Адамзат қоғамының дамуы

1. Адамзат қоғамының дамуының индет ерменистік және детерминистік тұжырымдамасы.
2. Қоғам дамуын кезеңдендірудің формациялық жолы.
3. Қоғам дамуының өркениеттік теориясы.
Қоғамның әлеуметтік-экономикалық дамуын кезеңдендіруді бағалау тұрғысынан барлық теорияларды екі негізгі топқа бөлуге болады. Бірінші топқа тарихи процестің бірлігін, адамзаттық прогрессивті әлеуметті-экономикалық дамуының жалпы заңдылықтарын мойындамайтын теориялар жатады. Екінші топқа осы процестің белгілі бір прогрессивті заңдылықтарын мойындайтын теориялар жатады. Индетерминистік тұжырымдаларға адамзат тарихы заңды жаратылыстанушы - тарихи процесс ретінде емес, әрқайсысының жеке жолы бар, қатар тіршілік ететін, туатын және өлетін мәдени-тарихи типтер (А.Тойнби, Н.Я.Данилевский), локалды мәдениеттер (О.Шпенглер) немесе мәдени үлкен жуйелер (П.Сорокин) жиынтығы ретінде көрсетіледі. Арнольд Тойнбидын жүйесінде тарихи процестің негізгі бірлігі рухани дәстүрлермен біріктірілген, белгілі бір аумақта өмір сүретін адамдар қауымдастығын белгілеуге қызмет ететін локалдық өркениет түсінігі болып табылады.
        
        Жоспар:
1. Адамзат қоғамының дамуының индет ерменистік және детерминистік
тұжырымдамасы.
2. Қоғам дамуын кезеңдендірудің формациялық ... ... ... ... ... ... қоғамының дамуының индет ерменистік және детерминистік
тұжырымдамасы.
Қоғамның әлеуметтік-экономикалық дамуын ... ... ... ... екі ... топқа бөлуге болады. Бірінші
топқа ... ... ... ... ... ... ... жалпы заңдылықтарын мойындамайтын теориялар ... ... осы ... белгілі бір ... ... ... жатады. Индетерминистік тұжырымдаларға адамзат
тарихы заңды жаратылыстанушы - ... ... ... ... ... жолы бар, ... ... ететін, туатын және өлетін ... ... ... локалды мәдениеттер (О.Шпенглер) немесе
мәдени үлкен жуйелер (П.Сорокин) жиынтығы ретінде көрсетіледі. Арнольд
Тойнбидын ... ... ... ... ... ... ... белгілі бір аумақта өмір сүретін адамдар қауымдастығын
белгілеуге қызмет ететін ... ... ... ... ... ... (тікелей қарапайым қоғамдардың туындайтын), екінші ... және ... ... ... ... ... Адамзат тарихында
А. Тойнби барлығы жиырма шақты ... ... ... ... XX
ғасырдың ортасында кандай да бір ... ... ғана ... ... ... ... ... ислам, индуистік, қиыр
шығыстық, буддистік, христианды-иудаистық).
Детерминистік тарихи процестің детерминистік тұжырымдамалары ... ... ... ... ... даму ... ... түрліше пайдаланылады. Анықтаушы себеп ретінде техникалық базис
(халық ... ... ... ... ... мен технологиядағы өзгерістер)
немесе экономикалык (өндірістік ... ... ... базистің бір
не бірнеше элементтері, не кондырмаға жататын факторлардың бірі (құқық,
мемлекет, ... ... және т.б.) жүре ... ... ... демографиялық, географиялық және технологиялық ... ... ... ... ... ... ... беліп көрсетуге болады.
Екінші бағыттың сан алуан түрлері институционализм шеңберінде дамиды.
Демографиялық ... ... ... ... ... ... түсіндірудің
жекелеген қадамдары ежелгі және орта ғасырларда пайда болды. Бірақ ... ғана ... ... ... тұжырымдамасының
элементтері қалыптаса бастады (Ж.Ж. Руссо, К.А. Гельвеций). Кейінірек Т.Р.
Мальтус ілімінде ... өсуі ... ... ... ... кедейлілігі мен
қайыршылықтың көзі ретінде қарастырылды. Бірақ халық ... ... шын ... ... ... ... болған
жоқ, себебі ол халық өсуінің сапалық кезеңі мен ... ... ... ... ... ... ... Нысаны мальтузиандық қатар
XIX ғ. аяғы XX ғ. басында демографиялық ... ... ... ... ие болды (А.Кост, А.Секретан, О.Бугле). Францияда ол ... ие ... XIX ... ... он жылдығында халық өсуінің баяу
қарқыны тән және ... аса ... ... ... ол ... ие ... Міне осы кезде француз саяси экономы және статистигі А.
Кост (1842-1901) "Объективті социология принциптері" (1899) және ... және оған ... ... (1900) атты екі ... ... ол ... ... құбылыстар демографиялық ... ... деп ... ... ... Географиялық детерминизм тұжырымдамаларында
адам мен табиғаттың өзара әрекеті бір жақты, адамзат қоғамының ... ... ... ... Ал шын ... ... мен
табиғаттың өзара әрекеті күрделірек құбылыс. Ол адамзат дамуының баяулауы
немесе жеделдетілуімен ғана шектеліп ... Бір ... ... әсерінен өмір сүру ортасы өзгеріп, осы өзгерістер жинақталып
отырады, басқа жағынан сыртқы ... әсер ... оны ... ... адам
сол уақытта өз табиғатын да ... ... даму ... ... ... адам қолы жетпейтін қоршаған ортаның жаңа компоненттерін
үсті-үстіне тарта ... ... ... мен ... ... ... өзі ... жағынан өте ертеден. Ол ... ... ... ғана ... ... ... өндірістік қатынастар сипатына да тәуелді
болады. Сонымен, қоршаған орта өндіріс дамуының шарты, өндірістік күштер
дамуының факторы ... ғана ... ... ... бір және ... ... даму ... болып табылады.
Технологиялық детерминизм. Ғылыми-технологиялық революция әсерінен
техникалық прогресті абсолюттендіретін теория, жиі пайда ... кең ... Осы ... ... XX ғ. ... П. ... ... Ф.
Десеауера, М. Шнейдер, М.Эйта (Германия) сияқты ғалымдар еңбегінен байқауға
болады. Ғылыми-техникалық факторларды артық ... және ... кең ... ... ... ... мен неміс социал-
демократтары (Э. Бернштейн, К.Каутский) және орыс ... Н. ... тән ... ... тарихи процестердің технологиялық
теориясының ең кең дамығын кезі соғыстан кейінгі жылдар болды. 1960 ... ... Уолт ... ... ... өсу кезеңдері"
атты кітабы жарық көрді. ... емес ... атты ... жарық
көрген осы кітапта У. Ростоу өсудің 5 ... ... ... ... ... ... 2) ... алғы шартын құру кезеңі; 3) өрлеу; 4)
кәмелетке ... 5) ... ... ... заманы.
Бірінші- "Дәстүрлі қоғам" кезеңі үшін дейді У. Ростоу, өндірушілердің
үш ширегінен артығы азық-түлік ... ... тән ... ... ... ... ... Қоғам құрылымы саяси әкімет жер иелері
немесе орталық ... ... ... иерархияны құрайды. Екінші кезең -
«әрлеудің өтпелі кезеңі» болып табылады. Осы кезеңде үш ... ... ... өзгерістер жүреді: ауыл шаруашылығында, көлік пен сыртқы
саудада. Үшінші кезең - "өрлеу", уақыттың ... ... ғана ... ... қамтиды. Осы кезде капитал салу ... ... ... ... ... ... ... өседі, өнеркәсіп пен ауыл
шыруашылығына жаңа техниканы ... ... ... ... қолдаушылардың дәстүрлі қоғамды қорғаушыларды жеңуі ... ... ... ... У. ... ... прогрестің ұзақ
кезеңі ретінде суреттейді: урбанизациялау процесі дамиды, білікті еңбек
үлесі ... ... ... ... басқарушылар - менеджерлер
қолына шоғырланады. ... - ... ... ... ... ... ... өндірістен тұтынуға жылжу іске асырылады. Өзінің
"Саясат және өсу кезеңдері" атты жұмысында (1971) У. ... ... - ... ... ... ... Онда ... орынға адамның рухани ... ... ... қоғамға кең тарихи жол тән болады (Р.
Айрис, Д. Белл, Г. Кан, Т. ... жэне т.б.). ... Том ... өзінің
"Ақпараттық байлық: индустриядан кейінгі экономика профилі" атты кітабында
(1983) адамзат дамуындағы үш сапалы кезеңді ... ... ... және ақпараттық экономика кезеңдері. У. Ростоуға қарағанда
Т. Стоуньер қоғам дамуында бір емес ... екі ... ... ... ... керсетеді. Сонымен қатар ол өндірістік
күштер ... ... ... ... мен ... революциямен
байланыстырады. Өнеркәсіптік революция нәтижесінде "алдымен экономикалық,
содан соң саяси ... ... ... ... ... қолына"
біртіндеп өтті, ал ақпараттық процесте "экономикалық және ... ... ... ете бастады.
XIX ғ. аяғы XX ғ. басында ... - адам ... ... ... ... ... және ... күштер
ретінде психобиологиялық (Т.Веблен), әлеуметтік-қүқықтық (Дж Коммонс),
мемлекеттік (К-А. ... және ... ... ... ... ... ... ағын пайда болды. Соғыстан кейінгі жылдары
институционализмде ... ... ... ... ... жасалды. Тарихи
процесті түсіндіруге ... ірі ... бірі ... ... ... профессорі Карл Август Виттфогельдің (1896-
1988) "Шығыс деспотизмы. Тоталдық өкіметті салыстыра зерттеу" (1957) ... К.А. ... ... ... ... ... ... сипатталатын шығыс деспотизмі болып табылады.
Мемлекет бюрократтык, аппаратқа сүйеніп, жеке меншіктік тенденциялардың
дамуын ... ... Бұл ... ... кластың байлығы өндіріс
құралына деген иелікпен емес, мемлекеттің иерархиялық жүйесіндегі ... ... ... ... мен ... ... ... нысанын,
ал ол өз кезегінде әлеуметтік стратификация типін анықтайды.
Экономикалық қызметтерді орталықтандыру дәрежесі ... ... үш ... ... бөліп керсетеді: 1) "гидравликалық қоғам"
(Египет, Вавилон, Үндістан, Қытай, ... Перу және т.б.); ... ... ... 3) ... ... ... және
Ресей). Егер бірінші тип қоғамдарында қандай да бір ... ... ... ... қажеттілік (бөгендер, каналдар мен басқа
ирригациондық құрылыстарды салу) қажет етсе, екінші және ... ... ... ... ... ... қысымы әсерімен пайда
болады. КСРО-да социализм құруды Виттфогель қазіргі машина ... ... ... ... ретінде бейнеледі.
Институционалистер тұжырымдамасы үшін талдаудың бірқатар маңызды
буындарын бағаламау тән. Оның ... ... ... ... ... мен өндірістік қатынастар сияқты қүрастырушы
элементтерін талдау түсіп ... ... ... ... ... ... жолы.
Адамзат қоғамы дамуы тарихының формациялық жолы нөгізінде ... ... ... ... ... Карл Маркс ... ... ... ол ... "саяси экономияны сынауда"
1859 жылы айтқан базис пен қондырма туралы тұжырымдаманы алып ... ... ... былай берілді: "Өз өмірінің қоғамдық ендірісінде
адамдар белгілі қажетті, олардың ... ... ... ... бір ... сай келетін, бірақ олардың еркінен тыс
қатынастар - ... ... ... Осы өндірістік қатынастар
жиынтығы заңдық және ... ... ... және ... ... бір нысандары сәйкес келетін нақты базисты, қоғамдық экономикалық
құрылымды қүрайды. Материалдық өмірді, ендіру ... ... ... және ... процестерді көрсетеді. Тұрмысты адамдардың сапасы емес,
керісінше, олардың қоғамдық тұрмысы ... ... ... ... ... ... ... тарихи процестің, үздіксіздігіне көңіл аударуға, оның
өзара ... мен ... ... ... материалдық және
рухани байлығын жинақтауға мүмкіндік береді. Бұл - қоғамның материалдық
және рухани ... ... ... ... бөліп кәрсетуге
негізделген кеңірек жол.
Экономикалық жүйелерді зерттеудің өркениетті ... ... кеп ... ... көптігі, олардың тар экономикалық
өлшемдерге жақындатылмайтындығы ... ... ... ... ... ... ... болады.
1-жіктелім. Қоғамның индустриалдық (индустриалды-экономикалық) дамуы
баспалдақтарына сай ... Оның ... ... дейін (дәстүрлі);
- индустриялық (экономикалық);
- индустриялықтан кейінгі (экономикалықтан ... ... ... және ... факторлардың өзара әрекетін
сипаттайды. Бөліп көрсетеді:
- дәстүрлі (патриархалды, авторитарлы) өркениет;
- либөралды (рыноктық, демократиялық) өркениет;
3-жіктелім. Әлеуметтік-мәдени фактор мен оған ... ... ... ... жеткілікті тұрақты жүйесі роліне акцент жасайды.
Осы сияқты өркениеттерді локалдық, кеңістігі шектеулі (батыс ... және ... ... ... ... ... болады.
4- жіктелім. Қоғамдық даму бірегей әлемдік ... ... ... ... - ... 30-35 ... шығыс-құл иеленуші (қола ғасыры) - ұзақтығы 20-23 ғасыр;
- антикалық (темір ғасыры) - ... 12-13 ... ... ... - ... - 7 ғасыр;
- индустриалдық алдындағы - ұзақтығы 4-5 ... ... - ... 2-3 ... ... кейінгі - ұзақтығы 1-3 ғасыр.
Шотландық философ Адам Фергюсон (1723-1816) 1768 жылы "Азаматтық ... ... ... ... ... ... үш кезеңге бөлді:
жабайылық, варварлық және өркениет. А. Фергюсон ұзын кезеңдендіру негізінде
материалдық белгілерге: шаруашылық қызмет пен ... ... ... ... ... - ... шаруашылық кезеңі, яғни жеке меншіктің
болмауы тән ... ... ... ... - ... бекітілген жеке
меншік пайда болуымен қатар жүретін мал шаруашылығы кезеңі, ... ... ... үстемдік ететін жер шаруашылығы кезеңі ретінде сипаттайды.
Тарихты осылай білуді ... ... ... (1818— 1881) өз ... Бірақ ол әр заманды баспалдаққа (төменгі, орташа және жоғарғы)
бөліп анықтады және алғашқы ... ... ... нақтылады. Л.Г.
Морган саралауында бірізді ... ... атап ... ... ... материалдық немесе рухани мәдениеттің жекелеген
құбылыстары (отты ... ... және т.б.) ...

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Адамзат қоғамының эволюциясы32 бет
Философияның даналық және адамзат қоғамының дамуы15 бет
Ғаламдық (глобалдық) биогеохимиялық циклдар. В.И.Вернадскийдің негізгі биогеохимиялық заңдары. Өндірістің өсуі және қоршаған ортаға түсетін салмақтың артуы. табиғи ресурстардың классификациясы. Адамзат қоғамының табиғи ресурстармен қамтамасыз етілу проблемасы. Табиғатты ұтымды пайдалану негіздері11 бет
Ғаламдық (глобалдық) биогеохимиялық циклдар. В.И.Вернадскийдің негізгі биогеохимиялық заңдары.Өндірістің өсуі және қоршаған ортаға түсетін салмақтың артуы.Табиғи ресурстардың классификациясы.Адамзат қоғамының табиғи ресурстармен қамтамасыз етілу проблемасы.Табиғатты ұтымды пайдалану негіздері14 бет
А.байтұрсынов пен ә.бөкейхановтың әлеуметтанымдық ойлары3 бет
Автоматты басқару теориясы пәнінен электронды оқулық жасау66 бет
Билік - қоғамдық феномен22 бет
Биосфера құрылысы, биосфераның пайда болуы7 бет
Геодезия (сұрақ-жауап)11 бет
Дүние жүзінің саяси картасының қалыптасуы және мазмұны20 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь