Нарықтық шаруашылықтың артықшылықтары және кемшіліктері туралы ақпарат

1. Кіріспе бөлім
А. Нарық дегеніміз не?
2. Негізгі бөлім
А. Нарықтық шаруашылық. Артықшылығы.
В. Нарықтық шаруашылықтың кемшлігі
3. Қорытынды
4. Пайдаланылған әдебиеттер
Нарық — бұл сатушылар мен сатып алушылардың арасындағы тауар және қызмет көрсету процесіне байланысты қалыптасатын экономикалық қатынастардың жиынтығы.
Нарық — тауарларды сатып алу және сатумен байланысты орын алатын экономикалық қатынастар жиынтығы. Нарық тауарларды өткізуге байланысты сатушылар мен сатып алушылардың арасындағы қатынастар жүйесі болып табылады.
Нарық қатынастарын зерттеуін экономикалық теория классикалық мектебі өкілдерінің еңбегінен іздегеніміз дұрыс. Оған Адам Смит пен Давид Рекардо жатады. Адам Смит рыноктык экономикаға барынша еркіндік беру қажет деп есептеген. Мемлекет «laissez faire» – «өзінше жүре берсін» саясатын жүргізгені абзал. Рыноктың өзі ұлы үйлестіруші саналады. Рыноктың тепе-теңдігі жай адам эгоизмінің негізінде жүзеге асады – пайдаға мүдделі және еркін бәсекенің болуы.
1. «Жалпы экономикалық теория» Шеденов Ө.Қ., Смғындықов Е.Н., Жүнісов Б.А., Байжомартов Ү.С., Комягин Б.И.
2. Әубәкіров Я.Ә., Байжұмаев Б.Б., Жақыпова Ф.Н., Табеев Т.П. Экономикалық теория курсы. – Алматы, 1999.
3. Жілебеков С., Баймұхамбетова А.С., Жанайдаров У.А.Экономикалық теория: оқу құралы – Астана, 2002
4. Елемесов Р.Е. Халықаралық экономикалық қатынастар. Оқулық. - Алматы, 2003
5. Плышевский Б. Проблемы воспроизводства в современных условиях // Экономист, 2000.- № 1
        
        Семей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті
СӨЖ
Тақырыбы: Нарықтық шаруашылықтың артықшылықтары және кемшіліктері
Орындаған: Өмірбек Г.
Тексерген: Қуантқан Б.
Семей 2015
Жоспар:
* Кіріспе бөлім
А. ... ... ... ... ... ... шаруашылық. Артықшылығы.
В. Нарықтық шаруашылықтың кемшлігі
* Қорытынды
* Пайдаланылған әдебиеттер
Нарық -- бұл ... мен ... ... ... ... және ... көрсету процесіне байланысты қалыптасатын экономикалық қатынастардың жиынтығы.
Нарық -- ... ... алу және ... ... орын алатын экономикалық қатынастар жиынтығы. Нарық тауарларды өткізуге байланысты сатушылар мен ... ... ... ... ... ... табылады.
Нарық қатынастарын зерттеуін экономикалық теория классикалық мектебі өкілдерінің еңбегінен іздегеніміз дұрыс. Оған Адам Смит пен ... ... ... Адам Смит ... ... ... ... беру қажет деп есептеген. Мемлекет - ... ... ... ... өзі ұлы үйлестіруші саналады. Рыноктың тепе-теңдігі жай адам эгоизмінің негізінде жүзеге асады - пайдаға мүдделі және ... ... ... Адам ... ... адам ... өз ... көздей отырып, . Еркін рынокқа бар ниетінің артуының ... А. Смит ... ... ... ... ... ... - еркін деген латын сөзі.) К.Маркс ... ... ... ... ... үш ... қараған: микродеңгей - көпсалалы шаруашылық деңгейін және қоғамдық шаруашылықтың ең жоғарғы, көп факторлы, ұдайы ... ... ... Мысалы, К.Маркс екінші томында рыноктык тепе-теңдіктің схемасын экономиканың әр ... ... ... қорланудың өзара байланыстылығына қатысты қарастырған. К.Маркс схемасында ұдайы өндірістің екі бөлімшесі пайдаланылады. (І-өндіріс құрал-жабдығының ұдайы өндірісі, ІІ-тұтыну заттарының өндірісі) және ... ... ... ... Жай және ұлғаймалы ұдайы өндіріс заңдары айқындалады және жиынтық қоғамның өнімінің өткерілу шарты көрсетілген. ... ... ... ... І мен ІІ ... ... және әр ... өз ішіндегі пропорциясының сақталғанында ғана жүзеге асу мүмкіндігін К.Маркс ұлғаймалы ұдайы өндіріс схемасында көрсеткен. Осы прапорцияның бұзылуы әр түрлі өндіріс ... ... ... бұзылуына әкеліп, артық өндіру дағдарысын тудырады. К.Маркстың ұлғаймалы ұдайы өндіріс схемасындағы жалпы рыноктык тепе-теңдік швейцар экономисі Леон Вальрас (1834-1910жж.) осы ... ... дөп ... ... экономистері Вальфредо Паретто (1848-1923жж.) мен Энрико Баронне (1859-1924жж.) ... ... дер ... ол ... бағаламады. Шынын айтсақ, жалпы тепе-теңдікті талдау шаруашылықты жоспарлы ... ... ... ... ... дегеніміз - экономикалық категориядағы қатынастар. Социалистік лагердегі қоғамдық меншікті дамытудағы экономикалық қатынастардың кесапаты жеке адамдардың ... ... ... салу ... ... ең ... ... қатарына қосып кетті. Ал қазіргі қоғамның түпкі даму ... - ... ... ... ... ... байланысты құқықтық қатынастарды құру. Қандай бір қатынастар болмасын, оның ішіндегі ең өзектісі егелік экономикалық қатынастар. ... ... ... өзі ... тауар, қарыз, несие, құнды қағаздар, т.б. барлық категориялардың қатынастары. Тек экономикалық қатынастар арқылы әркім өзін және ... ... және өзге ... және ... ... ... ... алады. Экономикалық категориялар қызметтерінің тәртібі мен мақсатының ... ... ... қайта болу, тұтыну, жинау заңдылығы орындалады. Сонымен нарық дегеніміз - ... ... ... жүру келісімді бағасын өлшеу арқылы анықтау. Экономикалық қатынастардың орындалуы алдымен нарықтық бағаны есептеу, нарықтық бағаға келісу, ... ... ... ... ... ... Ал бұл процестердің толық орындалуы үшін оның заңды және жеке тұлғалар арасындағы сұраныстар мен ұсыныстардан ... екі ... ... ... ... мен ... жоқ ... экономикалық қатынастардың жүру нарығы болмайды. Қазақстан экономикасының түйіні - мұнай-газ кешені. ... ... ... ... және оларды тиімді пайдалануға приоритеттік мән беріледі. Мұнай ұлттық экономиканың ... ... ... және ... берді.
Қоғамдық өндіріс процесінде қоғамдық өнімнің қозғалысы сан мыңдаған шаруашылық байланыстары арқылы жүреді. Олар кәсіпорындардың, салалардың, аймақтық ... ... ... ... ... ... қан тамыры іспетті, осы байланыстар арқылы өндірістің "қан айналымы" жүзеге асады. Міне, қоғамдық өнімнің осы қозғалысында нарық ... ... ... Әрине, оның өміршеңдігі өндірістің табиғатына, экономикалық әлеуметтік жағдайына байланысты, дегенмен нарықтың біраз дербестілігі бар, ... да ... ... ... ... ... ... нәтижесі мен тиімділігіне айтарлықтай әсер етеді. Жалпы нарық ... ... осы ... ... ... ... ... келеді. Экономикалық әдебиеттер мен зерттеулерде "нарық" деген ... мәні осы ... ... ... ... ... жоқ. Көпшілігі нарықтық қатынасты стихиялық күштер үстемдік ететін ұйымдастырылмаған, кәдімгі базар мен ... ал енді ... ... ... ... ... тез ... керемет "күш" деп те дәріптеуде.
Саяси экономикалық мағынада ... -- ... ... ... ... категория деп қарайды. Ол экономикалық қатынастар жүйесінде ұдайы өндіріс процесінің маңызды ... ... ... ... -- ... ... елде ... зерттелмеген, сондықтан оның мәнін қате түсіну қазіргі әдебиеттерде жиі кездеседі. Себебі, бөлу әдістеріне негізделген басқару жүйесі жағдайында ... ... ... ... зерттеу пәні бола алмады. Ұзақ жылдар бойы әкімшіл -- ... ... ... ... ... келген экономикалық ғылымдарда нарықтың маңызы мен орны туралы даурықпалық көзқарас ... ... ... ... қоғамдағы қайта құру теориясы мен практикасында алатын зор мәніне қарамастан, ТМД-ға кіретін мемлекеттердің және Қазақстан ғылым ... ... ... туралы бірыңғай пікір жоқ. Осыған байланысты нарықтың бірнеше анықтамасын келтірейік. Нарық -- ... ... ... оның ... мен ... ... ... болатын өндірістік қатынастардың белгілі бір бөлігі немесе жүйесі.
Келтірілген көзқарастардың қайсысы да ... ... ... ... ... бір ... ғана ... Шын мәнінде тауар - ақша, нарықтық байланыстар сату, сатып алумен шектелмейді. Бұл жерде басымдылық ... пен ... ... қатынастарға емес, өндірісте болатын қатынастарға тиісті болуы керек. Себебі тек осы жерде ғана өнім ... және оның ... ... ... ... -- ақша ... қандай нақты нысындарда болатынын көрсететін экономикалық байланыстар пайда ... ... ... объективті жағдайы нарықты және оның категорияларын (баға, ұсыныс, бәсеке, және т.б) өмірге әкелді. Көп уақыт бойы біздің ... ... ... ... ... етуі ... дамуына тежеу салды. Соңғы жылдары басқарудың экономикалық әдісіне кешу нарықтық айырбасқа жол ашып ... ... ... ... ... ... бұл ... батыстық модельдерді қайталау емес. Бұрынғы социалистік нарықтық ... ... ... ... қайта құру барысындағы заңды көрініс. Мысалы, Венгрияда 1988 жылдың өзінде экономикалық реформа барысында өндіріс ... ... ... ... ... нарықтық тепе -- теңдік қалыптастырылды. Әрбір өндіріс әдісіндегі нарық меншікке байланысты өндіріс қатынастарының ... ... ... ... ... ... нарық өндірістің тиімділігі мен халықтың әлеуметтік-тұрмыс дәрежесін жақсарту бағытында қызмет істей бастады.
Соңғы уақытта теориялық дискуссияларда нарық пен жоспар бір-біріне орынсыз ... ... жүр. Шын ... ... ... (жоспарлы ұйымдасқан процесс) нарықты, оның икемділігін, экономикалық тиімділігін арттыруға ... аса ... ... ... ... ұдайы өндірісті үйлесімді дамудың басты тұтқасы. Экономиканы нарықтық ... ... ... ... ... ... ... онымен тығыз байланыста әрекет ететінін естен шығармаған жөн. Нарық түралы ілім. Ағылшын ... ... ... туралы бір ғана еңбек жазғанымен, оның дербес ғылымға айналуының негізін ... ... деп ... Оның ... Халық байлығы 1776 ж. жарық көрген. А.Смиттің досы Давид Юм алғашында оны оқып ... ... саны көп ... ... пікірде жүрді. Алайда Юм қателескен екен, аталған кітапты адамдар 200 жылдан астам уақыт бойы талмай оқып ... А. ... ... ұлттың басты байлығы, өзге экономистердің түсінігінше, алтын және күміс қорын жинауда емес, яғни ... ... -- ... ... ... және ашық нарықта сауды жасайтын қарапайым адамдардың әрекеттерінің нәтижесі. Экономика ғылымы ретінде соңғы екі жүз жылдықта А.Смиттің еңбегінде іргетасы ... ... ... және оны толықтыру бағытында дамуда. А.Смиттің нарық туралы ілімі Австрияның экономисі, Нобель сыйлығының лауреаты Фридрих Фон Хайектің ... ... Оның ... бойынша, нарық деген ұғым - ішкі себептерден пайда болған әлеуметтік тәртіптің бір формасы. Хайектің айтуынша, нарық жүйесінің шегінде ... ... бір ... ... жоқ; ол тек ... мақсатты жалғастырады; солар үшін қызмет атқарады, бірақ олардың алдында қоғам ... ... ... ... ... ... бермейді.
А.Смиттің ілімінен шығатын қорытынды мынадай: нарықтың тиімділігі және бәсекелестердің әрі ... ... ... экономикалық мақсаттарына жету жолындағы мүмкіндіктерін арттыра беретіндігі.
Капиталистік қоғамның дамуы деалектикасының өзі ... ... ... ... аян. ... ... В.И. Ленин,- "адамдарды нарық арқылы біріктіреді". В.И. Лениннің айтуынша, "Нарық" ұғымын қоғамдық еңбек бөлінісінен айыруға болмайды.
Нарықтық қарым-қатынастың ... ... ... ... ... ... ... Адамдардың өндірістік мүмкіндігі олардың қажеттілігіне қарағанда, табиғи түрде шектеулі болады. Кейбір қабілеті бар адамдар тек ... бір ... ғана ... ... белгілі затты ғана өндіре алады, бірақ олардың қажеттілігі миллиондаған атауы бар әр түрлі ... ... мен ... ... ... ресурстарға: жер, еңбек, техника, шикізат, ақпарат және т.б. ... ... тән ... -- ... сиректігі немесе шектеулігі. Экономикалық теорияда бұл феномен шамасы "Ресурстар Заңы" деп аталады. Бұл жағдайда пайда табу мен ... ... ... ... әлде ... ... немесе ақылдылығының нәтижесі емес, ол еңбек бөлінісі мен нарыққа байланысты көрініс береді. Мұны адамдардың өмірге қажетті әр түрлі ... алу үшін өз ... ... ... ... деген табиғи қажеттілігінен және бейімділігінен туындайтынын көреміз. Осыған байланысты А. Смиттің зерттеген ... ... ... ... Бұл ... ... адамдардың экономикалық шаруашылық субъектісі ретіндегі біреулердің әр түрлі еңбек өніміне деген мұқтаждық түсіндіріледі. Әдетте ол саналы түрде қоғамға ... ... ... ... оған ... ... ... отырғанын сезбейді де. Ол тек қана өз ... ... және оның ... ... -- өзіне ғана пайда түсіру, сөйте тұра, әлдебір көрінбейтін қол, оны өзі ... ... ... қарай бағыттап отырады.
Бұл жүйенің артықшылығы жұмыссыздықты толық жоюдың, ал жалақыға жұмсалатын шығынды қоса ... ... ... ... ... да ... бөлуді іске асырудың мүмкін екендігінде. Екі үлгінің де - ... ... де, ... ... де - ... кемшіліктері бар. Егер нарықтық экономиканы реттеудің түрлі нысандарын енгізуіне тура келетін болса, онда жоспарлы экономиканың нарықтық ... ... ... ... ... тура келеді. Батыс экономистерінің пайымдауынша, қандай да экономика аралас экономика болып табылады және онда жоспарлы шаруашылықтың да, ... ... да ... бар. Қазіргі заманғы нарықтық экономикаға тән сипат: көп ... ... ... ... ... ... ... ресурстар қарқынды түрде үнемделетін экон. өсу шарттары ретіндегі ... ... ... ... ... ... өтпелі экономикасының дүниежүзілік нарықтық экономикаға тең құқылы жағдайда кіруі өркениетті және әлеум. тұрғыдан бағдарланған нарықтық құрылымды қалыптастыру ... ұзақ та ... ... ... ... етеді.
Қазіргі заманғы нарық шаруашылығының қалыптасуы бірнеше кезеңнен ... ... ... - ... ... ... Тауар өндірісі жетістігінің ең жоғарғы деңгейінің дамуы капиталдың алғашқы сатысын құрайтын және оның екі жағын қосатын, алғашқы капиталдың жинақталу ... ... ... ... бекітілуімен байланысты: 1) өндіріс құралдарының барлығынан айрылған, жекелей бос адамдарды өндіруші көпшілікке айналдыру. Бұл үдеріс рынокта жаңа тауар - адам ... ... ... ... 2) ақшалай байлық пен өндіріс құралының аз адамнын қолына жинақталуы;Қазіргі нарық ... ... ... ... ... мемлекеттік реттеу, әлемдік экономика, нарық инфрақұрылымының дамуы, әлеуметтендірілген тауарлық өндірісі (нарық ... ... ... ... түсінігінің әр түрлі мағынасы тараған. Әуелгі уақытта рынок базар, бөлшек сауда орны, ... ... ... қаралған. Тауарлық-ақшалық қатынастардың дамуымен рынокты тауарлық-ақша айырбасы (айналымы) мен ... ... ... ... ... ... болды.Классикалық мектептің көрнекті өкілі А.Смит нарық экономикасы - өзін реттеуші жүйе: өзін-өзі реттеу деп аталатын автоматты түрде өзін-өзі реттейтін, ... пен ... ... ... еркін нарықтық баға болып табылады деп есептеді.
Артықшылығы.
* ... ... тез ... және икемделу;
* шығындарды азайту және пайданы көбейту мақсатымен жаңа технологияларды оперативті қолдану;
* шешім қабылдауда, ... ... ... мен ... ... әр түрлі қажеттіліктерді керекті мөлшерде және жоғары сапамен қанағаттандыру қабылеті.
Кемшіліктері.
* нарық еңбек пен табысқа құқықтық кепіл бермейді;
* қоғамда теңсіздікті туғызады;
* ... мен ... ... ... ... ынта ... нарық әлеуметтік қажетті тауарларды өндіруге емес, ол ақшасы бар ... ... ... ... ... ... нарықтық инфрақұрылым жатады. Нарық тауар биржаларының көтерме және бөлшек саудаларынан құралып, ... ... ... ... ... экономикасының әрекеттерінің механизмі үш басты принциптерге негізделеді.
* маржиналық (шекті) талдау
* балама таңдау шығындарына
* экономикалық рационалдыққа
Маржиналық талдаупринципі ... ... ... іс қимылы жүріп отырады. Олардың әрекетіне әсер ететін орташа емес, шекті шамалар. Осының нәтижесінде нақты тауарлармен толық қамтылу, нарықтық ... ... т.б. Яғни бұл ... ... ... ... ... етуін, сұраныс пен ұсыныстың көлемінің тұрақты сақталуын, өндіруші мен тұтынушы арасындағы тепе - теңдіктің орнауына жол ашады.
Баламалы таңдау шығынының ... бұл ... және ... ... ... кәсіптік әрекеттердің осыдан басқа, өзгеше әдістерінен бас тартудың салдарынан түспеген табыстың және ... ... ... барынша қолданылмаған мүмкіндіктердің ішінен ең тиімдісін және күмәнсіз орындай алатын вариантын таңдап алу. Экономикалық рационалды принципі - ... пен ... ... ... ... Рационалдық таңдау өзгеріп тұратын варианттардан тұрады, яғни ең аз ... ... ... ... ... асуы. Аталған принциптер нарық болмысының тепе-теңдігіне қол жеткізуге жол ашады. Нарықтың құрамы өте күрделі, ол экономиканың барлық ... әсер ... ... ... ... жағдайлармен белгіленеді:
* меншік формалары бойынша: (мемлекеттік, жеке, ұжымдық, аралас);
* шаруашылық субъектілернің әр түрлі формаларының экономикадағы үлес салмағына байланысты тауар ... ... ... ... ... жеке меншік кәсіпорындары);
* тауар айналымы сферасының ерекшеліктерімен;
* шаруашылықтың құрылымдық бөлімдерінің мемлекет иелігінен алыну және ... ... осы ... ... ... ... ... дегеніміз - экономикалық категориядағы қатынастар. Социалистік лагердегі қоғамдық ... ... ... қатынастардың кесапаты жеке адамдардың мүмкіншілігіне қатаң тыйым салу ... ... ең ... ... ... қосып кетті. Ал қазіргі қоғамның түпкі даму мақсаты - сондағы әркімнің өзіндік қабілет мүмкіндігіне байланысты ... ... ... ... ... ... еңбек бөлінісін тудыратын себептерден туындайды. Адамдардың өндірістік мүмкіндігі олардың қажеттілігіне қарағанда, табиғи түрде шектеулі болады. Кейбір қабілеті бар адамдар тек ... бір ... ғана ... ... ... затты ғана өндіре алады, бірақ олардың қажеттілігі миллиондаған атауы бар әр түрлі ... ... мен ... ... ... ... жер, еңбек, техника, шикізат, ақпарат және т.б. жатады. Ресурстарға тән нәрсе -- олардың сиректігі немесе ... ... ... ... тез ... және ... шығындарды азайту және пайданы көбейту мақсатымен жаңа технологияларды оперативті қолдану; шешім қабылдауда, келісім жасауда өндірушілер мен ... ... әр ... ... керекті мөлшерде және жоғары сапамен қанағаттандыру қабылеті.
Кемшілігі нарық еңбек пен табысқа құқықтық кепіл бермейді; қоғамда ... ... ... мен ... ... ... ... ынта тудырамайды; нарық әлеуметтік қажетті тауарларды өндіруге емес, ол ақшасы бар елдің қажетін қанағаттандыруа ... ... ... Ө.Қ., Смғындықов Е.Н., Жүнісов Б.А., Байжомартов Ү.С., Комягин Б.И.
* ... Я.Ә., ... Б.Б., ... Ф.Н., ... Т.П. ... теория курсы. - Алматы, 1999.
* Жілебеков С., Баймұхамбетова А.С., ... ... ... оқу ... - ... 2002
* Елемесов Р.Е. Халықаралық экономикалық қатынастар. Оқулық. - ... ... ... Б. ... воспроизводства в современных условиях // Экономист, 2000.- № 1

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Нарықтық шаруашылықтың артықшылықтары және кемшіліктері6 бет
Нарықтық шаруашылықтың артықшылықтары және кемшіліктері жайлы14 бет
Нарықтық шаруашылықтың артықшылықтары және кемшіліктері жайлы ақпарат4 бет
Нарықтық шаруашылықтың артықшылықтары және кемшіліктері жайлы мәлімет12 бет
Нарықтық шаруашылықтың артықшылықтары және кемшіліктері туралы9 бет
Нарықтық шаруашылықтың артықшылықтары және кемшіліктері туралы мәлімет7 бет
Нарықтық шаруашылықтың артықшылықтары мен кемшіліктері6 бет
Нарықтық шаруашылықтың артықшылықтары мен кемшіліктері жайлы ақпарат20 бет
Нарықтық шаруашылықтың артықшылықтары мен кемшіліктері жайлы мәлімет4 бет
Нарық шаруашылығының артықшылықтары және кемшіліктері15 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь