Өнеркәсіптік революция және индустриялық дамудың басы

Капиталистік құрылыстың пайда болуы мен қалыптасуы - бұл XVI ғасырдан бастау алатын тұтас тарихи дәуір. Кез келген өндіріс тәсілі пайда болуы үшін белгілі алғышарттар қажет. Капиталистік өндіріс тәсілі пайда болуының материалдық негізі - қоғамның материалдық-техникалық базасының ірі машина өндірісі негізінде өзгеруін білдіретін (танытатын) өнеркәсіптік төңкеріс болды. К. Маркс мануфактурадан ірі машиналық индустрияға көшудің белгісі болған өнеркәсіптік революцияны феодализмнен капитализмге өту ретінде қарастырған.
Капитализм пайда болуының әлеуметтік-экономикалық негізі - жұмыс күшінің тауарға айналуы еді, ал оған екі тарихи процесс ықпал етті:
а) еңбек адамдарының құлдық және басыбайлылық
тәуелдіктен босануы;
ә) олардың өндіріс құралдарына меншіктен "босануы".
Өндірушіні өндіріс құралдарынан күшпен айыру, оларды азғантай адамдардың қосына шоғырландырып, капиталға айналдыру процесі капиталдың бастапқы қорлануы деп аталады.
Бастапқы қорланымның экономикалық негізі жіктелу, біреулердің кедейленіп, басқалардың баюы болды, Тауар өндірісінің жоғары өнімі ретінде ақша капитал пайда болуының бастапқы нүктесі ретінде қызмет атқарды. Ақшаның капиталға айналуының басты шарты - ақша иесінің нарықта өз құнынан әлдеқайда жоғары жаңа баға қалыптастыра алатын тауар табу мүмкіндігі еді. Мұндай тауар - адамның жұмыс күші болып табылады.
Өндірістік күштер дамуы тұрғысынан қарағанда, капитализм өз дамуында үш кезеңнен өтті:
1)қарапайым кооперация;
2)мануфактура;
3)ірі машина ендірісі.
Эволюция процесінде қарапайым құралдардан машиналарға, одан кейін машиналар жүйесіне көшу жүзеге асырылады, яғни өндірісті индустрияландыру жүреді.
Индустрияландыру ірі машина өндірісінің жасалуын, машиналар жүйесі негізінде қоғамның материалдық-техникалық базасы өзгеруін білдіреді. Мануфактураның орнын ірі машиналы индустрия басты. Ірі машиналы индустрияның пайда болуына Ұлыбританиядағы алдымен тоқыма өндірісіндегі, кейін басқа салалардағы өнеркәсіп төңкерісі ықпал етті. Ірі машиналы өнеркөсіп машиналардың экономиканың барлық салаларына енгізілуіне мүмкіндік берді. Капиталистік индустрияландыру жеңіл өнеркәсіптің машиналық базаға көшірілуінен басталды.
КСРО-дағы индустрияландыру машиналық техниканы енгізу ауыр өнеркәсіптен басталғандығымен ерекшеленеді.
Осыған байланысты екі түсінікті: сөздің кең және тар мағынасындағы индустрияландыруды ажырату керек. Сөздің тар мағынасындағы
        
        1. ӨНЕРКӘСІПТІК РЕВОЛЮЦИЯ ЖӘНЕ ИНДУСТРИЯЛЫҚ ДАМУДЫҢ БАСЫ
Капиталистік құрылыстың ... ... мен ... - бұл XVI ... алатын тұтас тарихи дәуір. Кез келген ... ... ... ... ... ... ... Капиталистік өндіріс тәсілі пайда болуының
материалдық негізі - қоғамның материалдық-техникалық базасының ірі машина
өндірісі негізінде ... ... ... ... ... К. Маркс мануфактурадан ірі машиналық индустрияға көшудің белгісі
болған өнеркәсіптік ... ... ... өту ретінде
қарастырған.
Капитализм пайда болуының әлеуметтік-экономикалық негізі - ... ... ... еді, ал оған екі ... ... ықпал етті:
а) еңбек адамдарының құлдық және басыбайлылық
тәуелдіктен босануы;
ә) олардың өндіріс құралдарына меншіктен "босануы".
Өндірушіні өндіріс құралдарынан күшпен ... ... ... қосына шоғырландырып, капиталға айналдыру процесі капиталдың
бастапқы қорлануы деп аталады.
Бастапқы қорланымның экономикалық негізі ... ... ... баюы ... Тауар өндірісінің жоғары өнімі ретінде ақша капитал
пайда ... ... ... ретінде қызмет атқарды. Ақшаның капиталға
айналуының ... ... - ақша ... ... өз ... ... жоғары
жаңа баға қалыптастыра алатын тауар табу мүмкіндігі еді. Мұндай тауар ... ... күші ... ... ... ... тұрғысынан қарағанда, капитализм өз дамуында
үш кезеңнен өтті:
1)қарапайым кооперация;
2)мануфактура;
3)ірі ... ... ... ... ... ... одан кейін
машиналар жүйесіне көшу жүзеге ... яғни ... ... ірі машина өндірісінің жасалуын, машиналар жүйесі
негізінде ... ... ... ... ... орнын ірі машиналы индустрия ... Ірі ... ... ... Ұлыбританиядағы алдымен тоқыма өндірісіндегі,
кейін басқа ... ... ... ... ... Ірі машиналы
өнеркөсіп машиналардың экономиканың барлық салаларына енгізілуіне ... ... ... ... өнеркәсіптің машиналық базаға
көшірілуінен басталды.
КСРО-дағы индустрияландыру машиналық техниканы ... ... ... ... ... екі ... сөздің кең және тар мағынасындағы
индустрияландыруды ажырату керек. Сөздің тар мағынасындағы индустриялардыру
өнеркәсіп ... ... ... ... ... қатар, революцияға дейінгі Ресей өнеркәсіптік өндіріс
көлемі ... ... ... ... иелененгенін, бірақ, өндіріс
құралдарын ... ("А" ... ... 1913 жылы ... ... ... ... ел шетелдік жабдықтарды әкелуге мәжбүр
болғанын назардан тыс қалдырмау керек. 1917 жылғы Қазан ... ... ... ... жаңа ... негізде, электрификация негізінде
қайта құрудың кешендік бағдарламасынан тұратын ... ... ... Кең ... ... ... механикаландыру, машиналар
жүйесін ендіру, экономиканың барлық салаларындағы қол еңбегінің үлес
салмағын азайтуды білдіреді.
КСРО-дағы ... тағы бір ... - оның ... еді. ... ... жеделдету мақсатымен ауыр
индустрияны алғашқы кезекте әрі жеделдете ... және тек оның ... ғана ... ... да ... ... ... бағыт алынған болатын.
Қазақстанда индустрияландыру кең көлемде Ұлы Отан соғысы жылдарында
Москвадан, Ленинградтан және ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асырылды.
КАПИТАЛИСТІК ӨНДІРІСТІҢ МӘНІ
Капитализм - "экономикалық" деп сипаттауға лайық тарихтағы жалғыз
қоғам, өйткені ол ... ... ... ... ... деп ... ... принципінің
абсолютті үстемдік құру дәуірі түсіндіріледі.
Экономикалық мәжбүрлеу - шығу тегі мен мазмұны бойынша таза "қоғамдық"
күш: экономиканың қоғамдық құрылысына бір ... оның ... ... бола ... ... ... ... "экономизмі" ғана "дәстүрлі" қоғамды (қатар
өмір сүретін қауымдар ... ... ... - ... ... ... ... күрделі жүйесіне айналдыру
қабілетіне ие еді. Бұндай айналудың экономикалық ... ... ... жеке ... - ... ... ... тұлғалардың өндірістік қабілеттерін - қоғамдық өндірістік ... ... ... - ... ... өнім ... жеке ... қоғамдық жиынтық жұмысшыға, жеке байлықтарды қоғамдық жиынтық байлыққа
айналдыруында.
Капитализмнің бұдан бұрын бір-бірінен ... ... ... ... бұрынғы әлеуметтік байланыс нысандарын (етжақын-
туыстық, тектік, идеократиялық) жойып, оларды жалғыз - ... ... ... ... - ... ... ... босататын және
адам алғаш рет барлық қоғамдық қатынастардың жиынтығы ретінде ... ... ... ... ... ... пайда болуы және әлеуметтік байланыстардың нарықтық
нысанының үстемдік құруы капитализмнің тарихи ... ... ... ... өзгермейтін үлесін құрайтын) миссиясы - қоғамның тіршілік
әрекетін экономикалық қоғамдастыру және оның ... ... ... ... ... ... ... маңызды?
Капитализм - бүгінгі таңдағы өркениеттің ... ... ... ... әлі де алыс ... ... ... қазіргі экономика өндірісті
ұйымдастырудың капиталистік нысандарының ... ... ... ... ... ... білу ... мәдениетілігінің басты шарты болып табылады. Ал біз, қоғамның
көшігіп жеткен "капиталдандырылу" ... өмір ... ... ... бұл
білім қолданбалы мағынаға да ие болып отыр.
Кең мағынаданы капитализм - ... ... ... (коммерция) қоғамы,
ал тар (саяси экономикалық) мағынада - жалдамалы еңбекті қанау қоғамы.
Бұл екі сипаттама капитализм аясында ... ... ... әйтсе де
оларды бір-біріне ұқсатуға болмайды, өйткені бұл жағдайда капитализмнің
ұлылығы мен кемшіліктері туралы басқаша түсінік ... ... ... ... ... - ... ... құлдық -спартак көтерілісі, орта ғасырды
- инквизиция оттары деп қана қарастыруға болмайтыны сияқты, капитализмді де
тек жалдамалы ... ... деп ... ... - шын ... ... ... қанау қоғамы, капитализмнің
пайда болуы шынында да зорлық-зомбылықпен байланысты, буржуазияның
үстемдігі шынымен-ақ ... ... тері мен ... ... арқасында ғана ұсталып тұрды. Алайда мемлекеттік экономиканың алпауыт
секторы, шағын, кооперативтік және корпоративтік бизнестің дамыған аясы ... ... ... еңбекті қанауды шеткері аймақтық укладқа айналдырып
жіберді.
Классикалық капитализмнің ғылыми теориясының негізін қалаушы - ... ... ... өте ... әрі ... жөнінен таңқаларлық
капитализмнің экономикалық концепциясы үшін адамзат соған қарыздар.
"Менің шығармамның түпкі мақсаты - ... ... ... ... ашу ... ... - деп ... еді К.Маркс
"Капиталдың" алғы сөзінде. Бүгінгі таңда қаншама күмән тудырып отырғанымен,
К.Маркс осы мақсатына жетті.
Калитализмге ... ... ... ... - оны ... ... жүйесі ретінде түсіндіру. Осының өзі ... ... ... ... сипат берді.
Буржуаздық өндірістік қатынастардың пайда болуы, ... және ... ... ... ... ... ... осындай. Сондықтан да осы
теориямен таныстық саяси-экономикалық зерттеудің жоғары әдістемесіне
араластырады.
Капиталистік қоғамда ... ... ... - адамның жұмыс күшін
пайдалану үстемдік құрып тұрған. ... ... ... талдауы
түгелдей осы ерекше тауарға арнауы да осыған байланысты.
Капиталистік өндіріс құрылысы механизмін түсіндіруге көптеген ... ... ... ... ... экономикалық құпиясын Маркс
қана аша алды. Капитализмнің жалдамалы жұмысшыны талауға, есептен жеуге
негізделгені Маркске ... ... ... ... ... ұлылығы - ол
қалайша капиталист жұмысшыға өзінше адал ақы ... ... ... ... ... берді.
Қарапайым тауар өндіруші өз тауарын (Т1) басқа тау-арды (Т2) сатып ... ... ... ... ... ... кездейсоқ (немесе
спекулятивті) ауытқуына байланысты нарықтағы күнделікті құбылыс. Алайда,
жеке сатушы үшін нақты ... ... ... нәрсе бұндай
артылып қалудың жаппай және ұдайы қалыптасып отыруын түсіндіру ... ... ... ақша ... баға ... есебінен ала
отырып, олар сатып алушы ретінде тура ... ... ... өз ... ... язни ... ... еңбегін
пайдаланатын, өндіріс факторларын меншіктеуші алатын артық табысқа аударды.
Тек капиталист алатын ақша артығын ... ... құн" ("m") ... қатаң ғылыми мағынада өз-өзінен ақша - әлі де капитал емес.
Капитал ... бұл ... ... ... - ... құн) алу үшін
пайдаланылатын ақша. ... да, ... - ақша ... ... ... өндірісінің сатысы.
Қосымша құнның пайда болуы ұзақ уақыт бойы жұмбақ ... ... ... ... ... екі ... табыстыру қажет еді.
Бір жағынан, қосымша құн тауар айналымында пайда бола алмайды, өйткені
"сатып алу-сату" ... тек ... яғни тең ... ... ... ... ... қосымша құн дәл тауар айналымында пайда ... ... тек ... ... ... ғана ... ... ақшасын, оның
үстіне артығымен қайтарып алады:
А—Т—А2
100долл. = 100долл, = ... (100 = ... А ... = А1 ... бірақ бұл сияқты "теңдік"
түсініксіз болып көрінеді.
Бұл жұмбақтың шешілуі тек мынадай болжам жасау ... ғана ... тек ... ... ... өз ... жоғарылататын тауар
сатып алғанда ғана қосымша кұн ала ... ... ... ғана ... сату ... ... ақша сомасын әкеледі. Сонда: тауардың капиталист
қолында болған кезін нүктемен ... ... ... ... = ... 120долл.
Бірақ, пайдалануына қарай қымбаттайтын тауар бар ма? Иә, ол - адамның
жұмыс күші: жұмыс күшін пайдалану ... - ... ал ... - қүн тудырады.
Жұмысшыны жалдай отырып, капиталист оның жұмыс күшін, яғни, әлеуметтік
еңбекке қабілеттілігін сатып алады, Алайда, сырт ... ... ... ... оның артында ғажайып феноменді - тірі, шынымен жүзеге
асырылатын еңбекті сатып алу жасырынып тұр.
Басқа кез ... ... ... ... ... тауарының бағасы да оның
өндірілуіне қоғамдық қажетті уақыт өлшемімен, яғни ... мен ... ... ... ... анықталады.
Сейтіп, капиталист жұмысшыға оның еңбек күшінің құнын адал төлеуге,
сөйте отырып ұтыста болуға ... ... ... жұмыс күшін сатып алғаннан кейін, оның ... әрі ... ... ... ... ... оның
өзіне жұмыс күшін өндіру үшін қажетті еңбектің недәуір ... ... ... хақылы.
Осылайша, жұмысшы өзіне жеткілікті "қажетті өнімдіруге" қажетті жұмыс
уақытына капиталист оған көрсетпестен "қосымша жұмыс уақытын" ... ... ... ... ... ... өнім" өндіреді, Жұмысшының
қажетті және қосымша еңбегінен тұратын ... сату ... ... ... қажетті қосымша құнды алады.
Сонымен, капиталист деген - қосымша құнды алу үшін ... ... ғана ... оның ... жүзеге асыруға мүмкіндік беретін қоғамдық
құрылғы. Міне сондықтан да капитал - тарихи пайда ... сол ... ... қоғамдық құрылғы.
Капиталист қосылған құн түсірмей өмір сүре алмайды, оның өндірілуі ... ... ... ... ал ... ... өнімнің
қосымша кұнға айналуы жүретін экономикалық қатынас классикалық капитализм
жүйесінде негізгі өндірістік қатынасқа айналды.
Капитал үш жағдайда ... ... ... ... ... ... ... капиталистер, яғни көп ақша жинап, оларды капиталистік
жолмен қолданысқа көшетін адамдардың пайда болуы;
- өз ... ... сату орны мен ... ... ... ... ... жұмысшының пайда болуы. Бұндай жағдайда ол
жұмыс күшін сатуға мәжбүр.
Екінші және ... ... ... бастапқы қорлануы"
шаруалырдың жерден ... және ... ... деп ... тұтас
бір тарихи дәуірдің жемісі болып табылады.
Капиталист үшін капитал ретіндегі ақша екі бөлімнен тұрады:
а) өндіріс ... ... ... ... және ... өзгеріссіз
жасалған тауардың құнына кіретін "тұрақты капитал" (латынның "С" ... ... ... ... ... ... және ... еңбекті қанау
нәтижесінде өсетін "өзгермелі капитал" (латынның "V" әрпімен белгіленеді).
Қосымша құнды ... тірі ... ... ... ... көп ... өзгермелі капитал ретінде пайдалануға
мүдделі.
Капитал құрылысында оның өзгермелі элементін теориялық тұрғыдан бөліп
көрсету жалдамалы жұмысшыны қанау ... "m" деп ... ... нормасын" анықтауға мүмкіндік береді: бұл үшін алынған қосымша құнды
бүкіл капиталмен емес, тек оның ... ... ғана ... керек.
Капиталдың материалдық негізін өнеркәсіптік капитал құрайды, сол
себептен қосымша құнның басты нысаны - ... ... ... ... Ал
қалған барлық капитал нысандары мен қосымша құн ... - ... мен ... ... ... ... ... табылады.
Табыстың әрбір түрі дербес болып көрінеді, ал шын мәнінде олардың бәрі
- бір ғана қосымша құн - жалдамалы ... ... ... әр ... Ал бұл, ... қарамастан, буржуазияның түрлі таптарын
пролетарды бірлесе қанаушы ... ... ... ... өз капиталының тиімділігін жай ғана пайдамен (қосымша ... ... ... емес, пайданың бүкіл салынған капиталға
(тұрақты + өзгермелі) ... ... ... ... ... арасындағы бәсекелестік "тең капиталға тең пайда"
принципімен "пайданың орташа ... ... ... әкеп ... ... ... енді құны бойынша емес, "өндіріс ... ... + ... пайда) бойынша сатылады.
Орташа пайда - капиталистердің таптық ынтымақтастығының экономикалық
негізі, өйткені әр капиталистің табысы ендігі ... ... ... ... заңы - ... ... - қосымша құн бөлігінің
капиталға айналуы, яғни алынған қосымша құнды жаңа ... құн алу ... ... ... ... ... капиталдың салыстырмалы түрде азаюына
("капиталдың органикалық құрылысының өсуіне") әкеп ... ... ... ... ... ... ... машиналар ығыстырып шығарды;
2) осыдан келіп ұдайы өсіп отыратын жұмыссыздық пайда болады;
3) жұмыссыздық салдарынан ... ... ... ... ... ... тауарлар азайған еңбекақы көлеміне сатып
алынуы мүмкін емес.
10.3. КАПИТАЛИЗМНІҢ ДАМУ КЕЗЕҢДЕРІ .
Капитализм XII ... ... ... XVIII ғасырдан бастап әрекет
еткен классикалық капитализм өз дамуында үш кезеңнен өтті:
Монополияға ... ... ... ғ. ... ... ... пен нарықтың бей-берекет қозғалысы (екінші ... ... ... пайдалануға болады);
Монополиялық капитализм (ХХғ.басы) - бәсеке нәтижесінде тауарлардың
өндірісі мен сатылуын ... ... ... ... пайда болды.
Өнеркәсіптік монополиялар дамуының үш сатысы бөліп көрсетіледі:
1. XIX ғ. ... Бұл ... ... енді ... ... ... болып табылатын (1865ж. Германия - 4 картель, 1870 ... - 1 ... ... II ... 1873 ж. әлемдік экономикалық дағдарыстан кейін басталып,
XIX ғ, соңына ... ... Бұл ... ... ұсақ ... ... себепші болды және өндірістің шоғарлануына
ықпал етті. 1887 ж. Германияда 70 картель ... ... осы ... де
монополиялар айрықша құбылыс болып табылмайды әрі экономикада шешуші ... III ... XIX ғ. ... ... ... жж. ... экономикада шешуші мағынаға ие ... ... ... ... болды. 1911 ж. Германияда 600 картель бар еді.
Монополиялар - бұл жеке меншікте ... ... ... акционерлік)
болатын әрі салаларға, нарықтарға және тұтас макроэкономикаға ... баға ... ... ... табу мақсатымен билік жүргізетін ірі
шаруашылық бірлестіктер.
Монополистік бірлестіктердің тарихи ... ... ... (конвенциялар, пулдар, рингтер, корнерлер -
түрлі елдерде түрлі атаулары бар) -бұл баға туралы ... ... ... өз ... ... ... ... сатуға
міндеттеме алатын.
2) Картель - өнеркәсіптің бір ... ... ... Ол ... ... және ... дәрбестігін жоймайды,
бірақ олардың арасында бірқатар ... ... ... жоғары
бағалар тағайындау; өткізу нарығын межелеп белу; өндіріс
көлемін шектеу) бойынша келісімдер қарастырады.
3) Синдикат - бұл ... бір ... ... ... ... дербестігін жоққа шығара отырып біріктіру (өнім
синдикатқа тапсырылады, ал ол өзінің өткізу ұйымдары арқылы ... ... - ... ... бір немесе бірнеше саласының бірқатар
кәсіпорындарының меншігі мен басқаруы олардың коммерциялық та, өндірістік
те дербестігі ... ... ... ... ... - ... түрлі, бірақ бір-бірімен байланысты
салалары кәсіпорындарының бірігуі.
6) Концерн - бұл ... ... ... ... ... ... алу арқылы
қаржылық бақылау орнату жолымен біріктіру.
Капитализмнің монополистік сатысы (ол "империализм" деп те ... ... ... монополиялар түзілуіне әкеп соғатын өндірістің
шоғырлануы;
- қаржылық капиталдың үстемдігі;
- капиталдың ... ... ... ... ... әлемнің аумақтық бөлінісі және оның шегі үшін күрес.
Мемлекеттік-монополистік капитализм (XX ғ. екінші жартысы) ... ... ... ... ... айрықша комитет ретінде көрінетін
мемлекет ... ... ... еңбек пен капитал арасындағы
қатынастарға ... ... ... ... ... ... ... саясат жүргізеді. Мемлекеттік-монополистік
капитализм - капитализмнің ең ... әрі ең ... ... ... ... ... капитализмнің қазіргі
ең жоғарғы даму сатысы болып табылады.
Мемлекетгік-монополистік әкономиканың айрықша табиғаты мынада:
1. Ол монополистік капиталдың ... ... ... ... ... ... процесіне қаржылық ... сай ... ... - мемлекет өз меншігінде кәсіпорындар, жолдар, электростанциялар
иеленеді;
2ә - ... ... ауыл ... ... ... сатып алады;
26 - ақша-несие операцияларына белсенді араласады;
2в - ... ... ... ... ... бөлігі қайта бөлінеді.
Мемлекеттік-монополистік экономика шаруашылық әрекеттің ең маңызды екі
саласын ... ... ... ... ішкі ... ... ... экономика сферасын.
Түрлі елдер ішінде мемлекеттік-монополистік әкономиканың мынадай
нысандары орын алады:
а) мемлекеттің ... ... ... бөлігін (30-35%)
иемденуі мен қайта бөлуі;
ә) мемлекеттің мемлекеттік меншігі мен кәсіпкерлік әрекеті.
Мемлекеттік-монополистік меншік үш жолмен түзіледі:
а) жаңа кәсіпорындардың ... ... ... ... ... қаржы-монополистік топтар мен компа-
ниялардың акцияларын сатып алуы;
б) жекелеген кәсіпорындарды ... ... ... ... ... жүзеге асыру.
Экономиканы милитаризациялау. Ол монополияның мемлекетпен бірігуін
күшейтеді, өйткені бірқатар салалар ... ... ... ... ... ... ... - 100%, авиация саласы - 90%-ке мемлекеттік
әскери тапсырыстарды орындаумен айналысады).
4.Мемлекеттік реттеу және баадарламалау:
4а - мемлекеттік капитал ... және ... ... ...... саясаты;
46 - бағалар мен еңбек ақыны реттеу;
4в - ... ... ... ... ... көрінуі:
5а - мемлекет өз монополияларының сыртқы-сауда
саясатына көмектеседі;
5ә - мемлекеттік кепіл беру арқылы ... ... ... ... ... ... - мемлекет өз есебінен капиталды сыртқа шығаруды іске асырады және
сол арқылы монополияның тауарлық ... ... - ... нашар дамыған елдерге көмек беруі;
5г - халықаралық мемлекеттік-монополистік одақтарды (ЕО) ... ... ... ... ... әр жаңа
сатысы қоғамның өндірістік күштерінің сапалы секіруін және ... ... ішкі ... ... ... ... ... бірлесе басқаруды (өндірістің барлық қатысушыларының) және
табыстарды әділ қайта бөлуді талап ете отырып, көбірек ... бола ... ... ... бұған қарсы шықты. Адамзат ірі ... ... пен ... Ұлы ... ... ... ... балама мүмкіндігін тапқан сияқты болды:
а) Шығыс (Ресей, Қытай, Шығыс ... ... ... ... Батыс (АҚШ, Батыс Еуропа, Жапония) "Халықтық капитализм" ... ... ... ... базасында
капиталистіктен кейінгі қоғам).
Бұл қадамдардың немен ... - ... ... ... ... ТӘСІЛІ" МЕН "ӘНДІРЮТІҢ ТЕХНОЛОГИЯ ТӘСІЛІ"
ТҮСІНІКТЕРІНІҢ АРАҚАТЫНАСЫ.
Өндірістің
Технологиялық
тәсілі
Өдірістің
Қоғамдық
тәсілі
Өндірістің технологиялық және қоғамдық тәсілдерінің өзара байланысы
2. КАПИТАЛИЗМ: КАПИТАЛДЫҢ БАСТАПҚЫ ҚОРЛАНУЫ, НЕГІЗГІҚАСИЕТТЕРІ, ... ... ... ... ... пайдаланыңыз.
1. Жұмыс күшін ұдайы өндіру үшін келесідей тұтыну заттары қажет:
а) азық-түлік өнімі - күніне 7 долларға;
ә) тіршілік заттары - ... 75 ... ... аяқ киім, әжетхана заттары және т.б. – жылына 270 долларға;
в) ... ... ... - айына 15 долларға.
Жүмыс күшінің біркүндік құнын анықтаңыз.
2. Жұмыс күні 8 сағаттан тұрады. ... құн ... 100%. ... ... өсуі ... тұтыну заттарының құны екі ... ... ... ... ... ... өзгерді?
3. Авансталған капитал - 600 мың доллар. С : У = 4 : 1, m' = 100%. ... жай ... ... ... неше ... ... капиталданған үстеме
құнға айналады?
4. 100 мың доллар капитал 10 жылдан кейін екі есеге өсті. Осы ... ... ... ... құн 15 мың ... болды. Ол тұтынушы және
жинақтаушы бөліктерге қандай пропорцияда бөлінді?
5. ... ... ... капиталды авансқа берді: өндіріс
құралдарын сатып алуға - 200 доллар, жұмыс күшіне ақы ... - 50 ... құн ... - ... ... 1) Осы ... ... қаншаға түсті;
2) Ол капиталистке қаншаға түсті?
6. Капиталды ... және ... ... негізінде
өндірісті ұйымдастыру нысандарында өзгерістер жүреді. Қандай да бір
монополияларға тән ... ... ... ... ... ... | ... ... ... ... ... ... салалар |
|Синдикат |кәсіпорындарын ... ... ... ... дербестікті сақтап қалып, сауда |
|Концерн ... ... ... ... ... ... ... өндірістік және өткізуші |
|Конгломерат ... ... ... |
| ... және өндірістік дербестікті жоғалтқан |
| ... ... ... |
| ... ... ... бар алып өнеркәсіптік |
| ... |
| ... ... |
7. ... ... ... а) әдеттегі үстеме пайданы; ә)
монополистік үстеме пайданы сипаттайтындарды таңдап алыңыз. Үстеме пайданы
алады: 1) ... жеке құны оның ... ... ... ... кәсіпорын;
2) тек монополиялар; 3) жаңа ... ... ... 4) ... ... ... I уақытша; II түрақты.
3. КСРО-ДАҒЫ ЖЕДЕЛДЕТІЛГЕН ИНДУСТРИЯЛАНДЫРУ ТӘЖІРИБЕСІ.
Қазақстандағы индустриялық даму ... Осы ... ... ... ... КСРО-дағы
индустрияландыру ерекшелігіне көңіл аударыңыз:
а) ол Ұлыбританиядағы сияқты жеңіл өнеркәсіп емес,
ауыр өнеркәсіптен басталды;
ә) ол жедедетілген қарқынмен іске ... ... ... екі ... ара ... ... керек:
индустрияландырудың кең және тар мағынасын.
3. Қазақстанның индустриялық стратегиясы ... ... ... ... ... ... (2001-2004), 2-
индустриялық (2005-2008) және ... ... ... ... іске асуы жалпы алғанда 2010 жылы
ЖІӨ деңгейінің 2 есеге ... ... ... стратөгияны түсіндіріңіз.
-----------------------
Технологиялық қатынастар
Экономикалық қатынастар
өндіргіш күшдер

Пән: Өнеркәсіп, Өндіріс
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 13 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Өнеркәсіптік революция және индустриялық даму11 бет
Англияның мануфактурадан фабрикаға өтуі. Өнеркәсіп төңкерісі15 бет
Мазмұн мен пішін8 бет
Мұхтар Әуезов көрнекті совет жазушысы8 бет
Оқу-ағарту, ғылыми мекемелер мен өнер саласындағы мәдениетті қалыптастырудың алғышарттары45 бет
Сұлтанмахмұт Торайғыровтың педагогикалық көзқарастары5 бет
Қазақстандағы аударма өнерінің даму кезеңдері17 бет
2015 жылға дейінгі елді дамытудың индустриалды-инновациялық Стратегиясын жүзеге асыру9 бет
Expo 2017 – ел мәртебесінің асқақ рухы5 бет
Индустриалды даму66 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь