Қылмыстық құқық түсінігі және оның қағидалары

1. Қылмыстық құқықтың түсінігі.
2. Қылмыстық құқықтың міндеттері.
3. Қылмыстық құқықтың қағидалары
Қылмыстық құқық — қылмыстылықты және қоғамдық қатынастар жүйесіне қауіпті іс-әрекет үшін қолданылатын жазаны айқындайтын заң нормаларының жиынтығынан тұратын құқық саласы. Сондай-ақ құқықтың тиісті саласын зерделейтін ғылым мен оқу пәні де Қылмыстық құқық болып табылады. ҚР Қылмыстық құқықының негізгі қағидаттары: заңдылық, ізгілік, жеке бастың жауаптылығы, жазадан құтылмайтыны, әділеттілік, айыптылық қағидаты. Қылмыстық құқықҚылмыстық құқық қоғамдағы конституциялық, азаматтық, еңбек, әкімшіліктік, қаржы салаларымен реттелетін қатынастарды қорғайды. Мысалы, меншік, ең алдымен, азаматтық құқық нормаларымен реттеліп, қорғалады, бірақ меншікті қылмыстық қол сұғушылықтан (ұрлық, алаяқтық, тонау, қарақшылық) қорғау Қылмыстық құқықтың міндетіне жатады. Қылмыстық-құқықтық нормалар тек қана тыйымдардан құралады. Осыған орай қылмыстық-құқықтық қатынастар бір жақты сипатта болады: қылмыскер жазаға тартылуға тиіс, ал мемлекет сот органдары арқылы оны жазалауға құқылы.
        
        Қылмыстық құқық түсінігі және оның қағидалары
Жоспар:
1. Қылмыстық құқықтың түсінігі.
2. Қылмыстық құқықтың міндеттері.
3. Қылмыстық құқықтың қағидалары
Кіріспе
Қылмыстық құқық -- қылмыстылықты және ... ... ... ... ... үшін ... ... айқындайтын заң нормаларының жиынтығынан тұратын құқық саласы. Сондай-ақ құқықтың тиісті саласын зерделейтін ғылым мен оқу пәні де ... ... ... ... ҚР Қылмыстық құқықының негізгі қағидаттары: заңдылық, ізгілік, жеке бастың жауаптылығы, жазадан құтылмайтыны, ... ... ... ... ... ... қоғамдағы конституциялық, азаматтық, еңбек, әкімшіліктік, қаржы салаларымен реттелетін қатынастарды қорғайды. Мысалы, меншік, ең алдымен, азаматтық құқық нормаларымен реттеліп, қорғалады, ... ... ... қол ... (ұрлық, алаяқтық, тонау, қарақшылық) қорғау Қылмыстық құқықтың міндетіне жатады. Қылмыстық-құқықтық нормалар тек қана тыйымдардан құралады. ... орай ... ... бір ... ... ... қылмыскер жазаға тартылуға тиіс, ал мемлекет сот органдары арқылы оны жазалауға құқылы.
Қылмыстық құқықта қоғамдық қатынастарды қорғаудың ерекше әдістері де қолданылады. ... ... ... яғни қылмыстық жазаның алуан түрлерін қолдану; қылмыстық жауаптылықтан босату; мед. сипаттағы мәжбүрлеу шараларын қолдану.
Қылмыстық құқық жүйесі екі бөлімнен тұрады: жалпы ... және ... ... ... ... жалпы қағидаттарды, қылмыстық жауаптылықтың негіздемесін, негізгі ережелер мен ұғымдарды, ... жаза ... ... жауаптылық пен жазадан босату тәртібін тиянақтайтын нормалардан құралады. Қылмыстық құқықтың ерекше бөлімі ... ... ... жіктелген қылмыстардың тізбесінен тұрады. ҚР Қылмыстық кодексінде ерекше бөлім ішкі бөлімдерге, ал ішкі бөлімдер тарауларға бөлінген.
Қылмыстық құқық субъектілері (қылмыстық-құқықтық ... ... -- ... ... және ... ... мемлекет белсенді рөл атқарады: ол қылмыстық-құқықтық санкцияларды белгілейді және қолданады. Азаматтар мен басқа да жеке тұлғалар қылмыс ... ... ... ... аса ... ... және қылмыстық жауаптылықты жоққа шығаратын басқа да жағдайларда әрекет ететін тұлғалар рөлін атқаруы мүмкін. ҚР Қылмыстық құқық-ында заңды ... ... ... бола алмайды, ол қылмыстық-құқықтық қатынастарға тек жәбірленуші ретінде ғана ... ... ... ... ... бір көзі -- 1997 ж. ... ҚР Қылмыстық кодексі. Қылмыстық жауаптылықты белгілейтін, өзгертетін немесе оның күшін ... ... ... бәрі ҚР ... ... ... енгізілуге тиіс. Сондай-ақ ҚР Конституциясы, ҚР Конституц. Кеңесінің (кей ... ... сот) ... және Қазақстан Республикасы бекіткен халықаралық шарттар (мысалы, ... және ... ... ... ... пакт, 1966) да Қылмыстық құқық көздері болып табылады. Кейбір елдерде қылмыстық кодекспен қатар қылмыстық жауаптылықты белгілейтін өзге де заңдар Қылмыстық ... көзі ... ... ... ... ... құқық жүйесінде соттың айрықша шешімдері де Қылмыстық құқық көздері деп танылады. Бірқатар мұсылман елдерінде шариат нормалары Қылмыстық ... аса ... көзі ... ... ... жеке құқық саласы ретінде адамды, оның құқықтары мен бостандықтарын, қоғамды және мемлекетті қылмыстық қол сұғушылықтан қорғауға ... ... ... ... ... ... үш түрлі жолмен жүзеге асырылады.
1. Қылмыстық құқық нормасы арқылы қоғамдық қатынастарды реттеу функциясы - ол ... ... ... қылмыс жасаған адам мен мемлекет арасында пайда болады.
2. Қылмыстық құқық нормасы арқылы ... ... тиым ... іс-әрекеттерді істеуге байланысты қоғамдық қатынастар реттеледі.
3. Қылмыстық құқық нормасы арқылы азаматтарға қылмыстық жолмен қиянат келтірілгенде олардың одан ... ... ... ... ... ... құқық өзге құқық салаларынан функциясы бойынша оқшау сала. Себебі, ол қоғамдық қатынастарды реттеп қана ... ... ... ... ... ... Ал оның ... аясына, ең алдымен басқа құқық салаларымен бұған дейін реттеліп қойған қоғамдық қатынастар енеді. Мысалы,мүлікті қалай пайдалану, иелену, билік ету мәселесіне ... ... ... оны ... құқық реттейді. Ал алдын-ала біреу осы құқықтарды бұзатын болса (ұрылық, тонау, қарақшылық т.б.) онда оны қылмыстық құқық қорғайды.
Қылмыстық құқық жалпы және ... ... ... ... ... ... ... міндеттері мен принциптерін, жекелеген жаза түрлерінің қолдану шегін, оларды тағайындау тәртібін белгілейтін нормалардан, шартты түрде жаза қолдануды, қылмыстық жаза мен ... ... ... ... ... ... реттейтін институттарды орнықтыратын нормалардан, сондай-ақ, сотталғандарды түзеу ісін қоғамдық ұйымдар мен ... ... ... ... нормалардан тұрады. Сонымен қатар, кәмелетке толмағандардың қылмыстық жауаптылығы мен оларды жазалаудың ерекшеліктері де, ... жою мен алып ... ... да ... ... ... бөлімнің нормалары өзара ерекше бөлімнің нормаларымен тығыз байланысты.
Қылмыстық құқықтың ерекше бөлімінің нормалары жаза түрлері мен оның қолдану шегін ... ... ... жекелеген қылмыстарға сипаттама береді.
Қылмыстық құқықтың қағидалары деп - қылмыстық құқықты басшылыққа алатын оның нормаларының негізгі мазмұны мен бағытын ... ... ... ... негізгі принциптеріне мыналар жататады:
1. Заңдылық принципі - бұл ... мәні ... пен ... заң ... оның талаптарын мүлтіксіз орындай отырып жүргізуді білдіреді. Ешкімде соттың үкімінсіз, ... ... ... кінәлі болып табылмайды.
2. Адамдардың заң алдындағы теңдігі принципі - бұл принцип адамның тегіне, ұлтына, нәсіліне, әлеуметтік, мүліктік жағдайына, ... ... ... көзқарасына қарамастан заң алдында бірдей жауап беретіндігін көрсетеді.
3. Жауаптылық ... - бұл ... ... кез келген адам лауазымдық және басқа да жағдайларға қарамастан өзінің істеген ... үшін ... ... ... ... Әділеттілік принципі - бұл принциптің мәні қылмыстық жазаға іс-әрекетінде қылмыс құрамының толық белгілері бар ... ... ... Негізсіз, дәлелсіз қылмыстық жауаптылыққа жол берілмейді.
5. Демократизм принципі - бұл ... мәні сот ... ... ... ... істі қатысушылар мен сол ауданның басым бөлігі білетін тілде жүргізу, егер қажет етсе аудармашының ... ... ... білдіреді.
6. Гуманзим принципі - бұл принциптің мәні кішігірім қылмыстарды ... ... ... ... ... ... жаза ... керісінше ауыр қылмыс жасағандарға неғұрлым ауыр жаза тағайындаудан тұрады.
7. Интернационализм принципі - бұл ... ... ... ... ... ... мемлекеттің мүддесіне, халықаралық қауіпсіздікке, ұлттар арасындағы бейбітшілікке қарсы қылмыстар үшін жауакершілік белгілейтін нормалардан ... ... заң - ... ... Конституциясына сәйкес республика Парламенті қабылдаған құқықтық ережелер болып табылады. Жеке адам мен қоғам арасындағы қақтығытардың ... ... ... ... ... екенін анықтау және оған осы мәселеде қылмыстық құқықтық шараларды қолдану арқылы осы қатынастарды реттеу қылмыстық заңның негізгі міндеттерінің бірі ... ... заң ... әрекеттер (іс-әрекеттер немесе әрекетсіздіктер) қылмыс болып табылатынын, оларды жасаушылар қандай жаза ... ... ... ... маңызды принциптері мен жалпы ережелерін анықтайды.
Басқа құқық салалары сияқты ... ... да ... ... ... ... ... Конституциясы болып табылады. Қылмыстық құқық режимдері жоғарғы соттың нормативтік қаулыларында және 1997 жылы қабылданған Қылмыстық Кодексте тура көрсетіледі.
Қылмыстық заң ... ... 1 ... ... ... ... ... қайнар көзі болып табылады.
Қылмыстық заңның негізгі міндеттеріне қылмыстық жауатылықтың талаптары мен ... ... ... ... ... белгілердің, қоғамға қауіпті іс-әрекеттер мен әрекетсіздіктер шәңберін, қолданылатын жазалардың түрлерін анықтау жатса, осы ... ... ... ... ... алу, яғни ... болдырмау мақсатын көздейді.
Қылмыстық заң әр түрлі мазмұнда болуы мүмкін. Ол көлеміне байланысты жеке нормалардан тұратын, ... ... ... ... ... ... ... жүйесінен тұратын қылмыстық заң болып үшке бөлінеді.
Қылмыстық құқық жеке құқық саласы ретінде адамды, оның ... мен ... ... және ... ... қол ... қорғауға бағытталған қоғамдық қатынастарды реттейді.
Қылмыстық құқық - бұл ... ... ... ... бір ... және пән ... табылады. Осы ұғымдардың бәрінің жиынтығы қосылып қылмыстық құқық курсы деген түсінікті білдіреді.
Құқық саласы ретінде қылмыстық ... заң ... ... ... ... пен жаза, қылмыстық жауаптылық негізі, жаза жүйелерін, жазаны тағайындаудың тәртібі мен шарттарын, согдай-ақ қылмыстық жауаптылықтан және жазадан ... ... ... ... ... болып табылады.
Басқа құқық салалары сияқты қылмыстық құқықтың да негізгі заңдылық базасы - Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... қылмыстық жауаптылықтан және жазадан босатудың мәселелері осы жалпы бөлімде зерттеледі.
Ерекше бөлімде нақты ... ... және ... ... үшін ... жаза ... көрсетіледі.
1.Адам мен азаматтың құқықтарын, бостандықтары мен заңды мүдделерін, меншікті, ұйымдардың ... мен ... ... қоғамдық тәртіппен қауіпсіздікте, қоршаған ортаны, ҚР-ның Қонституциялық құрылысы мен аумақтық тұтастығын, қоғам мен мемлекеттің ... ... ... ... қол ... ... бейбітшілік пен адамзаттың қауіпсіздігін қорғау, сондай-ақ қылмыстардың ... алу ... ... Бұл ... ... асру үшін осы ... қылмыстың жауптылық негіздері белгіленеді, жеке адам, қоғам немесе мемлект үшін қауіпті ... ... ... ... ... ... айқындалады, оларды жасағаны үшін жазалар мен өзге де қылмыстық құқықтық ықпал ету шаралары белгіленеді делінген.
Қылмыстық ... ... ... ... ... ... көмегімен заңда көрсетілген осы маңызды объектілерді қорғау, қылмыстық пен ... ... ... ... ... ... құқық ғылымы қылмыстың заңдарды, қылмыстың институттар мен түсініктерді, нақты қылмыс құрамдарды, яғни ... ... ... ... ... бірге қылмыстық құқық ғылымы ҚР қылмыстық құқық тарихи, даму ... шет ... де ... ... ілімдерін терең талдайды. Дамыған, өркениетті елдердің қылмыстық ... ... ... ... жақтарын елімізде кеңінен қолданудың ұсынатын да қылмыстық ... ... ... ... ... - заң шығарушыға, ғылымға, құқық қорғау және қолдану ... мен ... ... пен ... күрес жүргізу саласындағы қажетті, негізгі және міндетті ережелердің көрінісі болып табылады. Заңдылық қағидасы Парламент немесе Президент қабылдаған қылмыстық ... ... ... ... де, заң нормаларын қабылдау саласында да, сөз жоқ, үстемдік ету арқылы көрініс табады. Бұл көрініс бірнеше құқықтық талаптардың жиынтығынан құрылады. Оның ... - ... ... Кодексінің халықаралық қылмыстық құқықтың жұрт таныған принциптері мен нормаларын басшылыққа алуы болып табылады.
Қылмыстық құқықтың ... бір ... - ... заң ... ... ... ... ҚР Конституциясының 14 - бабының 1 - тармағында - заң мен сот ... ... бәрі тең деп ... ... ... бір ... - жауаптылықтан құтылмайтындық принципі. Бұл принцип бойынша әрбір кез ... адам ... ... да ... ... өзі істеген қылмысы үшін сөзсіз, міндетті түрде жауапты болады. Яғни, қолымен ... ... ... көтереді.
Қылмыстық заңнын төртінші принципі - жеке жауаптылығы болып табылады. Адам өзінің кінәсі анықталған ... ғана ... ... әрекеттер және бағытталған қауіпті зардаптар үшін ғана қылмыстық жауапқа ... ... ... принципі - кінәлі жауаптылық принципі болып табылады. Бұл ... мәні сол, ... ... та ... ... ... ... принципі әділеттілік принципі болып табылады. Бұл принциптің мәнісі сол ... ... және ... ... ... құрамының толық белгілері бар адамдар тартылуы керек.
Қылмыстық құқықтағы тағы бір ... ... ... ... ... Ізгілік принципінің жүзеге асырылуы ең алдымен қылмыстың заң арқылы азаматтардың жеке басын, оладың өмірін, денсаулығын, құқықтарын ... ... ... ... ... табады.
Қылмыс істеу сатылары
Жоспар:
1. Қылмыс істеу сатыларының ұғымы
2. Қылмыс істеуге дайындалу
3. Қылмыс істеуге оқталу
Кіріспе
Қылмыс жасау сатылары қасақана қылмыстың дамуының белгілі бір ... ... үш саты ... қылмысқа дайындалу; қылмыс жасауға оқталу; аяталған қылмыс.
Қылмысқа дайындалу - бұл ... ... ... ... мен ... ... ... немесе ыңғайлауы, бірге қылмыс жасаушыларды іздеуі, қылмыс жасауға сөз байласу немесе қылмыс ... ... ... да ... ... жасауы, егер қылмыс мұндай жағдайда адамның еркінен тыс мән - ... ... ... ... ... қасақана, яғни саналы және мақсатқа сай қызметі өзінің даму барысында бірқатар сатылардан өтеді. Алдымен, адамда қылмыс жасау ниеті пайда болады. Ол ... ... бір ... қояды, оған қол жеткізу үшін тәсілдерді, орнын, уақытын ойластырады, қылмыс себебін нақтылайды.
Нақты шешім қабылдап ... адам ... ... бастайды, ал содан кейін ойлаған әрекетін тікелей орындауға кіріседі. Кейбір жағдайларда адам ... ісін ... ... кіріседі (мысалы, жасырын пәтерге кіріп бағалы заттарды алады). Мұндай әрекеттер аяқталған қылмысты құрайды: ... ... ... ... адам ... ... ... ала дайындалады (мысалы, көшірме бедер арқылы кілт жасау, пәтер қожайындарының келу, кету мерзімдерін анықтау), немесе қылмыстың өзін ... ... ... дайындалған кілттермен пәтер есігін ашады, бірақ сигнал беру жүйесініңқосылғанын білмейді). Бұл екі жағдайда да қылмыс аяқталмай қалады. Осы әрекеттердің барлығы ... ... ... деп аталады.
Қылмыс жасау сатылары қасақана қылмыстың дамуының белгілі бір сатылары. Заңда үш саты ... ... ... ... жасауға оқталу; аяқталған қылмыс.
Қылмысқа дайындалу -- бұл адамның қылмыс жасау құралдары мен қаруларын іздеуі, дайындауы немесе ыңғайлары қылмыс ... ... ... ... не ... немесе қылмыс жасауға қасақана басқа да қолайлы жағдлйлар жасауы, егер қылмыс мұндай ... ... ... тыс мән-жайларға байланысты аяғына дейін жеткізілмесе. Қылмыс құралдарын сатып алу тәсілдері заңды болуы қаруды заңға сәйкес ... алу, ... ... алу, ... ... да ... ... қаруды, мөрлерді, кілттерді және т.б. ұрлау.
Дайындау -- бұл шикізаттардан ... ... үшін ... мен ... ... ... ... -- заттарды өңдеу, сол арқылы олар қылмыс жасау үшін жарамды ... ... ... түрін өзгерту).
Бірге қылмыс жасаушыларды іздеу басқа адамдармен танысу немесе таныстықтарын жалғастыру, оларды нақты қылмыс ... ... ... ... ... және т.б. ... ... тәсілдері ретінде уәделесу, қорқыту, бірге баюға уәде беру, бопсалау қолданылуы мүмкін. Қылмыс жасауға сөз ... ... ... ... ... екі немесе одан да көп адамдардың бірге қылмыс жасауға сөз байласуларын көздейді. Қылмыс жасау үшін басқа да шарт-жағдайлар ... әр ... ... ... ... ... әрекеттер ойға алған қылмыстың жоспарын жасаудан, пәтер иелерінін кету, келу уақытын аныктаудан, белгі беру жүйесінің бар жоқтығын білуден және т.б. ... ... ... ... тізімін беру мүмкін емес.
Субъективтік жағынан қылмысқа дайындалу тек тікелей қасақаналықпен жасалады. Қылмысқа қылмыс нәтижесің тілемей дайындалуға ... ... ... деп -- адамның еркінен тыс мән жайларға ... ... ... ... ... ... ... жасауға тікелей бағытталған қасақана әрекеті немесе әрекетсіздігі танылады.
Қастандық қылмыс жасауға тікелей бағытталған әрекеттерден тұрады, ол адамның қылмыстық нақты ... ... ... ... ... немесе орындап болғанын білдіреді. Адам өлтіруге қастандық ... ... адам ... оқ ... ... немесе атқанымен мүлт кетеді, ұрлық жасағанда құлыпты бұза бастайды. Көпшілік жағдайда қастандық әрекет ... ... ... ... у ... оқ ату және т.б.) Жеке жағдайларда қастандық әрекетсіздікпен де жасалуы мүмкін (мысалы, анасы жаңа туған баласын өлтіру үшін, оған емшек ... ... ... ... Егер адам жасаған әрекетте қылмыс құрамының барлық белгілері болса, онда қылмыс аяқталған болып есептеледі. Кейбір қылмыстар белгілі бір қоғамға қауіпті ... ... ғана ... ... ... Яғни, бұл қылмыстың материалдық құрамы (мысалы, адам өлтіру өлім туындаған ... ... деп ... Егер өлім ... онда адам ... қастандық жасау болып табылады). Ал басқа қылмыстар әрекетті жасаған сәттен бастап (әрекет немесе әрекетсіздік) қоғамға қауіпті ... ... ... ... тыс ... ... есептеледі (мысалы, қарақшылықта шабуыл жасау фактісінің өзі, адам мүлікті алған, алмағандығына қарамастан, аяқталған қылмыс құрамын құрайды).
Кейбір қылмыстар ... ... ... ... ... ... ... қастандық сатысында-ақ аяқталған болып есептеледі (мысалы, бандитизм банды шабуыл жасаған кезде емес, оны ұйымдастырған сәтте аяқталған болып есептеледі).
Кез ... ... ... бір ... ... ... өтеді. Көп жағдайда адам қылмыс жасауға даындалып барып, өз ... іске ... Ниет ... ... толыққанды аяқталған қылмыс, жасаушыға қатыссыз себептермен жүзеге аспай қалса, не өзі бас тартса, аяқталмаған қылмыс болып табылады.
Қылмыстық құқық теориясында бір ... ... ... мен ... ... ... ажыратылатын қасақана қылмыстың үш сатысы көрсетіледі. Олар:
1. Қылмысқа дайындалу;
2. Қылмысқа ... ... ... үш саты тек қана ... ... ... қысқаша қылмыстарда болады.
1. Қылмысқа дайындалу деп объектіге жанасу ... ... ... Ол ... ... мен ... ... қарағанда қауіптілік дәрежесі төмен. Қылмысқа дайындалушы бұл жағдайларды өз қолымен жасайды, бірақ еркіне байланысты емес ... ... ... ... Егер де ... болмай қылмыстық өзгерістерді дайындалу сатысынан доғарса, қылмыстан өз еркімен бас тарту ... ... ... ... ... .
3. ... ... Егер адам әрекеттерінде қылмыстық кодекстің ерекше бөлімінде келтірілген баптың диспозициясындағы барлық объективті және субъективтік белгілердің бәрі ... ... ... ... есептеледі.
Жаза дегеніміз соттың үкімі бойынша тағайындалатын мемлекеттің мәжбүрлеу шарасы. Жаза қылмыс жасауға кінәлі деп танылған адамға қолданылады және ... ... мен ... айыру немесе шектеу болып табылады.
Жазаның белгілеріне мыналар жатады:
1. Қылмыстық жазаны мемлекет атынан тек қана сот тағайындайды;
2. Жаза тек қана жеке ... ... ... емес тек қылмыскер ғана жазаға тартылады;
3. Ол адамды құқықтары мен бостандықтарынан ... ... үшін өзі ... ... салдары. Дегенмен ол қылмыстың алдын алудағы белді шара болып табылмайды. Белді шараларға әлеуметтік, мәдени-тәрбиелік жұмыстар жатады, ... егер де ... ... ... ... ... бой ... бара жатса, оны қылмыстық жазамен тоқтатуға тура ... ... ... ... ... келтіру;
-- сотталған адамды түзеу;
-- жаңа қылмыстар жасаудан сақтандыру.
Әлеуметтік әділдік жәбірленішінің бұзылған құқықтары мен бостандықтарын қалпына ... ... Ол ... ... санкцияларда (айыппұл, мүлікті тәркілеу), ал өлім, жарақаттар үшін ... ... мен ... ұзақ ... ... көрініс табады.
Мәніне қарай жазаның түрлері мынадай топтарға бөлінеді:
1. Сотталған адамға моральдық жағынан әсер ететін жаза ... ... ... ... ... ... арнаулы әскери немесе құрмет атағынан айыру, дипломатиялық дәрежесінен және мемлекеттік наградадан айыру.
2. Сотталған адамның құқығына шек қоюмен ... жаза ... ... ... бір ... атқару немесе белгілі бір қызметпен шұғылдану құқығынан айыру жатады.
3. Сотталған адамды материалдық ... ... ... ... түзеу жұмыстары, айыппұл, мүлікті тәркілеу.
4. Сотталған адамның құқығынан немесе бас бостандығынан айыруға байланысты жаза түрлеріне өлім жазасы, бас бостандығынан ... ... ... ... қылмыстық құқық бұзушылық істеу сатылары мәселелерінде ескеруге тиіс ерекшеліктер бар. Соларға түсіндірме ұсыну ... ... ... ... бұзушылық істеуге дайындалу тікелей ниетпен қылмыстық құқық бұзушылық құралдарын немесе қаруларын іздестіру, әзірлеу ... ... ... ... ... ... қылмыстық құқық бұзушылық жасауға сөз байласу немесе қылмыстық құқық бұзушылық жасау үшін өзге де ... ... егер бұл ... ... ... бұзушылық адамның еркіне байланысты емес мән-жайлар бойынша ... ... ... қылмыстық құқық бұзушылыққа дайындалу деп танылады (24-баптың 1-бөлімі). ... ауыр ... ... ауыр ... ... үшін ... ... орнатылған (24-баптың 2-бөлімі). Заңда дайындық әрекеттерінің негізгілері ғана анықталған. Мұнда қасақана қылмыстық құқық бұзушылық жасауға туғызылатын жағдайлардың жалпы ... ғана ... ... адам күні бұрын ауыр, аса ауыр қылмыстарды жасау үшін өзіне өте ... ... ... Мысалы, пәтерге түсіп, ұрлық жасау үшін алдын ала иесіз пәтерді анықтап, құлыпты ашуға кезекті кілттерді немесе ... да ... ... ... ақша ... үшін ... ... аспаптарды, жабдықтарды, қажетті материалдарды іріктейді.
Сонымен, қылмыс істеуге ... мына ... ... іс-әрекеттерін жасау;
2.Қылмысты тек тікелей қасақаналылықпен істеу.
Қылмысқа дайындалу кез келген уақытта да іс-әрекеттер арқылы қылмыс істеуге қолайлы жағдайлар жасайды, ... ... ... ... ... Қылмыс істеуге дайындықтың қылмысқа оқталудан айырмашылығы бар. Қылмысқа дайындықта белгілі бір нақты қылмыс құрамын жасауға мүмкіндік жағдайлар жасалады, ал, ... ... ол ... нақты іске асырыла бастайды.
Дайындық сатысында істелген қылмыс Қылмыстық кодекстің 24-бабы және Қылмыстық кодекстің Ерекше бөлімінің тиісті бабы бойынша сараланады. ... ... ... ... ... үшін кілт ... жатқан субъект осы кезде әшкереленсе, оның әрекеттері Қылмыстық кодекстің 24, ... ... ... жасауға оқталғаны үшін сараланады. Бұл жерде 24-баптың ... ... ... ... ... жасағанын білдіреді.
Субъект өзінің дайындық әрекеттеріне тыйым салынғанына дейін басқа қылмыс құрамын орындап үлгеруге, оның әрекеттері қылмыстардың жиынтығы ... - ... ... ... және ... ... қылмыс жасағаны үшін сараланады.
Қылмыстық кодекстің 24-бабының 3, 4-бөлімдері бойынша .
Қылмыс істеуге оқталудың ... ... ... ... ... ... тікелей бағытталуы қылмыс істеуге оқталғанда, қылмыс субъектісі қылмыс құрамын орындауға тікелей кіріседі және ... ... ... ... ... ... көрсетілген элементтерін орындайды. Мысалы, кісіні өлтіруде оған қарай мылтық атады, ұрлық жасағанда есікті бұзып тұрғын жайға кіреді, ... ... ... ... көлікті қозғалысқа келтіру әрекетін жасайды және басқа да әрекеттер. Қылмысқа оқталғандағы іс-әрекет қылмыстың ... ... ... көрінісін білдіреді. Егер ол іс-әрекет үзіліп қалмаса, онда қылмыс зардабының болуы сөзсіз болар еді.
Қылмыс істеуге оқталудың екінші белгісі - ... ... ... ... ... ... істеуге оқталу тек тікелей қаса-қаналылықпен іске асырылады. Бұл ... ... ... ... ... істеу үшін тікелей бағытталып, істелген әрекет немесе әрекетсіздік деп тура көрсетіліп отыр. Заңдағы тікелей бағыт-талған деген сөздің өзі осы ... ... тек қана ... ... іске ... білдіреді.
Қылмыс істеуге оқталғандықтың үшінші белгісі - ... ... ... ... ... жеткізілмеуі болып табылады. Яғни, қылмыс құрамын орындау ... ... ... ... ... Бұл ... ... істеуге оқталғандықтың белгісі қылмыстың аяқталмай қалуы болып ... Бұл ... ... ... ... ... оқталғандықтан айырудың басты белгісі болып табылады.
Мұндай ретте Қылмыстық кодекстің Ерекше бөліміндегі қылмыс құрамының ... ... ... ... немесе заңда көрсетілген қылмыстың зардабы болмай қалады. Сөйтіп, аяқталған қылмысқа қарағанда объективтік жағының белгілерін түгелдей орындауға бағытталған іс-әрекет толық аяқталмай ... ... және оның ... ... жауапкершілік
2 Жазадан, босату туралы түсінік және оның түрлері
3 Рақымшылық және кешірім жасау
--------------------------------------------------------------------------------
Қылмыстық жауапкершілік
Қылмыстық ... ... ... ... қылмыстан кейінгі барлық құқықтық салдардан босатуды білдіреді. Алайда қылмыстық жауапкершіліктен босату адамды кінәсіз деп тануды білдірмейді, ... ... ... үшін ... ... ... ... тәртіптік немесе қоғамдық жазаданбосатылмайды. Қылмыстық жауапкершіліктен босату тек қылмыс жасаған адамға ғана қолданылады. Сондықтан да, егер адамның ... ... ... жоқ ... онда мұндай адам қылмыстық жауапкершілікке тартылмайды. Қылмыстық жауапкершіліктен босатуды сот, прокурор, тергеуші, анықтау органының қызметкері қолдана алады.
Қазақстан Республикасының ... ... ... жауапкершіліктен босатудың мынадай түрлері қарастырылған. Шын өкінуіне байланысты қылмыстық ... ... Адам ... шартпен шын өкінуіне байланысты қылмыстық жауапкершіліктен босатылуы мүмкін: кішігірім ... ... ... ... жасау, келтірілген зиянды өтеу, қылмысты ашуға белсенді түрде көмектесу.
Қажетті қорғану шегінен асқан кезде ... ... ... ... қорғану -- бұл адамның коғамға пайдалы әрекеті. Алайда қажетті қорганудың шегінен асып кетуі қылмыс деп ... ... ... ... ... ... айыруға, сондай-ақ оның денсаулығына ауыр зардап келтіруге жол берілуі мүмкін.
Жәбірленушімен татуласуына байланысты қылмыстық жауапкершіліктен босату. Мұндай босатуға егер ... ... ... рет ... ... ... ... кішігірім немесе орташа ауыр санатқа жатқызылса;
* жәбірленушімен татуласса, ол жәбірленушінің тиісті іс жүргізу нысанында айыпты адамға ... ... бас ... ... жәбірленушіге келтірілген зиянның есесін толтырған жағдайда жол берілуі мүмкін.
Ескіру мерзімінің өтуіне байланысты ... ... ... ... ... тартудың ескіру мерзімі деп қылмыс жасаған күннен бастап, сот үкімі заңды ... ... ... ... ... айтады, содан кейін заңда көзделген шартты жағдайларда қылмыстық жауапкершілік жоққа шығарылады. ... ... ... ... күннен бастап мынадай мерзімдер өткен жағдайда жүзеге асады:
* кішігірім қылмыс жасалғаннан кейін екі жыл;
* орташа ... ... ... ... бес жыл;
* ауыр қылмыс жасалғаннан кейін он жыл;
* аса ауыр қылмыс жасалғаннан кейін он бес жыл. Ескіру мерзімі қылмыс ... ... ... сот ... ... ... ... сәтіне дейін есептеледі.
--------------------------------------------------------------------------------
Жазадан, босату туралы түсінік және оның түрлері
Соттың қылмыс жасаған деп таныған адамын, сот тағайындаған жазадан босату -- ... ... деп ... Қылмыстық заңда жазаны өтеуден мерзімінен бұрын - шартты түрде босату көзделген. Жаза тағайындалған адам жазаны өтеу мерзімі ... ... ... ... ... ... әрі қарай орындау мақсатсыз және қажетсіз болып қалады. Осыған байланысты қылмыстық заңда жазаны өтеуден ... ... -- ... ... ... ... көзделген, ол бірқатар шартты жағдайлар болғанда адамды жазаны өтеуден одан әрі босатудан көрінеді.
* барлық жаза үшін ... ... -- ... түрде босатуға жол берілмейді, тек түзеу жұмыстары, әскери қызмет бойынша шектеу, бас бостандығын ... ... ... ... ... ... бас бостандығынан айыру сияқты жазаларға ғана таралады. Өмір бойы бас ... ... ... өтеп жүрген адам, егер сот бұл жазаны одан әрі өтеуді ... ... деп ... және кемінде жиырма бес жыл бас бостандығынан айыруды іс ... ... ... ... -- ... ... босатылуы мүмкін.
* жазаны өтеуден мерзімінен бұрын -- ... ... ... ... ... ... жазаның өтелмеген бөлігінде, сотталушы сот жүктеген талаптарды орындауға міндетті.
* сотталушының сот тағайындаған ... ... бір ... өтеуі жазадан мерзімінен бұрын шартты түрде босатудың міндетті белгісі болып табылады.
Егер айыпты өзіне жүктелген міндеттерді ... ... ... мерзімінен бұрын жазадан босату алынып тасталады. Жазаны өтеуден мерзімінен бұрын шартты түрде ... алып ... ... -- ... ... ... ... бөлігін одан әрі өтеуі үшін жаза өтейтін жерге қайтарылуын білдіреді.
Қылмыстық ... ... ... ... босату институты қылмыстық атқару құқымен ұштасып отырады. Бірақ та, бұл салада жазадан босату институты толық қамтылмайды. ... ... ... ... ... адамға оның денсаулығына қатысты, немесе басқа мән-жайлардың болуымен байланысты немесе кінәлінің түзелуі үшін ... ... ... ... ... болып табылады.
Қазақстан Республикасының жаңа Қылмыстық кодексі жазадан босатудың мынадай түрлерін қарастырады: -- Жазаны өтеуден мерзiмiнен бұрын-шартты ... ... ... ... ... ... ... шектеу, бас бостандығын шектеу, тәртiптiк әскери бөлiмде ұстау немесе бас бостандығынан айыру жазасын өтеп ... және сот ... ... ... өтеудi қажет етпейтiн адамды сот құқық бұзбайтын мiнез-құлқы, еңбекке (оқуға) адал қарағаны, көркемөнерпаздар ұйымдарының жұмысына және ... ... ... ... қылмысымен келтiрген залалын өтеу жөнiнде шаралар қолданғаны үшiн сот ... ... ... ... мерзiмiнен бұрын босатуы мүмкiн. Бұл орайда ол адам қосымша жаза түрiн өтеуден толық ... ... ... ... ... ... шартты түрде мерзiмiнен бұрын босатылған адамдарға жазасының өтелмеген қалған бөлiгi iшiнде тiзбесi
Қазақстан Республикасы ... ... ... белгiленетiн мiндеттер жүктеледi. Жазадан шартты түрде-мерзiмiнен бұрын босату сотталған адам: а) кiшiгiрiм және орташа ... ... үшiн ... жаза ... ... ... бiрiн; б) ауыр қылмысы үшiн тағайындалған жаза мерзiмiнiң кемiнде жартысын; в) аса ауыр қылмысы үшiн ... жаза ... ... ... ... ... кейiн қолданылуы мүмкiн. Бас бостандығынан айыруға сотталушының нақты өтеу мерзiмi алты айдан кем ... ... Сот ... өмiр бойы бас бостандығынан айыру жазасын өтеп жүрген адам, егер сот ол бұл ... одан әрi ... ... ... деп ... және кемiнде жиырма бес жыл бас бостандығынан айыруды iс жүзiнде өтесе, мерзiмiнен бұрын-шартты түрде босатылуы мүмкiн.
Мерзiмiнен бұрын-шартты ... ... ... ... бақылау жасауды босатылған адамның тұрғылықты жерi бойынша -- iшкi iстер органдары, ал әскери қызметшiлер ... -- ... ... мен ... ... ... асырады. Мерзiмiнен бұрын-шартты түрде босату қолданылған адам, егер жазаның ... ... ... ... a) ... рет ... ... бұзушылық жасап, ол үшiн оған әкiмшiлiк жаза қолданылса немесе өзiне ... ... ... ... ... ... және сот ... мiндеттердi орындаудан әдейi жалтарса, шартты түрде мерзiмiнен бұрын босатуды ... ... сот осы ... ... бөлiгiнде аталған органдардың ұсынуы бойынша шартты түрде мерзiмiнен бұрын босатудың күшiн жою және ... ... ... ... туралы қаулы ете алады; б) қылмыс абайсызда жасалса, жаңа қылмысқа жаза тағайындау кезiнде мерзiмiнен бұрын-шартты түрде босатудың күшiн жою ... оны ... ... ... сот ... в) ... қасақана жасалса, сот оған осы Кодекстiң 60-бабында көзделген ережелер бойынша жаза тағайындайды. Егер сот мерзiмiнен бұрын-шартты түрде босатудың күшiн жойса, ... ... ... ... да жаза осы ... ... ... Өлiм жазасы түрiндегi жаза кешiрiм жасау тәртiбi бойынша бас бостандығынан айырумен ауыстырылған, жазасын өтеу ... ... ... ... ... ... шартты түрде мерзiмiнен бұрын босатылған адамға мерзiмiнен бұрын-шартты түрде босату қолданылмайды. -- ... ... ... ... ... Қылмыс жасағаннан кейiн оның өз iс-әрекетiнiң (әрекетсiздiгiнiң) iс жүзiндегi сипаты мен қоғамдық қауiптiлiгiн ұғыну не оған ие болу ... ... ... ... ... ... ... сот жазадан босатады, ал жазасын өтеп жүрген адамды сот оны одан әрi өтеуден босатады.
Мұндай адамдарға сот осы Кодексте ... ... ... ... ... ... ... Жазаны өтеуге кедергi жасайтын өзге де ауыр науқастан зардап шегуші адамды сот жазаны өтеуден босатуы ... ... бұл жаза ... ... жаза ... ауыстырылуы мүмкiн. Бұл орайда жасалған қылмыстың ауырлығы, сотталған адамның жеке ... ... ... және ... ... ... Қамауға не тәртiптiк әскери бөлiмде ұстауға сотталған әскери қызметшiлер өздерiн әскери ... ... ... ... ... ... немесе жазасын одан әрi өтеуден босатылады.
Оларға жазаның өтелмеген бөлiгi де неғұрлым жеңiл жаза ... ... ... -- ... ... ... ... босату мен жазаны өтеудi кейiнге қалдыру. Кiшiгiрiм және ... ... ... үшiн сотталған адамды, егер жазаны өтеу өрт немесе ... ... ... ... ... ... ... ауыр науқастануы немесе қайтыс болуы немесе басқа да төтенше мән-жайлардың салдарынан сотталған адам немесе оның отбасы үшiн ... ... аса ауыр ... ... ... мүмкiн болса, сот жазадан босатуы мүмкiн. Ауыр немесе аса ауыр ... үшiн бас ... ... ... ... жазасын өтеуiн сот осы баптың бiрiншi бөлiгiнде аталған негiздер болған ... үш айға ... ... ... ... ... -- Айыптау үкiмiнiң ескiру мерзiмi өтуiне байланысты жазаны өтеуден босату.
Қылмысы үшiн ... ... егер ... үкiмi оның ... ... ... ... бастап есептегенде, мынадай мерзiмдерде орындалмаған болса, жазаны өтеуден босатылады: а) кiшiгiрiм ауырлықтағы ... үшiн ... -- үш жыл; б) ... ... ... үшiн ... -- алты жыл; в) ауыр ... үшiн сотталғанда -- он жыл; г) аса ауыр қылмысы үшiн сотталғанда -- он бес жыл.
Егер ... адам ... ... жалтарса, ескiру мерзiмiнiң өтуi тоқтатыла тұрады. Бұл жағдайда ескiру мерзiмiнiң өтуi адам ұсталған немесе ... ... ... ... басталады. Сотталған адамның жазаны өтеуден жалтаруы кезiне қарай өткен ескiру мерзiмi есептелуге тиiс. Бұл орайда ... үкiмi ... оның ... ... бастап жиырма бес жыл өтсе және ескiру мерзiмi жаңа қылмыс жасау арқылы үзiлмеген болса, ... ... Егер адам осы ... ... ... ... мерзiм өткенге дейiн жаңадан қасақана қылмыс жасаса, ескiру мерзiмi үзiледi. Мұндай жағдайда ескiру мерзiмiнiң өтуi жаңадан қылмыс ... ... ... ... есептеледi. Өлiм жазасына немесе өмiр бойы бас бостандығынан айыруға ... ... ... ... ... туралы мәселенi сот шешедi.
Егер сот ескiру мерзiмiн қолдану мүмкiн деп таппаса, өлiм жазасы өмiр бойы бас бостандығынан айыруға ауыстырылады, ал өмiр бойы бас ... ... ... бес жыл ... бас ... ... ... Бейбiтшiлiк пен адамзаттың қауiпсiздiгiне қарсы қылмыс жасағаны үшiн сотталған адамдарға ескiру мерзiмi қолданылмайды. -- ... ... ... ... актiсi негiзiнде қылмыстық жауаптылық пен жазадан босату. Рақымшылық ... ... ... ... жеке айқындалмаған тобы жөнiнде Қазақстан Республикасының Парламентi ... ... ... ... ... ... туралы актiнiң негiзiнде қылмыстық жауаптылықтан босатылуы мүмкiн.
Қылмыс жасағаны үшiн ... ... ... ... ... не оларға тағайындалған жаза қысқартылуы немесе жазаның неғұрлым жеңiл түрiмен ауыстырылуы мүмкiн, не мұндай ... ... ... ... ... ... Жазасын өтеген немесе оны одан әрi өтеуден босатылған адамдардан рақымшылық ... ... ... ... ... ... мүмкiн. Ауыр немесе аса ауыр қылмыстар жасаған адамдарға, сондай-ақ қылмыстардың қауiптi ... аса ... ... ... жаза ... ... ... жасау туралы акт қолданылмайды. Белгiлi бiр жеке адамға ол жөнiнде айыптау үкiмi заңды күшiне енген жағдайда кешiрiм жасау туралы ... ... ... шығарады. Қылмыс жасағаны үшiн сотталған адам кешiрiм жасау кезiнде жазаны одан әрi өтеуден босатылуы мүмкiн не оған ... жаза ... ... ... ... ... ... ауыстырылуы мүмкiн. Жазасын өтеген адамнан кешiрiм жасау актiсiмен соттылығы алынып тасталуы мүмкiн. Саралаудың анықтамаларына қарай жазадан босатуды міндетті және ... деп екі ... ... ... Жазадан босатудың міндетті белгілеріне, соттың қарауына жатпайтын және де формальды шешімді талап етпейтін жағдайларды ... ... Тек ... ... ... ... ... шеілетін жазаның қалған түрлері факультативтік белгілері деп аталады. Жазадан ... ... ... ... ... немесе түпкілікті босату болып табылады. Уақытша бойынша, жазадан ... ... ... бөлуге болады: жазаның іске асырылуы кезінде қолдану; жазаның тағайындалуы кезеңінде қолдану
Мерзімінен бұрын шартты түрде ... ... ... ... ... да ... ... түрлері қарастырылған, олар: жазаның өтелмеген бөлігін неғұрлым жеңіл жаза түріне ауыстыру; ауруға шалдығуына байланысты жазадан босату; ... ... және жас ... бар ... ... өтеуін кейінге қалдыру, төтенше мән-жайлардың салдарынан жазадан босату мән жазаны өтеуді кейінге қалдыру; айыптау үкімінің ... ... ... байланысты жазаны өтеуден босату.
--------------------------------------------------------------------------------
--------------------------------------------------------------------------------
--------------------------------------------------------------------------------
Рақымшылық және кешірім жасау
Жауапкершіліктен және жазадан босатудың аралас түрі - рақымшылық және кешірім жасау.
Адамдардың жеке айқындалмаған, ... бір ... ... ... ... ... одан әрі өтеуден босатылуы не оған тағайындалған жаза ... ... ... ... ... ... ауыстырылуы мүмкін.
Рақымшылық қылмыстық құқықтағы гуманизмнің бір көрінісі. Әдетте, біздің мемлекетіміздің тарихындағы атаулы күндерге ... ... ... бір ... байланысты жарияланады. Қазақстан Республикасының Парламентіне рақымшылық жасау актілерін шығару құкығы берілген. Рақымшылық жасау актісі, ол шығарылғанға ... және оның ... ... ... ... ... ... адамдарға таралады. Рақымшылық жасау актісіне сәйкес қылмыс ... үшін ... ... ... жаза ... ... ... тағайындалған жаза неғұрлым жеңіл түріне ауыстырылуы мүмкін, жазасын өтеген адамның рақымшылық жасау ... ... ... алынып тасталуы мүмкін. Рақымшылық жасау актісіне қарағанда, кешірім ету -- бұл ауыр ... ... үшін ... ... ... қатысты жеке кешірім жасау актісі. Кешірім ету актісін шығару назар аударуға және ... ... ... мән-жайларға негізделеді -- шын өкіну, ізгілік. Кешірім ету ... ... ... атап белгіленген бір немесе бірнешеуіне қолданылады. Кешірім ету актісінің нәтижесінде анағұрлым қатаң жазалар (өлім жазасы сияқты) жазаның ... ... ... ... не жаза ... ... алынып тасталуы мүмкін.
Кешірім ету құқығы Қазақстан Республикасының Президентіне берілген. Кешірім ету жасалған қылмыстың санаттарымен де, ... ... ... де ... қылмыстық жауапкершіліктен босату деп, қылмыс жасаған адамды мемлекет тарапынан соттау ... оның ... ... ... ... ... ... Қылмыстық кодексте қылмыстық жауапкершіліктен босатудың көптеген түрлері қарастырылған. Жазалаудан босату деп соттың үкімімен тағайындалған қылмыстық жазаны өтеу міндетінен ... ... ... ... ... ... айтады.
Қорытынды
Тәртіп бұзушылықпен, қылмыспен күресудің басты құралы, оның алдын-алу үшін біріншіден, қылмыс пен тәртіп бұзушылықтың адамгершілікке жат ... ... оған ... ... ... мен салттардың сақталу себептері мен жағдайын зерттеу; екіншіден, осыған ... ... ... ... ... ... мен жағдайларды болдырмаудың іс-шарасын жасау.
Алдын-алу ісіне әлеуметтік, экономикалық саяси, идеологиялық, құқықтық және ... да ... мен ... ... ... ... өздерінің негізгі функциясымен қатар қылмысты алдын-алу ісіне белгілі бір дәрежеде қатысып отырды. Сонымен қатар қылмыстың алдын-алу жұмысының негізгі ... ... ... ... бар. Қазіргі кезде бұл іспен айналысуға әкімшілікпен оның жағынан құралған комиссияның ролі зор. Себебі әкімшілік өз территориясындағы мекемелер мен ... яғни ... ... ... ... ... ... жасайды әрі олардың жұмыстарына үйлестіріп отырады. Әкімшілік мәжілістерінде, ... ... ... ... ... ... Онда тәртіп сақтау органдарының мекемелер мен кәсіпорындардың қоғамдық тәртіп сақтауда жасаған іс-шараларын жүзеге ... ... ... ... маңызы маманданған элементіне тәртіп сақтау органдары (сот, прокуратура, ішкі істер ... және т.б.) ... Олар ... ... бар ... пен қылмыстың алдын-алу ісін өз құзыреті негізінде жүргізеді.
Медициналық сипаттағы мәжбүрлеу шаралары
Жоспар:
1. Медициналық сипаттағы мәжбүрлеу шараларының түсінігі
2. ... ... ... ... ұғымы мен жалпы сипаттамасы
3. Медициналық сипаттағы мәжбүрлеу шараларының қолданудың негіздері және мақсаттар
Кіріспе
Дені сау ... сол ... ауру ... да құқықтары - қоғамның ең жоғары құндылығы.
Ал осы құқықтарды қорғау - ... ... және ... ... ... ... ... әрбір адам үшін жоғары құндылық болып табылатынын мойындайтын мемлекеттің басты міндеті.
Психикасының бұзылуынан зардап шегетін адамдарға ... ... ... мемлекет тарапынан кепілдік беріледі және ол заңдылық, ізгілік және адам мен азаматтың құқықтарын сақтау қағидаларының негізінде жүзеге асырылады.
Психиканың ... ... ... және қоғамға деген көзқарасын, сондай-ақ қоғамның адамға деген көзқарасын өзгертуі мүмкін.
Психиатриялық жәрдем ... ... ... тиісті түрде реттелмеуі оны медицинадан тыс мақсатта пайдалануға әкелетін себептердің бірі болуы, сондай-ақ бұл денсаулыққа, адамның қадір - ... және адам ... ... ... ... ... ... зиянын тигізуі мүмкін [1].
Психикасының бұзылуын ғана негізге ала отырып осы адамдардың құқықтары мен бостандықтарын шектеуге жол ... жылы 16 ... ... ... жаңа ... кодексі қабылданып, ол 1997 жылдың 1 қаңтарынан күшіне енді.
Жаңа Қылмыстық кодекстің VII бөлімінде "Медициналық сипаттағы мәжбүрлеу шаралары" жеке ... ... ... жылы ... жаңа ... ... ... кодексінің VІІ бөлімінде "медициналық сипаттағы мәжбүрлеу шараларының" анықтамасы берілмеген.
Бұған дейін қабылданған барлық қылмыстық ... да ... ... ... ... ... берілмеген.
Бірқатар авторлар медициналық сипаттағы мәжбүрлеу шараларын қылмыстық жауаптылықты іс жүзіне асырудың бір ... ... ... ... ... ... кодекстегі медициналық сипаттағы мәжбүрлеу шараларын қолдану мақсаттары мазмұнынан туындап отыр.
Ол бойынша медициналық сипаттағы мәжбүрлеу шараларының ... ... ... шығармайтын психикасының бұзылуынан зардап шегетін адамдарға жаза қолданумен ұштасатын мақсаты - олардың қайтадан қылмыстық іс-әрекет жасауының алдын алу болып табылады, ... ... ... ... көзделіп отыр.
Құқықтанушылар медициналық сипаттағы мәжбүрлеу шараларына әртүрлі ... ... ... ... ... анықтамасы бойынша: "Медициналық сипаттағы мәжбүрлеу шаралары - бұл психикалық күйі мен жасаған іс-әрекеті ... ... есі ... адамдарға, сондай-ақ қылмыс жасағаннан кейін психикасының созылмалы ... ... ... ұшыраған есі дұрыс адамдарға сотта тағайындалатын, заңда ... ... ... ... ... ... жаза ... табылмайды, олар аталған адамдардың психикалық денсаулығын қалпына келтіру және олардың психикалық қызметінің бұзылуына байланысты қоғамға қауіпті жаңа ... ... ... алу ... көздейді, ал қылмыс жасаған есі дұрыс адамдарға қатысты алғанда - жаңа ... ... ... ... алу" ... ... ... анықтамасы өзгеше: "Медициналық сипаттағы мәжбүрлеу шаралары деп есі дұрыс емес күйде ... ... есі ... ... қылмыстық-құқықтық тыйым салынған әрекет жасаған немесе есі дұрыс күйінде қылмыс жасаған, ... оны ... ... оған жаза тағайындауды немесе орындауды мүмкін етпейтін психиканың бұзылуына шалдыққан адамдарға, сондай-ақ ... ... және ... мен нашақорлықтан емдеуге мұқтаж адамдарға сот тағайындайтын, қылмыстық заңнамада көзделген қылмыстық-құқықтық мәжбүрлеудің бір ... ... осы ... психикалық ахуалын емдеу немесе жақсарту мақсатында, олардың қоғамға қауіпті іс-әрекеттерді қайта ... ... алу, ... және сол сияқты науқастың қауіпсіздігін қамтамасыз ету, әлеуметтік оңалту шараларын ... ... ... медициналық (емдік) әсер ету және арнайы алдын алу ... ... ... ... ... ... [4].
В.И. Горобцовтың қарастырып отырған шаралары қылмыстық-құқықтық мәжбүрлеу ... ... ... деген пікірімен келісуіміз керек.
А.И. Чучаев өз еңбегінде, қылмыстық кодекстің 9 - бабы, 2 бөліміндегі белгілерді елеулі маңызды іс-әрекеттерді ... ... ... мәжбүрлеу шараларын қолданбауды әділ түрде көрсетеді.
Біздің пікірімізше, Б.А. ... В.И. ... П.А. ... ... ... тым кеңейтілген, мұның өзі авторлардың медициналық ... ... ... барлық белгілерін қамтуға ұмтылатынын көрсетеді.
Медициналық сипаттағы мәжбүрлеу шараларының анықтамасына олардың мақсаттарын қосу қате, өйткені бұл мақсаттар заңнама ... яғни ... ... ... кодексінің 89-бабында тұжырымдалған және қандай да бір толықтыруды қажет етпейді деген пікірмен келісу қиын. Қайта керісінше, медициналық сипаттағы мәжбүрлеу шараларының ... ... ... ... әрі ... көрсетілмеген.
Сондықтан осы мақсаттарды нақтылай отырып анықтамаға енгізген дұрыс болады.
Есі дұрыс емес күйде қылмыс жасаған адамдарға қатысты алғанда, медициналық сипаттағы ... ... ... шаралары емес, зорлық шара деп атаған жөн, - деп жазады И.С. Ной [5].
Біздің ... ... ... мәжбүрлеу шараларының мазмұны сот тағайындаған және қылмыстық заңда көрсетілген адамдардың психикалық денсаулығын ... ... ... ... ... және ... сипаттағы шаралар жиынтығы болып табылады.
Медициналық сипаттағы шараларға ... ... ... кодексінде және өзге де заңдарында белгіленген тәртіпте азаматтардың ... ... ... олардың психикасының бұзылуына диагноз қою, емдеу, күтім жасау және медициналық-психологиялық оңалту ... ... ... ... ... ... ... сипаттағы мәжбүрлеу шаралары дегеніміз - мемлекеттік мәжбүрлеу шаралары, оларды есі ... емес ... ... ... ... ... Ерекше бөлімінде көзделген қоғамға қауіпті іс-әрекет жасаған адамдарға, сондай-ақ қылмыс ... ... ... ... және осының салдарынан оларға жаза тағайындау және орындау мүмкін болмайтын адамдарға соттың шешімі бойынша ... ... ... өзгертуге және тоқтатуға, тағайындауға немесе қылмыс жасаған және қылмыс жасау кезінде іс-әрекет ұғынып, ... ... ... ... әсер ... есінің дұрыстығын жоққа шығармайтын психикасының бұзылуынан зардап ... ... ... ... бойынша тағайындалатын және аталған адамдардың психикалық саулығын (психическое здоровье) қалпына келтіруге, жақсартуға, ... ... ... жаңа ... ... ... және өзге адамдарға зиян келтіру қаупін, басқадай елеулі зиян келтіру ... ... ... құқықтары мен заңды мүдделерін сақтауға бағытталған психиатриялық емдеу болып табылады.
Мемлекет адамға ... ... ... ... болса, қоғамға қауіпті әрекет жасаған адам осылайша емделуге міндетті.
Бұл адам өзінің психикалық жағдайына және жасаған іс-әрекетінің қауіптілігіне сай келетін медициналық ... ... ... ... ... мәжбүрлі емдеуді тағайындау кезінде мемлекет осы мән-жайларды ескеруге тиіс. Медициналық сипаттағы мәжбүрлеу шараларының қолданылуына байланысты құқықтық қатынастар туындайтын мәселені У.К. ... өз ... ... ... ... Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің Ерекше бөлімінде көзделген қоғамға қауіпті қылмысты есі дұрыс емес ... адам ... ... ... ... оны ... ... оның есі дұрыс емес күйде болғаны, яғни өзінің іс-әрекетінің (әрекетсіздігінің) іс жүзіндегі сипаты мен қоғамға қауіптілігін ұғына алмағаны, ... ... ... ... ... ... бұзылғаны, кемақылдылығының немесе психикасының басқа да дертті күйінің салдарынан оларды ... ... ... ... ... іс-әрекет жасаған адам, бір жағынан және арнайы өкілетті органдар ... ... ... ... ... ... ... айналады.
Ал осы субъектілердің құқықтары мен міндеттері құқықтық қатынастардың мазмұны болады.
Мемлекет адамға медициналық сипаттағы мәжбүрлеу шараларын тағайындауға құқылы болса, қоғамға қауіпті ... ... адам ... ... ... ... ... адам өзінің психикалық жағдайына және өз-өзіне және айналадағыларға зиян келтіру қаупіне, басқа да елеулі зиянның болу мүмкіндігіне сай келетін ... ... ... шаралары түрінің тағайындалуына құқылы.
2. Қылмыс жасаған кезде есі дұрыс болған, яғни ұғына отырып ... ... ... ... ... болған, бірақ өзінің іс-әрекетінің (әрекетсіздігінің) іс жүзіндегі ... мен ... ... ... ... ұғына алмаған немесе психикасының бұзылуы, кемақылдылық немесе психиканың басқадай бұзылуы (соның ішінде маскүйінде, қатты жан күйзелісі) салдарынан оларды ... ... ... ... жасауының заңдық фактісі.
Бұл ретте құқықтық қатынас қылмыстық-құқықтық сипатта болады, ал медициналық сипаттағы мәжбүрлеу шараларын орындау тәртібі Қазақстан ... ... ... ... ... ... белгіленеді.
Осындай құқықтық қатынастардың субъектілері қоғамға қауіпті іс-әрекет жасаған адам және арнайы өкілетті органдар тұлғасындағы мемлекет ... ... ... ... ... кең, ол ... жасаған адамның қылмыстық жауапқа тартылып және жазалануымен байланысты.
Осы орайда егер қылмыс жасау кезінде ... ... оның ... ... әсер ... ... мемлекет оған жаза орындаумен байланысты медициналық сипаттағы мәжбүрлеу шараларын ... ... ал ... ... адам жазасын алуға және онымен ұштасатын медициналық ... ... ... душар болуға міндетті.
3. Қылмыс жасау кезінде есі дұрыс, яғни ұғынатын ерікті мінез-құлық ұстануға қабілетті күйде болған, өзінің ... ... іс ... сипаты мен қоғамға қауіптілігін толық дәрежеде ұғынуға және оларды басқаруға қабілетті болған, бірақ қылмыс жасағаннан кейін психикасы бұзылып, кемақылдылыққа ... ... жаза ... ... орындау мүмкін болмай қалған субъектінің қылмыс жасауының заңдық фактісі.
Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің ... ... күші іс ... "медициналық сипаттағы мәжбүрлеу шаралары" ұғымынан тыс қалады.
Осыған орай Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің 88-бабының 4-бөлігі ... ... ... ... ... ... ... аталған және өзінің психикалық жағдайы бойынша қауіп келтірмейтін адамдар ... сот бұл ... ... ... материалдарды:
а) оларды Қазақстан Республикасының денсаулық сақтау туралы заңдарында көзделген тәртіпте психиатрда емдеу ... ... шешу үшін ... ... органдарына;
б) оларды Қазақстан Республикасының денсаулық сақтау туралы ... ... ... ... ... ... туралы мәселені шешу үшін денсаулық сақтау органдарына жібере алады.
Өз тұжырымын қорытындылай келе қылмыстық заңнамасын жетілдіру мақсатымен 88-бапты Қазақстан ... ... ... мынадай редакцияда беруді ұсынады:
Медициналық сипаттағы мәжбүрлеу шараларын қолдану негіздері
1. Сот медициналық сипаттағы мәжбүрлеу шараларын:
а) есі ... емес ... осы ... Ерекше бөліміндегі баптарда көзделген әрекеттерді жасаған;
б) қылмыс жасағаннан кейін психикасы жазаны тағайындау немесе ... ... емес ... ... қылмыс жасаған және есінің дұрыстығын жоққа шығармайтын психикасының бұзылуынан зардап шегетін;
г) қылмыс жасаған және ... ... ... не ... емдеуге мұқтаж деп танылған адамдарға тағайындауы мүмкін.
2. Осы баптың бірінші бөлігінде аталған адамдарға ... ... ... ... психикасының бұзылуы бұл адамдардың өзіне немесе басқа адамдарға қауіп төндіріп, өзге елеулі зиян келтіру мүмкіндігіне байланысты жағдайларда ғана тағайындалады.
3. Медициналық ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасы Қылмыстық-атқару кодексімен және денсаулық сақтау туралы заңдарымен ... Осы ... ... бөлігінде аталған және өзінің психикалық жағдайы бойынша ... ... ... ... сот бұл ... ... қажетті материалдарды:
а) оларды Қазақстан Республикасының денсаулық сақтау туралы заңдарында ... ... ... ... ... ... шешу үшін ... сақтау органдарына;
б) оларды Қазақстан Республикасының денсаулық сақтау туралы заңдарында көзделген ... ... ... ... ... мәселені шешу үшін денсаулық сақтау органдарына жібере алады.
Қорытынды:
Бізде өз ойымызды қорытындылай келе қылмыстық заңдарға байланысты медициналық сипаттағы мәжбүрлеу ... ... ... сот медициналық сипаттағы мәжбүрлеу шараларын:
а) есі дұрыс емес жағдайда осы Кодекстің Ерекше бөліміндегі баптарда ... ... ... ... ... ... және оны жасау кезінде психикасының бұзылыуына сәйкес жазаны тағайындау немесе орындау мүмкін емес ... ... ... ... және есінің дұрыстығын жоққа шығармайтын психикасының бұзылуынан зардап шегетін;
г) қылмыс ... және ... ... ... не ... емдеуге мұқтаж деп танылған адамдарға тағайындауы мүмкін.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 28 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қылмыстық құқықтың пәні, түсінігі, міндеттері мен қағидалары81 бет
Қылмыстық құқықтың түсінігі. .Қылмыстық құқықтың принциптері(қағидалары)8 бет
Кәмелет жасқа толмағандардың қылмыстық жауаптылығы және жазалаудың теориялық мәселелері78 бет
Қылмыс және қылмыстық құқық жайлы93 бет
Қылмыстық іс жүргізу қағидалары79 бет
Қылмыстық іс жүргізудің конституциялық қағидалары13 бет
Қылмыстық процестiң қағидалары40 бет
Қылмыстық сот ісін жүргізудегі куәлік иммунитет қағидасы81 бет
Істің мән-жайын жан-жақты, толық және объективті зерттеу принципі76 бет
Қылмыс және жауапкершілік5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь