Киімнің негізгі түрлері

1. Кіріспе
2. Негізгі бөлім
2.1. Киімнің негізгі түрлері
2.2. Киімдердің әлеуметтік дәрежесі
2.3. Ұлттық киімдерге байланысты салт.дәстүрлер мен ырымдар
2.4. Неке киімдеріне қатысты салт . дәстүр
3. Қорытынды
Киім – адам денесін ауа райының, қоршаған ортаның зиянды әсерінен қорғайтын бұйым. Олардың бәрі де адамдардың ақыл-ойы мен эстетикалық талғамының, еңбегінің жемісі. Адамзат полеолит-тас дәуірінде-ақ тігіссіз байланатын лыпа киімдерді пайдаланып, сүйек ине, сүйек бізді қолдана отырып тері және тоқыма киім-кешек жасауды үйренген. Ал енді неолит дәуірінен бастап өру, иіру, тоқу кәсібі өмірге келіп, иықтан, мықыннан киілетін киім түрлері пайда болды. Қазақтардың қазіргі киімдерінің көбісі сақ дәуірінен бастау алады. ХХ ғасырдың жиырмасыншы жылдары Ойыл мен Сағыз бойын мекендеген қазақтардың киім-кешегін палеоэтнологиялық деректермен салыстыра зерттеген С.И.Руденко, тіпті күпінің қазаққа, оның ата-бабасына кем дегенде екі мың жыл бұрын белгілі болған киім үлгісі екенін дәлелдеп берді. Негізінен, қазақ киімдерін кеңінен зерттеу Қазан революциясынан кейін ғана қолға алынды.
1.Қазақ халқының ұлттық киімдері. Қазақ Энциклопедиясы, 10 -
2. Бағдарлама "Қолөнер" (8-11 тереңдетілген сыныптар үшін) Шымкент
3. "Технология" Алматы "Атамұра" 2003
4. Тоқтабаева Ш.Ж. Қазақтың зергерлік әшекейлері. Алматы.1985
5. Әбдалаева Ш. Халық қолөнері. Алматы. Рауан. 1992.
6. Кәсіптік білім берудегі этнопедагогика 050120 – «Кәсіптік
7.Түксіз кілем тоқудың әдістемесі // Әдістемелік құрал «Қазақ
8. Тоқыма үй жиһаздары бұйымдарын жасауды меңгертейік /
9. Қазақ киімі. Алматы. Өнер, 1996ж. - 192
10. Балкелов Ж. Халық мұрасындағы ұлттық өрнек және
11. Жәнібеков Ө. Қазақ киімі «Өнер баспасы», 1996
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
СЕМЕЙ қаласының ШӘКӘРІМ атындағы МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІ
Инженерлік технологиялық факультеті
кафедрасы
СӨЖ
Тақырыбы: Киімнің негізгі түрлері
Орындаған: ... М ... ... ... ... ... ... Негізгі бөлім
+ Киімнің негізгі түрлері
+ Киімдердің әлеуметтік дәрежесі
+ Ұлттық киімдерге байланысты салт-дәстүрлер мен ырымдар
+ Неке киімдеріне қатысты салт - ... ... ... - адам денесін ауа райының, қоршаған ортаның ... ... ... ... ... бәрі де ... ... мен эстетикалық талғамының, еңбегінің жемісі. Адамзат полеолит-тас дәуірінде-ақ тігіссіз байланатын лыпа киімдерді пайдаланып, сүйек ине, сүйек бізді қолдана отырып тері және ... ... ... ... Ал енді ... дәуірінен бастап өру, иіру, тоқу кәсібі өмірге келіп, иықтан, мықыннан киілетін киім түрлері пайда болды. Қазақтардың қазіргі киімдерінің көбісі сақ ... ... ... ХХ ғасырдың жиырмасыншы жылдары Ойыл мен Сағыз бойын мекендеген қазақтардың киім-кешегін палеоэтнологиялық деректермен салыстыра зерттеген С.И.Руденко, тіпті күпінің қазаққа, оның ... кем ... екі мың жыл ... ... болған киім үлгісі екенін дәлелдеп берді. Негізінен, қазақ киімдерін кеңінен зерттеу Қазан революциясынан кейін ғана қолға алынды.
Киімнің негізгі ... ... ... ... ... түр-ге бөлінеді: іштік киімдер, сыртқы (өң) киімдер, сулық киімдер, ерлердің бас киімдері, әйелдердің бас киімдері, аяқ киімдер. Бұларға мынандай киімдер ... ... ... ... ... жейде (көйлек), қамзол, күрте, (желетке), шалбар. Сыртқы (өң) ... ... ... ... күпі, сырмалы шапан, тай-жақы, тон, шапан, шидем, ішік, қолқап.
Сулық киімдер. Аба, кебенек, кенеп, сырт-тық, шекпен.Ерлердің бас ... ... ... ... ... ... күл- ... қалпақ, құлақшын, ма-лақай, мұрақ, тақия, тымақ, шалма.
Әйелдердің бас киімдері. Бергек, бөрік, жаулық, желек, кимешек, күндік, ора- мал, ... ... ... ... киімдерКебіс, көк етік, мәсі, мық- шима, саптама етік, шоң-қайма.
Киімдердің әлеуметтік дәрежесі
Ұлттық киімдеріміз пайдалану, тұтыну ерекшеліктеріне қарай күнделікті, сәндік киімдер, жыл ... ... ... ... ... ... ... киімдер болып бөлінеді. Жас және жыныс ерекшеліктеріне сәйкес мынандай ... ... сәби ... (иткөйлек, сылау тақия), бала киімі (кепеш, малақай, құлақшын, жейде, дамбал, ... ... ... ... ... ... (тақия, етік, жейде, шалбар), бойжеткен киімі (желбіршек- ті ... ... ... ... ... (сәукеле, желек), келіншек, бәйбіше киімі (көйлек, кимешек, жаулық, қамзол, кебіс, мәсі, көкірекше), күйеу, жас ... ... ... ... ... бешпент, сырма шалбар, ақ жейде, дамбал, саптама ... ... ... ... ... ... байланысты ұлт-тық киімдер мынандай да топқа бөлінеді: жоғары текті қазақтардың киімі, сал-серілер киімі, сән-салтанат киімдері, ұлттық ойын-сауық, жарыстарда ... ... ... ... қа- зақтың неке киімдері, күй-еу жігіт киімі, қалыңдық киімі, дінге байланысты салт- тық және ғұрыптық киімдер, ... ... ... ... байланысты өлікке кигізілетін киім, аза тұтушылардың қаралы киімдері, қазақтардың ертедегі сулық және ... ... ... ... ... ... ... киімі және т.б. Біздің арнайы зерттеп, пай-ымдағанымызда білгеніміз: қазақтың ұлттық киімдерінің түрлері мен ... көп. ... ... ұлы жүз, орта жүз, кіші жүз ... деп те ... ... Сондай-ақ, кейбір киімдер ру, тайпа аттарымен де былайша аталып, танылады: қыпшақ тымақ, арғын тымақ, ... ... адай ... қызай бөрік т.с.с. Қазақтың ұлттық киімдерін географиялық аймағына қа-рай Жетісу үлгісі, Арқа үлгісі деп те атау кездеседі. Бірқа-тар ... ... ... ... ... ... ... түркімен халықтарының киім тігу мәнерінің де әсер еткені мәлім. Ал енді көне ... ... ... ... ... ... киім ... мен үл- гілері бізге жеткен жоқ. Біз-дің ұлттық киімдеріміздің не- гізгі түрлеріне байланысты ... ... ... бар. ... ... ... ... мен ырымдар. Баскиімдер бойынша
Тымақ. Ол қасиетті баскиім саналады. Оны ... аяқ ... ... шала ... ... ... ... асырайтын дәстүр бар. Біреуге бас ұрғанда да аяғы-на тымағын тастайды. Тымақ тастап кешірім сұрау бітімге шақырудың ең үлкен ... ... ... ... де төрт алтын қауыр-сын ілінген. Тамғалы тастағы суреттерде де қауырсынды баскиім киіп, малдас ... ... адам ... ... ... тағу көп ... бар. Ол мифтік наным бойынша жердегі адамның рухтық болмысының аспан әлемімен байланыста екендігін танытады. Жаулық. Оған қатысты арнайы заң ... салт бар. ... қыл- ... ... істе ол үшін кімге, кімнің құн тө-ленетінінің орнына жүрген. Бұл жаулық құн төлеуге келіскендікті біл- діреді. Күйеуі ... әйел ... ... ... ... үшін бір жыл бойы сары ... ... жүретін болған.
Баскиімге қатысты тыйымдар. Баскиімді іліп қояды, кез - келген жерге тастай салмайды, астыға басып отырмайды. Олай ... ... бақ ... Ер адам ... ... ... салмайды. Олай жасаса, еркектіктен айырылады. Қыз бала басына ақ, қара орамал тартпауға тиісті. Ақ - жаулықтың, қара - ... ... ... ... бала емізбейді, ас - су әзірлемейді. Баскиімнің төбесін басып кимейді, оны айырбастамайды, ешкімге ... ... Тек ... ... жаңа баскиім алып беруге болады.
Сырт киімдер бойынша. Ішік. Қазақ салты бойынша, қасқыр ішікті жиырма беске ... ... ... ... ... қасқыр ішік жас адамның жалыны мен тері қызуын тұмшалап, оны ауруға ұшыратуы мүмкін. Екі адам боранда ... ... ... ... аман қалып, қасындағы адам үсіп өлсе, оның туған - туыстары аман қалған адамнан құн даулауға ... ... бір ... ішік екі ... ... қорғап қала алады. Мұның бәрі дала заңында бекітілген тәртіп. Ішік ... сый - ... киіт ... ...
Шапан. Қазақтар оны ретінде ба-ғалайды. Адамға , - үлкен құрмет. Бұрындары ... ... би, ... - ... ... бергенде соның белгісі ретінде арнайы тіктірткен шапанды олардың ... ... ... ... қатынастарды бекіту белгісі ретінде де шапан жіберетін болған. Қазақта ат мінгізіп, ... жабу ... ... бар. Ханның өзі киген шапанын сыйға алу - ... ... ... ... ... Ұзақ ... халқына өте қадірлі болған, ба- қытты тұрмыс құрған ... ... ... деп, олардың жейде - көйлегін сұрап алып, ырымдап киген. Мұндай киім өте ... ... оны ... ... көбейіп кетсе, әлгі киімді бұзып, кішкентай беторамал көлемінде тәбәрік деп бөліп алған. Қариялар бұрындары көп бала тапқан әйелдердің бұткиімін бала ... ... ... ... алғанын да айтады. Әйел босанарда толғағы жеңіл болсын деп көйлегінің шетін де жыртып, ырымы жасалатын көрінеді. ... ... ... мен етікті отырып киюге тиіс. Оларды соғыс кезінде ғана ... ... Ұл ... ... әйелдің еркектердің қару - жарақтарын, шалбарын басына жастап жататын, қыз тапқысы келген әйелдің қызыл ала шыт, ... ... ... алқа ... ... ... жастап жататын ырымы ерте кезден келе жатқан наным - ... ... ... ... салт - дәстүр
Сәукеле. Оны қыз ұзатыларда әкесінің үйінде, оң жақтағы үкілі тақиясының орнына кигізеді. Келін болып түскеннен ... ... ... алып ... да жас ... бір жыл бойы желек жамылып жүреді.
Орамал. Ұзатылған қыз өзіне таяу сіңілісіне басына тартатын орамалын береді. Бұл ... ... Мұны деп ... ... ... тізімі
1.Қазақ халқының ұлттық киімдері. Қазақ Энциклопедиясы, 10 -
2. Бағдарлама "Қолөнер" (8-11 тереңдетілген сыныптар үшін) Шымкент
3. "Технология" Алматы ... 2003
4. ... Ш.Ж. ... ... әшекейлері. Алматы.1985
5. Әбдалаева Ш. Халық қолөнері. Алматы. Рауан. 1992.
6. ... ... ... ... 050120 -

Пән: Өнер, музыка
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Киім және костюм қызметі. Киімнің сапасы және оған қойылатын талаптар. Киімдердің жаңа түрлерінің жасалуы21 бет
Киімнің адам денсаулығына әсері8 бет
Киімнің адам тіршілігіндегі маңызы8 бет
Киімнің адам тіршілігіндегі маңызы жайлы мәлімет8 бет
Киімнің адамның тіршілік қарекетін қамтамасыз ету рөлі және адам физиологиялық кейбір мәселелері4 бет
Киімнің жылу сақтағыш қасиеттеріне қандай факторлар әсер етеді4 бет
Киімнің сапасы және экспертиза59 бет
Киімнің сыртқы пішіні мен конструкциясының сипаттамасы3 бет
Киімнің түрлі құрамдас пакетіне гигеналық талаптар5 бет
Киімнің функциялары12 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь