Минералды заттар

Минералды заттар.
Тағам өнімдерінің гигиенасы
Қолданылған әдебиеттер
1.Минералды заттар, тамақтанудың алмастырылмайтын құрам бөліктеріне жатады. Адам ағзасының тіндері мен сұйықтарында алпысқа жуық минералды элементтер табылған. Тіндердің құрамындағы мөлшеріне байланысты, олар макроэлементтерге - (құрамында 1 мг% артық Са, Mg, P, S, R, Na, Cl т.б.) және микроэлементтерге - (құрамында 1 мг% кем І, Cu, Zn, F, Mn, Co, Fe т.б.) бөлінеді. Минералды заттар ағзада жүретін барлық биохимиялық үрдістерге қатысады, әр түрлі тіндердің құрылысына, әсіресе, сүйектің құрылысына қатысып, пластикалық қызмет атқарады, протоплазманың коллойдтық жағдайын қамтамасыз етеді, осмостық қысымды және сутегі иондарының концентрациясын қажетті деңгейде сақтайды, сонымен қатар аралық алмасу реакцияларының катализаторы болып табылады. Көптеген минералды заттар ферменттердің, гормондардың, дәрумендердің тағы да басқа биологиялық белсенді қосылыстардың құрамына кіреді, жасуша мембраналары арқылы химиялық заттарды тасымалдау үрдісіне, ет пен жүйке тіндерінің қозу үрдістеріне, қанның ұюына, т.б. қатысады.
1.Мармурзова Л.В. Основы микробиологии, санитарии и гигиены в пищевой промышленности.- М., 2008.

2.Жарикова Г.Г. Микробиология продовольственных товаров. Санитария и гигиена.- М., 2008.

3.Никитин Е.Б. Практикум по санитарии и гигиене производства хлебопекарных изделий.- Павлодар; Астана, 2007
        
        Қазақстан Республикасының білім беру министрлігі
Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті
СӨЖ
Тақырыбы: Минералды заттар.Тағам өнімдерінің ... ... ... ... ... 2015ж
1.Минералды заттар, тамақтанудың алмастырылмайтын құрам бөліктеріне жатады. Адам ағзасының тіндері мен сұйықтарында алпысқа жуық минералды элементтер табылған. Тіндердің құрамындағы ... ... олар ... - ... 1 мг% артық Са, Mg, P, S, R, Na, Cl т.б.) және микроэлементтерге - (құрамында 1 мг% кем І, Cu, Zn, F, Mn, Co, Fe т.б.) ... ... ... ... ... ... биохимиялық үрдістерге қатысады, әр түрлі тіндердің құрылысына, әсіресе, сүйектің құрылысына қатысып, пластикалық қызмет атқарады, протоплазманың коллойдтық жағдайын қамтамасыз ... ... ... және ... ... ... қажетті деңгейде сақтайды, сонымен қатар аралық алмасу реакцияларының катализаторы болып табылады. Көптеген ... ... ... ... ... тағы да басқа биологиялық белсенді қосылыстардың құрамына кіреді, ... ... ... ... ... тасымалдау үрдісіне, ет пен жүйке тіндерінің қозу үрдістеріне, қанның ұюына, т.б. қатысады. Натрий және хлор.Қанда және тін сұйықтарында осмостық ... ... ... тепе ... қамтамасыз етуге, жүйке-ет қозуына, жасуша ішілік және тін ... ... ... қатысады. Натрий хлориді, сондай-ақ, тағамның дәмін жақсартады және тамаққа тәбетті қоздырады. Тағамда натрий хлориді жетіспеуі кезінде ... ... ... іш өту, күйік кездерінде, натрий хлориді көп жоғалған жағдайда, тіндердің сусыздануы жүреді, белоктардың ... ... ... ... ... ... Натрий мен хлор тұздарының көп болуы, ағзада судың ұсталуына ықпал етеді, сөйтіп, ... пен ... ... ... әкеп ... ... хлоридінің тәуліктік қажеттілігі - 10-15 г, бұл қажеттілігі тағамдық азықтардың (3-5), нанның (3-5 г) құрамындағы тұздардың және ... ... үшін ... ... ... ішу кезінде дәміне байланысты қосылатын ас тұзының есебінен қамтамасыз етіледі. Бүйрек ауруы, гипертония ауруы, ісіктер, қабыну үрдістері, семіру, стеройд гормондарымен ... ... тұз ... ... жөн. Ыстық климат жағдайында, ыстық цехтарда жұмыс істегенде, термен натрий хлоридінің ... ... әкеп ... ... дене ... ... ... тұз енгізуді көбейту ұсынылады. Кальций - сүйек жүйесіндегі басты құрылымдық элемент, қанның ұю үрдісіне қатысады, ... ... ... ... ... қарсы әсері бар. Сондай-ақ, кальцийдің жүрек еттерінің қалыпты қызметі мен жүйке жүйесінің қалыпты қозғыштық қызметі үшін маңызы ... ... ... ... ... бұрын балаларда рахит, үлкен адамдарда остеомаляция түрінде білінетін ... ... ... әкеп ... ... ... тіс жегі ауруы жиілейді. Кальцийдің тәуліктік қажеттілігі 8.2., 8.3. - кестелерде келтірілген. Үлкен адамдар тәулігіне 800 ... ... ... ... кем ... ... ... және бала емізетін әйелдер, қосымша тағы 300-400 мг алуы қажет. Балалар үшін кальцийдің ... ... (8.3. ... Дене ... ... ... ... үлкен адамдарға қажеттілігімен салыстырғанда, 0-3 айлық жасында 10 есе, 4-6 ... ... 5 есе, 1-3 ... 4 есе, 4-6 ... 3-3,5 есе, 7-0 және 11-13 ... 2-2,5 есе, 14-17 ... 1,4-1,5 есе артық. Тағамның құрамында фосфор, магний, калий, қымыздық және инозитфосфор қышқылдары көп кезде кальцийдің сіңуі ... олар ... ... ... ... ішектен нашар сіңеді. Сондықтан, тағамдағы кальцийдің, фосфордың, магнийдің сандық ара қатынастарының маңызы үлкен. Кальций мен фосфордың ара ... 1:1,5 және ... мен ... - 1:0,5 ... ... деп есептеледі. Балалар үшін кальций мен фосфордың оптимальды ара қатынастары ретінде 1-6 айлық жасында 1,5:1, 6-12 ... ... 1,3:1, 1 ... және одан ... ... 1:1 ... ұсынылады. Кальцийдің сіңімділігіне, сондай-ақ, рационда майлардың көп болуы немесе жеткіліксіздігі де елеулі әсер етеді. Кальцийдің негізгі ... сүт, ... ... ... ... ... сүт, ... уылдырық (икра). Кальцийдің ағзаға тәуліктік қажеттілігін 500 мл сүт және 100 г сыр ... ... ете ... Бұршақ тұқымдастар, тары және жармалары, капуста, өрік, грек жаңғағы , миндаль да салыстырмалы түрде кальцийге бай. Сүтте және сүт өнімдерінде, ... ... ... мен фосфордың ара қатынастары қолайлы. Басқа азықтарда фосфор едәуір басым. ... - ... ... ... ... ... әр түрлі қосылыстардың (АТФ, АДФ, АМФ т.б.), биологиялық тотығу үрдісінде пайда болатын, энергияның батареи. Фосфор ... ет, ... ... ... көп, ол ... бірге сүйек тінінің негізін құрайды. Фосфор жүйке және ет тіндерінде жүретін алмасу үрдістерінде айрықша роль атқарады. Үлкен адамдар үшін фосфордың ... 1200 мг, ... үшін ол ... ... (8.2., 8.3. - ... Құрамында фосфоры ең көп тағамдық азықтар: сыр, сүзбе, жұмыртқа, уылдырық, қарақұмық және сұлы жармалары, ... ... ... ... ... ... құрамындағы кальций мен ақуызға байланысты. Астық тұқымдастардың құрамындағы фосфордың сіңімділігі нашар, себебі, ол олардың ... ... ... ... ... түрінде болады. Магний - жүйке қозуының берілуіне және жүйке ... ... ... қатысады, кальцийдің антогонисі, ағзаға көп түскен кезде кальцийді қосылыстарынан ығыстырып ... ал ... ... ... ... артерия қабырғасына, жүрекке, еттерге көбірек жиналуына ықпал етеді. ... ... ... 400 мг, бұл ... ... мен ... ең ... арақатынастары 1:0,5. Магнийдің негізгі көзі -нан, бұршақ, үрме ... әр ... ... ... - ең ... ... ... Ол гемоглобиннің және құрамында гемі бар ақуыздар мен ферменттердің құрамына кіреді. Ағзада темірдің жеткіліксіздігі, темір тапшылық анемия ... ... және ... ... және ... ... ферменттік үрдістердің бұзылуына әкеп соғады. Темірдің тәуліктік қажеттілігі, ер адамдар үшін - 10 мг, әйел ... үшін - 15 мг. ... әйел ... ... жоғарырақ болуы, жүктілік, босануы, бала емізуі және ... ... ... ... ... ... ... Темірдің балаларға қажеттілігі, жас кезеңдеріне байланысты, әр түрлі (8.3. - кесте) бірінші 6 айында 4-7 ... 14-17 ... 15 мг ... бұл ... темірдің балаларға салыстырмалы түрде қажеттілігінің ең жоғарысы, емізулі ... (1,0-0,9 ... ... ... ... алдындағы жасында (0,7-0,8 мг/кг массасына), мектепке дейінгі жастарында (0,5-0,6 мг/кг массасына), ал үлкен адамдар үшін ол ... ... ... әр түрлі тағамдық азықтарда кездеседі: етте, бауырда, бүйректе, жұмыртқада, нанда, бұршақ тұқымдастарда, сұлы жармасында, шабдалыда, алмада, қара ... ... ... петрушкада, т.б. Дегенмен, құрамындағы темір жақсы сіңетін азықтарды ескерген жөн, бұл тұрғыдан, жануар текті азықтарға бай тағамдар ерекшеленеді. Мысалы, ... ... 12-18 % ... ... 5-11 %, ал өсімдік текті азықтардан, бар болғаны 1-2 % сіңеді. Темірдің ... ... ... және ... ... ... рационында темірді көбейту қажет болған кезде, көрсетілгендерді ... ... ... ... биологиялық белсенділігі, ол әр түрлі зат алмасу үрдістеріне қатысатын, оның ішінде көмірсулардың, майлардың, ақуыздардың және нуклеин қышқылдарының ... мен ... ... маңызды ферменттердің: сілтілі фосфатазаның, карбоангидразаның, нуклеотидилтрансферазалардың, карбоксилпептидазалардың, альдолазаның және басқалардың құрамына кіреді. Құрамында мырышы бар ферментер, барлық алты белгілі кластарына ... ... ... мөлшерде гидролазалар класында. Мырыш өсу, даму, жыныстық жетілу үрдістері, ... ... ... ... ... қан ... дәмді және иісті сезуін, жараның жазылуын қамтамасыз ету үшін қажетті фактор болып табылады. Тағамда ... ... ... ... - ... ... ... түрде сирек кездеседі және ол, негізінен тұтас бидайдан дайындалған ашытқысыз наннан тұратын басым көмірсулы ... ... ... ... Бұл ... ... ... заттары мен жасұнығынан ерімейтін кешен пайда болуы салдарынан, мырыштың сіңуі бұзылады. Сондай-ақ, мырыштың сіңуі рационда кальций, мыс, ... ... ... болған кезде де төмендейді. Екіншілік мырыш жеткіліксіздік, патология мальабсорбция синдромы кезіндегі және ... ... ауыр ... және ... ... ... ащы ... сорылуының (сіңуінің) бұзылуымен байланысты. Мырыштың алиментарлық жеткіліксіздігі, бой өсуінің шұғыл баяулауына, гепатоспленомегалияға, бойының өспеуіне, жыныстық ... даму ... әкеп ... ... ... ... жаралардың жазылуы баяулайды, иіс және дәм сезуі төмендейді және бұрмаланады. Тамақ ... ... өте көп ... ... кезде асқазан толып кетеді.Бұл ас қорыту процесін қиындатады және ... ... ас ... сөлі ... ... ... ... ыдырата алмайды.Ас қорыту жүйесінің жақсы жұмыс істеуі үшін, бір мезгілде тамақтану қажет. Үнемі бір мезгілде тамақтанған адамның ас ... ... ... ... алдында сөл бөліне бастайды. Сондықтан ас қарынға және ішекке түсісімен ыдырап, қорытыла береді. Мезгілімен тамақтану - оның жылдам ... және ... ... аса ... ... ... ауру ... деп жатады. Ішек - қарын ауруларының алдын алу.
Ішек - ... ... ауру ... ... ... пайда болады. Бұл микробтар қайнатылмаған су ішкенде, жуылып, тазартылмаған көкөніс пен жемістер жегенде, лас ыдыстар мен кір қолдан жұғады. ... ... ... у ... сөйтіп организмді уландырады. Әсіресе, қантышқақ, ішсүзегі, тырысқақ өте қауіпті ішек - қарын аурулары болып табылады.Бұл аурулармен ... - ... ... ... ... қызуы көтеріледі. Мұндайда дереу дәрігерге қаралу қажет. Өз бетімен емделу адам өміріне қатер туғызады. Бұл қауіпті ауруларды шыбындар мен ... ... ... соң ... қалдықтарын үстел үстінен жинап, ыдыс аяқты тазалап жуып, шкафта сақтайды. Ас қалдығын сақтайтын ... ... ... ... ... ... ... ұмытпау керек.Ішкен тағамдар асқорыту органдарында механикалық және ... ... ... ... ол сулы ... ... ... өтеді. Ішекте тағам ар қарай қорытылады, ішектің сору қасиетіне байланысты, қанға және ... ... ... ... және лимфаға түскеннен соң -- белоктардан-амин қышқыддары, майлардан-глицерин және май ... ... ... ... ... ағзада қажетті пластикалық және энер-гетикалық заттар синтезделіп отырады.Тағамның құрамында 650 әр түрлі қосылыстар бар. Олардың ең бастысы ... май. ... ... және ... ... ... натрий, йод, кобальт, қалайы, марганец, калий және т.б. Сонымен бірге тағамдық заттар құрамында витаминдер,органикалық қышқылдар, неше ... ... ... бар, ... ... тамақтану -- ол клеткалар (жасушылар) қазақша құ-рамына ... ... мен ... ... ... қуат, қимыл және тағы басқа қажеттігін өтейтін, ... ... ... деңгейге ұстайтын тағамдарды пайдалану. Жүйелі түрде тамақтанудың негізгі элементтері мына төмендегідей:1) тәуліктік қоректік заттардың ара қатасының үйлесімді балансасын сақтау;2) дұрыс ... ... ... ... ... ... тамақтану -- ол тамақтың қуаты мен сапалық химиялық құрамын, ... ... ... ... ... қортылуын және гигиеналық жағынан тазалығын ескертуді қажет етеді. Сондай-ақ тамақтану режимін, ұзақтығын, сапалық шамасына, химиялық құрамын анықтауды керек етеді.Академик А.А. ... ... ... ... ... ... дегеніміз -- энергети-калық жағынан бағалы, тағамдағы энергия адам ағзасының жұмсаған энергиясына сайма-сай келуі;Тәуліктік тағам құрамында ... ... ... теңестірілген түрде болуы керек. Тағам құрамындағы белоктардың, майлардың және көмірсулардың арақатынасы (1:1:4) болуы керек. Айырбасталмайтын амин қышқылдарының витаминдердің ... ... жөн. ... ... ... ... сіңірілуі, тамақ ішу режиміне байланысты болуы керек. Ішілетін тамақтың мөлшері адамның ... және ... сай ... ... Балалардың массасын төменгі таблицадан байқауға болады (6-таблица).Егер біз дұрыс түрде тамақтанатын болсақ, онда еске ұстау қабілетіміз артып, денеміз ... ... ... түсетіні сөзсіз. Қандай да аурулар болмасын, біз олардың алдын алар едік. Дұрыс түрде тамақтанған адамзат ... 150-200 жыл ... еді деп, ... Дж. ... өзінің әлемге әйгілі еңбектерінін, бірінде (1999).
Қолданылған әдебиеттер:
1.Мармурзова Л.В. Основы микробиологии, санитарии и гигиены в пищевой промышленности.- М., 2008.
2.Жарикова Г.Г. ... ... ... ... и гигиена.- М., 2008.
3.Никитин Е.Б. Практикум по ... и ... ... ... ... ... Астана, 2007

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Дәрумендер және минералдық заттар2 бет
Минералды заттар. тағам өнімдерінің гигиенасы7 бет
Шабындықтар мен жайылымдарға минералды заттарды енгізу2 бет
Salicornia europaea өсімдігінің жер үсті бөлігінен қышқылдық компоненттерді бөлуі71 бет
Азық15 бет
Ауыр еңбекпен және спортпен айналысатындардың тамақтану ерекшелігі3 бет
Байланыстырғыш заттар11 бет
Байланыстырғыш заттар және оның жіктелуі, қолданылуы мен қасиеттері, ерекшеліктері9 бет
Бал6 бет
Бейорганикалық байланыстырғыш заттар16 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь