Өсімдіктердің маңызы

Жоспар:

I. Кіріспе
Өсімдіктердің маңызы.

II. Негізгі бөлім
А) Өсімдіктерді қорғау жолдары
Ә) Орман ең негізгі жауы . өрт

III. Қорытынды

IV. Пайдаланылған әдебиеттер
Тіршілік үшін өсімдіктің маңызы
Өсімдіктерді суда өсетін, топырақта өсетін, жер астында өсетін, жер бетінде өсетін деп бірнеше топқа бөлуге болады.
Топырак, өсімдіктері — бактериялар, балдырлар, кейбір саңырауқұлақтар. Бұлар топырақ кұнарлылығын көтеруде маңызды роль аткарады.
Жер асты өсімдіктері бактериялар түрінде кездеседі және 3 км тереңдікте болады.
Жер беті есімдіктерінің 500 мыңдай түрі кездеседі. Олардьң көпшілігін адам баласы пайдаланады жеке өсіп, молая беруіне жағдай жасап отырады. Олар біздің экологиямыздың сақталуы үшін ғана емес, экономикамыздың дамуында да зор роль аткарады. Сондықтан да, жер үсті өсімдіктерін қорғау — басты міндеттің бірі. Өсімдіктер жердегі өмірдің бірінші кезі.Өсімдіктер табиғатта фотосинтез жүргізу үшін керек. Фотосинтез — күрделі биологиялык процесс, яғни өсімдіктер өздерінің көгілдір пигменті — хлорофилдің көмегімен күн көзінің энергиясын жинап алады да, оның күшімен көміртегі газын және суды өзгертеді. Осынын, нәтижесінде мол органикалық косылыстар түзеді. Мұның өзі күн көзінің энергиясын химиялык байланыстар энергиясына айналдырады.
Бүл құралған органикалық қосылыстар тікелей немесе басқа нәрселердің көмегімен басқа организмдерге тамақ болады. Дәлірек айтқанда, жасыл өсімдіктер фотосинтез процесін атқара отырып, жерде өмірдің дамуы, гүлденуі үшін маңызды роль атқарады, өмір сүрудің бірінші көзі болып табылады. Сол себепті өсімдіктерді қорғау жердегі өмірді қорғаумен пара-пар.
ІІІамамен алғанда кұрылықтьң өсімдіктер қабаты жыл сайын 20—30 млрд т. көміртегін пайдаланады.
300 жылдың ішінде өсімдіктер жұтатын көміртегі мөлшері атмосферада және суларда болатын көміртегіне тен. Жер шарының өсімдіктері жыл сайын фотосинтез процесі кезінде 177 млрд т органикалық заттар құрады. Олардын 122 млрд тоннасы құрлық өсімдіктері үлесіне, 55 млрд тоннасы – мұхиттағы өсімдіктер үлесіне тиеді.
Жыл ішіндегі фотосинтез өнімінің химиялық энергиясы дүние жүзіндегі электростанциялардың қуатынан 100 есе асып түседі.
Фотосинтез миллиардтаған жылдар ішінде жүзеге асып келеді. Бұл уақыт ішінде көптеген органикалық заттар жинақталды, олардың бірқатары мұнай, жанатын газ, тас көмір, торф, т.б.. Көмір, мұнай күйінде кездесетін көміртегінің өзі барлық тірі организмдерде кездесетін көміртегінен 50 есе көп.
Өсімдіктер құрамына кіретін химиялық элементтер де көп. Бұған қосымша өсімдіктердің табиғатқа, адам өміріне, өндіргіш күштердің дамуына тигізетін пайдалы әсерін ескерсек, өсімдіктерсіз өмір жоқ деген қорытынды жасауға болады.
Өсімдіктер табиғат биоценозында үлкен роль атқарады. Ол топыраққа, жануарлар дүниесіне, микроорганизмдерге пайдалы. Өсімдік түріне қарай биоценоз да әртүрлі болады.
Өсімдіктің адам өміріндегі маңызы зор. Ол әртүрлі тамақтық өнімдердің, техникалық және дәрілік шикізаттың, құрылыс материалдарын өндірудің негізгі көзі. Жерді күшті су ағыстарынан қорғайды, құнарлы жерлерді құм басудан сақтайды. Өсімдік адам баласына психогигиеналық әсер етеді.
Өсімдік ресурстарының бастысы – орман. Ол жер шарындағы биологиялық активті оттегінің 60 процентін береді. Оның көмегімен (т.б. экологиялық жүйелердің қатысуымен) атмосферада оттегі тұрақты болады, осының арқасында 2 млрд. жылдай біздің планетамызда өмір жалғасып келе жатыр. Орта дәрежеде бір ағаш 24 сағат ішінде үш адамның бір тәулікте демалуына жететін оттегі бөліп шығарады. Орман адамға керекті шикізат – ағаш береді. Ол үй тұрғызуда, кеме, ауыл шаруашылығында, машина жасау өнеркәсібінде, темір жол транспортында (шпал, вагон), ағаш ыдыстар жасауда пайдаланылады.
Ағашты басқа синтетикалық материалдармен ешқашан алмастыруға болмайды. Орманда өсетін ағаштар қағаз, спирт, скипидар, канифоли, глицерин, кір жуғыш нәрселер, смола, жидек ашытқыштар, эфирлы майлар алатын шикізат болып табылады. Ағаштан 20 мыңнан аса әр түрлі бағалы нәрселер өндіруге болады. Ормандарда ауыл шаруашылғы аңшылық ұйымдастырылады, көптеген бағалы шипалы өптер жиналады, жеміс-жидектер дайындалады.
Орманның ауасында адам денсаулығына қажетті жеңіл иондар болады. Соның арқасында орманда демалған адам салкынға көп берілмейді, олардың кан құрамы жаксарады, канның қысымы төмендейді, шаршағаны басылады, дәлірек айтқанда орманда дем алғаннан кейін енбек өнімділігі артады. Орманның төбесінен өткен су сүзіліп, тазарып шығады, ол лабораторияда сүзгіштен өткен судан артық болады. Орманның далада қар ұстау үшін де манызы зор. Орманның көмегімен жел және су эрозиясының орын алуына жол берілмейді, осының аркасында топырақтың тұзданып кетуіне тойтарыс беріледі. Ормандарда қар еру процесі ақырын және біркелкі жүретіндіктен қар суымен тасқынның болуына мүмкіндік жоқ, еріген су жерге ақырын сіңіп үлгереді, оның қүнарлылығын көтереді, одан асқан су өзендер мен көлдердін деңгейін толтырады. Осыдан көріп отырғанымыздай, орман адам өмірінде, экономикада сан қилы роль атқарады.

Өсімдіктерді қорғау жолдары.
Өсімдіктер қоры тауысылатын, бірақ қайтадан қалпына келетін табиғи ресурстарға жатады. Қазір планетамыздағы жалпы құрылым территориясының небарі 26 проценті ғана орман алқаптарының еншісіне тиеді. Бұл ағаштарды кесіп, жойып жіберу қиын емес, ал оны қалпына келтіру үшін ұзақ жылдар керек. Ғылыми деректерге қарағанда, отырғызылған балғын шыбықтан бәйтерек ағаш өсуі үшін 100-150 жыл керек.
Біздің ормандарымызда жыл сайын 844 млн м3 ағаш қосымша өсіріледі де 460 млн га кесіледі.
Ағаш қорын сақтау үшін кесілген ағаш жаңа жас ағашпен толықтырылып отыруы керек (әрбір ағаш түбінен есептегенде), ағаш кесу әрбір 80-100 жылда қайталанып отыруы тиіс, өйткені қысқа мерзім ішінде жас ағашты отай беру оның тез арада қалпына келуіне, мүмкіндік бермейді
Қолданылған әдебиеттер:

1. С. Қаженбаев, С. Махмутов, «Табиғат қорғау», Алматы 1992.
2. Ж. Ж. Жатқанбаев, «Экология негіздері», Алматы 2003.
        
        Жоспар:
I. Кіріспе
Өсімдіктердің маңызы.
II. Негізгі бөлім
А) Өсімдіктерді қорғау жолдары
Ә) Орман ең негізгі жауы - өрт
III. Қорытынды
IV. Пайдаланылған әдебиеттер
Тіршілік үшін ... ... суда ... ... ... жер ... жер бетінде өсетін деп бірнеше топқа бөлуге болады.
Топырак, өсімдіктері — бактериялар, ... ... ... ... кұнарлылығын көтеруде маңызды роль
аткарады.
Жер асты өсімдіктері бактериялар түрінде кездеседі және
3 км тереңдікте болады.
Жер беті ... 500 ... түрі ... ... адам баласы пайдаланады жеке өсіп, молая
беруіне жағдай жасап отырады. Олар біздің ... ... ғана ... ... ... да зор роль ... да, жер үсті ... қорғау — басты міндеттің
бірі. Өсімдіктер жердегі өмірдің ... ... ... жүргізу үшін керек. Фотосинтез — күрделі
биологиялык процесс, яғни өсімдіктер өздерінің көгілдір ... ... ... күн ... ... ... алады да,
оның күшімен көміртегі газын және суды өзгертеді. ... мол ... ... ... Мұның өзі күн
көзінің энергиясын химиялык байланыстар энергиясына айналдырады.
Бүл ... ... ... тікелей немесе басқа
нәрселердің көмегімен басқа организмдерге тамақ болады. Дәлірек
айтқанда, ... ... ... ... ... ... ... дамуы, гүлденуі үшін маңызды роль атқарады, өмір
сүрудің бірінші көзі болып табылады. Сол себепті ... ... ... ... ... ... кұрылықтьң өсімдіктер қабаты жыл сайын
20—30 млрд т. көміртегін пайдаланады.
300 жылдың ішінде өсімдіктер жұтатын көміртегі мөлшері
атмосферада және ... ... ... тен. Жер шарының
өсімдіктері жыл сайын фотосинтез процесі ... 177 млрд ... ... құрады. Олардын 122 млрд ... ... ... 55 млрд ... – мұхиттағы өсімдіктер
үлесіне тиеді.
Жыл ішіндегі фотосинтез өнімінің химиялық ... ... ... ... 100 есе ... ... ... ішінде жүзеге асып
келеді. Бұл ... ... ... ... заттар жинақталды,
олардың бірқатары мұнай, жанатын газ, тас көмір, торф, ... ... ... ... ... өзі ... ... кездесетін көміртегінен 50 есе көп.
Өсімдіктер құрамына кіретін химиялық элементтер де ... ... ... ... адам өміріне, өндіргіш
күштердің ... ... ... ... ... өмір жоқ ... қорытынды жасауға болады.
Өсімдіктер табиғат биоценозында үлкен роль ... ... ... ... ... ... түріне қарай биоценоз да әртүрлі болады.
Өсімдіктің адам ... ... зор. Ол ... өнімдердің, техникалық және дәрілік шикізаттың, құрылыс
материалдарын өндірудің негізгі көзі. Жерді күшті су ағыстарынан
қорғайды, құнарлы жерлерді құм ... ... ... ... ... әсер ... ... бастысы – орман. Ол жер шарындағы
биологиялық активті оттегінің 60 процентін береді. Оның көмегімен
(т.б. ... ... ... ... ... ... ... арқасында 2 млрд. ... ... өмір ... келе ... Орта дәрежеде бір ағаш 24
сағат ішінде үш адамның бір тәулікте демалуына жететін оттегі
бөліп шығарады. ... ... ... ... – ағаш ... Ол үй
тұрғызуда, кеме, ауыл шаруашылығында, машина жасау өнеркәсібінде,
темір жол транспортында ... ... ағаш ... ... ... ... ... ешқашан
алмастыруға болмайды. Орманда өсетін ағаштар қағаз, спирт,
скипидар, канифоли, глицерин, кір жуғыш ... ... ... ... ... ... ... болып табылады.
Ағаштан 20 ... аса әр ... ... ... ... ... ауыл шаруашылғы аңшылық ұйымдастырылады,
көптеген бағалы ... ... ... ... ауасында адам ... ... ... болады. Соның арқасында орманда демалған адам
салкынға көп берілмейді, олардың кан ... ... ... ... ... басылады, дәлірек айтқанда орманда
дем алғаннан кейін енбек өнімділігі артады. Орманның төбесінен
өткен су ... ... ... ол лабораторияда сүзгіштен
өткен судан артық болады. Орманның далада қар ... үшін ... зор. ... ... жел және су эрозиясының орын
алуына жол берілмейді, ... ... ... ... ... ... ... қар еру
процесі ақырын және біркелкі ... қар ... ... ... жоқ, ... су жерге ... ... оның ... ... одан ... су
өзендер мен көлдердін деңгейін толтырады. Осыдан ... ... адам ... ... сан қилы ... ... ... қоры тауысылатын, бірақ қайтадан қалпына
келетін ... ... ... Қазір планетамыздағы жалпы
құрылым ... ... 26 ... ғана ... ... тиеді. Бұл ағаштарды кесіп, жойып ... ... ал оны ... ... үшін ұзақ жылдар керек. Ғылыми
деректерге қарағанда, отырғызылған балғын шыбықтан бәйтерек ағаш
өсуі үшін 100-150 жыл керек.
Біздің ормандарымызда жыл ... 844 млн м3 ағаш ... де 460 млн га ... қорын сақтау үшін кесілген ағаш жаңа жас ағашпен
толықтырылып отыруы керек (әрбір ағаш ... ... ... ... 80-100 ... ... ... тиіс, өйткені қысқа
мерзім ішінде жас ... отай беру оның тез ... ... ... ... Кесілген ағаштың 1/3 табиғи жолмен
қалпына келеді, ал қалғанын адамдар өз күшімен отырғызуы керек.
Өкінішке орай, ... ол ... аса ... ... ... ... ... жылына
1500 млн м3 дейін ағаш дайындауға болады. Қазіргі кезде оның 1,3
ғана ... жүр, ... ... ағаш қоры ... ... ... зиян келуде.
Кесілген ағашты сақтауда, тасымалдауда өте ... бар. Олар ... ... ... жолшыбай шашылып, ысырап болады. Орманды сактауда
оларды зиянды жәндіктерден корғаудың маңызы зор. ... ... ... ... бар.
Көгалдар мен жайылымдарды сақтау үшін: 1) жер ... ... ... керек; 2) топырақ құнарлылығын сактау керек;
3) улы өсімдіктермен тұрақты күресу керек.
Қазақстан орман шарулшылықтары жыл сайын 90 мың ... ... Онда ... ... бес ... астам
түрлері өседі, олардьщ ішінде дүние жүзінде кездеспейтін реликті
өсімдіктер де бар. Мысалы, Шарын өзенінің аңғарында ... ... ... ... ... ... ... Сол
сияқты сирек кездесетін реликті өсімдіктср түрлері Бетпакдала,
Іле ... ... бар. ... ... ... ... түрі қала парктерін, көше бойларын
және жекелегсн алаңдарды көріктендіру үшін пайдаланылады.
Өсімдіктердің ... көп ... ... ... Олар ... ... өсіру арқылы оның түрлерін
көбейтуге де, дұрыс пайдаланбау ... ... ... ... ... ... де мүмкіндігі бар. Мысалы, адамдардың
дұрыс ... ... ... ... ... 30 мың
түрі жоғалып кетті, казір оның 25 мың түрі құрып кету ... ... 20 мың түрі ... оның 5.6 ... Қазақстанда өседі. Онын. 760 астам түрі республикамыздың
жерінде ғана болатын, басқа ... ... ... 1500 түрі ... ... ... ... жатады. 300-ден астамы «Қызыл кітапқа» енгізілген.
Өсімдіктердің геофондысын ... ... ... сақтаудың да зор манызы бар. Біздің елімізде өсімдіктің
600-дей жабайы түрі жаңа ... ... ... ... ... генетикалық негізінде 1500-ден аса
өсімдіктің жаңа сорты шығарылды.
Өсімдіктің кейбір түрлерін адам ... ... ... ... ... бағалы өсімдіктерге тамақ жөнінен
конкурент болып есептелінетін, арам шөптер жатады. Бұлардан басқа
жайлауларда улы ... ... Олар ауыл ... ... ... ... зиян ... ландшафтын сақтауда, жер эрозиясын болдырмауда,
топырақтын ... ... ... ... роль ... ... ... биологиялық айналысы сақталып
отырады. ... ... жер ... ... ... ... ... Орманның пайдасы тек қана шаңды тұтуда,
көміртегі газын ... ... ... ... ... ... Мысалы, бір гектар ... ... 30 кг га ... ... бөледі.
Орман — ағаш өнеркәсібін дамытудың, тамақтық, техникалық
және дәрігерлік шикізаттың негізгі көзі. Егер бұдан бұрын ... мың ... түрі ... ... оның саны 15—20 мыңға
дейін жетіп отыр.
Ағаштың адам ... ... ... табиғат қорғау,
топырақ сақтау және климатты реттеудегі рөлі өлшеусіз.
Қазір дәлелденіп отырғандай, әрбір 10000 км 3 ... жыл ... ... км3 су ... ... етеді.
Орманның өзі мемлекеттік қорықтар, су ... ... ... ... ... ... ... ағаш
дайындалады.
Осыншама айтылған бағалы табиғат ......... экономикасын нығайта берудің, экологияны
жақсарта берудің басты шарты. Ормандарға зор зиян келтіретіндер
катарына өрт ... ... ... ... да ... ... Өртке басты себепші — адамдар, 90% астамы солардың
кінәсінен болады. Әдетте, өрт ... от ... ... шала ... ... ... автомашина
моторынан т. б. кетеді.
Әсіресе өртке қауіпті ... ... ... ... ... көпшілігі мамыр айында, ағашта жапырақ аз кезінде
болады, ал тамыз айында ... ... ... ... өрт кең етек ... болдырмау үшін халық арасында кеңінен түсіндіру
жұмыстарын жургізу, қолда бар құралдармен (күрек, айыр, шелек ... ... ... ... ... ... Әдетте өрттің кең
тарауына жол бермес үшін, оның айналасынан ор, каналдар қазады.
Өрт сөндіруде авиацияның ... зор. ... ... өрттін шықкан
жерін космостан бақылау жүзеге асырылады.
Әрине, өрт сөндіруге қолда бар ... ... ... Бұл жерде басты мәселе — өрт ... ... ... ... ... қадағалап,
ормандағы «мәдениетін» көтеруге бағытталған жұмыстар жүргізу
керек. Оған төмендегідей ... ... ... ... от ... ... ол үшін ... жарты метрден астам
бұтақтардан, шөп-шаламнан тазартылған тақыр жер болуы керек. Отты
пайдаланғаннан кейін, мұқияттап көміп тастау ... ... ... ... ... ескі ағаш бұтақтарын пайдалану жөн.
Транспортпен орманның калың ортасына баруға, өзендердің бойымеп
жүруге, ... ... ... ... ... тиіс
Орманды қорғау комплексті түрде жүргізілуі керек. Оған
жабайы және үй жануарлары да ... зиян ... ... ... ... онда корық ұйымдастыру жұмысымен тығыз
байланысты.
Орманды қорғау және ... ... ... ... мемлекеттік комитетіне міндеттелген.
Әсіресе Қазақстан үшін ... ... ... ... нығайтуда зор ... 180 ... ... астам жайылымдар бар,
онық 126 млн. ... шөл, ... ... орналасқан. Осы
жайылымдарды тиімді пайдаланбау салдарынан, олардын. көбі істен
шыққан. Оларды кезекпен ... ... ... ... Осының салдарынан 25—35 млн га жайылымдық жерлер
толығынан істен шығып 30—40 млн га-дан астам ... ... ... ... ... 1950 жылдардан бастап
республика территориясында атом ... ... ... ашу
және тың жерлерді ... тыс ... ... ... мен ... ... күрт азайып кетті.
Мәліметтер көрсетіп отырғанындай, солтүстік ... тың ... ... ... ... ... ... облыстарында
көп жерді полигонға нәтижесінде шабындықтар мен ... ... ... ... ... ... көптеген
түрлері құрып кетті. Жайылымдар өнімділігін сақтауда мына шарттар
орындалуы керек: оларды ғылыми жүйесіз пайдалана беруге болмайды,
ол топырақ эрозиясына ... ... Сол ... ... көктемнен бастап шөп шығуына мүмкіндік бермей мал жаю, ... ... ... ... жол береді. Бүл жағдайда мал
жаюдьң режимін сақтау керек. ... және ... ... ... айналымын немесе олардьң түрлерін
(жайылым-шабындық айналымы) енгізген орынды. Ал қүрғақшылық және
жартылай ... ... ... пен жайылымдарды
суландырған тиімді, Топырақтын жел эрозиясына қарсы күресін
күшейту үшін бір ... ... ... ... ... ... ... нәтижесінде өсімдіктерді молайта
беруге болады. Егер оларды сақтай білсек, планетамызда адамдар
мен жан-жануарлардың молаюына да жағдай жасалар еді.
Өсімдіктсрді ... оның ... ... пен жайылымдарды қорғауда, жастардың таза ... ... ... ... ... да ... ... табиғат қорғау жүмысы жүргізетін
үйымдар баршылық. Бұл үйымдардың ... ... ... ... ... ... қорғау жөнінде азаматтық сананың
кұрылуына ... ... жас ... өз ... оның ... ... ... себепші болу. Әр
мүның бәрі әрбір жастың ... ... ... тиіс.
Реслубликамыздың табиғат корының сақталуы ... ... өз ... ... табиғатқа қамқорлык жасауымен, онын
байлығының сақталуына көмегін тигізумен тікелей байланысты.
Қолданылған әдебиеттер:
1. С. Қаженбаев, С. Махмутов, «Табиғат қорғау», Алматы 1992.
2. Ж. Ж. ... ... ... ... 2003.

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жануарлар тіршілігіне өсімдіктердің маңызы5 бет
Өсімдіктердің биохимиялық айналымдағы экологиялық маңызы6 бет
Ботаникалық ресурстану ғылымы және оның ғылымдар жүйесіндегі орны6 бет
Қорықтар Аймағы8 бет
Құстардың табиғатта және шаруашылықтағы ролі4 бет
Өсімдіктер мен жануарлар дүниесінің экологиялық жағдайы35 бет
Өсімдіктердің өзара қатынас түрлері . Ареалдар туралы түсінік5 бет
Темекі өсімдігін модель есебінде IN VITRO және IN VIVO микроэлементтерді жағдайында өсіргенде қолдану технологиясы және оның экологиялық маңызы50 бет
Қылқан жапырақты өсімдіктер мен қылқан жапырақты ормандардың табиғаттағы және халық шаруашылығындағы маңызы. Орманды қорғау11 бет
Өсімдіктер әлемінде кактустар мен суккуленттердің алатын орны мен маңызы21 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь