әуезовтің бұл сөздерінен байқайтынымыздай, Құнанбай -- әрбір ісінде шариғат үкіміне сүйенетін әділ ... ... ... ... ... ілім-білімді жайған ағартушы ретінде танылады. М.Әуезов Құнанбайды Қодар мен ... ... ... жауыз ретінде көрсеткенімен, зерттеу еңбегінде бұл оқиға туралы: /3.54/, -- деп қана айтылады. эпопеясындағы Қодар мен ... ... ... ... ... қиянат туралы мүлдем сөз қозғаламайды. Бұл ел ішінде жасалған бір бүлікке шариғат жолымен жасалған жаза ретінде ғана ... ел ... ... тағы бір ... ісі ... ... былай дейді: . Бұл үзіндіден өткен ғасырда өткен Құнанбай, Кенесары аталарымыздың дінді ... ... бес ... ... қаза қылмаған, сатқындыққа бармаған берік тұлғаларын көре аламыз. Мұхтар Әуезовтің келтірген бұл дерегі тарихи еңбектердің ... ... екі ... қажыға барып, қажыдан қайтып келген соң, қалған өмірін тек дінге арнағандығы туралы айта келіп: , /3. 59/ -- деп баға ... ... ... ... ... ой қорытындылары оның ішкі дүниесімен, рухани болмысымен ұштасып жатады. М.Әуезов Құнанбай істерінің ішінде ... ... ... ... атап ... оны орта ... ... теңейді.
эпопеясында қара бастың қамын ойлайтын, ... құлы ... ... адам ... ... ... қажы ... өзінің шындық бейнесінде саяси идеология ықпалынан бұрын жазылған М.Әуезовтің бұл зерттеуінде былайша баяндалады: .
Құнанбай ... ... ... саналы ғұмырын ел жұмысына сарп етті. Заманы патшалық Ресей қазақ даласын отарлау үшін ... Ескі (1822 ж.) және Жаңа ... (1868 ж.) ... тап келді. Қазақ мінезі, болмысы қалай өзгерді десек те, қазақ елі қандай бағытқа ... ... те, ... өзгерістер мен бұрылыстардың осынау екі Ереже аралығы - Құнанбай заманы сағасына құяры сөзсіз. Демек, кейіпкеріміздің ... ... ... сол заманның қыры-сырын, қат-қабат қалтарысын түгендеу керек. Бірақ бұл ... ... ... ... қайраткерлігі, Абай, Шәкәрім тәрбиесіне тигізген ықпалы және мұсылмандық бейнесі деген қырларын ... ... те ... Тобықты елі ә баста деген, Мекке сапарынан соң атаған. Қажының халық ... ... ... қыры аз ... ... жоқ. ... ... еңбегі көбіне ұлы жазушымыз Мұхтар Әуезов жинақтаған естеліктерге, поляк саяхатшысы Янушкевичтің күнделігіне және өз ұрпағы Абай, Шәкәрім, Ахат ... ... ... ... 1933 жылғы Абайдың толық жинағында: деп мәлімдеген еді. Десе ... ... ... қанша айтсақ та артықтық етпейді. Ол Тобықты ... ... ... ... ауыл басы ... ұстау, мұсылмандықты өтеу (намаз оқу, зекет беру), балаларды оқыту т.б. әлеуметтік істерде көп еңбек сіңірді. Өзінің айналасына жақсы жерден қыз алу, ... ... ... сол үшін ... ... ... бауырына салу салтын екті. Қысқасы, Ырғызбайлардың жалы ... ... елге ... - Құнекеңнің арқасы.
Енді Құнекеңнің тәлім-тәрбиелік ықпалы дегенге ойысар болсақ, оның көпқырлы мәселе екені шүбәсіз. Сөз ... ... 1868 ... ... уақытты Құнанбай заманы десек, осыдан берідегі дәуірді Абай ... деп ... ... ... ... тұстастары аталған жаңа Ереже жағдайында өмір кешті. ... ... ... екі ... ... екі ... ... өкілдері болып табылады. Былайша айтқанда, бірі - ... ... бірі - жаңа ... ... ... ... ... соң жаза кетейін, Тобықтының атқамінерлер қосынын екіге бөле қарастырсақ жөн. Біріншісі - ... ... ... ... ... ... Байдалы, Түсіп, Бәзіл, Құлыншақ сияқты ақсақалдар. Бұлар - елдіктің киесі, ескіліктің жол-жоралғысына (сыбаға, жол, сауға ... ... әрі ... ... дәуір заңына жетік басшылар. Игі жақсылар, Абай ... ... ... да ... Екіншісі - Абайдың замандас, тұстастары Майбасар, Тәкежан, Оразбай, Жиренше, Күнту, Әбділда, Асылбек, Байғұлақ, Қыздар, Абыралы, Арап, ... ... ... ... ... ... Бұл ... ел іші немесе демеген. Өйткені, бұлар - отаршылық жүйенің өнімі, сол себепті (Әуезов).
Ел жадында сақталғаны - ... жас ... ... ... ... арта ... дегені. Сол сияқты Абайға таққан мына үш түрлі міні мынау: , - ... Оған ... ... таза ... осы зерттеуде айтылғандығын байқаймыз. Елімізге ел теңдігімен қатар ұлттық құндылықтарымыз, рухани байлықтарымыз ... ... ... тұлғасы жалаларынан ажыратылып, зерттеліп жатыр. Ал Мұхтар Омарханұлының бұл зерттеу еңбегі оның жазушылық тұлғасын сол жаладан ... ... ... ... мен ... ХХ ... биік шыңы - ... Омарханұлы Әуезовтің артында қалған ұланғайыр мұрасын зерделеп, ой елегінен өткізу үшін де әр дәуірдің, әр ұрпақтың өз айтар сөзі, ... ... ... ... ... ел жағдайында ұлы жазушы мұрасына деген ілтипатымыз да ... бір ... ... ... ... - ұстаз, жазушы әрі ғалым . Ал осы үш ... ... де ... құяр ... ... ол -- әдебиет. Әдебиет - ардың ісі. Әлемдік ... ... ... ... ... ... ... дегенде, ауызға алынар есімнің бірі -- Әуезов. Ол -- ... ... ... ... бойы жиналып келген қазақ топырағындағы асыл құнарлардың жарқырап қайта көрінуінің үлгісі. М.Әуезов тар жол тайғақ кеше жүріп, Абай ... ... ... ... ... ... өмірін ұрпаққа үлгі етіп қалдырып кеткен екен. Ендеше, оның ... ... ... ... ... адамгершілік пен имандылықты қатар ұстанған кемеңгер жазушыны арашалап алу міндеті тұр. Бұл біздің бабамыздың ... ... ... ... деп ...

Пән: Тарихи тұлғалар
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 18 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Абай мен Акиф шығармаларындағы дін мәселесінің сипатталуы28 бет
Абай мен Пушкин шығармаларындағы үндестік77 бет
Абай шығармаларын мектепте оқыту11 бет
Абай шығармаларындағы кірме сөздердің қолдану ерекшеліктері:37 бет
Абай шығармаларындағы назирагөйлік дәстүрдің зерттелу жайы8 бет
Абай шығармаларының тәрбиелік мәні30 бет
Абай Құнанбаев өмірбаяны және шығармалары18 бет
Ана тілі сабақтарында Абай шығармаларын оқушыларды адамгершілікке тәрбиелеу құралы ретінде пайдаланудың әдіс-тәсілдері54 бет
Бастауыш сынып оқушыларын тәрбиелеуде Абай шығармаларының маңызы50 бет
Бастауыш сыныпта Абай шығармаларын оқыту туралы54 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь