Түркі тілдерінің дамуы мен қалыптасу кезеңдері туралы

1.Түркі тілдерінің дамуы мен қалыптасу кезеңдері.
2.Алтай, Хұн дәуірлері
1.Жеке түркі тілдерінің қалыптасуына көп ғасырға созылған көші қон (миграция)әсер етті.4ғ қазіргі батыс Моңғолиядан Донға,Қара теңіз жағалауына дейін көшіп қонған түркі тайпасы,Ғұн одағы ыдыраған соң,тарих сахнасына бұлғарлар мен хазарларды, 9ғ печенектер мен оғыздарды алып келді.Түркі тайпаларының ішінде ең күштісі де,ықпалдысы болған қыпшақтар 11ғ Балқаш пен Ертістен бастап,Прут өзеніне дейінгі ұлан байтақ өлкеде көшіп қонған.Түркі ру тайпалары тураы алғашқы мәлімет біздің жыл санауымызға дейінгі дәуірде жазылған қытай жылнамаларында берілген.Одан кейінгі көне армян,көне еврей,көне грузин,араб жаылнамалары мен тарихи жазбаларында ертедегі түркі тайпалары туралы дерек табылады.10ғ бастап түркә тайпалары туралы мәлімер орыс жылнамасы мен жазбаларында кездесе бастайды.Алайда,түркі тайпаларының тілі,әдебиеті,тарихы туралы толығырақ мәліметті Орхон Енисей жазба ескерткіші материалына,әсіресе 11ғ атақты ғалымы М.Қашқаридың «Диуани лұғат ит түрк» атты кітабынан аламыз.Түркі тілдері де басқа тілдер сияқты өзінің басынан пайда болу және қалыптасу кезеңдерін өткізді.
Ә.Қайдар, М.Оразов. Түркітануға кіріспе. Алм.: Арыс, 2004ж.
Отар Әлі Бүркіт. Түркітану.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
СЕМЕЙ ҚАЛАСЫНЫҢ ШӘКӘРІМ АТЫНДАҒЫ МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІ
СӨЖ
Тақырыбы: Түркі тілдерінің ... мен ... ... ... Хұн ... Қабылхан Миргүл
Топ: КЯ-413
Тексерген: Қинаят Шаяметұлы
Семей-2015
Жоспар:
1.Түркі тілдерінің дамуы мен қалыптасу кезеңдері.
2.Алтай, Хұн дәуірлері.
1.Жеке ... ... ... көп ... ... көші қон ... етті.4ғ қазіргі батыс Моңғолиядан Донға,Қара теңіз жағалауына дейін көшіп қонған түркі тайпасы,Ғұн одағы ыдыраған соң,тарих сахнасына бұлғарлар мен хазарларды, 9ғ ... мен ... алып ... тайпаларының ішінде ең күштісі де,ықпалдысы болған қыпшақтар 11ғ Балқаш пен ... ... ... ... ұлан ... ... ... қонған.Түркі ру тайпалары тураы алғашқы мәлімет біздің жыл санауымызға дейінгі дәуірде жазылған қытай жылнамаларында берілген.Одан кейінгі көне армян,көне еврей,көне грузин,араб ... мен ... ... ... ... ... туралы дерек табылады.10ғ бастап түркә тайпалары туралы мәлімер орыс ... мен ... ... ... ... тілі,әдебиеті,тарихы туралы толығырақ мәліметті Орхон Енисей жазба ... ... 11ғ ... ... ... атты кітабынан аламыз.Түркі тілдері де басқа ... ... ... ... ... болу және қалыптасу кезеңдерін өткізді.Түркі тілдес тайпалардың,тайпа одақтарының жазба ескерткіштері біздің заманымыздың 5-6 ғ басталады.Мұндай жазба ескерткіштер Қазақстан жерінде де ... ... ... Түркі тілдерінің даму тарихын мынадай кезеңдерге бөледі:1)алтай д,;2)ғұн д,;3)көне түркі д,;4)орта түркі д немесе ... ... ... мен ... ... ... ... немесе түркі халықтарының қалыптасуы мен даму дәуірі;6)ең жаңа дәуір немесе түркі тілдерінің Қазан төңкерісіне дейінгі дәне одан кейінгі даму д,; ... ... ... ... ... ... дәл айту ... емес,белгісіз уақыттан б.з.д. 3 ғ дейінгі ... ... ... бұл кезеңді екі дәуірге бөледі:1)Орал Алтай тілдерінің ортақ ... бұл ... ру мен ... ... бөленбеген кезеңі;2)Орал және Алтай семьяларының бір бірінен бөліну кезеңі,бұдан соқ ... ... және ... жапон тілдері тармақтарына бөліну дәуірі.
2. Түркологияда Алтай дәуірі теориясы өткен ғасырдың орта кезінен бастап қалыптасты. Оны ... ... ... В. Шотт және М.А. ... ... бұл екеуінің теориясына түрткі болған тұжырым әріректен, ХVІІІ ғасырдан басталады. І-Петр заманында болған Швед соғысында тұтқындалып, ұзақ жылдар ... ... Швед ... ... ... ... 1730-жылы Стокгольмде Еуропа мен Азияның солтүстік және шығыс бөлігі атты ... ... Осы ... Ф.Ю.фон Страленберг түркі, монғол, тұңғыс-манчжұр тілдері о баста бір негізден тараған ... ... ... дейді де, оларды деген атаумен атайды. Жоғарыда аталған неміс ғалымдары Ф.Ю.фон Страленбергтің осы пікірін теориялық жақтан ... ... және ... ... ... угро-фин, самоди тілдерін де қосып, оларға деген ат береді. Кейініректегі зерттеушілер бұл топқа, семьяға жататын тілдер үстіне ... ... ... де қосып жүр (Е.Д. Поливанов, Г.Й. Рамстедт т.б.). Өз ... де, ... де бұл ... ... шығушылар да оны жақтаушылар да біраз бар. Әсіресе теориясын мақұлдамаушылар тым көп.Қазіргі уақытта Алтай тілі ... ... ... ... ... ... Оның ... - тіл біліміндегі тарихи салыстырмалы әдісті қолдана отырып ... ... ... ... бір-бірімен туыстық жақындықтарын айқындау.Алтаистиканың халықаралық комитеті бар. Бұл комитет жыл сайын атты ... ... ... ... - ... ... және фин-угор, жапон, корей т.б. тілдердің шығу тегін, туыстық қатынасын, даму барысын, байланыс-қатыстылығын кең көлемде ... ... тіл ... ... ... саласы. XVIII ғасырдан туралы алғашқы болжамдар, пікір-ұсыныстар Ф.Ю.фон Страленберг, В. Шотт, Ф.Е. ... ... ... Г. ... тіл біліміндегі жаңа теориялық тұжырымды қазақ ғалымы проф. Б. ... ... Оның деп ... ... ... ... ... тілдерін және тұңғыс-манчжұр, жапон, корей тілдерін тарихи-салыстырмалы әдіспен зерттеуі нәтижесінде мынандай қорытынды тиянақталды: о баста алтайлық бір текті тіл ... Осы ... ... ... ... төркіндес түркі, моңғол, тұңғыс-манчжұр, жапон, корей тілдері эволюциялық дамудың үш дәуірін ( ... ... ... ... ... ... ... тілдер деңгейіне жетті. Зерттеуші ғалымдар түркі, моңғол, тұңғыс-манчжұр ... ... ... жалпы зандылықтарын тілдің нақтылы фактілерімен айқындап, дәлелдеп келеді. Соның ішінде, әрбір тілдің ... ... ... және ... ... ... ең өзекті, басты туыстық қатынастардың дәлелі ретінде зерттелді. Ал бұл тілдерге жапон, ... (Э.Г. ... С.А. ... т.б.) және ... (М. ... Х. ... Б. Коллиндер, Б. Мункачи, Д. Фокох-Фукс, Дж.Г. Киекбаев, т.б.) тілдерінің, сонымен катар, америкалық майя, кечуа, сиу т.б. тілдердің (С. ... М. ... А.Г. ... т.б.) төркіндестігі, туыстығы жайында қызықты да соны дәлелдер, талдаулар жүргізілді.Алтай дәуірі, Алтай тілдері жайындағы пікірлер тыңғылықты шешілген ... ... ... ... болжам ғана. Сондықтан оны ғылым да гипотеза деп атайды. Гипотеза - грек сөзі, мағынасы болжам, ... (Ғұн) ... - ... тілдері дамуынын Алтай дәуірінен кейінгі екінші кезеңі. Бұл кезең, яғни, ғұн дәуірі, жыл санауымыздан бұрынғы III ғасырдан бастап, біздің заманның V ... ... ... Ғұн ... жыл ... бұрынғы III ғасырдан бастап, біздің заманның V ғасыры арасын қамтиды. Бұл дәуірде түркілер мен монғолдар, тұңғыстар мен манчжұрлар ғұн деп ... ұлы да ... ... ... Осы ... өмір сүрген дәуірі ғұн дәуірі деп аталады.Тарихи деректерге қарағанда ғұн империясы Орта Азиядан бастап ... ... ... кең ... ... Л.Н. ... ғұндар бітімі жағынан бір типтес емес, моңғолдық және еуропалық типтердің араларынан пайда болған ... ... - ... ... өркениетіне қосылған зор үлес, жалпы қоғам тарихының дамуына белсенді әсер еткен империя. Ғұн мемлекеті тарихын зерттеуші Л.Н. Гумилев ғұндарда жазу ... ... ... сол жазудың жалғасы дегенді айтада. Бұл болжамның ақиқат болуы да ықтимал. ... ... ... ... ... сөздері кездеседі дегенді айтады. Бірақ ондай бірді-екілі сөздерге қарап ғұндардың тілі мынадай болған деу қиын. Нақтылы және жеткілікті тілдік ... ... ... ... ... тек жорамалға негіздеп қана сөз етіп жүр.Ғұндар (грек. hиппоі, лат. ... hunnі) - ... ... ... ... түркі халықтарының арғы тегі. Б.з.б. 1-мыңжылдықта қалыптасқан. Бастапқы ... -- ... ... ... ... ... ... Қытай жылнамаларында ғұн , , , , атауларымен берілген. Б.з.б. ІІІ ғасырдың соңына қарай ғұн тайпалары ... ... ... мемлекет құрды. Ғұндар 24 руға бөлінген, билеушілерін бектер деп ... ... ... ... ... жерлері болған. Жоғары билеушісіне лауазымын берген. Қытай деректерінде ғұндардың жоғары билеушісі ... ... ... мал ... ... Жылқының асыл тұқымдарын өсіріп, ат баптауды жетік меңгерген ғұндардың ішінде отырықшы тұрмыс кешіп, егіншілікпен шұғылданғандары да болған. Ғұндар дәнді-дақылдың ... ... көп ... ... ... - Солтүстік Қытай мен Қиыр Шығыстан бастап Дунай, Карпат өлкелеріне дейінгі аралықта ғұндар ... ... 2 ғ. - б.з. V ғ.) ... қоныстар, обалар, ғұрыптық құрылыстар, металл өндіру орындары және кездейсоқ табылған көмбелер мен жекелеген заттардың ғылымдағы жиынтық атауы. Оларды ... ... бір ... бойы Азия мен ... ... ... ... Айрықша белгілері - полихромды стильмен жасалған бағалы бұйымдар. Олар шығыс ... ... жоқ, ... ... ... жатады. Асыл тастар, түсті шынылар орнату, сіркелеу (зернь), сымкәптеу ... ... ... және ... ... қолданып жасаған сәнді бұйымдар Қазақстанда (Бурабай, Қарағаш, Қанаттас, Батыр), одан әрі батысқа қарай ... ... ... ... ... ... ... кіріспе. Алм.: Арыс, 2004ж.
Отар Әлі Бүркіт. Түркітану.

Пән: Жалпы тарих
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Түркі тілдерінің дамуы мен қалыптасу кезеңдері22 бет
Түркі тілдерінің дамуы мен қалыптасу кезеңдері жайлы3 бет
Түркі тілдерінің дамуы мен қалыптасу кезеңдері жайлы мәлімет5 бет
Түркі тілдерінің дамуы мен қалыптасу кезеңдері. Алтай, Хұн дәуірлері4 бет
Банктік несие және банк депозиті47 бет
Лизинг және әлемдік лизингтік нарықтың қалыптасуы28 бет
Қазақстан Республикасындағы кеден органдарының дамуы38 бет
Үкіметтің қалыптасуының әлемдік тәжірбиесін салыстырмалы талдау27 бет
Балалар әдебиеті кейіпкерлерінің тілдік тұлғасы20 бет
Жылқы малына байланысты тілдік единицаларды “ғаламның тілдік бейнесі” теориясы тұрғысынан зерттеу5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь