Темперамент пен мінез-құлықты психогенетикалық зерттеу жайлы

1. Кіріспе.темперамент және мінез .құлық
2. Темперамент және мінез.құлықты генетика тұрғысынан қарастыру
I. Темперамент – 25 ғасырдан бері ғылыми ойды қызықтырған мәселелердің бірі. Оған деген қызығушылықтың төркіні – адамдар бойында болатын дара өзгешеліктер.Әр адамның,баланың жан дүниесі өз алдына бір болмыс.Оның қайталанбастығы, бір жағынан, адам тәнінің биологиялық және физиологиялық құрылымы мен дамуына байланысты болса, екіншіден - әлеуметтік ерекше байланыстар мен қатынастарға негіз бола алуында.Темперамент адамның биологиялық сипатынан көрінеді. Адамдар арасындағы көптеген психикалық айырмашылықтар: эмоция тереңдігі, қарқындылығы,тұрақтылығы, ауыспалы – қозғалғыштығы – бәрі осы темперамент табиғатымен түсіндіріледі. Дегенмен, осы күнге дейін темперамент мәселесінің шешілмеген, талас – тартысты қырлары баршылық.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
СЕМЕЙ ҚАЛАСЫНЫҢ ШӘКӘРІМ АТЫНДАҒЫ МЕМЕЛЕКЕТТІ
УНИВЕРСИТЕТІ
ПСИХОЛОГИЯ КАФЕДРАСЫ
ПСИХОГЕНЕТИКА ПӘНІ
С Ө Ж
Тақырыбы : ... пен ... ... ... ... : ... Аида , ... студенті
0Орындаған : Тұрсынғали Аида , ПХ-415,
2-курс студенті
СЕМЕЙ ҚАЛАСЫ,2015 ЖЫЛ
Жоспар
* Кіріспе-темперамент және мінез - құлық
* Темперамент және мінез-құлықты генетика ... ... ... - 25 ... бері ғылыми ойды қызықтырған мәселелердің бірі. Оған ... ... ... - ... ... болатын дара өзгешеліктер.Әр адамның,баланың жан дүниесі өз алдына бір болмыс.Оның қайталанбастығы, бір жағынан, адам тәнінің ... және ... ... мен ... байланысты болса, екіншіден - әлеуметтік ерекше байланыстар мен қатынастарға негіз бола алуында.Темперамент адамның биологиялық сипатынан көрінеді. Адамдар арасындағы көптеген психикалық ... ... ... қарқындылығы,тұрақтылығы, ауыспалы - қозғалғыштығы - бәрі осы ... ... ... ... осы күнге дейін темперамент мәселесінің шешілмеген, талас - тартысты қырлары баршылық. Бірақ проблемаға байланысты көзқарастардың көпшілігіне қарамай, ғалымдардың ... ... - жеке ... ... ... ... ... биологиялық, яғни табиғи ірге тасы. Темперамент көбіне адамға тума берілген әрекет - ... ... ... ... ... ... ... қасиеттер басқа психикалық құбылыстарға қарағанда тұрақтанған, өзгеріске келе бермейді. И.П.Павлов ... пен ... ... ... ... ... кұбылыс деп түсінді. Кейінгі зерттеулер жүйке қызметінің типтері темперамент типтерімен ылғи сәйкес келіп ... ... ... да, темпераментке тек жүйке жүйесінің қасиеттері ғана емес, ... жеке ... ... ... ... да әсер ... белгілі. Жүйке қызметінің типін темпераменттің нышаны ретінде ұғынган дұрыс. ... бір ... ... ортада, жүйке жүйесінің әлсіз типіне жататын жануарлар мінез-құлқының енжар-қорғаныстық түрі, ал күшті, жүйке үрдістері тең емес ... ... ... ... жайлы теорияларды үлкен үш топқа бөлуге болады:
* Гуморальді теориялар;
* Конституционалды теориялар;
* Жоғары жүйке жүйесі ерекшеліктеріне байланысты ... ... ... сөзі сұйықтық дегенді білдіреді. Ағза сұйықтықтары қозғалымпаз, оның динамикалық бөлігі. Сондықтан мінез-құлық ерекшеліктерін ағзадағы сұйықтықтар қозғалысының ерекшеліктерімен байланыстырады. Осы ... ... ... ... ең алғаш пайда болған. Ежелгі және ең белгілі гуморальды теория ... ... ... ... дәрігер және философ Гиппократтың теориясы.
Гиппократ теориясы бойынша, адам ағзасында төрт негізгі сұйықтық бар: қан, қара өт, сары өт, сөл. ... ... адам ... қай ... ... болса, соған байланысты 4 темперамент типінің бірі сай келеді: қан басым болса -- ... ... сөл ... ... -- ... ... сары өт басым болса -- холерик, қара өт басым болса -- ... ... ... ... адам ағзасындағы сұйықтықтың біреуінің басым болуы климат жағдайына және адамның айналысатын іс-әрекетіне байланысты.
Темперамент ... ... өмір ... Рим дәрігері К.Гален 13 типке дейін жеткізді.
И. Кант темпераменттің көріну аймағын ... ... Төрт ... ... Кант екі ... ... әрекет темпераментіне жылдам қимылдайтын холерик пен баяу ... ... ... ... ... оң ... басым сангвиник пен теріс эмоциясы басым меланхоликті жатқызды.
Темпераменттің гуморальді теориялары қатарына Лесгафтың көзқарасын ... ... Ол ... ... ... ... сипатын жүрек тамыр жүйесіндегі әр түрлі ұсақ тамырлардан күре ... ... қан ... ... ... дене ... түсіндіруші конституционалды теориялар қатарына Э. Кречмер және У. ... ... ... жылы Э. Кречмердің әйгілі атты еңбегі жарық көрді. Оның негізгі идеясы ... ... ... ... психологиялық ерекшеліктерге ие. Адамдарды дене бітіміне байланысты Кречмер төрт конституционалды типке ... ... ... ... ... ... - нәзік денелі, ұзын бойлы, кеуде қуысы қушық, иығы тар, ұзын және арық аяқ-қолды.
2. Пикник - май ... анық ... орта және ... бойлы, жайылған денелі, домалақ басты, мойыны қысқа адамдар.
3. Атлет - бұлшық еттері күшті дамыған, дене ... ... ұзын және орта ... кең ... жамбасы тар.
4. Диспластик - формасыз адам, дене бітімі дұрыс емес. Бұл типтегі ... әр ... дене ... ... ... ... байланысты үш темперамент типтерін бөліп көрсетеді: шизотимик, иксотимик, циклотимик. Шизотимикке астеникалық дене бітімі тән, тұйық, көңіл-күйі ... ... ... ... мен ... ... ... күшпен бейімделеді. Иксотимикке атлет дене бітімі тән, салмақты, жесттері мен мимикасы ... ... ... ... ... көңіл аударушы. Циклотимик пикник дене бітіміне ие, эмоциясы қуаныш пен қайғы арасында алмасып келіп отырады, адамдармен жылдам араласады, көзқарастары ... ... 1940 ... У. ... ... ... кең танымалдыққа ие болды. Темпераменттің негізін эмбриологиялық тұрғыда ... ... ... ... ... 1) ... - эндодермадан ішкі мүшелер жақсы дамиды; 2) мезодерма -- бұлшық еттер ... ... 3) ... - тері мен ... ... ... дамиды.
У. Шелдон бойынша, аталған дене типтеріне дененің ... ... ... ... ... типтері сай келеді: висцеротония (ішкі мүшелер), соматотония ... және ... ... ... ... ... құрайтын жоғары жүйке жүйесі ерекшеліктеріне байланысты теориялар қатарына И.П. ... ... ... Павлов зерттеулері темперамент тұлғаның тума сипатталатын қасиеттері екендігі жайлы көзқарастың қалыптасуының негізі болды. Кеңестік психологияда темперамент теорияларының дамуына ... үлес ... Б.М. ... ... ... табылады. Теплов темпераменттерінің қасиеттеріне психикалық іс-әрекет динамикасын сипаттайтын тұрақты психикалық қасиеттерді жатқызды. Темпераменттің индивидуалды ерекшелігін темпераменттің ... бір ... даму ... ... Темпераменттің мәнді қасиеттеріне келесілерді жатқызды:
1. Эмоционалды қозу;
2. Зейіннің қозуы;
3. ... ... ... ... ... ... Ерікті мақсатқа бағытталған іс-әрекеттің белсенділігі;
7. Майыспалылық - ... ... ... бұл ... ... ... ... Ол әлеуметтік топтағы жеке адамның өмір қалпын бейнелейді және жүктелген іске, адамдарға қарым-қатысынан көрініп отырады. Күнбе-күнгі тіршілікте адам, әдетте, ... не ... ... не ... биязы не дөрекі, батыл не солқылдақ, табанды, ержүрек не байбалаңшыл болып сипатталады. Бұл сөздер арқылы адамның бір ... ... ... не ... ... ... адамның ерік сапалары) қатысы аталады. Олай болса, мінез негізінде жеке адамның моральдық-еріктік қасиеттері жатады. Психологиялық ... ... ... деп атайды. Бұл гректің сөзі, аудара келгенде баспаға басу, суреттеу, мәнерлеу деген ... ... да ... ... ... ... ... баспаға басқандай қылып, керекті көрінісін жасайды.
Мінез дегеніміз адамның іс-әрекетінде пайдаланатын амал-тәсілдерінен көрінетін оның жеке психикалық қасиеттерінің жиынтығы. Мінез ... ... ... ... жасалатын мінез-құлқының бағдарламасы іспеттес. Ол өмірлік әсерлердің күрделі ... ... бола ... жеке ... ... ... белсенді қарым-қатынасы ретінде қалыптасады.
Мінездің көрінісі көптеген тұрақты бітімдерге айналып, адамның қоршаған дүниеге, басқа жандарға, психикалық процестерге деген қарым-қатынасын аңғартады. Сондықтан ... ... ... түрлері белгіленген.
Адам цивилизациясының дамуымен туған, глобальдi мәселелердiң бiрi қазiргi ... ... ... ... Адам ... қоршаған орта ластануының генетикалық зардаптарын, бұрын изоляцияланған популяциялардың генофондысының ... ... ... ... ... ... керек. Бұл ғылымның жетiстiктерi қазiргi молекулалық биология және генетиканың жалпы прогресiн көрсетедi. Қазiргi уақытқа дейiн адамның 1000 генiнен көбi ... ... ... хромосомадағы нақты орны анықталды, олар қатысатын заттар ... ... ... ... үшiн ... және ... адам психологиясының саласы: мiнез - құлықтың және жеке бас сипаттамасы, ... ... ... ... әдетке үйрену, арнайы қызмет немесе психикалық ауруларға жақын, үйренуге қабiлеттiлiк, ақыл, зеректiк, темперамент, ... ес және тағы ... ... ... ... ... ... құлықтың психикалық ерекшелiктердiң тұқымқуалау сұрақтары қызықтырды. Нәтижесiнде евгеника бағыты пайда болды.
* Темперамент туа пайда болғанымен, адамның ... ... ... ... ... ... Біз бір темперамент типін жақсы, ал басқасын-жаман деп айыра ... ... ... ... орасан зор. Әр адам өз темпераментінің жақсы жақтарын айырып, жаманынан айырылуға күш ... ... Өз ... ... ... себебі ол басқалармен қарым-қатынаста, іскерлік барысында орасан зор септігін тигізеді.
Көрсетілген жұмыстардың көбі [Айзенктің схемасы мен әдістемелері бойынша, экстра - ... және ... ... соларға жақын социобелділік, белсенділік және т.б. бағаланады. Психотицизм аз ... ... ... ... ... ... ... сергектік, доминанттылық, және т.с.с. психотицизм, кешірек, бөлінген, агрессияны ... ... ... ... ... және т.б. Осы ... көрсетілген үш суперфакторлар: интраверсия, эмоционалды тұрақтылық, Мен - контроль [246, 250].
Осы ерекшеліктер құрылымы ... ... ... Мысалы, нейротицизм мен әлеуметтік экстраверсия, 45 жас аралығындағы адамдарда ... 0,30 және 0,60 ... ... Басқа лонгитюдтік зерттеулерде, орта жастан кәрілікке дейінгі адамдарды қамтыған , 30 жас аралығындағы интарвалмен әлеуметтік ... ... 0,74 тең; ... ... ... ... қолданылады) корреляция орта есеппен 0,40 жоғары.
Статистикалық баға бойынша осы төрт зеріттелінген экстраверсия ... бір - ... ... ... басқаша айтқанда бұл нәтижелер кездейсоқ емес және бір - бірімен қосылуы мүмкін. ... ... ... ... ... результатынан төмен. Осыған себеп шкаланың әртүрлілігі. Нейротицизм - эмоционалды тұрақтылық, тұрақсыздық төмен генетикалық ... ... (20 - 31 % ... 5 - 7% ... ... ортаға тәуелді, 14 - 17% - үшінші белгісіз факторларға тән.
Көріп тұрғанымыздай экстраверсия және нейротицизм ... ... ... ... ... ... ... кейде Р. Пломиннің және Д.Ж. Лоэлина талдаулары бойынша сәйкес келеді.
Жанұялық ... ... жиі ... ... ... ... ... Х ұқсастық сибилингтық жұптардың балалары егіздерге қарағанда әлде қайда төмен; асыранды ... ... ... ... 0-ге тең ... ие. Экстроверсия мен нейротицизмнің сибилингпен ұқсастығы төмен екендігі Думитрашкудың зерттеулерінде айқын байқалады. Интеллектіге қарағанда сибилинг корреляциясы жоғары болады (0,36 - 0,78), ... ... олар 0-ге тең, ... ... олар 0,10; 0,23: ... тең.
Симбилингтің төмен ұқсастығы индивидуалды ортаның маңызды ролін атқарады; барлық жағдайда, метаанализдік төрт үлкен егіздер зерттеулерінде индивидуалды ... 50% екі ... ... ... Бәлкім бұның себептері жанұялық социолизациялық стильде, және психодиагностикалық әдістеме ерекшеліктерінде, және ролдік қарым-қатнаста, сибилингтікте де ... ... ... өзінің кейінгі жұмысын былай болжады, әртүрлі мінез-құлық ерекшеліктерін абсалюдті бағалау айырмашылығына қарамастан, ... ... ... ... ... және ... ... бағасы солай қала беруі мүмкін. Бірақта оның келтірілген мәліметтері бойнша ол ... олай бола ... ... ... 16 - ... жеке ... ... тұратын - бізде аса белгілі емес жеке тұға моделін суреттеу, адамдардың өзіне және басқаларға деген пікірі қалыптасқан. ... дау ... ... ... ие ... мінез-құлқының мінездемесі тұқым қуалаушылық әсерінен құралады, әрі бұл әсер өмірдің алғашқы жылдарында байқалады. ... ... ... де бір келкі тұқым қуалаушылық байқалады, және де экстроверсияда оның әсері, әрине нейротицизімге қарағанда әлде ... ... ... ... ... әдісі жоғары тұқым қуалаушылықты бағалайды, жанұялық және асыранды балалар әдісіне қарағанда.
Ең алғаш мінез-құлық генетикасы ... ... ... ғылым саласы болып 1960 жылы Д. Фудллер мен В. Томпсанның кітабымен байланысты болды. ... ... ... ... ... қарастырылады. Әрбір адамның мінез-құлық генетикалық ерекшеліктері жүйке жүйесі құрылымының морфофизиологиялық ерекшеліктерімен тығыз байланысты. Әрбір генде ДНК молекуласы бар. Бұл ... ... ... ... олар ... ... функцияларымен организмнің реакцияларын анықтайды. ДНК мен қатар тығыз байланысты генде РНК молекуласы да бар. ДНК РНК-мен тығыз ... Егер ДНК ... ... РНК ... өткізуші қызмет атқарады. ДНК-да тұқым қуалаудың материалдық негізі - адамдардың және басқа организмдердің клеткаларында болады. ДНК ұзын ... 3 ... ... ... ... ... Углеводтардан
* Фосфордан тұрады.
Углеводтар мен фосфорлар барлық нуклеотидтерде бірдей: А - ... Т - ... Г - ... Ц - цитозин. ДНК молекуласы қос ... ... ... Хромосомада тұқым қуалаудың материалдық негізі бар. Гендері бар хромосомалар өз көшірмелерін қалдыратындығын 1928 жылы ... Н. К. ... ... ... бар және олар белоктар мен нуклеин қышқылдары матрицалық принциппен (көшірмелік) көбейеді.
Хромосомалардың құрамына:
* Гистон тәріздес және гистон тәріздес емес белоктар
* Липидтер
* Екі ... ... ... ... ... ... құрамына:
* Углевод
* Азоттық негіз
* Фосфор
* Углеводтардың ерекше тобы ... мен ... ... тобы - ... ... ... қышқылдарының кірпіштері деп аталады. ДНК: 1 оттегі атомы кемді дезоксирибоза (дизокси-оттексіз) оттегінің бір атомының санындағы айырмашылық негізінде ... ... ... ... деп бөлінеді. ДНК құрамындағы адининнің мөлшері тиминдікімен: (А=Т), ал гуаниннің мөлшері цитозиндікімен бірдей ... (Г=Ц). Әр ... ... ... ... тек қана ... өзара қатынасының өзгеруімен байланысты болады: А+Т =1 Г+Ц
1952 жылы ДНК жоғары ... ... ... мен М. Уилкинс түсірді. Ал 1953 жылы Д. Уатсон және Ф. Крик ДНК-ның химиялық құрамы негізінде ... ... ... моделін құрастырды. ДНК-ның қайталанып отыратын шиыршық қақпасы углевод, фосфат тобы ... ішкі ... ... азоттық негіздердің жобы біріннен кейін бірі спиральдің бойында әр түрлі кезекпен орналасады, тізбектері бір-біріне қарама-қарсы орналасады. Спиральдің бір ұшында бір ... ... 3 ... ... ... ... екінші тізбек - 5 көміртегімен байланысқан фосфатпен аяқталады. Ал спиральдік ... 2-ші ... ... аяқталады.
ДНК молекуласы шиыршығының формасы (сырт пішіні) сағат тілінің бағыты бойымен оңға қарай ... ол ... ... ... А-Т және Г-Ц ... ... ... спиральдің ішінде орналасқан. Параллель орналасқан жұп азоттың негіздерінің арқасында гидрофобтық ... ... ... мен ... байланыс құрап стэйкинг байланысы деп атайды.

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Темперамент пен мінез-құлықты психогенетикалық зерттеу10 бет
Темперамент пен мінез-құлықты психогенетикалық зерттеу туралы6 бет
Психогенетиканың генетикалық негіздері туралы мәлімет11 бет
Темперамент -психикалық іс-әрекет пен мінез-құлықтың формальды динамикалық қасиеттері3 бет
Темперамент пен мінез-құлық7 бет
Темперамент – психикалық іс-әрекет пен мінез-құлықтың формальды – динамикалық қасиеттері9 бет
Гендер21 бет
Жасөспірімдік шаққа психодиагностика84 бет
Тұлға-қоғам мүшесі46 бет
Қиын оқушыларды этнопедагогика құралдары арқылы адамгершілікке тәрбиелеудің теориялық негіздері24 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь