Микроорганизмдердің тыныс алуы

Кіріспе
1. Микроорганизмдердің тыныс алуы
2. Аэробты және анаэробты тіршілік ететін ағзалар туралы сипаттама.
3. Анаэробтар
4. Анаэробты организмдер
5. Аэробтық организмдер
Қорытынды
Пайдаланған әдебиеттер
Тыныс алу туралы ілімнің негізін қалаушылар — М.В.Ломоносов (1757) және А.Л.Лавуазье (1777) болып саналады. Оттектің қатысында органикалық заттардың жануы табиғатта жүрсе, ал тірі организмдердегі тыныс алу процестері митохондрия органоидында жүзеге асады. Жану кезіндегі энергия жылу түрінде бөлінсе, ал тыныс алу кезіндегі бөлініп шыққан энергия организмдердің бүкіл тіршілік процестеріне және өзінің құрылымын белсенді күйде сақтауға жұмсалады. C6H12O6 + 6O2 = 6CO2 + 6H2O + 2881 кДж/моль.
Гликолиздің оттекті (аэробты) ыдырауы. оттектің қатысымен глюкоза толық ыдырап, соңғы өнім ретінде CO2 және H2O түзіледі. Реакцияның бастапқы заты ретінде 2 моль C3H6O3 (сүт қышқылы) қатысады. Нәтижесінде 36 моль АТФ синтезделеді.
1. Шлегель Г.Общая микробиология. М., 1987. 567с.
2. Мишустин Е.М., Емцев Е.Т. Микробиология. М., 1987. 391 с.
3. Гусев М.В. Микробиология. М.: МГУ. 1992. 448 с.
4.Стейниер Р., Эдельберг Э., Ингрем Д. Мир микробов в 3-х томах. М.: Мир 1979.
        
        Микроорганизмдердің тыныс алуы
Жоспар:
Кіріспе
* Микроорганизмдердің тыныс алуы
* Аэробты және анаэробты тіршілік ететін ағзалар туралы сипаттама.
* Анаэробтар
* ... ... ... ... ... алу туралы ілімнің негізін қалаушылар -- М.В.Ломоносов (1757) және ... (1777) ... ... ... қатысында органикалық заттардың жануы табиғатта жүрсе, ал тірі организмдердегі тыныс алу процестері митохондрия органоидында ... ... Жану ... ... жылу ... бөлінсе, ал тыныс алу кезіндегі бөлініп шыққан энергия ... ... ... ... және ... ... ... күйде сақтауға жұмсалады. C6H12O6 + 6O2 = 6CO2 + 6H2O + 2881 ... ... ... ... оттектің қатысымен глюкоза толық ыдырап, соңғы өнім ретінде CO2 және H2O ... ... ... заты ... 2 моль C3H6O3 (сүт ... ... Нәтижесінде 36 моль АТФ синтезделеді.
Микроорганизмдердің тыныс алуы. Әр түрлі организмдер ... ... және ... ... ... ... ... үшін үнемі энергияны керек етеді. Жасыл өсімдіктер энергияны хлорофильдер көмегімен күн ... ... Ал ... басым көпшілігінде мүндай қасиет болмағандықтан энергияны органикалық ... ... ... химиялық жолмен ыдырату барысында алады. Міне бұл энергия микробтар тіршілігінің ... көзі ... ... ... яроцесі әрбір тірі клеткада жүретіндіктен бүл процесті тыныс алу деп ... ... ... алуы мен ... арасында тығыз байланыс болғандықтан оларды жеке қарауға болмайды. Өйткені бактерия клеткасына қоректік заттар енген ... ... ... энергия пайдаланылады. Ал тыныс алу кезінде энергияның сыртқа бөлініп шығатыны да бел-гілі. Бүл екі процесс бір ... ... ... ... қоректік орта ретінде қант алынса, гетеретрофты микроорганизмдер оны өз денесінің белогын қүрауда ... көзі ... ... және ... да осыдан алады. Тіршілік барысында бактерия клеткаларынан біраз мөлшерде жылу бөлінеді. Оның бірсыпырасын клетка пайдаланса, бірсыпырасы сыртқы ортаға ... ... ... ... ... ... ... ыдырауы мына реакция бойынша жүреді:қанткөмірэнергия қышқыл су пайда болады. Тыныс алудың оеындай түрі кейбір шіріту бактериялары мекзең саңырауқұлақтарында кездеседі.Қейде ... ... ... ... ... да жүре ... мүмкін. Мұнда аралық заттар ретінде түрлі кышқылдар пайда ... оны ... ашу ... деп ... ... бактериялар энергияны органикалык заттарды ауадағы оттегінсіз ыдырату арқылы алатындығын 1861 жылы Л. Пастер анықтады.Оттегіне ... ... ... екі ... ... -- ... ... яғни тіршілігі үшін ауадағы оттегін пайдаланатындар. Екінші -- анаэробты микроорганизмдер, яғии тіршілігі ... ... ... ... Бүған: май қышқылы бактериялары, ботулинус таяқшасы мысал бола алады.Микроорганизмдердің тыныс алуын мейлінше жақсы түсіну үшін тыныс ... ... жете ... түрі -- ... ... ... оттегінің әсерінен тотығуынан, яғни аэробты жолмен тыныс алуды баяндаудан бастайык. ... ... алуы ... ... ... ... ... аэробты тыныс алуына тым ұқсас келеді. Ол екі сатыдан түрады. Бірінші ... өзі ... ... ... Бұнда органикалық зат көмір қышқыл газына дейін тотығады, !босап шығатын сутегі атомы акцепторға қарай ауысады. Дәл осы саты ... ... ... үш көміртекті қышқылдар циклі деп аталатын реакциялар тізбегінен түрады.Екінші сатыда босаған сутегі атомы оттегімен тотығып АТФ (аденозин үш ... ... ... Осы екі саты ... органикалық заттардың көмір қышқыл газы мен суға дейін тотығуына және биологиялық жағынан аса бағалы энергияның түзілуіке ... ... ... кезінде жүретін реакциялармен қысқаша түрде танысып етелік. Қанттың бастапқы кезде ыдырауы ашу ... ... ... бүнда түзілетін пирожүзім қышқылыиың езгерісі басқашалау болады. ... тобы ... ол ... ... (немесе сірке қышқылына) айналады және тотығу ферменттерінің бірі -- А ... ... да, ... ... ... (КоА -- Н). Қос ... цикл ... кеміртегінің төрт атомы бар сірке қымыздық қышічылымен реакцияға түсіп, элты ... ... бар -- ... ... ... Ал бұның езі акони-татгидратаза ферментінің әсерінен бір ... суын ... ... ... ... Енді осы фермент қайта әсер еткенде цис-аконит қышқылына бір молекула су косылады да изолимон қышқылы ... ... НАДФ бар ... ... әсерінен изолимон қышқылынан сутегінің екі атомы бөлініп шығады да, нәтижесінде қымыздық-янтарь қышқылы түзіледі. Бұған декарбоксилаза әсер ... ... ... газы (СО2) ... ... кетоглютар кышқылында көміртегі бесеу болады. Осы акетоглютар кышкылы а-кетоглютаратдегидрогеназа, ... және ... НАД ... тобы бар ... ... әсерінен көмір қышқыл газы мен сутегінің екі а.томын жоғалтып янтарь кышқылына айналады. Бұдан ооң ФАД активті тобы бар ... ... ... ... қышқылы фумар қышқылына дейін тотығады, содан соң фумаратгидратаза ферментінің ... ... ... алма ... және НАД ... тобы бар малатдегидрогеназа ферментінің әсерінен алма қышқылы сірке ... ... ... ... әз ара түр ... түсу кезінде сутегінің екі атомы бәлініп шығады. Баяндалған реакциялар барысында бірқа-тар жерден су молекуласы ... ... ... ... кышқылы А-кофермент пен әрекеттесіп цикл қайтадан басталады. Әрине ... ... ... ... да ... шығады, бірақ ол аденозин үш фосфор қышқылы молекуласына (АТФ) ... ... ... ... ... тек тыныс алу ғана емес биосинтез, яғни жаңа заттардың түзілуі де байкала-тындықтан оның микроорганизмдер тіршілігінде зор ... ... ... ... ... бар жоғын талғамай тіршілік ете беретін микроорганизмдер де кездеседі. Оларды факулътативті анаэробты микроорганизмдер деп атайды. Бұл микроорганизмдерде тыныс алу және ... ... ... үшін қажетті ферменттер жиыны кездеседі. Егерде оларда ауа болғанның өзінде оттегін ... ... ... және де ... жағдай олардың тіршілігін тежемесе, өздеріне қажетті энергияны ашу процесінен қамтуы тиіс. ... ... -- ... ... ... ... тек бос күйіндегі оттегі ғана емес тотыққан қосылыстардағы, мәоелен, азот, күкірт қышқылдарының ... ... ... де ... ... ... ... кейде анаэробты тыиыс алу деп те атайды. ... ... ... ... ... ... ... мәлшері ете аз болады. Бүған қанттан органикалық қышқылдың пайда болуы мысал бола алады. СбН12Об = ... + 18 ... сүт ... ... ... ... көмегімен қанттаи спирттің түзілуі де осы анаэробты тыныс алуға жатады.СбН12Об = 2С2Н5ОН+2СО2-һ27 кал. ... ... ... ... енімдер құрамында біраз мөлшерде энергия сақталып қалады және ол өнім одан әрі ыдырағанда энергия толық босап ... АТФ ... ... ... кететін жағдай микроорганизмдердің аэробты және ана-эробты жолмен тыныс алуы барысында клеткада кездесетін көптеген ферменттер ... яғни зат ... ... актив қатысады.
Аэробты және анаэробты тіршілік ететін ағзалар туралы сипаттама.
Микроорганизмдердің тыныс алуы энергия бөлінетін ... ... ... ... ... ... ... процесі болып есептеледі. Тыныс алу түріне байланысты ... ... екі ... бөледі; аэробты және анаэробты микроорганизмдер. Аэробты микроорганизмдер ортада оттегі болғанда ғана тіршілік ете алады. Ал анаэробты оттегіне ... ... ... ... облигат және факультатив деп екіге бөлінеді. Облигат анаэробтар тек оттегі жоқ жерде ғана тіршілік етеді. Молекула күйіндегі оттегі жоқ жерде ғана олар ... Ал ... ... ... күйіндегі оттегінің бар не жоғына қарамай тіршілік ете береді. Анаэроб микроорганизмдер де табиғатта кең таралған. Олар ауа енуі қиын терң ... ... ... ... ... алу үшін көбнесе азотсыз заттар жұмсалса, микробтар өз денесін құруға азотты заттарды пайдаланады.
Кейбір ... ... алуы ... емес ... ... процесінде болады. Мысалы, нитрификациялаушы бактериялар аммияк тұзын алдымен азотты, одан соң азот ... ... жылы ... ... ... бар анаэроб бактериялрды тапқан болатын. Оған энергияны тотықтырудан емес, оттегі жоқ жерде органикалық қосылыстарды ыдырату жолы мен қамтиды. Бұл ашу ... деп ... Ол ... үшін ... ... алу әдеттегі оттегімен тыныс алатын аэроб микроорганизмдер үшін оттегінсіз тыныс алу әдеттегі оттегімен тыныс алатын ... ... ... анаэробтарда органикалық қосылыстарды өзгеріске түсіру кезінде оттегін қамти алады. Органикалық заттар алғашқы ыдырағандаодан сутегі бөлінеді. Ол бірнеше тізбектеле ... ... ... ... ... жанасады. Сонда су п.б. Су құрамындағы су тегімен оттегінің арқасында, көміртегі ... ... ... ... ... тотығу-тотықсыздану реакциясы жүреді.Осы тотықсыздану процесс арасында ортаға энергия бөлінеді. Ол микробтар клеткасының тіршілігіне қажет. Микробтарға ... ... ... ... ... бар. ... ... көп роль атқарады, заттар толық тотыққанда ғана болады. ... ... ... ... ... су мен ... қышқыл газы және 674 ккал жылу бөлінеді. Бұл энергия өсімдіктегі хлорофилл көмегімен фотосинтез процесі кезінде қайта жиналған энергия. Аэроб ... ... ол ... ... ... алуы ... ... жоғары сатыдағы организмдердің аэробты тын аэробты тыныс алуына тым ұқсас. Сонымен тыныс алу дегеніміз органикалық заттар электрондарының молекулалық оттегіне берілу ... яғни ... алу ... ... ... ... оттегі атқарады. Ал ашу процесі кезінде органикалық заттардан бөлінген электрондар басқа органикалық затқа беріледі, яғни мұнда ... ... ... ... ... ... бір ... қосылыс атқарады.
Анаэробтар
Анаэробты микроорганизмдер -- қоршаған ортада бос оттегі жоқ ... өмір ... және ... ... ... ... болмайтын жерде тіршілік етуге бейім микроағзалар. Анаэробтарға көптегенбактериялар, инфузориялар кейбір таспа құрттар, аскарид және аздаған ұлулар ... ... (гр. an - сыз, сіз, емес ... гр. aеer - ауа және гр. bіos - ... - оттексіз ортада өсіп-өніп, тіршілік ететін организмдер. 1861 жылы Л.Пастер май ... ... ... тапқаннан кейін анаэробты организмдер терминін ғылымға енгізген. Анаэробты организмдер негізінен прокариотты организмдер арасында кең тараған. Ал эукариотты организмдер арасында ашытқы ... ... ... өмір ... ... ал көп ... организмдер ішінде ішек паразиттерінде (атап айтқанда таспа құрттар мен аскаридаларда) кездеседі. Анаэробты ... ... ... ... ... болу не ... ... олигатты анаэробты организмдер және факультативті анаэробты организмдер болып бөлінеді. Олигатты анаэробты организмдер - ... ... ... жүретін организмдер. Оларға май қышқылы бактериясы және сіреспе бактериялары жатады. Көп клеткалы жануарлар арасында олигатты анаэробты организмдер кездеспейді. Факультативті ... ... - ... оттектің бар-жоғына қарамай тіршілік ететін организмдер (мысалы, ашытқы саңырауқұлақтары, іш ... ... ... т.б.). ... организмдер негізінде құрамында оттек бар органикалық қосылыстарды (спиртті, сүт қышқылын, май ... т.б.), ал ... ... ... ... ... немесе нитраттарды) ыдыратып, осы процесс кезінде бөлініп шыққан оттекті өзінің тіршілік әрекетінде пайдаланады. Анаэробты ... ... ... ... табиғаттағы зат айналу процесіне, органикалық және минералды заттардың өзгеруіне үлкен әсер етеді. Олар ... және сүт ... ... ... ... ... Кейбір анаэробты организмдер асқа, тағамға түссе, тез өсіп-өніп, адам мен жануарларды ... ал ауру ... ... ... организмдер түрлі жұқпалы ауруларды (сіреспе, ботулизм газды ... т.б.) ... ... ... (гр. αηρ -- ауа және βιοζ -- тіршілік) - ... бос ... (О2) бар ... ... етіп, дами алатын организмдер. Аэробтық организмдерге барлық өсімдіктер, ... ... мен көп ... ... ... ... ... Оттектің (О2) қатысуымен жүретін биологиялық процесті аэробиоз деп атайды. Аэробтық организмдер өз организміне енген ... ... ... болған энергияны пайдаланады. Олар облигатты аэробтық организмдер және факультативті аэробтық организмдер болып 2 ... ... ... аэробтық организмдер тотығу реакциясы кезіндегі энергияны пайдаланады, мысалы, сірке қышқыл бактериялары этил спиртін сірке ... ... ал ... зең ... ... ... глюкон қышқылдарын түзгенге дейін тотықтырады. Факультативті аэробтық организмдер тобына оттектің бар-жоғын талғамай тіршілік ететін организмдер ... ... ... ... ... оттекті нитраттардан, сульфаттардан, т.б. қосылыстардан алады. Аэробтық организмдердің арасында ең маңыздысы фотосинтез процесіне қатысатын организмдер - ... ... және ... ... Аэробтық организмдер табиғатта кеңінен таралған және ондағы зат айналымына үлкен әсерін тигізеді, мысалы, қарапайым аэробтық организмдер топырақтағы күрделі ... ... ... ... ... ... ... түрлі ауру қоздыратын бактерияларды жояды. Аэробтық организмдерді өндірісте сірке суын алуға, ауыл шаруашылығында, т.б. қолданылады. Аэробтық организмдердің тіршілігіне ауаның құрамындағы ... ... ... мен ... қажет, егер осы жағдай шамадан тыс өзгерсе, олар өліп қалады.
Қорытынды
Тынысалу дегеніміз - ағза мен ... орта ... газ ... үдерісі. Құнарлы заттардан энергия алу үшін оттегі қажет. Сондықтан тыны салу үнемі жүзеге асып ... ... ... ... ... ... - өкпе. Одан басқа ауа жолдары: мұрын қуысы, ауыз қуысы, аңқа, жұтқыншақ, көмей, кеңірдек және ауатамырлар қажет. Ауа ... ... ... ішкі ... ... ... астарланған, ол кірпікшелердің қимылымен қатты тозаң бөлшектерін шығарып тастайды. Мұрын ... ... ... мейлінше жабдықталған және оны иіс сезу рецепторлары бар сілемейлі, кірпікшелі эпителий ... ... ауа ... қуысында шаң мен ұсақ ағзалардан тазартылып, дене температурасын қабылдайды, оның иісін анықтайды. Ауыз қуысы дегеніміз -- ... ... ... ... жұмыс істемеген кезде (мұрын бітелгенде, мұрыннан қақ бөлінгенде, қан ақанда, т.б.) пайдаланылатын ... ... Аңқа ... - ауыз және ... қуыстарының қосылған жері. Ол тынысалу және асқорыту жүйесінің ... ... - ... ... Жұтқыншақтың соңғы ұшы тармақталады. Бір тармағы -- өңешке қарай, екіншісі көмекейге астасады. Көмей (көмекей) шеміршектерден түзілген, олардың ең ... ... ... ... ... Мүның арасындағы маңызды шеміршек - көмей қақпашығы (көмей шодыры). Ол асты ... ... ... қарай бағыттайды. Көмекей құрамына шеміршектерден басқа дауыстық ағзалар жиынтығы ... Ол екі ... ... ... ... да, ... аралығында дыбыстық саңылау орналасады. Әңгімелесу кезінде саңылауды байламдар жауып қалады да ауа олар арқылы күшпен қысылып ... ... ... ... ... ... М., 1987. ... Е.М., Емцев Е.Т. Микробиология. М., 1987. 391 с.
3. Гусев М.В. Микробиология. М.: МГУ. 1992. 448 с.
4.Стейниер Р., Эдельберг Э., Ингрем Д. Мир ... в 3-х ... М.: Мир 1979.

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Микроорганизмдер физиологиясы10 бет
Микроорганизмдер. Микроорганизмдерге жалпы сипаттама39 бет
Бактерия мен вирустардың генетикасы. вирустарды өсіру14 бет
Тыныс алу мүшесі3 бет
1.санитарлық көрсеткіш микроорганизмдердің сипаттамасы. оларға қойылатын талаптар. 2. Санитарлық микробиологиялық зерттеудің әдістері мен принциптері5 бет
1.санитарлық көрсеткіш микроорганизмдердің сипаттамасы. оларға қойылатын талаптар. 2.санитарлық микробиологиялық зерттеудің әдістері мен принциптері21 бет
1.Санитарлық көрсеткіш микроорганизмдердің сипаттамасы. Оларға қойылатын талаптар.2.Санитарлық микробиологиялық зерттеудің әдістері мен принциптері7 бет
Ірі қара малдарының эймериозды- мониезиозды инвазиясы, емі, алдын-алуы.35 бет
Арабтардың Орта Азияны жаулап алуы және дінмен бірге келген тарихи білім57 бет
Ауески ауруының сипаттамасы, диагностикасы, алдын алуы8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь