Индустрияға дейінгі экономика, өндіріс тәсілдері

1. Индустрияға дейінгі экономика: мәні және негізгі сипаттары
2. Алғашқы қауымдық өндіріс тәсілі
3. Азиялық және антикалық өндіріс тәсілдерінің сипаттамасы
4. Феодалдық өндіріс тәсілі (әдісі)
5. Көшпенді (номадтық) өндіріс тәсілі
Индустрияға дейінгі экономика бірнеше қоғамдық экономикалық формацияны (алғашқы қауымдық құрылыс, құл иеленушілік, феодалдық) біріктіреді. Олардың бәріне өндіріс күштерінің даму деңгейінің төмендігі, экономикалық еркіндіктің болмауы, үстемдік пен бағыныштылықтың қарым-қатынастары, экономикадан тыс мәжбүрлеушілік болуы тән.
Өндірістің индустрияға дейінгі кезеңіне мына сипаттар тән:
- экономиканың бастапқы саласы (ауыл шаруашылығы) басым болады;
- еңбекке жарамды халықтың басым бөлігі егіншілікпен және мал шаруашылығымен айналысты;
- шаруашылық әрекетте қол еңбегі үстем болды (прогресс қарапайым құралдардан күрделілеріне өтуде байқалды);
- өндірісте еңбек бөлінісі нашар дамыды және ғасырлар бойы оны ұйымдастырудың қарабайыр формалары (натуралды шаруашылық) сақталды;
        
        Жоспары:
1. Индустрияға дейінгі экономика: мәні және негізгі сипаттары
2. Алғашқы қауымдық ... ... ... және ... ... ... ... Феодалдық өндіріс тәсілі (әдісі)
5. Көшпенді (номадтық) өндіріс тәсілі
1. Индустрияға дейінгі экономика: мәні және негізгі ... ... ... ... ... ... формацияны
(алғашқы қауымдық құрылыс, құл ... ... ... ... ... ... даму ... төмендігі, экономикалық
еркіндіктің болмауы, үстемдік пен ... ... тыс ... ... ... ... ... кезеңіне мына сипаттар тән:
- экономиканың бастапқы саласы ... ... ... болады;
- еңбекке жарамды халықтың басым бөлігі ... және ... ... ... ... қол ... ... болды (прогресс қарапайым
құралдардан күрделілеріне өтуде байқалды);
- өндірісте еңбек ... ... ... және ... бойы ... ... формалары (натуралды шаруашылық) сақталды;
- халықтың көпшілік бөлігінде өндіріспен бірге ... ... ... ең ... ... басым болды.
Капитализмге дейінгі қоғамда экономикалық еркіндік жоқ, ырықсыздық
үстем ... ... ... ... жоқ; қолөнершілер
қолөнерге таңылған, ... - ... ... ... ... содан соң "тектік" құрылысы "баршаға ортақ түрде"
жағдайын, социологтар сөзімен ... ... ... ... ... ... да ... мысалы, ауыл тұрғыны үшін ауылдан
қалаға көшудің өзі ғана мансап алумен пара-пар; қалалық ... ... ... ... де - аз ... ... ... еместігін білдіреді.
Жаппай бәрі алдын ала белгілі болуының салдарынан жаппай тоқырау -
капитализмге дейінгі ... ... ... ... ... хабаршыларының капитализмге дейінгі қоғамның бірде бір
әлеуметтік тобына келмейтіні кездейсоқ емес. Әлеуметтік ... ... ... ... ... ... дейінгі кезең үстемдік пен бағыныштылық қатынастарына
толы болатын. Тек капитализм ғана жеке адамға экономикалық еркіндік ... ... ... ... ... жоқ - ... те, жер
де, капитал да тауар емес еді; тек "тауар" мәртебесі ғана бұларды "өндіріс
факторына" айналдыра алатын еді, ... осы ... ғана ... ... күресте) сатып алу және табсты (сондай-ақ, бәсекелестермен
күресте) пайдалану мәселесі туындайды.
Еңбек міндеттілік, жуктелген міндет болатын; оған ақы ... ... - ... ... бір ... ... алынатын (оның
үстіне "қожайынды" ауыстыруға тыйым салынатын).
Жер айрықша сату-сатып алу объектісі ретінде "жылжымайтын мүлік" болып
табылмайтын еді.
Капитал ... ... ... ... ... ... ... орын
ауыстыруы, одан түсетін табыс капитализмге дейінгі экономикада мүмкін ... ... ... өндіріс тәсілі
Алғашқы қауымдық тарих - адамның пайда болуынан ... ... ... ... - таң ... ... ... адамның, тілдің
пайда болуы, адамның шаруашылық (кейіннен - ендірістің, одан ... ... ... ... ... ... ... және рухани мәдениеттің қалыптасуы, еңбек, меншік бөлінісі,
сондай-ақ, кептеген "социум" құрайтындар.
Алғашқы қауымдық ... ... ... ... - ... ... ... айрықша сипаттары мен оның ... ... ... ... ... ... қауымдық қоғам онда өндірістік күштөр дамуының ... ... ... ... ... ... болғанымен ерекшеленеді.
Қазіргі қоғам табиғатты билеп ... ... адам мен ... ... ... ... құрылған, ал алғашқы ... ... ... ... ... қатынаста болатын және басты роль табиғатқа тиесілі еді.
Алғашқы қауымдық құрылыс - ... ... ... ... ... ... дейін еңбек құралдарын жасау үшін басты материал тас ... тек ... ... ... ... ... еді. Дәл осы ... алғаш рет Адамның басты күші - ... ... ... ... ұйымдасқан қоғамдастығы" - адамзаттың басты өндірстік
күші, осының ... жеке ... ... ... мен ... ... ... адамдардың техникалық әлсіздігінің" орны тек олардың ... ... ғана ... мүмкін еді. Алғашқы адам тек тарих таңында
өзі ... ... ... аман ... қауымдық қоғам жеке меншікті, мүліктің дифференциация ... ... ... ... ... қауымдық өндіріс тәсілі - бұл ең узақ ... оның ... ... ... ... ... (бүгінде оның диапазоны б.э.д. 1,5 млн.
жылдан 5 мың жылға дейінгі аралықта деп қабылданып отыр).
Оның дамуының мынадай сатылары ... ... ... ... ... ... ... → алғашқы көршілік қауым".
Ерте алғашқы қауым иеленуші шаруашылық ... ... ... ... ... тең) өнім асырды: өнімді өндіруге
қатысқан-қатыспағанына қарамастан, қауымның ... ... өнім ... бар ... ... ... өндіруші шаруашылыққа, яғни артық өнім алуға кешті,
сондықтан, теңгермелі бөліспен қатар еңбек ... ... ... ... болды.
Осының нәтижесінде ортақ меншікпен қатар жеке меншік те ... (осы ... ... ... ... ... яғни ... дейін
қоғамды қайда тартып бара жатқаны белгісіз әлеуметтік дифференциация пайда
болды).
Теория жүзінде қоғамның "басы" деп нені ... ... ... басы - ... ... дамуы негізінен аяқталып, прогрестің
жалғыз факторы длеуме ттік болған кез.
Адамды ... ... шек және адам ... ... ... болып еңбек құралдарын жасауға бағытталған әрекет болып табылады.
Алғашқы ... ... ... ... нашар дамуына байланысты
өндіріс пен қолданыстағы қарабайыр ұжымшылдықпен сипатталады. ... ... ... ... ... да ... ... не кіші
коммунист қоғамдар арасында тікелей ... ... ... ... ... ең кіші ауқымда жүзеге асырылатын, бірақ ... ... ... ... және өндіріс еніміне үстемдік
жүргізуіне ерте ... ... 21 т., 174-6.). ... ... ... бөлінісінен және оның салдары - қоғамның ... ... ... еді" ... ... тарих өзіндік ерекшелігіне карамастан, негізгі беталыс - тапқа
дейінге қоғамнан таптық қоғамға қарай қозғалыс - әмбебаб болған ... ... ... 20 - 30 ... ... ... өйткені одан
үлкен топ өзін-өзі асырай алмас еді (жеміс жинау көп өнім бермейді, бірақ
көп ... ... ... аң ... ... - ... оған біршама
отырықшылық сипат (табиғи турғын жайлар - үңгірлерді игеру ... ... ... мен аң ... - екеуі де шаруашылық жүргізудің ежелгі
түрлері, бірақ, аң аулау неғұрлым ... ірі ... ... -
еңбек әрекетінің бастапқы формасы, ұжымшылдықтың өндіріс күшін ... ... ... ... ... ... ... ретінде ол инстинкттерінің
ырқында болуы керек, ал адам ретінде - әлеуметтік нормаларды басшылыққа
алуы керек; бұл ... ... мен жеке ... ... өркениеттілігінің
деңгейін анықтай отыра, әлі күнге дейіи жалғасуда.
Алғашқы қауым кезіндегі ... ... ... ... емес,
әлеуметтік күшті ұжымдардың тірі қалуында болатын (белгілі бір тұрмыстық
заттар ... ... ... ... ... ... болғанын керсетеді).
Өркениеттілік - жануарлық инстинктті басу. Ойлау мен сөйлеудің ... - ... ... кезеңдегі тағы бір революция. Олар бір мезгілде
пайда болды (тарихшылар мидағы ... ... ... ... солай
деп шешіп отыр). Тілдер болса, кейінгі ... ... ... және ... ... ... ... байланыстар
қалыптасуының нақты негізі тек табиғи етжақын ... қана ... ... еді: реттелмеген жыныстық қатынастардың бей-берекеттігі және
әкелік ... жоқ ... ... ... ... тек бір ... арасында ғана құрылуы, яғни аналық әйелдік желі ... ... ... ... ... адамы жыныстық қатынас пен бала ... ... ... Сондықтан да, қоғамды ұйымдастырудың
алғашқы реттелген формасы - аналық желі ... шығу тегі бір ... еді. ... ... туыстық қатынастар әлеуметтік (және
керісінше) деп ... бұл ... ... ұйым - ... ... ... рулық қауым екі кезеңнен - "архаикалық" және "дамыған" аң аулаушы,
- ... ... ... ... жебе мен ... пайдалану)
кезеңдерден өтті.
Жер ұжымдық меншікте ("кәсіпшілік аумақ" ретінде) болды. Жеке ... ... ез ... ... ... ... ғана ... болған
еді, бұл олардың тиімділігін арттырды. Осылайша, жеке меншік ортақ ... ... ... ... ... қауым мүшесінің жеке меншігі оның
затқа деген қатынасы еді, бірақ қоғамдық ... ... ол ... ... болатын.
"Тұтынудағы ұжымшылдық ұжымдық ... ... ... емес,
өміршеңдік шарты еді. Бірақ, қоғам мүдделерін есепке ала ... ... ... теңгермелі емес, "тең дәрежеде қамтамасыз етуші"
болды.
Еңбек белінісі ол кезде әлі ... ... ... ... ие еді. Ерте
рулық қауымдағы негізгі жастық - жыныстық топтар - балалар, ересек әйелдер
және ересек ерлер ... ... ... санатына ету -маңызды ... ... ... белінісі үстемдік пен бағыныштылық қатынастарын
тудырмап еді. Жыныстар тең дәрежелі болатын. Алғашқы ... тең ... еді, ... тек ... ... толыққанды мүшелілері ғана ... ... ... ... неке шеңбері тарылуы жалғасып жатты. Сонда да,
қазіргідей отбасы әлі де ... ... ... ... оның рулық
қауымға қарсы тұратын, оқшауланған ... ұяға ... ... ері мен ... неке ... ... өз руымен байланысты
болып, ортақ меншіктері болмады, ал балалар тек анасының руына тиесілі еді.
Осылайша, отбасын бөлудің өзі ... ... ... әлі де
шыға алмай жүрді.
Кейінгі рулық қауым. Керамиканың - қыш ... ... салу ... - ... ... ... ғасыры").
"Неолиттік революция" егіншілік пен мал шаруашылығы.
Артық өнім, онымен бірге жеке меншік пайда болды.
"Беделді экономика" - тайпалар арасында сыйлықтар алмасу ... ... ... әрі бір ... мағынасыз көрінетін ... ... үшін өте ... болған.
Алғашқы қауымдық демократия өзін-өзі басқарудан көрінетін. Рулық
құрылыстың кушті әрі әлсіз жері - ... да бір жеке ... ... қауымдық қоғам оның шеттетілуін, эксплуатацияның ... ... ... ... институттарды ұстауды мүмкін
қылған артық өнімнің пайда болуынан туған сынаққа шыдай алмады.
Алғашқы ірі қоғамдық ... ... ... ... тап және ... иемдену (жеке шаруашылык пен жеке меншікті) көзі ретінде парцеллярлық
пайда болды. Еңбек бөлінісі өндірістің, өндіріс көлемінің өсуіне, ... ... алып ... кауым қанша қарсылық білдіргенімен, ол ... ... ... қауымға - етжақын туыстық байланыстары жоқ адамдардың
алғашқы әлеуметтік бірлестігіне айналды. Көршілік қауым дуализмнің бейнесі
болып еді: жер ... әлі де ... ... ... қала ... ... оны әлі ... меңгере алмайтын.
Отбасы пайда болуымен туыстықтың аналық есебі және аналық желі бойынша
мұрагерлік әкелік желіге ауысты. Бұл, ... ... ... ең ... ... ... ... ыдырауының мәні қалай болғанда да жеке меншік, таптар мен
мемлекет пайда болуының құрамдас ... ... ... ... факторлармен емес, қоғамнын өзіндік дамуымен
түсіндіру ... ... ... екі ... ... ұйымдық тұрғыдан
өндірістің даралануы (индивидализация) жүрді, ал ... ... ... ... ... болуы. Осылар бірігіп біреулерге
өзгелер өндірген артық өнімді меншіктеп алуға мүмкіндік ... Ал ... ... ... ... ... ... нәтижесіндө. еркін
шеттетілетін жеке меншік пайда болды, ол рулық, құрылым жеке ... ... ... беретіндігімен ерекшеленетін.
Жеке меншіктің басы - жекелеген отбасылардың артык ... ... ... ... ... ... қару-жарақ, мал, кейіннен
- байлық) түрінде, яғни тек ... ... ғана ... ... ... түрі - ... ортақ қабылданған эквивалент, ... ... ... меншіктің қалыптасуы рулық-қауымдық ұжымшылдық дәстүрлерімен
күрес үстінде жүрді: барлар жоқтар мен ... ... ... ... ... мәжбүр болатын, байлардың артық мүлкін ... алу жиі ... ... ... тыс ... көлемде мүлік иеленуге тыйым
салынатын, тіпті жиналған мүлікті көпшілікке таратып беру және жою да ... ... және ... меншіктің басты ұстасу саласы - әлсіреді. Жерге
ұжымдық меншік бар кезде, қозғалмайтын ... ... ... ... жеке меншік екінші дәрежелі, бағынышты ... ие ... ... ... жеке ... бастап, іс жердің жеке меншігіне
дейін жетті және бұл ұдайы ... ... ... ... ... тура
емес формалары (алғашқы болып мекендеу құқығы, зәйімкелер, мұрагерлік,
т.б.) ... ... ... ... ... ... ... ру үлкен отбасыларға, бұлар
- кішілеріне бөлінді (нуклеарлық = ата + ... Бұл - ... ... ... ... ... пайда болуы ... ... ... бұрын да болып тұратын, ендігі жерде тонау оңай және тез ... ... ... Энгельстің айтуынша, соғыс - адамдар соған арнайы
маманданатын "тұрақты кәсіпке" айналды:
1) Жеңімпаздар баршаға ортақ мойындалған ... ... ... ... ... ер адам үшін ... - құрметті кәсіпке, ал еңбек -масқараға айналды, көп
ұзамай батырлық эпос ... ... ... ... ... ... ... әскери жиналысқа айналды).
Бұрын қауымаралық болған "беделді экономика" енді ... ... - ... ... бұрынғы принциптері "эквиваленттілерге"
алмасты. Бұрынырақ, қосымша өнім жоқ кезде мүмкін болмаған "құлдық" пайда
болды. Әрине, ... ... ... ... ұжым меншігінде) содан соң
барыгі жеке құлдық ... ... ... үй ... қожайындармен бірге тұрып, бірге ... ... ... алатын, бірақ міндетті түрде иелеріне көмектесуге
тиіс еді. ... ... ... ... ... олардың мүліктік және жеке
құқықтары бар еді, тіпті өз ... ... бола ... ... адамдармен некеге тұруына, қоғамдық өмірге араласуына, басқа
қожайынға кетіп ... да ... ... ... емес еді, ... ... да ол атадан
балаға берілетін. ... ... ... ... ... ... деп аталады, құлдар - үйдің кіші ... ... ... ... ... ... құлдық "өндірістік" құлдыққа
айналды: өндіріс құралдарынан айрылған, ... ... ... орынды
иеленетін құқықсыз әлеуметтік топ пайда болды. Құлдық ... ... ... ... өз ... ... ... мүшелерінің кедейленген бөлігі құлдардың дәрежесіне дейін
төмендейтін.
Өндіріс ... ... ... ... ... процесі
басталды.
Мемлекет - әлеуметтік жіктелу мен таптар ... ... ... тек ... ... ... болуында ғана емес, басты себеп -
халықтың орналасуы ру-тайпалық принциптен аумақтық прнципке кешуінде.
Еңбек ой еңбегі және дене ... ... ... Жазу ... ... қоғамдар бес мың жылдан астам уақыт бұрын, оның ... ... ... бастады.
3. Азиялық және антикалық өндіріс тәсілдерінің сипаттамасы
Азиялық және ... ... ... құл ... өндіріс
тәсілінің екі нұсқасы болып табылады. Сондықтан да, алдымен ... ... ... ... соң осы нұсқалардың ерекшеліктеріне
назар аударайық.
Құл иеленушілік ... ... ... формалары - өндірістің
барлық жағдайларына: жер, өндіріс құралдары, ... ... және ... ... ұжымдық та, жеке де меншік ... Құл ... ... да бір жеке меншігі болмағанымен қоймай, өзі де ... ... бір ... ... ... қоғамда еңбекке күшпен мәжбүрлеу орын алған. Құлдарды
қамаудың ең кеп ... түрі - құл ... ... ... ... ... және ... шеберханаларында,
сондай-ақ тұрмыстық қажеттіліктерді өтеуге тікелей пайдалануы еді.
Құл иеленушілік қоғамда еңбектің ... ... қол ... болып
табылатын құлдық еңбек пен құл ... ой ... ... ... ... ... ... тәсілі (9.3-сызбаны қараңыз). Азиялық өндіріс
тәсілінің негізі - әлі ыдырамаған тікелей ... ... ... өз ... ... бірлігі) болған еді. Азиялық
өндіріс тәсілінде еңбекке психологиялық ... ... роль ... ... ... ... салуы жұмысшылар қосымша жұмысты ... ... ... ... ғана ... ... ... өндіріс тәсіліндегі
қосымша өнімді иемдену формалары - алым-салық (табиғи салық) және қоғамдық
жұмыстар (еңбек салығы).
Қауымдастықтарды ирригация мақсатымен одан да ірі ... ... ... ... ... ертедегі мемлекет пайда болуына алып
келді.
Ежелгі шығыс мемлекеттері ... құл ... ... ... ... ... ... қоғамның басты өндіріс күші, яғни материалдық
игіліктерді ... ... жоқ, ауыл ... және ... ... деп ... адамдар айналысатын.
2. Жер шығыста мемлекеттік немесе мемлекеттік-қауымдық меншікте болды.
3. Шығыстағы мемлекет "шығыстык деспотия" ... ие ... ... ... алдында ешқандай құқығы жоқ еді.
Бұндай ерекшеліктердің себептері ... ... ... ... ... ... болмайтын, ал суғару жұмыстары ұжымдық
күшті талап ететін. Сондықтан қауым сақталып тұрды.
1 Суғару ... ... ... еді. ... ... ... құны
болмады, сондықтан мемлекет жердің жоғарғы меншіктенушісі болды. Оның
үстіне, қауымдық жерді жеке ... гөрі ... ... айналдырған
оңайырақ. Ал қауымдық еңбек міндеттілігі мемлекеттікке ... ... жер ... - ... мүшелерін өзіне бағындырды да, олар мүлде
ерікті ... ... ... ... ... ... ... еңбек күші
еді, оларды сатып алу, ... ... ... ... ... ... еңбегін ысыраппен пайдалана беруге болатын. Оның үстіне, жеке ... ... ... және жеке ... ғана ... ... ... бұл ғаламат еңбек армиясы ірі масштабтағы
мемлекеттік жұмыстарға орталықтандырылған түрде ... ... ... ... ... ірі көлемді храмдар сияқты алып
ғимараттар салунуы да осыдан.
К.Маркс Азияда ... ... ... саласына қоғамдық жұмыстарды
басқару - ие болғанын жазған еді.
Бұндай аса қуатты бюрократтық аппарат ... ... ... ... пен қоғамдық жұмыстарды мемлекеттік басқаруды ... ... ... шаруашылығы мемлекет меншігіне ... ... ... ... ... ... қалыптасты.
Бірақ бұл елдердің экономикалық дамуы ... ... ... ... - бұл ... ... деп аталып жұр. Еуропа елдері қысқа ... ... даму ... тез басып озды. Тоқыраудың басты себебі -
жеке тұлғаның ... ... ... ... ... ... еді. ... қауымдық-мемлекеттік меншік жеке іскерліктің
дамуына кедергі жасады. Және де, мәселе тек меншікті еркін иеленусіз ... емес ... ... ... ғана ... ... ... табиғаты бойынша консервативті болуында да. Қауымдастық - ғасырлар
бойына сақталып қалған дәстүрлер, онда ... ... ... ... ... тәсілі құлдықтық бүкіл өндіріс негізіне айналуымен
ерекшеленеді. Антикалық құл ... ... ... көлемде
үлкен қосымша енімді билеуші топтардың пайдасына алу, оны ... ... алу ... емес еді. ... ... ... қажет
емес болатын, сондықтан да ... ... ... мен ... ... ... ... беретін жерге мемлекеттік меншік те
болмады.
Антикалық мемлекеттерде шаруаларды қосымша өнімді беруге қару күшімен
кендіру ... емес еді, ... ... ... жүргізіп, құлдарды тұтқынға алуы үшін антикалық құл
иеленуші мемлекеттің ... ... ... ... болатын.
2. Қару-жарық қарапайым еді әрі шаруалардың өздері де оған қол жеткізе
алатын. Тек ... ... ... ... ... ... ... басқа адамның еңбегін қанауға болатын еді. Сондықтан да, антикалық
мемлекеттерде ... қүл ... ... барлық халықтарда бір
мезгілде емір сүре алмады.
Жаулап алынған жерлерден Римге жеткізілетін ... бәрі ... ... ... ... ... ... тәсіліне жататын елдерден
еді.
Б.э. І-ІІІғғ. құл иеленушілік ... ... ... - құл иеленушілік
өндірістік қатынастар ендірістік күштер дамуын ... ... ... жаңа ... ... болуына алып келді.
Құлды материалдық жағынан қызықтыру үшін оған пекулий берілетін. Пекулийде
құл өз ... ... ... ... тек табысының белгілі бір
бөлігін қожайынға ... ... оған ... тиіс ... енді ... ... ... берілді, сол меншіктің кей кездері
көлемі өскендігі ... ол ... ... ... ... ... ... ақша бере бастады.
Сөйтіп құл иленушілік жүйе ... ... ... туындай
бастады.
Антика дәуірінде әлем тарихында тұңғыш рет тәуелсіз жеке меншік
қатынастарының пайда болуына ... ... Бұл ... ... ... және ... Рим) даму ... өндірістің тез
даралануы және тауарлық қатынастардың экономикадағы елеулі ролі ... ... ... ... ... ... маңызы - соның
негізінде тауар-ақша қатынастары ... ... ... сол кезде тұрақты қоғамдық еңбек белінісі қалыптасты. Антика
дәуірі - еңбектің қала мен ауыл ... ... ... ... ... ... ... тәсілі (әдісі)
Феодализм - негізін феод түріндегі жер меншігі және тікелей өндірушілер
- ... ... ... ... ... ... ... шаруалардан барлық құралдар шеттетілмеген, ... ... ... - жер ... ... емес еді. ... ... экономикалық мазмұны мынадай: жерді пайдаланғаны үшін шаруа әрқашан
феодалдық міндеттіліктер ... ... үшін ... ... немесе өз
еңбегінің өнімін оған беріп отыруға тиіс болатын. Өндіріс жүзеге ... ... ... ... ... қожаның және шаруаның үлесті жері
болып бөлінуі орын алды. Тікелей өндірушілердің ... ... ... өнімді жер рентасы түрінде иемденіп отырды.
Неғұрлым қарапайым түрі - жұмыспен өтеу рентасы болып табылады. Шаруа
қажетті ... ... ... ... ... Бұл - барщина.
Өнімдей рента - дамудың едәуір кейінгі сатысында ақшалай өнімділігінің
өсуін, ... ... ... ... ... ... Батыc Еуропа
елдерінде феодализм V ғасырдан XVII-XVIII ғғ. ... ... ... IX ... 1661 жылғы реформаға дейін, Орта ... - ... ... 1917 ж. Қазан төңкерісіне ... ... ... ... ... ... ... - шаруашылық қызметтің ерекше формасы және
айрықша өмір салты. Ол ... ... ... ... ... ... ... турі ретінде бөлініп шығуы кезінде пайда
болды. Мал шаруашылығының ... ... ... ... - кешпелі мал шаруашылығында еңбек малға жұмсалып, ал ... ... ... ... Малшының еңбегі малды өзіне
қажетті өнім өндіруде ... ... ... ... ... ... ... бағытталған. Көшпелілер пайдаланған негізгі мал түрлері - қой,
ешкі, түйе және ... ... ... бұл ... ... ... және далалы
аймақтардағы аса қатал жағдайларда ... ... ... ... ... отарлары мен табындары жыл бойы ... ... күйі және ... ... ... ... жасалатын
көшпелі қозғалыста болатын. Малдың өзінің қызмет ету мерзімі бар. ... ... өмір сүру ... 6-7 ... ... - 18-19, ал
түйелердікі - 20-25 жылға тең.
Жануарлардың табиғи тіршілік ету ұзақтығы экономикалық ұдайы ... ... ... Мал шаруашылығы егіншілікпен, қолөнермен,
аңшылық және саудамен ұштастырылған еді.
Көшпелі қазақ хандығы XV ... ... ... ... Оған ... ... және ... мен су көздеріне меншіктің айрықша қауымдық
формасының болуы тән. Көшпелі қазақ хандығы ... ... ... ... ... бір ... - жайылымдық аумаққа
ортақ иелік етуге, ал екінші ... - жеке ... малы бар ... ... ... ... болып көрінетініне негізделген еді.
Көшпелі қазақ қоғамы өз дамуында аса консервативті (ескішіл) болды, ол ... ... ... яғни XV ... XVIII ғасырдың соңына дейін елеулі
өзгеріссіз өмір ... Ірі мал ... ... мен ... ... ... ... көпшілігін қанаудың негізгі құралы болды.
Көшпелі мал шаруашылығы кезіндөгі феодалдық-патриархалдық тонау - ... - мал ... ... құлдар, тәуелді малайлар және
жартылай тәуелді қоңсылар қолымен ... ... ... ... ... ... немесе қонсының мал иеленушіден уақытша
пайдалануға алған малы олар үшін ... ету ... ... қажетті
еңбегінің өтемінің ерекше формасы болатын. XVIII ғасырда көшпелі қазақ
шаруашылығы ... және ... ... ... ... ... XVIII ... 30-жылдарында Россияға ез еркімен қосылуы,
кейіннен ... ... ... ... ... ... ... жерже мемлекет меншігі деп танылған жерде көшпелілерге
мерзімсіз ... беру ... емір ... ... ... кешуге алып келді.
Революцияға дейінгі ... ... ... мал
шаруашылығының үш типі болған: көшпелі, жартылай көшпелі және ... ... ... жыл бойы жүретіні, кешпелілердің ұдайы қоныстану
мекені - шөл, шөлейт және далалы ... ... ... ... кешпелі шаруашылық типінде көшпелілер бір жерде жылдың алты ... ... ... ... бір ... ... ... шеп шабумен
айналысады. Отырықшы мал шаруашылығы ұдайы тұрғын-жайлар ... ... ... және егіншілікпен айналысумен сипатталады. Ресейдің ықпалымен
XIX ғасырдың ... ... ... қазақтар отырықшы немесе жартылай
көшпелі малшыларға айналды. Қазақ халқының бір белігінде ... ... 1917 ... ... ... ... ...

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 14 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Кен орындары49 бет
Қазақстанда фантуризмдi дамыту жолдары69 бет
Өнеркәсіптік революция және индустриялық дамудың басы13 бет
Сервистегі анимациялық қызметтер12 бет
2015 жылға дейінгі елді дамытудың индустриалды-инновациялық Стратегиясын жүзеге асыру9 бет
Азиядағы жаңа индустриялы елдер экономикасы21 бет
Айнымалы ток тізбегіндегі индуктивтік катушка17 бет
Бизнес-жоспар ФИРМА ЖШС «ҚҰРЫЛЫС ИНДУСТРИЯСЫ»6 бет
Бразилияның туристтік индустриясы30 бет
Дүниежүзілік қонақжайлылық және туризм индустриясындағы жаһандандыру процестері81 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь