Қаржылық есептің аудиті

Кіріспе
1.Бөлім. ҚАРЖЫ ТУРАЛЫ ЖАЛПЫ ҰҒЫМ ЖӘНЕ ОНЫ БАСҚАРУДЫҢ НЕГІЗДЕРІ
1. Қаржының мәні, функциялары және рөлі.
1.1 Қаржы ұғымы, оның мәні мен қажеттігі
1.2 Жалпы қоғамдық қаржылық катынастар
1.3 Қаржылық есеп беруді жасау және ұсыну

2.Бөлім. ҚАРЖЫЛЫҚ ЕСЕПТІҢ АУДИТІ
2.1. Қаржылық бақылау және оның мәні мен маңызы
2.2 Қаржылық бақылаудың сыныптамасы
2.3 Аудиторлық бақылау (аудит)
2.4 Аудиттің түрлері
2.5 Қаржылық бақылаудың әдістері.

Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер
Нарықтық қатынастардың құрылымында да, мемлекет тарапынан оларды реттеу механизмінде де қаржы зор рөл атқарады. Қаржы — нарықтық қатынастардың құрамды бөлігі және мемлекеттік саясатты жүзеге асырудың құралы. Бұл орайда қаржының әлеуметтік-экономикалық мәнін түсіне білудің, оның іс-әрекет етуінің ерекшеліктерін терең үғынудың, Қазақстан экономикасын ойдағыдай дамыту мақсатымен қаржы ресурстарын неғұрлым толық және ұтымды пайдаланудың әдістері мен амалдарын көре білудің маңызы зор.
1. Қазақстан Республикасының Конституциясы. –Алматы: Қазақстан, 2000-96 бет.
2. Қазақстан Республикасын Президентінің және Қазақстан Республикасы Үкіметінің актілер жинағы.
3. Қазақстан Республикасының Кодексі, Егемен Қазастан 6 мамыр, 2004 жыл.
4. Әмірқанов Р.Ә., Тұрғұлова А.Қ.: «Қаржы менеджменті»- оқу құралы, Алматы: 1999ж.-188-бет.
5. Ілиясов Қ.Қ., Құлпыбаев С. Оқулық. Алматы,2005жыл – 6-бет.
6. Балабанов А.И., Балабанов И.Т. Финансы. Учебное пособие-Петербург:2000г.-192 стр.
7. Балабанов И.Т. основы финансового менеджмента. Учебное пособие. М.:1999г-512 стр.
8. Берлин С.И. Теория финансов, учебное пособие – М.:Приор, 2000-256стр.
9. Назарова В.Л. Шаруашылық жүргізуші субъектілердегі бухгалтерлік есеп. Оқулық - Алматы, Экономика, 2005ж-52-бет.
10. Дүйсенбаев К.Ш. Анализ финансового положения предприятия. Учебное пособие-Алматы, Экономика,1998-184-бет.
11. Бабич А.М., Павлов Л.Н. Финансы. Учебник. – Москва, 2001-760-стр.
        
        ЖОСПАР:
Кіріспе
1-Бөлім. ҚАРЖЫ ТУРАЛЫ ЖАЛПЫ ҰҒЫМ ЖӘНЕ ОНЫ БАСҚАРУДЫҢ НЕГІЗДЕРІ
1. Қаржының ... ... және ... ... ... оның мәні мен ... Жалпы қоғамдық қаржылық катынастар
1.3 Қаржылық есеп ... ... және ... ... ... ... Қаржылық бақылау және оның мәні мен маңызы
2.2 Қаржылық бақылаудың сыныптамасы
2.3 Аудиторлық бақылау (аудит)
2.4 Аудиттің түрлері
2.5 Қаржылық бақылаудың әдістері.
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер
Кіріспе
Нарықтық ... ... да, ... ... оларды реттеу
механизмінде де қаржы зор рөл атқарады. Қаржы — нарықтық қатынастардың
құрамды бөлігі және ... ... ... асырудың құралы. Бұл орайда
қаржының әлеуметтік-экономикалық мәнін ... ... оның ... ... ... ... ... экономикасын ойдағыдай
дамыту мақсатымен қаржы ресурстарын неғұрлым толық және ұтымды пайдаланудың
әдістері мен амалдарын көре білудің ... ... ... жағдайында қаржы нақтылы және үздіксіз болып
жататын ақша айналымын, ақша ... ... ... ... ... ... жағдайында мемлекет, тауар, ақша қатынастарын әлде қайда аз
дәрежеде реттейді, ... ... ... ... ... ... жүйесінің сұранымы мен ұысынымы болып табылады.
Қаржы – ақша қатынастарының жиынтығы, олардың ... ... ол ... ... жүйе ... ... өндірістің түрлі субъектілері
арасындағы бүкіл ақша қатынастары емес тек ... ақша ... ... ... ... бірі оның тұлғалануының ақша нысаны
және ақшаның нақты қозғалысы мен қаржы қатынастарының бейнеленуі. Қаржының
ақшадан ... ... ... ... да ... бар. Қаржы
экономикалық категория ретінде экономикалық ... ... ... құндық-экономикалық категориялардың бүкіл жалпы
жиынтығынан ажыратып алу үшін бұл ... ... тән ... ... ... жөн. ... категория ретіндегі қаржының
мазмұнын құрайтын қатынастардың өзгешелігін олардың көрінісінің әрқашан
ақша нысаны болатынында. ... ... ... жүйе шеңберіндегі
қоғамдық ұдайы өндірістің әр түрлі субъектілері арасындағы ақша және тек
ақша қатынастарын ... ... ... қаржы ұғымының одан әрі дамуы және нақтылана
түсуі болып табылады. ... ... ... ... ... ақша ... пайдаланылатын қатынастардың, сонымен бірге бұл қатынастарды
ұйымдастыратын органдардың ... ... ... ... ұғымы кейде
тар мағынада, тек мемлекеттің қаржы мекемелерінің жиынтығы, ал экономикалық
тұрғыдан – ол мемлекетте іс-әрекет ... ... ... ... ... жиынтығы екенін естен шығармаған жөн.
Өзінің тарихи дамуында қаржы ... ұзақ ... ... ... пайда болуы кезінде қаржы жүйесі, жалпыға мәлім, әдетте, тек
бір ғана буынмен – мемлекеттік бюджетпен шектелді. Классикалық ... ... ... ... ... соның ішінде бұрынғы
КСРО-ның қаржы жүйесін екі негізгі буын – мемлекеттік бюджет пен жергілікті
қаржылар ... Олар ақша ... ... ... берді, бұл
буындардың көмегімен мемлекет өзінің ... және ... ... ... ... жұмысты жазу барысында көтерген өзекті мәселелер
қаржының мәні мен функциялары және рөлі, оның ... ... ... ... ... есеп ... ... және ұйымдастыру ұсыну,
қаржылық бақылау және оның мәні мен ... ... ... ... ... ... ... қаржылық бақылаудың
әдістері т.б. болып отыр. Осы жұмысты жаза отыра айтылған барлық мәселелер
бойынша теориялық және ... ... ... анықталды.
1-Бөлім. ҚАРЖЫ ТУРАЛЫ ЖАЛПЫ ҰҒЫМ ЖӘНЕ ОНЫ БАСҚАРУДЫҢ НЕПЗДЕРІ
1. Қаржының мәні, функциялары және рөлі
1.1. Қаржы ұғымы, оның мәні мен ... ... ... ... ... білдіретін орта ғасырдағы латын
тілінің financia сөзінен пайда болған француздың ... ... ... ... өмір ... ... сипаты мен айрықша қоғамдық арналымы
бар өндірістік қатынастарды білдіретін ақшалай ... ... ... ... және ... ... экономикалық қатынастарды қамтып
көрсететін тарихи қалыптасқан аса ... ... ... ... ... Ол ... шаруашылықтан жүйелі тауар-ақша айырбасына
көшу жағдайында пайда болып, дамыды және мемлекеттің және оның ресурстарға
қажеттіліктерінің ... ... ... ... ... терминін күнделікті қолданысқа енгізген авторды ... Бұл ... ... 1577 жылы "Республика туралы алты ... ... ... ... француз ғалымы Ж. Боденге қалдыруға болады.
Қаржы туралы жұмыстың ("Афин республикасының кірістері туралы") ... ... ... 430365 жж.) болды.
Аристотельдің (б.э.д. 384322 жж.) қаржы ... ... ... ... ... атты жұмысында баяндалған.
Қаржының мәні, оның даму зандылықтары, тауар-ақша ... ... мен ... ... ... ... рөлі ... экономикалық
құрылысымен, мемлекеттің табиғатымен және функцияларымен айқындалады.
Түрлі қоғамдықэкономикалық ... ... ... мына ... ... әр ... қоғамдық формацияға қоғамның өзіне меншікті таптық құрылымы
сай келеді. Сонымен ... ... ... ... ... пайдасына қайта
бөлуді ұйымдастыра отырып, оны бөлудің қатынастарын есепке ... кез ... ... ... ... ... таптың
мүдделерін қорғайтын мемлекеттің мақсаттары мен міндеттеріне бағынады;
- өндірістің жаңа әдісі шаруашылық ... жаңа ... ... құл ... және ... ... ... қатыңастар
сәйкес келсе, мемлекет табысының қалыптасуы да көбінесе ... ... ... ... ... ... ... табылады.
Тиісінше мемлекеттің табысы да ақша нысанында қалыптасады;
- егер мемлекет басқару органы ... ... ... ... ... мен ... құрылыстың міндеттеріне қызмет
ететін болса, онда бұл міндеттерге ... да ... ... ... ... қаржы белгілі орын алады және ... ... ... ... ... ... ... рөлімен
айшықталады. Қаржының құндық бөлу стадиясында ... ... ... категориялардан кредиттен, жалақыдан және бағадан айтарлықтай
айырмашылығы бар.
Қаржының пайда болуының бастапқы ... ақша ... ... ... ... ... ... негізі тауар ... ... ... ... ... ... болып табылады.
Олардың әрқайсысы өндірістің материалдықзаттай факторларының айырмашылығы,
олардың әр түрлі деңгейі жағдайында өнім жасайды, ал сол ... ... ... ... және ... ... әр ... шығындарымен
өндіріледі. Бұл теңсіздіктің салдарынан шығындар мен еңбек ... ... ... және ... күшжігерге баламалы тұтынудың
өлшемін ескере алатын айрықша механизмнің объективті қажеттігі ... ... ... ... жалғасып жататын белгілі ... ... және ... стадиялары оның қатысушылары арасында тауар
қатынастарының ... ... ... ... ... ... ... тауарлар ретінде болады: өнім оны тұтынудан бұрын
айырбастау және бөлу стадияларынан өтеді. Сонымен ... ... ... ғана ... ... ... ... қатысушыларының
қажеттіліктері мен мүдделері қанағаттандырылуы тиіс. Осыған орай ... ... ... ... ... әр ... ... олардың саны мен сапасына сәйкес ... Тек ... ... ... ... ... ... бір
ақшалай баламамен өткізгенде өндірушілердің ақшалай түсімі ... ... ... мен ... ... құн ... ... ортак, балама ретіндегі ақшаның көмегімен жүзеге асады. Сондықтан
материалдық және материалдык емес ... ... ... ... ... ... заттай кәрінісімен бірге оның ақшалай
кәрінісі де болады. Қозғалыстың құндық нысаны натуралдықзаттай нысандағы
өнімнің ... ... ... бір ақша ... ... айтқанда, өнімнің өндірістен тұтынуға өтуі тек тиісті ақша қорларын
жасау, бөлу және пайдалану арқылы ... Осы ... ... ... ... ... қаржының ұғымын құрыды. Қаржы тауар қатынастарынан
тыс өмір сүре алмайды.
Қоғамдық өнімнің нақтылы іске ... екі ... ... ... ... қатысушыларының қажеттіліктеріне сәйкес оны түпкілікті
тұтынуға жеткізуге мүмкіндік ... Бұл үшін ... ... ... ... еңбекақы, кредит және басқалары пайдаланылады.
Қаржы ғылыми ұғым ... ... ... сан ... ... ... қызметтермен ассоциацияланады және міндетті ... ... ... ... жүреді.
Экономикалық өмірде қаржының сыртқы көрінісі қоғамдық өндірістегі ... ... ... ... ... болып жатады. Құбылыстар
бетінде бұл қозғалыс ақшалай соманы шаруашылық жүргізуші субъектілердің
бірбірімен ... ... ... есеп ... ... капиталға
жұмсалатын амортизациялық соманы есептеу; табысты ... бөлу ... ... ішкішаруашылық арналымның қорларын қалыптастыру;
мемлекеттік бюджеттің кірістеріне ... ... ... ... ... төлеу; экспортталатын тауарлар үшін кеден баждарын төлеу
және тағы басқа ... ... ... немесе қолмақол ақшамен есеп
айырысу түрінде бір иеленушіден басқа иеленушіге беруі болып ... ... және ... ... ... ... ақша
қатынастарының қозғалысы болып жатады.
"Қаржы" ұғымы ақша нысанындағы қоғамдық енімді бөлумен байланысты
болатын ... ... кең ... ... Ұғым ... қамтуындағы сипатқа ие болып отырған ... ... ... ... және ... болып жататын ақша айналымын ақша ағынын
бейнелеп көрсетеді.
Экономиканың жұмыс ... ... ... ... тауар-ақша
қатынастарын әлде қайда аз дәрежеде реттейді, негізгі реттеуіш тауарлардың,
жұмыстардың және қызметтер ... ... мен ... болып табылады.
Қаржы — ақша қатынастарының жиынтығы, олардың ажырағысыз бөлігі, ол
әрқашан экономикалық жүйе шеңберіндегі ... ... ... түрлі
субъектілері арасындағы бүкіл ақша қатынастарын емес, тек айырықша ақша
қатынастарын бідіреді, сондықтан оның рөлі мен ... ... ақша ... ... орын ... ... қоғамдық өнім мен ұлттық табысты жасау, бөлу және қайта бөлу
процесінде ... ... ... ... ... ... ... ресурстар бөлігінің ақшалай ... ... ... басты белгілерінің бірі оның тұлғалануының ақша нысаны
және ақшаның нақтылы қозғалысымен қаржы қатынастарының ... ... ... пайда болуы өзі жайында әрқашан ... ... ... отырады.
Алайда қаржы ақша қатынастарының бүкіл сферасын қамтиды деп ... ... еді. Ақша ... ... тек олар арқылы мемлекеттің, оның
аумақтық ... ... ... жүргізуші субъектілердің
жасалатын ақша қорлары бұл ... ... ... ... ... ... алғанда қаржыдан кең. Қаржы тек ақша қорларының, атап
айтқанда табыстар мен қорланымдардың қозғалысымен байланысты ... ... ғана ... ... ақша ... қаржы шеңберінен шығып
кетеді. Қаржы қатынастарының жиынтығына, мысалы, шығындардың ... ... ... алу мен бақылау ... ... ... ... өлшеу, өзіндік құнды калькуляциялау және өнімнің бағасын анықтау,
ақшалай түсімді есепке алу мен ... ақша ... ... және басқалары
кірмейді. Сауда жүйесі арқылы тауарларды сатып алу және сату ... ... ... бағаларын реттеп отырған жағдайда да) кезінде пайда
болатын ақша ... да ... ... ... Себебі мемлекет
бұл жерде ақша қатынастарын азаматтық-құқықтық әдіспен реттеп отырады. Ақша
қатынастарымен бірігіп ... ... ... ... ... ... тепетеңдік) бұл әдіске тән өзгеше нышан болып ... ... ... ақша ... ... ... ... болады. Кез келген ақша қатынастары қаржы қатынастарын білдіре
бермейді.
Қаржының ақшадан мазмұны жағынан да, ... ... ... бар. Ақша — бұл ең ... ассоциацияландырылған
өндірушілердің еңбек шығындары өлшенетін жалпыға ... ... ал ... ішкі өнім мен ... табысты бөлудің және қайта бөлудің экономикалық
тетігі, ақша қорларын жасау мен пайдалануға бақылау ... ... ... ... және тұтынуға ықпал жасайды және ... ... ... ... ... ... жеке экономикалық
категориялардың қатысу дәрежесі бірдей емес.
Ақшаның ... ... ... ... процесінің екінші және үшінші
стадияларында — ... және ... ... ... ... ақша
нысанындағы құнның қозғалысы тауарлардың қозғалысынан оқшауланады және оның
шеттелуімен (бір иеленушілерден ... ... ... ... ... бөлігінің мақсатты оқшаулануымен (бір иеленушінің шеңберінде)
сипатталады. Үшінші стадияда ... құн ... ... тауар нысанына
айырбасталады. Бұл жерде құнның өзінің шеттетілуі болмайды. Сөйтіп, ұдайы
өндірістің екінші стадиясында құнның ақша ... бір ... ... болады, ал үшінші стадияда құндардың екі жақты қозғалысы болады, оның
бірі ақша ... ал ... ... ... ... ... процесінің өндіру мен тутыну стадияларында ... ... ... қаржының пайда болуының орны ... ... құн ... ... ... ... ... сатып алу сату актілері жасалатын айырбастауда да қаржыға орын жоқ.
Ұдайы өндіріс процесінің құн ... тек баға ... ... ететін
өнбойы жасалатын айырбас операциялары болып жататындықтан, мұнда басқа
экономикалық категорияның механизмі баға ... ... ... іс-
әрекет'етуінің жиынтық қоғамдық өнімді бөлу стадиясында ... ... ... үшін ... ... болып саналады. Сонымен қаржы
мен қаржы қатынастарының пайда болып, іс-әрекет ететін орны ақшаның нақтылы
қозғалысы ... ... ... ... бөлу ... ... табылады.
Мұнда жалпы қоғамдық өнімнің құны және оның маңызды бөлігі ұлттық табыс
алгашқы бөлу ... ... деп ... ... ... процесі мен
тауар бағасының элементтеріне (жалақыға, пайдаға, табысқа т.с.с.) сәйкес
келетін оның ... ... ... ... ... ... одан әрі бөлумен байланыстының барлығы қайта бөлуге жатады)
процесіне ұшырап, мақсатгы арналым мен ... ... ... Бұл
процестің нәтижесінде құн оны құрыйтын микроэлементтерге — с, v, және т*ге
ыдырайды: өндіріске жұмсалынған ... ... ... (с) ... ... ... (v) төленеді және қосымша өнім (т)
алынады. Қаржы қатынастарының қаржы талшығы мен басы ... ... ... ... мен оны ... бөлу ... ... Тап осы қосымша
өнім немесе қоғамның таза ... ... ... ... ... ... жасалынған қоғамдық өнімнің бұл бөлігі қаржы
қатынастарының мәнін және қаржы функцияларының ... ... ... алдын ала шарттасылған сипаты кезінде сатылатын өнімді "с", ... "т"ге ... ... ... ... қалыптасады және оларға
сәйкес ақшалай табыстар мен ақша қорланымдары жасалынады. ... ... ... ... одан әрі бөлу және оны ... нақтыландыру да қаржының негізінде жүзеге ... ... бір ... жаңа ... ... түседі, ал бір бөлігі
тұтынылады. Сөйтіп, жалпы қоғамдық өнімнің құны мақсатты арналымдар мен
субъектілер ... ... ... ... ... ... өзінің
үлесін алуы тиіс. Қаржының қатысуынсыз қоғамдық өнімнің жеке ... ... ... ... қоеамдық өнімді жасау мен пайдалану арасындагы
байланыстырушы буын болып табылады.
Қарастырылған процестер қаржы қатынастарының күрделі ... ... ... ... ... ... ... олардың экономиканың тиімділігіне, оның үдемелі ... ... ... ... ... ... талап
етеді.
** с — өндірістің материалдық шығындары; v — қажетті ... ... т ... ... құны. Шет елдің оқулық әдебиеттерінде экономиканың даму
ауқымының өлшем ...... мен ... бойынша анықталатын
жалпы ұлттық онім пайдаланылады. Кірістер бойынша ЖҮӨ мына ... ... ... ... колемі (амортизациялық
аударымдар); бизнеске салынатын ... ... ... ... ... ... пайыздар; меншіктен ... ... ... ... ... ... ... бүкіл жиынтығы
бойынша) ЖҮӨ мыналарды қамтиды: үй шаруашылығының, яғни ... ... ... ... ... — С; жалпы жекеше ішкі инвестициялар —
Іg; тауарлар мен қызметтер корсетуді үкіметтің сатып алуы — G; Хn — ... ... ... ... асып ... немесе керісінше минус
белгісімен). ЖҰӨ (GNР) сомасы = С+Іg+ G +Хn. Бұл ... ... ... ... ... ол ... қорларының (капиталының)
(бұл қорлардың қалыптасуы мен қозғалысында қаржы зор рөл ... ... ... ... ... өнімнің құнын қамтымайды. Сондыктан бұл
оқулықта жалпықоғамдық өнімнің ... ... ... ... ... ... ... құнның қозғалысын оның осы ... ... ... отыруға болады.
Қоғамдық қатынастардың иерархиясында ақша қатынастары ... ... ал ... қатынастар өз кезегінде ... ... ... ... ... ... ... (1.2
сызбаны қараңыз). Бұдан қаржы қатынастарын өндірістік қатынастардың бір
бөлігі, яғни олар ... ... ... ... ... ... ... анықталатын қоғамдағы өңцірістік қатынастар
категориялар арқылы ... ... ... — бұл біркелкі
экономикалық қатынастардың көрінісі, бұл ... ... ... ... ... және ... қорытынды түрде көрінеді; оларға
баға, қаржы, сақтандыру, кредит, табыс (пайда) және т,б, ... ... ... ... ... ... ... сұрыным мен ұсыным заңының, қажеттіліктердің жоғарлау ... ... ... ... ... мен даму ... ... уақытты үнемдеу заңының) іс-әрекетіне негізделеді.
1.2. Жалпы қоғамдық қаржылық ... ... ... ... ... "жалпыдан —
жекеге" қағидаты бойынша олардың мынадай ... ... ... ... қоғамдық қатынастар, өндірістік қатынастар, ақша қатынастары ... ... ... ... ... ... сыртқы экономикалық
қатынастар және т.б.)
Әр түрлі қоғамдық саяси құрылымы бар осы заманғы мемлекеттерде қаржымен
қатар ... ... ... да ... табыс (пайда термині
Қазақстанда таза табысқа ... ... құн және ... ... ... ... ... (тауардың құнын немесе
бағасын білдіру, айналыс құрылы, еңбек ... мен ... ... ... ... кәсіпорындар қызметінің ... ... ... қоғам дамуындағы бұл категориялардың мәні мен маңызы
көрінеді. ... ... ... өзінің айрықшалықты белгілері бойынша
айырмашылығы бар.
|Өндірістік қатынастар | |
| ... ... | | |
| | ... ... | | |
| | | | |
| | ... ... | | ... | | ... | | ... | | ... | | |к |
| | | ... | | ... | | ... | ... ... ... категориялардың бүкіл жалпы жиынтығынан
ажыратып алу үшін бұл экономикалық категорияға тән өзгеше белгілерді біліп
алған жөн. ... ... ... мәнін, өзгешелігін бір ғана белгімен,
тіпті ол ... ... ... де сипаттау мүмкін ... ... ... да ... ... ... белгілері болады.
Сондықтан қайсы бір ... ... ... ... ... да
өзгешелігін тек бірнеше сипатты белгілердің жиынтығы ғана кез келген құндық
экономикалық категорияның, соның ... ... да ... ... ашып бере ... категория ретіндегі қаржының мазмұнын ... ... ... ... ... ақша нысаны
болатындығында. Қаржы әрқашан экономикалық жүйе шеңберіндегі ... ... әр ... ... ... ақша және тек ақша қатынастарын
ғана білдіреді. Сондықтан қаржы қатынастарының ақшалай сипаты — ... ... ... ... сипаты оны жүзеге асырудың нысанын және
қаржының құндық экономикалық ... ... ... ... ... ... ... міндетті шарты болып табылады. Ақша
болмаса қаржының ... ... ... ... ... ақшаға байланысты болатын
жалпы нышан. Ақша айналыс құралының функциясын орындай отырып, капитал,
яғни ... құн ... ... ... әкелетін құн бола бастайды. Сөйтіп,
ол ақшаның дербес аясы ... ... ... бір ... ... ... болуына жағдайлар жасайды.
Қаржы қатынастары өзінің негізінде бөлгіштік қатынастар ... ... ... ... барлық құрылымдық бөліктерінде (материалдық
өндіріс пен өндірістік емес ... және ... ... ... қоғамдық өнім құнын қайта бөлудің сан алуан процестері жүзеге
асады. Бөлу процесі натуралдықзаттай ... да — ... ... ... ... ... жасаумен де, сондай-ақ ақша нысанында да
еңбектің аталған өнімдерін сатып алуға ... ақша ... ... да ... ... Қаржы қатынастарының бөлгіштік сыпаты экономикалық
категория ретінде олардың айрықша белгісі болып табылады.
Қаржы қатынастарының ақшалай сипаты мен ... ... ... аса
маңызды белгілері болып табылады, бірақ оның ақтық белгілері емес, өйткені
бұл белгілер бағаға да, ... ақы ... де, ... де ... ... ... ... түрлі мақсатты ақша ... ... оның ... ... белгісі болып табылады. Ақша
қорлары, ... шын ... ... ... ... ... қорлары қоғамдық өндіріс қатысушыларының барлығында,
өндірістік емес сферада қаржылық өдістердің ... ... ... ... ... ... ... директиваяық, ягни
қажетті, сәзсіз ... ... ... ... ... ... ... реттеудің қажеттігімен және қоғамдық дамудың мақсаттарына ақша
ресурстарының көлемі мен оның ... ... ала ... ... ... ... ... әдеттегідей, баламалы, яғни тауар және ақша
нысандарындағы құнның тең (бірдей) ... ... ... ... ... экономикалық категориялардың — бағаның,
еңбекақының, кредиттің ... тән. Ақша ... ... ... ... ... ерекшелігі сол, олар экономиканы басқарудың
барлық деңгейлерінде ақша нысанындағы құннық бір ... ... ... Кез келген қаржы операциясы осындай ерекшелікпен
(салықтар, табыстан (пайдадан) ... ... ... субвенциялар және т.б.), яғни ... ... ... ... ... ... ... ұқсас қағидаты қолданылады.
Сөйтіп, қаржының қаралған өзгеше белгілері бұл экономикалық категорияны
ақша қатынастарының бүкіл жиынтығынан ... ... ... ... әрі қаржының өзгешелігін, ерекшелігін атап көрсетеді. Басқа бірде
бір құндық ... ... ... ... ... жиынтығын
иемдене алмайды. Егер белгілердің алғашқы екеуі — ... ... ... мен ... ... қаржы қатынастарының өрісін тежеп
отыратын болса, қаржыға тән қор нысаны, ... ... ... құн ... ... ... ... категория
ретіндегі қаржының айрықша ерекшеліктерін баса көрсетеді.
Жоғарыда айтылғандардың негізінде қаржының қысқаша анықтамасын былайша
тұжырымдауға болады: қаржы — бұл шаруашыяық ... ... ... ... ... мен қорланымдарды қалыптастырумен, сонымен
бірге оларды ұдайы ұлғаймалы өндіріске, қоғамның олеуметтік және ... ... ... байланысты жалпы қоғамдық
өнімнің құнын және ұлттық байлықтың бір ... бөлу және ... ... ... ... ақша қатынастары.
Қаржының жұмыс істеуінің шарты ақшаның болуы, ал қаржының пайда
болуының себебі шаруашылық ... ... мен ... ... ... олардың ресурстарға қажеттілігі болып табылады.
Қаржының мәні ақша нысанындағы құн қозғалысынан туындайды. Мұндай
қозғалыстың ... ... ... болуы және экономикалық
заңдардың іс-әрекеті болып табылады.
Қаржының қажеттігі объективті мән-жайдан — тауар-ақша ... жөне ... ... ... ... Мемлекет қаржы
ресурстарының объективті қажеттігін ескере отырып, оларды пайдаланудың әр
түрлі нысандарын жасай алады: төлемдердің әр ... ... ... немесе
күшін жояды, қаржы ресурстарының нысандарын өзгертеді және т.б. ... ... ... ... ... ... ... ете отырып, қаржы өндіріс үйлесімдерін тұтынудың қажеттеріне
бейімдеуге мүмкіндік беруі үшін қажет. Бұл ... ... ... ... ... болады. Қаржының басты арналымы — табыстар мен
ақшалай қорларды жасау ... ... пен ... ... қаржы ресурстарына деген қажеттіліктерін қанағаттандырып
отыру және бұл ... ... ... ... Қоғамдық
қажеттіліктердің дамуы шаруашылық жүргізуші ... ... ақша ... ... құрымы мен құрылымының өзгеруіне
жеткізеді.
Қаржы ресурстары болмаса, қаржы механизмі арқылы барлық жағдайға ықпал
етудің кең мүмкіндіктерін ... ... ... өзінің ішкі және
сыртқы саясатын жүзеге ... ... ... ... қорғаныс және елдің қауіпсіздігі функцияларын қамтамасыз
ете алмайды.
Мемлекет, дәстүрлі функциялардан ... ... ... ... едәуір экономикалық функцияларды орындайды, сондықтан мемлекеттің
қарамағына қаражаттарды орталықтандырудың дәрежесі айтарлықтай жоғары ... ... ... ... ... ішкі ... 20 ... астамы және
жиынтық қоғамдық өнімнің 10 ... ... ... ... ... ... ... және аумақтық аспектілерде қоғамдық
өндірістің ... ... ... қоғамдық қажеттіліктер
қанағаттандырылады.
Қаржысыз кеңейтілген негізде өндірістік капиталдардың жеке ... ... ... ... ету, экономиканың салалық және аумақтық
құрылымын ... ... ... ... ... басқа қоғамдық қажеттіліктерді қанағаттандыру мүмкін емес.
Елде жергілікті мәні бар міндеттерді шешуге бейімделген жергілікті өзін-
өзі басқарудың ... да ... ... ... етуді, муниципалдық
құрылымдар қаржысының жұмыс істеуін талап етеді.
Сондықтан өтпелі ... ... ... ... ... мен
аймақтарға ерекше көңіл аударылып, оларға қаржы ... ... ... пен дербестік беріліп отыр, Тек бұл ресурстар ... ... ... есеп ... жасау және ұсыну
Қаржылық есеп беруді жасамас ... оның ... ... ету үшін ... есеп және қаржылық есеп беру туралы»
Заңға, 24 «Бухгалтерлік ... ... ... есептің
стандартына сәйкес субъект мүлікті және ... ... ... түгендеу санын, оның жүргізілетін күнін, оның
әрбіреуін тексеретін мүлік тізбесін субъект ... ... ... ... мына жағдайларда қалыс қалады:
жылдық бухгалтерлік есеп беруді жасау алдында, алайда есептік жылдың
қараша айынан бұрын бастамауы керек;
субъект ... ... ... ... алуға, сондай-ақ шаруашылық
жүргізуші субъектінің қайта құрылуына тапсырғанда;
материалды-жауапты тұлға ауысқанда (істі қабылдаутапсыру күні);
халантараж және ... ... ... ... ... ... фактілерде дереу түгендеу;
төтенше жағдайдан болатын өрт немесе стихиялық ... апат ... ... ... кейін түгендеуді дереу қолға алу;
тарату (бөліністік) балансы жасалмастан бұрын субъектіні ... ... ... және ... қорларын қайта бағалауда
субъектінің есептік саясатымен ... ... ... ... ... ... басқа жағдайлар.
Аяқталмаған құрылысты түгендеу барысында оның бар-жоқтығын ... және ... ... ... сонымен бірге оның құрымына құрал-
сайман, құрастырылмай ... ... ... ... ... ... ... жұмыстарының құрамында жоспарсыз
жұмыстың бар-жоғы ... ... ... жэне ... ... ... жағдайын анықтайды.
Аяқталмаған күрделі жөндеулерді түгендеу ... ... ... оның ... және ... ... білдіреді.
Кассадағы ақша қаражатын кассадағы қолда бар ақшаны белгілеу жолымен
және қатаң есеп ... ... ... ... ... қайта
есептеумен түгендейді. Түгендеу нәтижесін жеке «Қолда бар ақшаны түгендеу
актісімен» ресімдейді. Кассаны түгендеу ... ... ... ... және бекітілген кассалық операцияларды жүргізу
Ережесіне сәйкес жүзеге асырылады. Кассаны тугендеу, қатаң есеп ... жэне ... (әуе және ... ... ... май
(бензин) талондарын жэне т.б.) түгендеу әдетте бас ... мен ... ... ... ... ... қолда бар ақша полистік кайта
есептеліп, ... ... ... да құндылықтар тексеріледі. Тугендеу
басталғанша (бірнеше касса) оларға сүргі салынады, яғни мөрленеді. ... ... ... есеп ... жасау керек жэне кассалық ... акша ... ... ... ... ... барлық кіріс
және шығыс құжаттары есеп беруге кіреді және кассада ... ... сома ... жоқ, ... ... ... Ақша ... кейін кассадағы ақша қаражатын түгендеу актісі жасалады.
Түгендеу нәтижесі ... ... ... бухгалтерлік есеп деректерімен
салыстырылады. Актіге ... ... ... ... және ... ... бойынша ары қарай шешім туралы субъект
басшысының қарары жазылады.
Түгендеу барысында мыналарды тексеру аса қажет: ... ... ... ... ... ... ме, ... талапқа
сай жарақталған ба, сейф кілттерінің дубликаты (көшірме нұсқасы) қайда
сақталады.
Мысалы. Кассаны түгендеу ... 150 ... ... ... ... ... ... ордері жазылып, мына жазулар бойынша
ресімделетін ... ... ... ... «Кассадағы ұлттық валюта түріндегі қолмақол ақшалар» шот дебеті;
727 «Негізгі емес кызметтен алынған ... ... шот ... 150
теңге;
Егер кассаны түгендеу кезінде 5 000 теңге кем шықса, мұндай жағдайда:
- анықталған кем ... ... ... ... жазылады:
334 «Бүлінген құндылық шығыны, кем шығу» шот дебеті
451 «Кассадағы ұлттық валюта ... ... ... шот ... ... мойнына ақша салу:
333 «Материалдық зиянның орнын толтыру бойынша есеп айырысу» шот дебеті
334 «Бүлінген құндылық шығыны, кем шығу» шот ... 5000 ... ... кем ... жабу ... ... ... жазылады): 451
«Кассадаш ұлттык валюта түріндегі колмакол ақшалар» шот дебеті
333 «Материалдық зиянның орнын толтыру бойынша есеп ... ... 5000 ... шот, ... бойынша, салық ... ... ... – бюджетпен, қызметкерлермен еңбекақы бойынша, жабдықтаушылармен,
мердігерлермен және ... ... ... ... құжаттардың
негізінде түгенделеді, мұнда қалдықтардың нақтылығы белгіленіп, бұл шотка
жататын соманы мұқият тексереді. Берешектің пайда ... ... ... ... ... ... ... кінәліні анықтайды. Барлық
дебиторлармен жэне кредиторлармен кәсіпорын ... ... ... көшірме
алмасуы керек жэне оларға түгендеу комиссиясын ұсыну керек.
Баланстан ... ... ... ... 3 ... ішінде өндіріп
алу мүмкіндігін бақылауды жүзеге асыру аса қажет.
Егер айырысуларды түгендеу дебиторлық жэне ... ... ... жэне ... ... ... тұрақсыздық төлеміне
(айыбы) жэне күмэнді карыз бойынша резерв пайда болуына жол ... ... ... ... ... ... келісімшарт бойынша өзара
есеп айырысу, төлем мерзімін нақтылау мақсатында жүргізіледі. Тексеруге
жататындар:
есеп беруші ... есеп ... ... Республикасы заңында
белгіленген іссапар және ... ... ... ... ... ... операцияларды жүргізу ережесіне сәйкес шаруашылық,
өкілдік және ... ... ... ... ... ... ... тексереді. Ақшалай қаражатты беру ... ... 24 ... кәсіпкерлік субъектілерінің есебі
және есеп беруі» Стандартына сәйкес тексеріледі;
кредиттерді алу және өтеу ... ... есеп ... ... ағымдық, корреспонденттік немесе жинақ шоттары мен ... ... ... құжаттарына қатысты банк жазулары салыстырылады.
Ақшалай кредит сомасының ... ... және ... ... ... анықталады) сәйкес тексеріледі;
сатып алушылар және тапсырыс ... ... ... есеп ...... таңдаған есептік саясатқа сәйкес
тексереді.
Мынаны есте ұстау керек: талап қою мерзімі 3 жылды құрайды ... ... ... ... ... кодексінің 219бабы,
1тармағы, 1тармақшасы).
Талап қою мерзімі келісімшарт негізінде қарызды кешіктіру (қарызды
төлеу мерзімін ... алу) ... ... ... қою ... біткен
(өтіп кеткен) дебиторлық берешек субъект басшысының шешімі бойынша ... ... ... (БЕС 5 ... және оған ... ... ... «Күмәнді қарыздар бойынша пайда ... ... ... ... ... онда шаруашылық қызметінің нәтижесіне жатқызылып,
салық салғанда түзетуге кіреді (Салық кодексінің 219бабы);
• еңбекақы бойынша ... ... ... ... және істелінбеген уақыт үшін есептелген соманы тексереді (Салық
кодексінің 149бабы, 2тармағы);
... ... ... ... және ... ... ... зейнетақы қоры үшін ұсталымдар, сондай-ақ бұлардың бухгалтерлік
есеп шоттарында көрініс табуы;
• алдағы кезең шығындары ... ... ... ... ... ... бірге шығынға жатқызылатын сома белгіленеді;
• жабдықтаушылар және мердігерлермен есеп айырысу жолдағы ... бір ... және ... жоқ ... ... түгендеуде құнды қағаздарға жұмсалған шығынды растайтьш
құжаттар? олардың дұрыс ресімделуі, құнды қағаз балансында ескерілген қршың
нақтылығы, ... және ... ... ... ... ... ... толық көрініс табуы тексеріледі.
Материалдық емес активтерді түгендеуде олардың есепте дұрыс әрі уақтылы
көрініс табуы, субъектінің оны ... ... ... ... ... ... және т.б.) құжаттардың қолда бар болуы тексеріледі.
Материалдық емес активтерді қабылдаутапсыру Актілерінің қолда бар болуы
(баржоғы) және уақтылы жасалынуы (уақтылы жасалынған ба), ... ... ... ... анықталуы мен есептелуі және басқа да аса
қажетті деректер тексеріледі.
2-Бөлім. Қаржылық ... ... ... бақылау және оның мәні мен маңызы
Қаржылық бақылау — қаржы жүйесінің барлық буындарының ... бөлу және ... ... ... тексеруге бағытталған
айрықшалық қызмет.
Қаржылық бақылау қаржыны ... ... ... ... Ол
басқарудың қаржылық жоспарлау, қаржыны оперативті басқару сияқты басқа
элементтерімен тығыз ... және бір ... ... ... бақылаудың болуы экономикалық категория ретіндегі қаржыға
бақылау функциясының тән болуымен ... ... ... ... ... ... ... қалыптасып отырған үйлесімі, ... ... ... ... ... пайдаланылуы туралы ескертіп
отырады. Қаржының бақылау функциясы материалдық игіліктерді ... бөлу және ... ... қоғам, ең алдымен мемлекет тарапынан
ықпал жасауға мүмкіндік береді. Бірақ бұл ... тек ... ғана ... ... мынадай белгілі бір шарттардың
кезінде: ... ... ... ... ... білікті мамандармен
толықтырғанда; бұл органдардың құқықтарын реттемелегенде шындыққа айналады.
Сөйтіп, бақылау функциясы ... ... ... ретінде пайдалану
үшін объективті жағдай жасайды, ал оны саналы түрде қолдану ... ... ... ету барысында жүзеге асырылады. Егер қаржы
экономикалық базистік қатынастарды, яғни ... ... ... ... ... ... элементтерінің бірі ретіндегі қаржылық
бақылау қондырмалық категория болып табылады. Практикада қаржының ... ... ... ... ... ... ... бұл ұғымдарды
бірдей деуге болмайды.
Бақылау функциясы ~ қаржының ішкі қасиеті, ал қаржылық ... ... ... мазмұн ретіндегі бақылау функциясын практикалық қолдану
болып табылады.
Ғылыми негізделген ... ... ... қаржы механизмін
қалыптастыруға жәрдемдесу қаржылық бақылаудың ... ... ... бақылаудың көмегімен қаржы жоспарларының ... ... ... ... ... Басқа жағынан, қаржылық
бақылаудың нәтижелігі қаржылық жоспарлауда, оперативті ... ... ... — оның ақша ... ... бақылау мыналарды тексереді: экономикалық заңдар ... ... ... өнім мен ... табыстың құнын бөлу және қайта
бөлу үйлесімдерінің оңтайлылығы; бюджетті ... және оның ... ... ... ... ... мемлекеттік
мекемелердің, қоғамдық ұйымдар мен қорлардың, басқа заңи тұлғалардың еңбек,
материал және қаржы ресурстарының қаржылық ... және ... ... ... бақылау сонымен бірге салықтық ... ... ... ... ... ... ... түрлерімен:
әкімшілік, құқықтық, әлеуметтік, техникалық, саяси бақылаумен жиі тура
келуі мүмкін. Шаруашылық ұйымдардың қаржы жағы ... ... ... ... ... ... шаруашылық бақылаудан бөліп алу
қиынға түседі, ал кейде ... ... ... ... операцияларының
көбіңде шаруашылық қызметтің басқа процестері қамтып көрсетіледі.
Қаржылық бақылаудың функциялары:
қаражаттардың жұмсалуын тексеру (шығыстардың сұрылған
сомаларға сәйкестігі және мемлекет қаражаттарының тиімділігі);
қаржы жүйесінің ... ... ... ... ... жұмылдырудың уақыттылығы мен то
лымдылығын тексеру;
3) есеп және есептеме қағидаларының сақталуын тексеру.
Бақылауды жүзеге ... ... ... ... ... ... реттілілігі, жаппайлылыгы, омбебаптылыгы\
бақылаудың превентивтілігі, яғни оның алдын алу сипаты;
әрекеттшк, нақтылық, ...... ... ... дұрыс
ұйымдастырғанда, негізделген әдістерді қолданғанда, істі ... ... ... ... ғана жетуге болады;
- бақылаудың алаламаушылыгы (біреуге тартпаушылық);
- бақылау органдары қызметкерлерінің тәуелсіздігі.
Қаржылық тәртіп — бұл ... ... және ... ... жүргізуші субъектілерінің ақша қорларын жасаудың, ... ... ... ... сақтау.
Қаржылық бақылаудың міндеттерін, олардың түрлерін, нысандары ... ... мен ... бақылауды жүзеге асырудың
деңгейіне қарай қарастырған жөн, яғни ол ... ... ... ... бақылау — бұл бүкіл мемлекет ауқымында қаржыны
ұйымдастыру мен оның іс-әрекет етуін бақылау. Оның міндеттері мыналар болып
табылады:
- ақшалай ... ... ... ... ... процесін қамтамасыз ету;
- қаржы қатынастарын іске асырудың ... ... ... мен
әдістерінің объективті қажеттіліктеріне нысандар мен әдістердің сай келуін
бақылау;
- қаржы ресурстарын неғүрлым тиімді пайдалану, салалар мен аймақтардың
қаржы ... ... ... ... ... және ... отырып
қанағаттавдыру, азаматтардың әлеуметтікмәдени сферасының қызметтеріне деген
қажеттіліктерін барынша қанағаттандыру мақсатында ... ... ... ... ... ... анықтап, жою және басқалары.
Бұл деңгейде мемлекеттік қаржылар бақылаудың объектісі болып көрінеді.
Жиынтық ... ... ... ... ... ... олардың
атқарылуы туралы есептер бақылаудың предметі болып табылады. Әр түрлі
қаржылық көрсеткіштер және ... ... және ... ... ... ... жинақтап қорытылады және
осының негізівде қаржы қатынастарыньщ нысавдары мен ... ... ... ... заң ... ... мен басқарудың мемлекеттік органдары
бұл деңгейде бақылау субъектілері болып келеді.
Микродецгейдегі қаржылық бақылау — ... ... ... жүргізуші субъектілер деңгейіндегі бақылау.
Микродеңгейдегі қаржылық бақылаудың міндеттері:
- кәсіпорындардың қаржы саласында қолданылып жүрген заңдардың сақталуын
қамтамасыз ету;
- шаруашылық жүргізуші субъектілердің бюджет ... ... дер ... мен ... ... ету;
- қаржы ресурстары өсуінің ішкі өндірістік резервтерін табу;
- ресурстардың барлық түрлерін үтымды пайдалануға, бухгалтерлік ... ... ... ... және басқаларға жәрдемдесу.
Шаруашылық жүргізуші субъектілердің қаржы-шаруашылық қызметі ... ... ... ал ... ... ... пайда,
өзіндік құн, аударымдар, салықтар және басқалары) оның ... ... ... бақылауды кәсіпорындардың экономикалық службасы, оның
жеке мамандары ... ... Бұл ... ... ... ... ... Қаржылық бақылаудың сыныптамасы
Қаржылық бақылаудың сыныптамасы субъектілердегі айырмашылықтарга,
бақылау ісқимылдарын жургізудщуақытына, ... ... ... негізделген. Осы белгілерге қарай, қаржылық бақылау үш бағыт
бойынша: турлері, ... оны ... ... ... ... Республикасының қазіргі қаржылық бақылау жүйесі оны жүзеге
асыратын субъектілерге (бақьтауды жүзеге ... ... ... қарай мемлекеттік, қоғамдық және аудиторлық бақылау болып
ажыратылады (6.1 ... ... ... бақылаудың түрлері бойынша сыныпталуы
|Қаржылық бақылау ... ... ... ... |Қоғамдық ұйымдардың: |
| | ... ... |
| | ... ... |
| | ... ... | ... ... |
| | ... ардагерлердің, |
| | ... ... ... |
| ... ... | ... (депутаттық) бақылау | ... ... ... ... ... ... және ішкі) мемлекеттік қаржылық
бақылау объекгілерінің ресщ^бликалық және ... ... ... атқарылуы бойынша есепке алу мен есептемені жүргізу,
олардың атқарылуын ... ... ... ... ... берген қарыздарды мемлекеттік мекемелердің тауарларды (жұмыстар
мен көрсетілген қызметтерді) өткізуден ... өз ... ... орындалуын, материал және қаржы ... ... ... ... бухгалтерлік есептің дұрыс
қойылулығын, бақылау тексеріс ... ... ... ... және ... ... ... бақылау шеңберінде ішкішаруашылықтық бақылау яғни нақтылы
шаруашылық ... ... ... ... ... ... ... асырылатын бақылау жүргізіледі. Бақылау функциялары бұл
жағдайда қаржы-шаруашылық қызметінің қажетті шарты ретіндегі оның ... ... ... ... бұл түрі ... бастапқы
буындарының өндірістік капиталды, қаржы ресурстарын ... ... ... ... ... қаржы тәртібінің әр түрлі
бүзылуларын азайтуға бағытгалған.
Ішкішаруашылықтық бақылаудың мақсаты есеп саясатын да қоса алғанда,
субъектінің экономикалық саясатының ... ... баға ... ... құрылымдары жүзеге асырып келген ішкі бақылаудың жұмысына баға беру
болып табылады. Таза ... ... ... өзге ... ... ... стратегиясын талдап жасау, экономикалық
диагностика, маркетингтік зерттеулер, басқарушылық ... ... ... ... қатынастар жағдайында ішкі шаруашылықтық бақылау оның бұрынғы
үғынысындағы өзінің мағынасын жоғалтып барады: оның ... ... ... есеп ... және меншіктің басқа
нысандарының кәсіпорындарында коммерциялық ынталандырмалар басуы ... ... ... есеп әр түрлі бүзулардан сақтануға көбірек
кепілдік береді, өйткені жетістіктердегі қызметкердің, ... ... өзін өзі ... қажеттігін керек қылмайды.
Қоғамдық қаржылық бақылау — бұл түрлі қоғамдық ұйымдардың бақылауы.
Бақылаудың объектісі тексерушілер ... ... ... ... ... бақылау — ведомстводан тыс тәуелсіз қаржылық бақылау. Оны
біліктілік комиссиясы аттестаттаған "аудитор біліктілігінің ... ... ... жеке ... да, ... ... ... қоғамды,
өндірістік кооператив пен мемлекеттік кәсіпорынды қоспағанда, аудиторлық
қызметті жүзеге ... үшін кез ... ... ... ... ... аудиторлық ұйымдар Қазақстан ... ... ... ... ... ... Республикасының
резиденттерін құрған жағдайда ғана жүзеге асыра алады.
Жүргізу нысандары мен уақытына ... ... ... ... ағымдағы және кейінгі бақылау болып бөлінеді. Бақылаудың мұндай
нысандары бақылаушы органдардың көбісінің қызметіне тән.
Қаржылық алдын ала бақылау ақша ... ... бөлу және ... ... ... дейін жүргізіледі, сондықтан оның
қаржылық тәртіпті бұзуды алдын ала ескертуде зор ... бар. Бұл ... және ... ... ... ... ... асырудың негізі болып
табылатын құжаттар ... ... ... мен ... ... және ... өтінімдері және т.б. тексеріледі.
Ағымдагы қаржылық бақылау қаржы жоспарларының атқарылу процесінде,
шаруашылық-қаржы ... ... ... барысында тауар-материал
құндылықтары мен ақшаны жұмсаудың нормалары мен ... ... ... ... шығындарының орындалуына, бұрын берілген
ресурстардың пайдаланылуына сай келуін тексереді. Сөйтіп, бұл ... ... ... ... ... ... ... қаржылық бақылау қаржы операцияларын жасағаннан кейін
(бюджеттің кірісі мен шығыс бөліктерінің орындалуынан кейін, шаруашылық
органдардың ақшаны ... ... және т.б.) ... бақылау
және алдын ала бақылау мен ағымдағы бақылау ... ... ... ... ... бақылау (аудит)
Қаржылық бақылауды жетілдірудің аса маңызды бағыттарының бірі қаржылық
бақылаудың тәуелсіз нысаны ... ... ... ... табылады, бұл
мемлекеттік емес шаруашылық органдар санының көбеюімен және тиісінше қаржы,
бақылау, есеп санында ... сан ... ... ... байланысты
болып отыр.
Аудиторлық бақылау — тәуелсіз аудиторлық фирма мен шаруашылық жүргізуші
субъектілер иелерінің жасасқан келісімшарты негізінде ... жай ... ... реформалардың тереңцей түсуі жағдайындағы қаржылық бақылау
жүйесінің ажырағысыз бөлігі ... ... ... ... ... ... ... қаржылық есебінің
дұрыстығын белгілеу, олардыің ақпараттық жүйелерінің сенімділігін ... ... ... және ... ... қызметіне үлкен мән
беріледі, ол тапсырыс берушілерге өздерінің ... ... ... мен ... жасауға мүмкіндік береді.
Аудиторлық палата коммерциялық емес, тәуелсіз, кәсіби, ... және ... ... ұйым болып табылады.
Қаржы аудиты деп оған уәкілеттігі бар ұйымдар мен мамандардың қаржылық
есептемесіне ... және ... ... ... ... ... ... субъектілерге олардың тапсыруы бойынша
қызметгің басқа түрлерін көрсету жөніндегі және ... ... ... ... ... ... тарихы өзінің бастауын Ұлыбританиядан алады, мұнда XIX
ғасырдың ортасыйда алғашқы бухгалтерлер-аудиторлар пайда болды. Ал ... ... ... аудит туралы заң" шықты. Францияда мұндай заң 1867
жылы, АҚШта 1937 жылы ... ... ... ... ... ... ... дамып,
нарықтық экономиканың ажырағысыз бөлігі болып отыр.
Қазақстан ... 1998 ... 20 ... ... "Аудиторлық
қызмет туралы заң" жұмыс істейді. Ол аудиторлық қызметті жүзеге ... ... ... заңи және жеке ... ... мен
аудиторлық ұйымдар арасында туындайтын қатынастарды реттейді.
Аудшпорлық қызмет — бұл ... мен ... ... ... аудитін жүргізу жөніндегі кәсіпкерлік қызметі. ... ... ... өз ... ... ... ... есептеме
аудитінен басқа да қызметтер көрсете алады.
Аудиторлық қызметтің негізгі қағидаттарына мыналар жатады:
- тәуелсіздік;
- объективтілік;
- кәсіби біліктілік;
- құпиялылық.
Аудит ... ... ... ... талаптарға
сәйкес қаржылық есептеменің дұрыс және объективті жасалғаны туралы тәуелсіз
пікір білдіру мақсатында заңи ... ... ... ... тексеру аудит болып табылады.
2.4. Аудиттің түрлері
Міндетті жыл сайынғы ... ... ... ... кредиттік
серіктестіктер, банк операцияларының жекелеген ... ... ... және ... ... ... ... істейтін ұйымдар, сақтық
ұйымдары, жинақтаушы зейнетақы қорлары, зейнетақы ... ... ... ... ... ... ашық халықтық
қоғамдар.
Аудит ... ... ... ... ... көзделген өзге жағдайларда да міндетті болып табылады.
Бастамашылық аудит аудиттелетін субъектінің бастамасы ... ... және ... ... ... ... ... жасалған шартта көзделген нақтылы міндеттер, аудит мерзімі
мен көлемі ескеріле отырып жүргізіледі.
Аудит сыртқы және ішкі ... ... ... аудит аудиттің тәуелсіз
нысаны, ішкі аудит — шаруашылық ... ... ... ... ішкі нысаны. Ішкі аудит ... ... ... ... және ... жасалады.
Аудит мынадай дәйекгі стадиялар бойынша жүгізіледі:
- жоспарлау тараптардың ісқимылын іштей жүйелеуме;
- аудитор объектісГтуралы ақпарат алу және оны ... ... ... жасау және бағдарламаны әзірлеу;
- бақылау жүйелерін тексеру және оның ... ... ... ... қорытындыны қалыптастыру.
Аудитор — бұл кәсіпорындар мен ұйымдардың қаржы-шаруашылық және
коммерциялық ... ... ... ... біздің елдегі жаңа
ұйымдық ... Ол ... мен ... ... ... ... ретінде не аудиторлық ұйымның қызметкері ретінде жүзеге асыруға
құқылы.
Аудитордың ... ... ... міндеттерімен ұқсас:
тексерілетін ақпараттың, жасалынған шаруашылық операцияларының қолданыстағы
заңға сәйкестігін анықтау. Сонымен бірге ... ... ... ... ... ... жүзеге асыратын мемлекеттік
бақылаудан айтарлықтай айырмашылығы бар:
- аудиторлық ... ... ... ... ... оның төлем қабілеттілігін қамтамасыз етуге,
клиенттердің ... ... ... ... ... бірінші
кезекте мемлекеттің мүддесін қорғайды, бұзушылықтарға ықпал етудің ... ... ... ... ... жүргізуші субъектілердің
зандарды, нормативтік актілерді сақтауын қамтамасыз етеді;
- ... ... ... ұйым мен ... ... ... ... ерікті келісімшарт негізінде ... ... ... ... белгілеу ретінде болады;
- аудиторлық қызметті клиент немесе оның келісімімен ... ... ... болып отырған орган төлейді. Тексерістерді жоғары
орган немесе мемлекет төлейді;
- аудиторлық ... ... ... ... ... ... аудиторлық тексеру нәтижелерінің ара салмағы ретінде айқындайды.
Тексерістің тиімділігін тиісті ... ... ... аудиторлық тексерудің нәтижелері клиентке арналған аудиторлық
қорытынды мен ұсыныстарда ... ... ... ... акт ... онда ... бақыланатын ұйымдық түйіндер,
жазалау, міндетті нүсқаулар және басқалары көрсетіледі;
аудиторлар ... ... пен ... ... құпиялығын
қамтамасыз етуі тиіс, ревизорлардың оларды ... ... құқы ... мен ... ұйымдардьщ жүргізетін қызметтері сан алуан.
Оны Қазақстан Республикасындағы алғашқы және ең ірі ... ұйым ... ... ... ... ... ... қызмет
көрсету, консалтингтік қызмет көрсету,бағалау және оны саралау, кедеңдік
кеңестер, ... ... ... ... ... қайта құрылымдау мен банкроттық рәсімдердегі кәсіби ... ...... ... ... ... емес ... осындай,
"Қазақстанаудит" компаниясының Астана қаласында және республиканың барлық
облыстарында құрылымдық бөлімдері бар. ... ... ... ... сақтайды.
2.5. Қаржылық бақылаудың әдістері.
Қаржылық бақылау әр түрлі әдістермен (тәсілдермен немесе амалдармен,
оны жүзеге асырудың ... ... ... әдісті қолдану
қаржылық бақылауды жүзеге асырушы ... ... ... ... объектісі мен мақсаты, бақылау іс-қимылының пайда
болуының негізі сияқты бірқатар факторларға байланысты болады.
Қазіргі ... ... ... ... ... ... (барлық құжаттар бойынша барлық бөлімшелердің ... ... ... ... жай-күйін орнында дүркіндік ... ... ... ... ... ... тексеру
(құжаттаманы, есепке алуды және есептемені шоттық тексеру), ... ... ... ... ... ... қызметі туралы
есептерді қарау, баяндамаларды тындау, лауазымды адамдардың ақпараттары
және басқалары. Бұл әдістердің әрқайсысы аралық ... ... ... тым көп жекеленген әдістерге бөлінеді. Мысалы, құжаттық тексерісте
құжаттарды ... ... ақша ... мен ... ... ... ... алуды қалпына келтіру, бақылау
мақсатында ... және ... ... әдістер түрлі ... ... ... ... ... қаржылық бақылау органдары өзінің жұмысын жоспарлар бойынша
жүргізді. Жоспарлар тексерулер мен тексерістердің белгіленген ... ... ... ... ... объектілері, тексерудің
немесе тексерістің тақырыбы, бастау мен ... ... ... мен ... ... және т.б. ... Аудит органдары өзінің
жұмысын келісімшарттар негізінде жүргізеді.
Тексерулердің тікелей ... ... ... ... ... ... ... құн, айналыс шығындары, әр түрлі мақсаттар мен қорларға
аударылатын аударымдар сияқты қаржылық (құндық) ... ... Бұл ... ... ... ... сондықтан олардың
орындалуын, динамикасын, ... ... ... ... ... ... және коммерциялық
қызметінің барлық жақтарын, сон
Ақшаны пайдаланумен, ал кей жағдайларда ... да ... ... т.б) жасалынатын іс жүзіндегі барлық операциялар қаржылық
бақылаудың сферасы болып ... ала және ... ... ... ... негізгі әдісі көзбен
шолып визуалды тексеру ... ... ... ... ... жасалынбайды. Бүкіл іс тиым салу және тоқтату туралы ... ... ... ... беруге саяды.
Кейінгі қаржылық бақылау бірнеше әдіспен жүзеге асырылады. Оларға
жататындары: ... ... ... ... ... Тексеру шоттық
немесе тақырыптық болуы мүмкін.
Шоттық тексеру — бұл бухгалтерлік есептердің, баланстардың, салық
есепқисаптарының ... ... ... — бұл ... ... ... ... қаржы
жұмысының жеке жақтары мен учаскелерін зерделеу, мысалы, жалақыдан үстап
қалудың дұрыстығын тексеру; шығындарды өнімнің ... ... ... тексеружәнет.б.
Экономикалық талдау — бұл объектінің ... ... ... ... ... ... ... және осының негізінде
экономикалық жағдайды жақсартудың жолдары мен факторларын негіздеу.
Экономикалық талдауды ... ... ... де, сонымен бірге
бақылаудың сыртқы органдары — ... ... ... ... да ... мен ... шығуды бақылау органдары шаруашылық жүргізуші
субъектілердің қаржы-шаруашылық ... ... бір ... ... ... ... қаржылық қызметтің жеке жағымен учаскесімен танысу
жолымен бір ... ... ... ... ... ... ... болып келеді.
Қаржылық бақылаудың негізгі әдісі — тексеріс кейінгі келесі бақылаудың
кешенді әдісі және өткен ... бір ... ... ... қаржы-шаруашылық қызметінің барлық жақтары мен учаскелерін
мүқият зерделеу, терең тексеру, оны ... ... ... ... Тексерісті
әр түрлі органдар жүргізеді. Тексеріс бұл органдардың жоспары бойынша да,
сондай-ақ басқа құзырлы ...... ... ... ... да ... ... объектісі бойынша құжаттық, нақтылы, толық жаппай, іріктемелі
ішінара тексеріс ... ... ... ... бойынша олар жоспарлы
және жоспардан тыс, кешенді болуы ... ... ... ... ... ... ғана емес, сондай-
ақ құжаттар, әсіресе бастапқы ақша құжаттары (шоттар, төлем тізімдемелері,
ордерлер, чектер, бағалы ... ... ... ... ғана ... сонымен бірге қолда бар ақшаны,
материалдық құндылықтарды да тексереді.
Толық тексеріс деп ... бір ... ... ... ... қызметін тексеруді айтады.
Іріктемелі тексеріс кезінде бақылау қаржы-шаруашылық қызметінің әйтеуір
бір жағына (мысалы, іссапардың шығындарын, әр түрлі нысаналы шығындар ... ... ... ... бір ... ... ... мекемелерде
немесе бірнеше министрліктер мен ведомстволарда қаржы-шаруашылық қызметінің
жеке ... ... ... Олар ... бірге шаруашылық
жүргізуші субъектілердің белгілі бір учаскелерінің мәнжайын тексеруге және
бұл мәселе бойынша ... ... ... оны ... тұжырым жасауға,
жұмысты жақсарту жөнінде ұсыныстар әзірлеуге мүмкіндік береді.
Тексерістердің тәсілдері: материалдық ... ... ... ақшаны тексеру, тексерілетін объект қызметінің жоспарлы,
нормативтік және ... ... ... ... ... ... ... пен тексеру мүқият әзірленуі тиіс, өйткені олардың
сапасы ... ... ... Бұл үшін ... ... ... оқып-біліп, зерделейді; бұларға тексеріс пен ... ... ... ... ... танысады;
ақпарат органдарының сын материалдарын, өндірістік ... ... және ... ... ... ... ... тексерудің бағдарламасы,
оның негізінде тексеріс пен тексерудің жумыс жоспары жасалады.
Тексеріс немесе тексеруді жүргізудің бүкіл процесі ... ... ... ... тексерілетін объектінің ... ... ... ... ... ... тексерілетін
объектімен, оның қызметінің технологиясымен жеке өзінің танысуы; шаруашылық
қызметті алдын ала ... ... ... ... ... тексеру;
тексеріс немесемемлекеттік басқарудың басқа органдарына табыс етіп отырады.
Өзінің функцияларын жүзеге асыруда ... ... ... мен ... ... ... ақпараттарды алуға тиісті
өкілеттік берілген.
Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жоніңдегі есеп комитеті
Қазақстан ... ... ... ... және есеп ... қаржылық бақылаудың жоғары органы болып табылады.
Республикалык, бюджеттің ... ... ... ... есеп
комитетінің негізгі міндеттері мен функцияларына мыналар жатады:
- республикалық бюджеттің атқарылуы ... ... мен ... ... ... бақылау жасау;
- республикалық бюджеттің атқарылуымен байланысты мәселелер ... ... ... ... ... қаржылық бақылау объектілерінің республикалық бюджеттің
түсімдері мен оның шығыстарын атқару сәйкестігіне, қаржы ... ... ... ... бюджетгік бағдарламалардың орындалуына және мемлекеттің
қажеттіліктерін қаржыландыруға бөлінетін республикалық ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асыру;
- Қазақстан Республикасының Парламентіне қарауға ... ... ... ... тапсыру және т.б.
Қазақстан Республикасының Үкіметіне бақылау сферасында кең өкілеттіктер
берілген. Үкімет республика ... ... ... ... мен ... салаяардың, аймақтардыңдаму бағдарламаларын,
инвестициялық қызметтің маңызды ... ... ... ... ... ... жүзеге асырады. Көрсетілген ісқимылдарды орыңдау барысында
Үкімет ... ... ... сондай-ақ ауқымы, мезгілдігі,
атқарушылар бойынша мақсатты қаржыландырудың толымдылығына ағымдағы бақылау
жасайды. ... ... ... ... ... мен ... ... мемлекеттің қаржы саясатын жүзеге асырады.
Өздерінің екілеттігіне қарай бақылау функцияларын жергілікті жердегі
атқарушы органдар орындайды, олар ... ... ... ... ... ... және бекіту процесінде ... ... ... ... оның Қаржылық бақылау комитеті және мемлекеттік
сатып алу комитеті және ... ... ... ... қаржы саласын тексереді. Олар жоспар, смета және қаржы тәртібінің
сақталуын, кірістерді есептеудің ... ... және ... ... ... ... зандылығы мен мақсатқа
сәйкестілігін, бухгалтерлік есеп-қисаптың және есептеменің дұрыстығын
бақылап ... ... ... ... ... ... бірлескен
және шетелдік кәсіпорындарды, экспортимпорттық операцияларды валюталық
бақылау болып табылады.
Мемлекеттік ... ... ... заңи тұлға құқығындағы
Қазынашылық комитеті де орындайды. Қазынашылық органдарының ... бірі ... ... ... ... ... асыру және бақылау болып табылады.
Қаржы министрлігінің Салық комитеті, оның аумақтық органдары есептелген
салық және бюджетке төленетін басқа ... ... ... мен
айыппұлдар сомаларының бюджеттерге толық және дер кезінде түсуіне ... ... ... мен ... ... сферасында қаржы тәртібін сақтауға
Қазақстан Реслубликасының экономикалық және ... ... ... ... (қаржы полициясы) де қатысады. Ол заңмен ... ... ... іздестіру қызметін, алдын ала тергеу және
анықтау, ... іс ... ... ... мен ... қызметі сферасында
адам мен азаматтың құқықтарына, қоғам мен мемлекет мүдделеріне қылмыстық
және құқыққа қайшы өзге де қол ... ... ... оны анықтауға,
жолын кесуге, ашуға жөне тергеуге бағытталған ... ... ... ... арнаулы мемлекеттік орган болып табылады.
Агенттік (қаржы полициясы) ... ... ... ... ... ... ... экономикалық қауіпсіздігін, кәсіпкерлік
қызмет субъектілерінің, қоғам мен мемлекеттін занды ... ... ... ... ... жалтарынуға байланысты қылмыстардың, экономика мен
қаржы саласындағы езге де қылмыстар мен құқық бүзушылықтардың ... ... ... жолын кесу, ашу және тергеу;
3) экономика саласындағы сыбайлас жемқорлық пен ... ... ... ... ... ... және іске асыруға қатысу;
4) Агенттік ... ... ... қарауына жатқызылған
мәселелер бойынша халықаралық ынтымақтастықты жүзеге асыру.
Агенттіктің (қаржы полициясының) аумақтық және ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асырады.
Экономикалық қауіпсіздікті қамтамасыз ету мақсатында экономика және
қаржы қызметі сферасындағы қылмыстар мен ... ... ... ... ... жолын кесу, ашу және тергеу жөніндегі басшылықты, сондай-ақ
заңдарда көзделгед ... ... ... және өзге де ... және ... ... функцияларды жүзеге асыратын Қазақстан
Республикасының орталық ... ... ... ... ... таблады.
Барлық деңгейлердің өкілдікті органдары ... ... ... ... ... және олардың атқарылуы туралы
есепті қарау және бекіту поцесінде жүзеге ... Яғни олар ... ... алдын ала және кейінгі нысандарда жүзеге асырады. ... ... ... ... ... ... болып саналмайды. Бақылаудың
негізгі әдісі тексерулер ... ... ... ... ... ... қорлары болады.
Қаржы органдары жүргізетін бақылау барлық нысанда ... ... ... алдын ала және ағымдағы бақылау оның айрықша нысаны ... ... ... ... ... және ... ... тексеру.
Салалық басқармалардың (бөлімдердің) мамандары тексеріске ... ... ... қаржылық бақылауды ... ... ... ... басқармалары мен ... ... ... ұйымдарға, мекемелерге жүргізеді.
Ведомстволық қаржылық бақылау алдын ала, ағымдағы және кейінгі ... ... ... ... негізгі әдістері қаржы жоспарларының
жобаларын қарау, тексерістер мен тексерулер болып табылады. ... ақша ... ... қорлары болады.
Ішкі-шаруашылықтық бақылауды шаруашылық жүргізуші субъектілердің
экономикалық службалары бухгалтериялар, қаржы ... және ... Бұл ... бас (аға) ... ... рөл атқарады. Мұнда
субъектінің өзінің, сондай-ақ оның құрылымдық ... ... ... ... ... ... болып табылады. Әр шаруашылық
органдарда, жергілікті атқарушы ... ... ... ... үшін бұл ... басқа бақылау тексеріс бөлімдері,
топтары құрылады. Ірі шаруашылық бақылау қаржылық бақылауға тән ... ... ... Оның ... әдістері тексерулер ... ... ... Коммерциялық құрылымдарда (акционерлік
қоғамдарда, жеке меншік кәсіпорындары мен фирмаларда, биржаларда, банктерде
және т.б.) ... ... ... ... ... ... оның тапсыруымен аудиторлық фирмалар жүзеге асырады.
Қоғамдық қаржылық бақылауды ... және ... ... ... ... (мамавдар) орындайды. Қоғамдық бақылаудың органдарына
шаруашылық жүргізуші субъектілердегі, ... ... ... кәсіподақ ұйымдарының бақылауы ... ... ... ... бақылау негізгі бақылау болып саналмайды.
Әр түрлі қоғамдық ұйымдар ... ... ... шығармашылық
одақтардың, ғылыми, табиғатты қорғау, ... ... және ... ... ... ... қаржылық бақылауды өз
күштерімен жүргізеді, ... ... ... да ... ... объектісі — табысты алу көздерін және ... ... оның ... ... өту ... ... бақылаудың рөлі мен маңызы артпаса
ешқандай кемімейді. Қазақстан аумағында кеңестік дәуірде қаржылық ... ... ... ... ... ... меншік жағдайында
мемлекет экономика мен қаржылық процестерге қатаң, жанжақты бақылау жасауға
ынталы ... ... ... ... ... қызметі
мемлекеттік басқару органдары мен ... ... ... (Халықтық
бақылау комитеті) тарапынан (болған) қос бақылаудың қарамағында болды.
Басқарудың әкімшілік нысанынан ... ... өту ... бақылау айтарлықтай әлсіреді. Халықтық бақылау комитеті жойылды,
ведомстволық бақылау іс жүзінде қысқарды, ... ... ... қаржылық бақылауды жүзеге асыру жөніндегі қызмет тарылды.
Нарықтық қатынастар ... ... ... ... жақсы бақылаушылар деген сенім білдірілді. Алайда ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік меншіктерді тегін беру немесе символикалық сомаға сату
түріндегі талантаражға жеткізді және басқалары.
Нарық жағдайында жалпы ... жеке ... ... ... бақылауды қоғам дамуының басқа кезеңдерінен де үлкен
дәрежеде қажетсінетінін шет елдердің тәжірибесі көрсетіп отыр.
Мемлекеттің алдында жанжақты, жүйелі, ... ... ... ... ... да ұйымдастыру міндеті туып отыр. Бұл ... ... ... мен ... ... ... барлық
жақтары қаржылық бақылаумен қамтылуы тиіс дегенді білдіреді. ... ... іске ... үшін қаржылық бақылау мына бағыттарда ... ... ... нығайту;
- тәуелсіз аудиторлық бақылауды дамыту;
- түрлі бақылаушы органдар мамандарының еңбегін компьютерлендіру;
- бақылаудың барлық органдарының қызметін үйлестіру және басқалары.
Қорытынды
Қазіргі кезде ... ... ... ... ұшырап, қайта құрылуда.
Қаржы жүйесін қайта құрудың басты міндеті оның Қазақстанның әлеуметтік-
экономикалық ... ... одан әрі ... ... етуді күшейту,
ұлттық табыстың үздіксіз өсуін қамтамасыз ету, ... ... ... ... нығайту болып табылады.
Нарықтық қатынастарға көшу барысында ... ... рөлі мен ... ... Қаржы-кредит нарықтық механизмдердің неғұрлым тиімді жұмыс
істейтін секторларының біріне айналуы тиіс.
Қаржы және ең алдымен бюджет ... ... ішкі ... ... ... ... ... - ұлттық табысқа, ... және ... ... және ... ... және ... жігінің хал-ахуалына айтарлықтай ықпал жасайды.
Қоғамда істің жайы қаржы ахуалымен анықталады, сондықтан ... ... ... ... ... экономиканың тиімділігін арттыру
жөніндегі жалпы экономикалық шараларды іске асыруды қарастыруы тиіс. Бұл
шаралардың ... - ... ... ... ... қайта бағдарлау, ұлттық шаруашылықтың құрылымын жаңғырту, ғылыми
техникалық прогрессті тездету.
Сыртқы экономикалық қызметті жандандыру, ішкі өндіріс есебінен тұтыну
рыногын толықтыру ... шешу ... тұр. ... ... ... ... басқару аппаратын ... ... ... ... ... барлық деңгейінде үнемдеу режимін
қатаңдандыру қажет: ... ... ...... ... ... дамыту, қаржы жүйесінің барлық буындарында
қаржылық өзара қарым-қатынастарды индикативтік ... ... ... ... ... ... –Алматы: Қазақстан, 2000-96
бет.
2. Қазақстан Республикасын Президентінің және Қазақстан Республикасы
Үкіметінің актілер ... ... ... ... ... ... 6 ... 2004
жыл.
4. Әмірқанов Р.Ә., Тұрғұлова А.Қ.: «Қаржы менеджменті»- оқу құралы,
Алматы: 1999ж.-188-бет.
5. Ілиясов Қ.Қ., Құлпыбаев С. ... ...... ... А.И., ... И.Т. Финансы. Учебное ... ... ... И.Т. ... финансового менеджмента. Учебное пособие.
М.:1999г-512 стр.
8. Берлин С.И. Теория финансов, ... ...... 2000-
256стр.
9. Назарова В.Л. Шаруашылық ... ... ... ... - Алматы, Экономика, 2005ж-52-бет.
10. Дүйсенбаев К.Ш. Анализ финансового положения предприятия. Учебное
пособие-Алматы, ... ... А.М., ... Л.Н. ... ... – Москва, 2001-760-стр.

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 37 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қаржылық есептеме99 бет
Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есеп жүйесін реттеудегі аудиттің маңызы мен қажеттілігі51 бет
Қаржылық есеп беруді жасау. Қаржылық есеп берудің аудиті31 бет
Қаржылық есеп, Экономикалық талдау, Аудит және ревизия103 бет
"Ай Ер Нур" Жауапкершілігі шектеулі серіктестігін бойынша өндірістік іс-тәжірибе есебі37 бет
"Бухгалтерлік есеп."31 бет
«TASTOBE RESOURCES» ЖШС42 бет
«ИП Бисенов» кәсіпорының жалпы экономикалық жағдайы. Аудит және салықтық есеп42 бет
«Казахцемент» ЖШС-дегі ақша қаражатының есебі мен есеп айырысу есебі79 бет
«Мәдени Мұра» және «Асыл Мұра» бағдарламалары: аудиовизуалды құжаттар мәселелері37 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь