Қазіргі кезеңдегі әдеби-теориялық пайымдаулар

I. Әдебиеттің теориялық мәселелері
1.1. Қазіргі кезеңдегі әдеби.теориялық пайымдаулар
1.2. Әдебиет теориясы және методологиясы
II. Ж.Аймауытовтың драмалық шығармалары
2.1. Жүсіпбек қалдырған ғылыми мұралар ерекшелігі
III. Қорытынды
IV. Пайдаланылған әдебиеттер
Әдебиет теориясындағы бұрынғы қисындарымыз бен қағидаларымыздың тұтас бір арналарының ескіргені, қайбір өзекті деген мәселелерде заман сипатына лайықты жаңа ғылыми қисындар мен қағидалардың жасалмағандығы белгілі болады. Бұлай дегенде, қазіргі әдебиет әлемінде, әдебиеттануда белең алып отырған кейбір жағдайларға арнайы назар аудару дұрыс болатын сияқты.
 Әдебиеттің теориялық мәселелері туралы әдебиеттанушы да, сыншы
да, жазушы да, оқырман да пікір айтатын болды. Оның үстіне бұлардың
пікірлері қарпайым түсінік деңгейінде, көбінесе, өзара шектес, деңгейлес
айтыла бастады. Пікірдің айтылғаны, пікірді түрлі мамандардың айтқаны
жаман емес. Бірақ әдебиеттің теориялық мәселелерін ақын мен жазушы,
сыншы мен оқушы, әдебиеттанушы –бәрі жамырай көтеріп, жарыса пікір
айтуы, оның теориялық тұрғыдан қорытылмауы жұрттың әдебиет теориясы
туралы ұғымын, жалпы көркем әдебиет туралы түсінігін бұзуға немесе теріс
қалыптастыруға алып келеді.
1. Аймауытов Ж. Шығармалар жинағы// 5 том//.-Алматы: Ғылым, 1996.- 512 бет;
2. Аймауытов Ж.- Қазақ әдебиеті /Энциклопедиялық анықтамалық/.-Алматы: Аруна, 2005.- 18-19 беттер; Қирабаев С.Жүсіпбек Аймауытов.-Алматы: Ана тілі, 1993.- 224 бет; Тұрысбек Р. Жүсіпбек.- Алматы: Санат, 1997.- 224 бет
3. Аймауытов Ж. Шығармалары.-Алматы: Жазушы, 1989.- 560 бет
4. Әуезов М. Әдебиет тарихы.-Алматы: Ана тілі, 1991. - 240 бет;
5. Қирабаев С.Әдебиетіміздің ақтаңдақ беттері.-Алматы: Білім,1995.- 288 бет; 5.
6. Нұрғали Р. Қазақ әдебиетінің алтын ғасыры.-Астана: Күлтегін,2002.- 525 бет;
        
        Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі
Семей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті
СӨЖ
Тақырыбы: Қазіргі дәуір және ... ... ... ... ...
Орындаған: Байдильданова А.
Тексерген: Еспенбетов А.С.
Тобы: КЯ-313
Семей 2015 ж.
Жоспары:
* Әдебиеттің теориялық мәселелері
+ Қазіргі кезеңдегі әдеби-теориялық пайымдаулар
+ Әдебиет теориясы және методологиясы
* Ж.Аймауытовтың ... ... ... ... ... ... ерекшелігі
* Қорытынды
* Пайдаланылған әдебиеттер
Әдебиет теориясындағы бұрынғы қисындарымыз бен қағидаларымыздың ... бір ... ... ... ... ... мәселелерде заман сипатына лайықты жаңа ғылыми қисындар мен қағидалардың жасалмағандығы белгілі болады. Бұлай дегенде, қазіргі әдебиет әлемінде, әдебиеттануда белең алып ... ... ... ... ... ... ... болатын сияқты.
* Әдебиеттің теориялық мәселелері туралы әдебиеттанушы да, сыншы
да, жазушы да, оқырман да пікір айтатын болды. Оның ... ... ... қарпайым түсінік деңгейінде, көбінесе, өзара шектес, деңгейлес
айтыла бастады. Пікірдің айтылғаны, пікірді түрлі мамандардың айтқаны ... ... ... ... ... мәселелерін ақын мен жазушы,
сыншы мен оқушы, әдебиеттанушы - бәрі жамырай ... ... ... ... оның ... тұрғыдан қорытылмауы жұрттың әдебиет теориясы
туралы ұғымын, ... ... ... ... түсінігін бұзуға немесе теріс
қалыптастыруға алып келеді.
* Әдебиеттің теориялық мәселелері туралы теориялық дайындығы
жеткіліксіз мамандардың теориялық негізі жоқ ой ... ... ... ... ... ... бір жазушының белгілі бір шығармасы туралы сөз
бола қалса, белгілі бір ... ... ... ... әлгі жазушының шығармасы осы қисынға сай екендігі туралы ... ... ... ... ... ... қайбір еңбектерде автордың әдеби
шығарманы, әдеби-теориялық мәселені түсіну деңгейінің төмендігі көзге
көрініп тұрады. Осы деңгейде әдеби шығарма ... ... ...
ретінде, жетістікті кемшілік ретінде бағалау немесе оны жыға тани алмау
орын алады. Енді бір еңбектерде ... ... ... мен ... ... ... ... жүйесіздігіне жол берілді.
* Қазіргі заманның ел өмірінде елеулі орны бар шындық құбылыстарын
көркемдік жинақтау деңгейі де, оны әдеби -теориялық ... ... де ... ... ... әдеби процесті теориялық пайымдау
саласындағы олқылықтар әдебиетке, әдебиетті насихаттауға, әдебиетті
зерттеуге, әдебиетті оқытуға бірдей салқынын тигізуде. Жаңа ... ... ... түрде өндірілмеуі, өндіріске енгізілмеуі орта және
жоғары мектептерге арналған әдебиет, әдебиеттің сыны, әдебиеттің
теориясы, әдебиеттің тарихы ... ... ... кері ... ... ... ... әдебиет мамандарын даярлау ісі де
тыс қала алмайды. Біздің ... ... ... ... ... ... бір ауыз сөзбен айтқанда, осындай. Мұндай ахуалдың бетіне қарап отыра беретін уақыт бізде енді жоқ. Енді ... ... ... ... ... ... қатысты нақты іс-шараларды атқаруға, пісіп-жетілген мәселелерді шешуге тура келеді. ... ... ... ... ... аударайық.
* Әдеби шығармаға, оны талдаумен бағалауға қойылатын тиісті талаптар, ұстанымдар болады. ... ... ақын мен ...
әдебиетсыншысы мен әдебиет зерттеушісі болғысы келетін талапкерлер
үшін сол талаптар мен ұстанымдарды нақты көрсетіп, лайықты сипаттап ... ... ... ... осы күнге дейін болған емес. Ең берісі
жас талапкерлерге әдеби шығармаға рецензия жазудың үлгісін көрсететін,
оның қарапайым ... ... ... ... да жоқ.
Мұндай сипаттағы құралдарды жасау, зерттеу еңбектер жазу, оларды әдебиет
пен әдебиеттанудың пайдасына жарату - қазақ әдебиеттануындағы ... ... ... аса ... ... ... ...
жатады.
* Әдебиет теориясы, методологиясы дегенде, ойда тұратын іргелі
мәселелер аз емес. Бір ғана ... ... ... ... поэтика, жалпы поэтика, лингвопоэтика, мифопоэтика, психопоэтика секілді тыңына түрен түспеген салалар жатыр. Әдіс пен бағыт, стиль жайы және бар.
* ... ... ... ұлттың рухани-адамгершілік құндылықтары шет қалып, бірыңғай жамандықтың басым суреттелуі
байқалады. Қандай ... ... де, ... -жаман, тұлпардан
тұғыр озған жағдайда да, әділеттілік әділетсіздіктің ... ... ... ... ... жұрт шығарма өзегіндегі ұлттың асыл текті рухани-адамгершілік
қасиеттеріне деген ұмтылысы мен құлшынысын бір мысқал да азайтпауы
қажеттігін теориялық ... ... ... зор.
* ... кеңестік әдебиеттің шығармашылық әдісі социалистік реализм
екенін айттық, соны басшылыққа алдық, зерттеулер жаздық. Ендігі жерде
қоғамымызда, әдебиетіміз де жаңа. Жаңа ... жаңа ... ескі ... ескі ... ... ... дамытуға болмайды.
Шығармашылық әдісі жоқ әдебиет-бағыт-бағдарын анықтай алмаған
әдебиет.
* Өнер туындысы мен өмір ... ... ... ... ... Өнер ... өмір ... өзін емес, суретін көрсетеді.
Көркем әдебиет өмір шындығын суреттейді дейтін болсақ, реализмнен теріс ... кете ... Одан ... ... ... суреттеудің жаңа шығармашылық әдісін ойлап таппаймыз. Кезек
күттірмейтін міндеттердің бірі -көркем әдебиеттің ... ... ... ... жаңа ұстанымдарын, қағидаларын елдің асыл мұратына, ұлттың
рухани құндылықтарына сай ... ... ... қай ... де ... ... талап
етеді. Ал шығармашылық әдістің ғылыми негізін жасау үшін ізденіс қана
емес, тиянақты білім мен үлкен еңбек қажет. Бұл ... құр қол ... ... бері жалғасып келе жатқан қағидалар қоры бар. Әл-Фараби
шығарманың оқушысына әсерін сипаттай отырып, шығармашылық әдіс
ұстанымыдеңгейінде бірнеше ... ... Ол ... бойынша,
оқушы жұрт оқыған шығармасы арқылы мынадай күйлерді бастан кешуі
шарт: біріншіден, ақылға қонымды қуат-
күшін жақсартып, ... ... ... де ... асық ... ... қашық болуға құлшынуы ләзім; екіншіден, ақыры күшке, күш көрсетуге ұласатын жан аффектілерін (ашу, тәкаппарлық, қаталдық, арсыздық, күншілдік, атаққұмарлық, мансапқорлық, дүниеқорлық, т.б.) ... ... және ... ... ... ... ... істерде пайдалануға бағыттауы керек; үшіншіден, құмарлық, қорқақтық, уайымшылдық, ұялшақтық, көнгіштік, көнбістік, жігерсіздік, салғырттық, еріншектік және басқа осындай босаңдықпен ... ... жан ... ... ... ... ... істерге пайдалануға лайықты етіп өзгертугеталпынуы қажет.
Айтылған қағидаларды жинақтағанда, оқушы жұрт әдеби шығарманы ... ... Абай ... ... ... ... ... бірдей
ұстауға талпынуы керек. Кеңестік дәуірде жасаған көрнекті ғұлама
ғалымдарымыздың іргелі ... ... де ... талаптарға сай
оқшау тұжырымдар бар. Көркем әдебиеттің шығармашылық әдісін, оның
ұстанымдарын анықтауға негіз ... ... ... ... ... аз ... ... мемлекеттік басқарудың заманауи талаптарын
ойдағыдай орындау міндеті әдебиеттің осындай теориялық мәселелерін
арнайы ғылыми жоба көлемінде зерттеуді, зерттеудің нәтижелерін, қол ... ... ... мен ... тұжырымдар мен қағидаларды
арнайы ғылыми орталық деңгейінде жинақтап, қорытуды, ... ... ... ... ... ... ... зерттеу мен
оқытудың барлық саласы мен деңгейі бойынша басты ұстанымға
айналдыруды қажет етеді. Міндеттерді тиісті сапалық деңгейде ... үшін ... ... ... ... ... басын қосу, жас мамандар даярлау, олардың нәтижелі жұмыс жасауы үшін қажетті жағдай жасау әдебиет үшін де, әдебиет туралы ғылым үшін де, ... ... ... ... мен ... үшін де пайдалы, игілікті екені де түсінікті. Өзектілігі мен көкейкестілігі айдай анық, түсінікті деген осы ... ... ... ... да бар. Қиын да ... шешу ... Олай болмаған жағдайда әдебиеттің теориялық негізін жаңарту, ұдайы нығайту қиын. Олай болмаған жағдайда әдебиеттің теориясы да, ... ... да, ... сыны да, ... өзі де ... жаза ... Олай ... жағдайда қоғамдық сананың интеллектуалдық дамуы мен кемелденуіне елдің асыл мұраты мен ұлттың рухани құндылықтарына сай үлес қосу қиын.
Елдің асыл ... ... ... құндылықтары туралы ұғым
кісінің тілінде емес, ділінде тұрады. ... асыл ... мен ...
құндылықтары білім мен ғылым қорында, өнер туындыларында сақталады,
кемелденеді, ұрпақтан ұрпаққа ... жеке ... ... ... ... ... аралықта бірдей көрініс табады. Елдің өсер өркенінің
дүниетанымының, ұлттық санасының қалыптасуы мен адамгершілік, әсемдік әлемінің ұдайы жетілуіне, кемелденуіне ... ... ... ... мәні ... зор ... ... Ұлттық сана осы жолмен жетіледі.
Көркем әдебиет - ұлттық сананың болмысының, жетілуінің, дамуының
бірден-бір басты формасы. Көркем әдебиетте, әдеби ... ... ... орын ... ... зардабы ұлттық санаға салқанын
тигізбей қалмайды. Сондықтан көркем әдебиеттің эстетикалық және рухани-
адамгершілік негізін ұлттық санамыздай сақтау, қорғау, ұдайы ... ... - ... ғана ... ... зиялы қауымның, тұтас
қоғамның ұрпақтан ұрпаққа жалғасатын, ... ... ... ... ... ... ... түсуі ерте басталған. Ол Семейде оқыған жылдары жастардың ойын-сауық кештеріне қатысып, домбыра ... əн ... ... ... өзі ... рөлдерде ойнаған. 1917жылы 17-желтоқсанда Семейде оқитын жастардың əдеби кеші болып, онда Жүсіпбектің "Ескі тəртіппен бала оқыту", "Рабиға" атты бір ... ... ... Ол жөніндегі хабар кезінде жергілікті баспасөзде жарияланған. Кейін "Ел қорғаны" (1925), "Мансап-қорлар" (1925), "Қанапия мен Шəрбану" (1926), ... (1926) ... ... ... ... да ... тақырыбы - халықтың азаттығы идеясы. Ол феодалдық-патриархалдық салтты, қалың бұқараның ... ... ... ... оқу, ... өнер ... ... Бас 5 Тоғжанұлы Ғаббас. Əдебиет жəне сын мəселелері. 1919. 142-б. көтеретін ... да ел ... ... шақырады, əйелдердің бас бостандығын қорғайды. "Рабиға" пьесасында ескі салт негізінде мал берген қойшы ... ... ... ... жас əйелдің өмірі сөз болады. Əуелі бата бұзудан, ата-ана қарғысынан қорыққан Рабиға тағдырына ... ... ... да, ... ожар ... (əр ... ... қылып, жас əйелді ұра береді) шыдай алмай, одан кетуге мəжбүр болады. Ескі салт қосақтаған шалдан өз ... ... алып ... бара ... ол: "Кел, ... күң ... қол ... бостандықтұрмысқажетейік!" - деген ұран тастайды. Осы ... ... ... ... ... да ... ... мен Шəрбануда" жаңа өкіметтің арқасында теңдік алып, қосылған екі жас сахна соңында "Жасасын теңдік!" деп ... ... ... ... ... ... мылтық атылып, өзгеріс болған-ын хабарлаумен бітеді. Бұлардың бəрі көп жылдар езгі мен отаршылдық-тың екі жақты қанауында болып келген ... ... ... ... ... ... ... тудырады. Жүсіпбек пьесалары идеялық мазмұнының байлығымен ғана емес, драмалық тартыстың өткірлігімен, характер жасаудағы ізденістерінің ... ... Ол ... ... етіп ... қайшылықты алады. Сол қайшылықты күрестерде кейіпкерлердің позициясын анықтап, образдарды даралауға ұмтылады. "Қанапия мен ... ... ... екі жастың қосыла алмау шырғалаңы 1916жылғы июнь жарлығы кезіндегі əлеуметтік ... ... ... ... ... Исатай ер баласы Ынтықбайды солдаттан қалдыру мақсатымен қызы Шəрбануды Сазанбай байға береді. ... ... ... ... еріксіз болған трагедиялық оқиға екені, байдың жағдайды пайдаланып жасаған зорлығы пьесада орынды ашылады. Елдің ... ... - ... мен ... жағында. Пьеса соңында солдаттан қайтқан Қанапия Шəрбануды алып қашып, жаңа өкіметті паналайды. Бірақ жазушы қайшылықты өршіте, ... ... ... ... жасаған қателігі үшін кешірім сұрайды. "Мансапқорлар" пьесасы атақ, дəрежеге құмар ел басшыларының арасындағы ... ... ... бір ... ... ... ... екінші жағында - оның туысқан ... ... ... Ол ... əкесіне жасаған зорлығы, өзін оқытпағаны үшін ағасынан кек алмақ, оны ... ... ... ... Сол үшін ... жас ... ... болып, оны болысқа у беруге жұмсайды. Жазушы Мүсілімнің қылығын болыстан кек алумен ғана ... оның ... ... ашу ... ... ... туыс адамдардың арасын айырып жатқан таптық жіктеушіліктің, зорлықтың үлкен қоғамдық зұлымдыққа, жауыздыққа ұласып жатқандығын ашады. ... ... ... оқыған азаматтардың мойнына артуды көздейді. Жазушы ойынша, елге қорған болатын, елді ілгері бастайтын, ел ... ... ... ... негізгі қаћармандар солар болуы керек. Шернияз - ... ... ... жас ... өзін ел ... ... ... тыс ұстауды ойлайды, халықты азаттыққа жеткізу мақсатын көздейді. Бірақ мұның бəрі оңай жол емес ... ... өз ... ... ... ... оны ескішілдік, жікшілдік тартыстарға итермелеуі Шерниязды ширықтыратүседі. Олбəрінен түңіліп, азапшегеді. Нəрестедей тазажанды Ел бар ғой деп ... ем, ... жар да, ... та Елде ғой деп ... ем... ... елді ... ... елден бездірді, - дейдіол. Шернияз тіршілігін ауырлатқан тартыстарды біз оның папкадағы қағаздардықарап тұрыпайтқан ... ... ... Боранбайдың ылаңы. Сүзеккернеді. Есеп бермеді. Ақсақалдыңбұйрығы. |рылардыңқимылы. Бақсының емі. Молданыңжемі. Аштардыңжайы. Мұқтаж шəкірт. Парақорлар. Бұғаннелаж? Талан-тараж... Азамат соғысы кезінің ауыр ... ... осы ... ... ... түскен қайғы-қасіретті бейнелейді. Осыны арқалаған, соның салмағын көтеретін ер тұлға деп жазушы Шерниязды таниды. Бұл - Шернияз ... ... ... - ... шығармашылығын ақындықтан бастаған адам. Бірақ өлеңдері жиналып басылмай, кезінде жарық көрген күнделікті баспасөз бетінде қалған. Қазіргі ... ... ... ... ... ... ... сəлемі", "Ах-ха-хау", "Көшу", "Ұршығым", "Əскер марсельезасы", "Тұңғиық, түпсіз ... тағы да ... ... мен "Нұр күйі" атты поэма бар. Бұлардың көбінде автор ескі өмірдің келеңсіз ... мен жаңа ... ... ақындық сезіммен жырлауға тырысады. Ол құбылысты сурет арқылы көруге ұмтылады. Мысалы, ол ... ... ескі ... көшу ... ... ... ... жасайды. өлеңде көшпелі елдің көшті салтанат тұтуы, көш кезіндегі у-шу, көш маңындағы адамдар айқын сурет ... елес ... ... жіті көзі ... ... ... ... таниды. "Ала шолақ өгіздің арбасына амалсыз жабысам-ау енді тағы", деп тұрған мінер аты жоқ ... ... ... ... байпақсыз байқұс кедей", "Тəлімшіл, желек салған келіншектер" - бəрі ... ... ... ... ... ... монологы түрінде жазылған. Ол ұршығыниіріпотырып, шекпені тозыпжүрген жалғызұлынеске алады. "Ах-ха-хауда" жас қызды ... ... ... ... ... ... күлкі етеді. Жаңа бір қызық стильде жазылған өлең - "Тұңғиық, түпсіз астында". Бұл ... ... - ... ... ... ... ... сақтауда емес, ішкі ырғақ байлығында. Ол ақ өлеңмен жазылғандай еркін оқылады. Ақын суды ... көк ... келе ... ... ... тулап мерт еткенін əдемі суреттермен береді. Дауыл мен толқын талқандаған кеменің бір тақтайында мықтап тұрып байланған жас нəресте - бала ... ... ... ... ... ... ... ендігі иесі осы жас бала сияқты көрінеді. Оның сəби қылығынанымды да. "Нұр күйі" поэмасы 1929-жылы ... жеке ... ... ... Оны автор "Күйлі сөз" деп атаған. Поэма уақиғасы Жібек ананың жаңа туған нəрестесіне ... ... ... ... ... ана ... ... соқыр екенін біліп, тез басылады. Алайда бала өнерпаз, күйші болып өседі. өнерімен ... таң ... ... орыс ... ... көзі ... ол ... шаттық күйін тартады. Автордың "Нұр күйі" дейтіні сол. Ақын сол ... ... бала ... оның ... ... ... жарық сəуленің шатты сезімдерін жырға қосады. Поэма жастарды өмірді сүюге, қиыншылыққа мойымай, онымен күресе білуге ... ... орыс ... көмек алуы арқылы автор халықтар туысқандығының да проблемасын өзінше ... ... ... жазылуүлгісінде деақ өлең көбірек қолданылады. Жүсіпбектің "Ұран", "Əскер ... атты ... ... Алаш ұраны есебінде бағаланып, халық арасына кең ... ... ақын ... ... мен отаршылдықтағы өмірін, азаттыққа ұмтылысын халықтың ерлік дəстүрлерімен байланыстыра қарайды. Өлеңдерде ұрандық сыпат мол. Ол күрес жолындағы ұрпақтың рухын ... оны алға ... ... ... ... ... сын мақалалар да жазған. Олардың ішінде М. Əуезовпен бірігіп ... ... ... ақындар" (1918), "Мағжанның ақындығы туралы" (1923), "Аударма туралы" (1925), "Сұңқар жыры" (1925) атты ... - ... ... ... оның ерекшеліктері туралы, жазушы шығармашылығын түсінудің принциптері жайындағы ұғымтүсінігін, көзқарасын ... ... ... ... ... ... ... не ақын шығармашылығын оның өзі өмір сүрген дəуірдің көкейкесті мəселелерімен, өнер адамына тəн ерекшеліктерімен есептесе отырып талдау концепциясы бірінші ... ... Ол ... ... шығармаларына осы тұрғыдан баға береді. Онда Мағжан туып-өскен ортаның қайшылықты шындығының ақын өлеңдеріндегі көрінісі, революциялық дүмпулер кезіндегі ... ... ... ... ... ... Сөйтіп, сыншы Мағжан ақынның табыстары мен қайшылығын дəлт ауып көрсетеді. "Сұңқар жырын" ол Максим Горький шығармаларының ... ... ... ... Онда ұлы жазушының революциялық əдебиеттегі орнына зор баға беріледі. "Максим - көк ... ... ... мастанып, жұртты кеңдікке, еркіндікке, нұрлы күнге, ерлікке, тартысқа шақырған, өрттей лаулаған, толқындай ... ... ... Ол ... жан екен ... ... ... мадақтайды. Сұр өмірді өмір екен демейді. Ерікті, көрікті өмірді көксейді... өлі ... ... ... жорғалаған, қыбырлаған адамдарды жаратпаған" деп жазады. "Аударма туралы" мақаласында аударудың принципі туралы сөз қозғайды. Ол көркем əдебиетті ... ... ... ... ету ... ғана ... ... жұрттың үлгісін, сөз қолданысын бар бояуымен, кестесімен бере білу ... ... ... ... ... пернесімен таныстыру", "Оқушыны тереңге айдап, қиялын байыту", "сезімінұстарту" керектігін көтереді. ... ... ... өнер ... ... жазғандары да бірсыпыра. Жүсіпбектің артында бірталай ғылыми мұра да қалды. Ол халық ағарту ... ... оқу ... ... ... жүріп, жас ұрпақты жаңа рухта тəрбиелеуге, олардың ғылымның əр саласында жан 6 ... 1917. ... ... білім алуын көздеген еңбектер, оқу құралдарын жазды. Олардың ішінде "Тəрбиеге жетекші" (1924), "Психология" (1926), "Жан жүйесі мен өнер таңдау" (1926) атты ... ... бар. ... əрине, бүгінгі педагогика мен психологияның методологиясы тұрғысынан əлсіз көрінсе де, өз ... үшін аса ... ... ... ... ... осы ... негізінде алғашқы мəлімет берді, ғылыми терминдердің тууына негіз болды. Жүсіпбек аудармашы есебінде қазақ əдебиеті мен ... жəне ... ... ... ... ... ... көп күш жұмсады. Қазір оның аударуымен басылған Н.В. Гогольдің "Бақылаушы" ("Ревизор"), А.С. Пушкиннің "Тас ... ... ... А. ... "Дəмелі" ("Тамилла"), Дж. Лондонның "Телегей теңіз", К. Берковичтің "өрбике", С. Чуйковтың "Тау еліндегі оқиға" атты шығармалары табылып отыр. Олардан басқа В. ... Г. ... Р. ... М. ... ... шығармаларын ол кезінде мерзімді баспасөзде жариялаған. Бұлардан басқа Жүсіпбек кезінде бірқатар саяси, тарихи еңбектерді, оқулықтарды қазақшаға аударуға қатысқан. Оның аударуымен Н.И. ... мен Е.А. ... ... ... М.И. ... ... ХІХ - ХХ ... төңкеріс қозғалыстары тарихынан", "Орыс тарихы", Богдановтың "Саяси экономияның қысқаша курсы", П.И. ... ... ... атты ... ... ... ... өз заманының жан-жақты білімді, ағартушы, педагог, ғалымы ретіндетұлғаландыратүседі. Жүсіпбектің сан ... ... ... ... ... ... туды. Бұл - бір Жүсіпбек басындағы ғана емес, қазақ интеллигенциясының ... ... ... ортақ сыпат. Əр саланың өз мамандары жоқ кезде олар ... ... ... күн ... ... отырған қажеттікті өтеуге бар мүмкіндіктерін жұмсады. Ақын да, жазушы да, драматург та, ғалым да болып еңбектер жазды. ... да ... ... біз ... ... ... əдебиет тарихындағы орнын, жазушы шеберлігін, ізденістерінің байсалдылығын айта отырып, оның ... ... ... маңызын айрықша атаймыз.
Пайдаланылған әдебиеттер:
* Аймауытов Ж. Шығармалар жинағы// 5 том//.-Алматы: Ғылым, 1996.- 512 бет;
* Аймауытов Ж.- ... ... ... анықтамалық/.-Алматы: Аруна, 2005.- 18-19 беттер; Қирабаев С.Жүсіпбек Аймауытов.-Алматы: Ана тілі, 1993.- 224 бет; Тұрысбек Р. Жүсіпбек.- ... ... 1997.- 224 ... ... Ж. Шығармалары.-Алматы: Жазушы, 1989.- 560 бет
* Әуезов М. Әдебиет тарихы.-Алматы: Ана тілі, 1991. - 240 бет;
* Қирабаев С.Әдебиетіміздің ақтаңдақ ... ... 288 бет; 5.
* ... Р. Қазақ әдебиетінің алтын ғасыры.-Астана: Күлтегін,2002.- 525 бет;

Пән: Әдебиет
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 11 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Адасқандар». романнан повестке35 бет
Қазақ гуманитаристикасы және ұлт тарихын зерттеу11 бет
Ежелгі қазақ әдебиетінің тарихы және оның зерттелуі14 бет
Кеңестік дәуірдегі дамуына орыс тілінің тигізген әсері16 бет
ХХ ғасырдың басындағы қазақ әдебиеті және аударма саласының дамуы мен зерттелуі80 бет
Әдебиеттану ғылымының ғылым салаларындағы орны мен даму тарихы туралы мәлімет3 бет
Пікір — ойлау формасы11 бет
"Мектепке дейінгі кезеңде тілді қатынас құралы ретінде пайдалана білуі. мектепке дейінгі кезеңдегі балалардың сенсорлық дамуы."6 бет
Аумалы-төкпелі кезеңдегі қоғам, тұлға және дін50 бет
Біріккен Ұлттар Ұйымы қазіргі кезеңдегі халықаралық қатынастағы рөлі82 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь