Органдар биохимиясы І

1) Қан биохимиясы
І. Қан. Қандағы плазма және плазмаға араласқан пішінді заттар;
ІІ. Қанның организмдегі қызметі;
ІІІ. Қанның ұюы;
ІV. Қан айналымының жас ерекшеліктері;
2) Жүйке ұлпасы биохимиясы
І. Жүйке ұлпасының құрылымы: орталық және шеткері жатқан;
ІІ. Жүйке жүйесінің негізгі қызметі;
ІІІ. Жүйке ұлпаларындағы нуклеин қышқылдары;
ІV. Орталық жүйке жүйесі: жұлын мен мидың қызметі;
V. Нейрондардың құрылымы;
3) Бұлшық ет ұлпасы
І. Бұлшық ет ұлпасының құрылысына қарай жіктелуі;
ІІ. Жүрек бұлшық еті мен тегіс бұлшық еттің жиырылуы;
ІІІ. Бұлшық ет құрамындағы белоктар;
Қан – омыртқалы организмдердің аса маңызды ұлпасы. Клеткалар өзін қоршаған ортадан тек қанның көмегімен ғана қоректік заттарды алды. Сол сияқты зат алмасудың қажетсіз өнімдері де клеткадан қанмен бөлініп шығады.
Қанның мөлшері дененің 8% шамасындай.Ол плазмадан және плазмаға араласқан пішінді заттардын құралады. Ондай пішінді заттарға эритроциттер (қанның қызыл түйіршіктері), лейкоциттер (қанның ақ түйіршіктері) және тромбоциттер (қан пластикалары) жатады.
Эритроциттер – ядросыз және ішкі мембранасыз ұсақ клеткалар. Оның іші оттегін байланыстырушы белок – гемоглобинге толы. Қан құрамының 1мм3 мөлшерінде 5000000 эритроцит бар. Эритроциттің орташа үлкендігі ересек адамда 7,5 мкм, әдепкі пішіні екі жағы да қушиған дискіге ұқсайды. Осындай пішінінің арқасында, шар тәріздес пішінімен салыстырғанда, сыртқы аумағы үлкен келеді. Эритроциттің осындай ерекше пішіні негізгі қызметін тыныс алуға қажетті газдарды жеткізуге тиімді атқаруға жәрдемдеседі. Эритроциттің мұндай пішіні – газдармен байланысатын аумағын ұлғайтады.
1.Сапаров Қ.Ә., Цитология және гистология., Оқу құралы.— Алматы: Қазақ университеті, 2009. — 128 бет.
2.Сейітов.З., Биохимиялық химия., - Алматы: Қазақ университеті, 2012.
        
        Қазақстан Республикасы  Білім және Ғылым министрлігі
Семей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті
СӨЖ
Тақырыбы:
Орындаған: ... ... БТ - ... ... ... ... Қан ... Қан. Қандағы плазма және плазмаға араласқан пішінді заттар;
ІІ. Қанның организмдегі қызметі;
ІІІ. Қанның ұюы;
ІV. Қан айналымының жас ерекшеліктері;
* Жүйке ... ... ... ұлпасының құрылымы: орталық және шеткері жатқан;
ІІ. Жүйке жүйесінің негізгі қызметі;
ІІІ. Жүйке ұлпаларындағы нуклеин қышқылдары;
ІV. Орталық жүйке жүйесі: жұлын мен ... ... ... ... ... ет ... ... ет ұлпасының құрылысына қарай жіктелуі;
ІІ. Жүрек бұлшық еті мен тегіс бұлшық еттің жиырылуы;
ІІІ. Бұлшық ет құрамындағы ... - ... ... аса маңызды ұлпасы. Клеткалар өзін қоршаған ортадан тек ... ... ғана ... ... ... Сол сияқты зат алмасудың қажетсіз өнімдері де ... ... ... ... ... ... 8% шамасындай.Ол плазмадан және плазмаға араласқан пішінді ... ... ... ... ... ... ... қызыл түйіршіктері), лейкоциттер (қанның ақ түйіршіктері) және тромбоциттер (қан ... ... - ... және ішкі ... ұсақ ... Оның іші ... байланыстырушы белок - гемоглобинге толы. Қан құрамының 1мм3 мөлшерінде 5000000 эритроцит бар. Эритроциттің ... ... ... ... 7,5 мкм, әдепкі пішіні екі жағы да қушиған дискіге ... ... ... ... шар ... пішінімен салыстырғанда, сыртқы аумағы үлкен келеді. Эритроциттің осындай ерекше пішіні негізгі қызметін тыныс алуға қажетті газдарды ... ... ... жәрдемдеседі. Эритроциттің мұндай пішіні - газдармен байланысатын аумағын ұлғайтады.
Лейкоциттер - құрамында ядросы бар, ... ... жоқ ... ... адам ... 1 мкл мөлшерінде 4000 - 10 000 лейкоцит болады. Дені сау сақа мал мен ... адам ... ... саны ... тұрақты. Ал лейкоциттер саны организм күйіне, тәулік мезгіліне байланысты өзгеріп отырады. Лейкоциттердің бірнеше түрі бар. ... ... ... екі түрі - ... ... лейкоциттер мен лимфоциттер организмді табиғаты бөтен, зиянды заттардан орғайды.
Полиморфты ядролы лейкоциттер организмге енген бактерияларды және басқа да зиянды ... ... Олар ... ... кез келген микробты ұстап алып, жеп қояды. Ондай микробтардың ыдырап өзгеруіне лизоцим белсенді қызмет атқарады.
Лимфоциттер - ... ... және улы ... зиянсыздандыруға қатысады. Лимфоциттер қандағы барлық лейкоциттердің 25-40% мөлшеріндей болады. Қанның 1мкл мөлшерінде 1000 - 3600 ... ... ... бар. Олар лимфа түйіндерінде, жұтқыншақтың бадамша безінде, көкбауыр, ... ... және ... ... түзіледі.
Тромбоциттер - ядросыз жалпақ клеткалар, домаланған пішінді келеді. Олар ... ... ... де қан ... 5 - 11 күн шамасындай болады, одан кейін бауырда, өкпеде, көкбауырда ыдырап бұзылады да, организм қайтадан жаңасы түзіледі. ... ... ... - қан ... тоқтатуға және ұюына қатысу.
Қан плазмасы және сарысуы. Егер ұйымаған қанды центрифугаға салып, өңдесе, қанның клеткалық бөліктері ... ... де, ... сары ашық түсті сұйық зат қалады. Осы қалған сұйықтық қан плазмасы деп аталады. ... ... ... ... ашық ... ... зат бөлініп шығады. Ол қан сарысуы деп аталады. Қан сарысуының мен қан плазмасының құрамында іс жүзінде ... Тек ... ... ... ... бар. Ол ... қан ... кезде фибрин түрінде шөгеді.
Қанның химиялық құрамы. Қан құрамында 83% су және 17% құрғақ зат бар. Қанның тығыздығы ... ... ... ... ... организмде түрлі қызмет атқарады. 1)Қанның тыныс алуға қатысты қызметі-негізгі қызметінің бірі. Ол қызметте қан молекулалық ... (О2) ... ... ... ... ... ... оттегімен қамтамасыз етеді. 2)Қанның тасымалдау қызметі - асқорыту мүшелері қоректік заттарды қорытып, өзіне сіңіргеннен кейін ... ... май ... ... бейорганикалық қосылыстар, су және басқа да қорктік заттарды қан ... ... және ... ... Сол ... зат ... ақырғы қалдық өнімдерін бөліп сыртқа шығарушы мүшеге жеткізеді. ... ... ... қызметі-судың жоғары жылу сыйымдылығына байланысты қан энергиялы ... ... ... ... болатын жылудың организмге таралуына мүмкіндік жасайды. 4)Қанның реттеушілік қызметі - қан ... ... ... ... Ол ... және ... да ... активті заттарды, биохимиялық реакция жүретін нысана-мүшелерге жеткізеді. 5)Қанның қорғаныштық қызметі - қан құрамында антиденелер, антитоксин бар. Олар организмге ... ... ... улы ... ... ... ... қорғаныс қызметіне қан тамырлары зақымданған кезде ұю қасиеті жатады. Қанның ұюы нәтижесінде оның ағуы ... - ... ... бөлігі. Оның құрамында 90% шамасындай су, 6-8% белок, 2% шамасындай төменгі заттар молекулалы заттар болады. Плазмадағы фибриноген ... ... 0,4%. ... ... ... қанның ұю процесінде қарастырған кезде баяндалады.
Қан тамырлары зақымданған жерде қан ұйып, оның ағуы тоқталады. Плазмада еріген белок ... ... ... ... ... ... ... кейіннен ол полимерленеді де, жіңішке ұзын жіпке айналады. Фибрин мономерлері арасында коваленттік байланыс қалыптасады. Полимер-фибрин ... тор ... ... ... торлар қан клеткаларын (эритроциттер, лейкоциттер, тромбоциттерді) ұстап қалады, сөйтіп қан ұйыиды.
Қанның ұюы ... ... ... ... ... оған ... ферменттер және белокты заттар қатысады. Сатылымеханизмнің мағынасы мынадай: бірінші фермент екінші ферментті, екінші-үшіншіні активтендіреді. Қан ұюының екі жолы ... ішкі жолы және ... ... ... Қан ... ішкі жолы-қан аномальды бетпен түйіскен кезде іске асады, ал сыртқы жолы-зақымданған ұлпаның тромбопластин бөлініп шығуы ... іске ... ал ... ... ұлпаның тромбопластин бөлініп шығуы нәтижесінде іске асады.
I-фактор - фибриноген. Ол фибриллярлық белок, М 340 000, ... ... ... ... ... - α, -β,-γ - ... тізбектен құралады. Құрылымды 28 дисульфидтік көпіршілер ұстап тұрады. Бауырда синтездеделеді, жарты ... ... 4 ... созылады.
II-фактор - протромбин. Бұл профермент, М 68 700, К витаминінің ... ... ... - ... ... фактор - тромбопластин. Қан тамырлары зақымданған кезде зақымданған жерден тромбоциттердің липопротеин ... ... ... ол ... ... активтендіруге қатысады, ол фермент протромбиннің активтендіруші факторы.
IV-фактор - кальций иондары.
V-фактор - ... ... М 300 000-400 000, ол II ... активтенуін стимулдейді.
VI-фактор - классификациядан шығарылған.
VII-фактор - проконвертин белок, М 45 ... - ... ... М 1100 ... - ... ... ... М 55 000, бұл Х факторды активтендіру үшін ... - ... ... ... М 55 000, ІІ факторды активтендіреді.
ХІ-фактор - плазма тромбопластині, белок, М 160 000, ІХ факторды активтендіреді.
ХІІ-фактор - ... ... ... М 74 000, ХІ ... ... - ... қалыптастырушы фактор, белок, М 146 000, фибриндерде көлденең байланыстар түзу арқылы ұйыған қан тығыздалады.
Қан ... жас ... ... ... ... бір-біріне қатынасының да жас айырмашылықтары бар. Айталық, жаңа туған сәбидің қанындағы альбумин 57,71 -- 56,78% ... ... ... ... ... де жас ... бар: глобулиндері 42,29 -- 43,22%. Альбуминдері 6 айға ... ... ... (59,25%), 3 жаста 58,97 %. Ал глобулиндері төмендейді де, 3 жастап аса тұрақталады. 7-15 ... ... ... ... мси ... қатынасындай болады. Қандағы глобулиндер бала туған сәтте жоғары болады да 1 ... әрі ... ... ... ... де осы ... ... Глобулиндер жарты жасқа дейін жоғары (4,23-5,43%) болып, 3 жаста 3,09% болады; ά-глобулиндердің мөлшері ... ... ... жоғарырақ (10,73-11,45%), ал 7 жастан аса ересектердегідей (9,20-9,98%) болады. Β-глобулиндер де туған ... ... ... 7 ... аса ... ... мөлшерге жуықталады. γ-глобулиндер туған кезде көп болады да, ... 3 айда ... ... ... 3 ... ересектердей 17,39 % болады. Минерал тұздарының жалпы мөлшері ... ... ... ... ... калий, натрий, кальций, фосфор, мыс, кремний, титан, марганец, темір т. б. көптеген ілементтер бар. 3 жасқа дейін ... ... ... ... ... аздап жоғары болып, 6 жастан кейін тұрақталады.
Жүйке ұлпасы орталық жүйке жүйесінен және ... ... ... ... ... ... жүйке жүйесінің өзі мидан және жұлыннан құралады. Жүйке жүйесі жүйке клеткаларынан-нейрондардан құралған. Нейронның құрылымы және қызметі ... ... ... ... ... ... ... қызметі-хабарды тез де дәл беру. Оны нейрондар атқарады. Нейрондардың ерекше физиологиялық қасиеттері бар. Олар: тітіркенгіштігі, қозғыштығы және өткізгіштігі. ... ... ... ... сыртқы ортаның хабарын қабылдап, оған жауап бере білу.
Табиғатта кездесетін материяның ең жоғары түрі - адам миы. Адам миы аса көп және ... ... ... тұрады. Адам миы құрамындағы нейрондардың саны 1011 шамасына барады. Шеткері жатқан жүйке жүйесінің құрамына 2,5х106 жүйке клеткасы кіреді. Нейрондардың әрқайсысы ... ... ... ... мыңдаған басқа нейрондармен байланысады. Жүйке жүйесіндегі әр нейрон белгілі бір қызмет атқарады. Мотопейрондар ... ... ... ... ... Ол ... бір ... жиырылуы үшін хабар болады. Сенсорлық нейрондар (сезімтал нейрондар) тітіркенгіштер жөнінде хабар береді. Мысалы, жарық, химиялық зат, механикалық әсер сияқты қоздырғыштардың ... ... бір ... ... ... ... (үстеме нейрондардың) хабарлары әртүрлі жердің информациясын жинақтап, қорытындылау және оған жауап импульс дайындау түрінде болады.
Химиялық құрамы. Мидың өзі сұр және ақ ... ... Сұр зат ми ... деп ... және ... ... негізгі бөлігі осы заттан тұрады. Ми құрамында қант аз. Миға қан арқылы глюкозаның үнемі ... ... ... ... ... ... альбуминдер мен глобулиндер түріне жатады. Глобулинге ДНҚ - протеин нейроглобулин жатады. Нейростромин белоктары да табылған. Мидың ақ ... ... және ... жүйкелерде нейрокератиндер кездеседі. Жүйке ұлпасының белоктары липидтері мен бірігіп, липопротеидтер комплексін құрайды.
Жүйке ұлпалары нуклеин ... бай. ... - ... ақ ... затында, сұр түсті затымен салыстырғанда липидтер үш есе көп. Ол фосфолипидтер түрінде цереброзидтер, ганглиозиттер, сфингомиелин, холестерол түріне кездеседі. ... ... - ми ... және ... Na, K, Ca, Mg, Fe, Cu, Zn сияқты минералдық және ... да ... ... ... ... ... әртүрлі және олардың қызметі әлі толық зерттелмеген. Экстрактивті заттар - мида аминқышқылдары, креатин, креатинин, мочевина, зәр ... ... ... ... ағзаның сыртқы ортамен байланысын жүзеге асырады, тітіркендіргіштерді ... Адам ... ... ... ... құрылысы мен қызметі
Жұлын - орталық жүйке жүйесіне жатады. Жұлын цилиндр пішінді ... ... ... ... ұзындығы 42-45 см, салмағы 34-38 г. Жоғарғы шеті сопақша мимен жалғасады, ... шеті ... арқа ... ... ... ... ... алдыңғы және артқы жағында ұзынынан созылған тік жүлгелері болады. Ол жұлынды оң және сол жақ ... ... ... ... дәл ортасында іші жұлын сұйықтығына толы жұлын өзегі бар. Өзектің айналасында пішіні көбелекке ұқсаған жұлынның сұр заты ... ... мен ... ... ... бар. Сұр ... ... ақ заты (нейронның ұзын өсіндісінің жиынтығы) қоршап жатады. Сонымен жұлын құрылысында ақ заты сыртында, сұр заты ішкі ... ... сұр ... алдыңғы, артқы бүйірінде екіден түбірлері (өсінді) болады. Алдыңғы түбір козғалтқыш жүйке талшықтарынан, артқы түбір сезгіш жүйке талшықтарынан түзіледі. Әр ... ... ... ... екі ... 31 жұп ... жүйкелері таралады. Әрбір жұлын жүйкелері алдыңғы және артқы түбірлердің қосылуынан пайда ... ... ... ... ... бірімен-бірі қосылып аралас жұлын жүйкелерін түзеді. Аралас жүйке дейтін себебі: жүйке талшықтарының бір тобы қозуды орталық жүйке ... ... одан ... шеткі мүшелерге өткізеді. Жұлыннан тарайтын жүйкелердің құрамында әрі сезгіш, әрі қозғалтқыш ... ... ... ... ... ... ... және аяқтың қаңқа бұлшықеттеріне таралады. Орталық жүйке жүйесіне өтетін қозу жұлынның тек артқы түбірі ... ... Ал одан ... козу жұлынның тек алдыңғы түбірі арқылы жүреді. Егер екі түбірден шыққан жүйке талшықтарының ... ... жері ... ... ... сезгіштігі де, қозғалтқыштық әрекеті де жойылады. Жұлынның қызметі: ... екі ... ... ... ... және ... Рефлекстік қызметі: жұлынның әр жерінде жүйке орталығы бар. Жүйке орталығы деп жұлынның түрлі бөлімінде орналасқан қандай да ... ... ... реттейтін жүйке жасушаларының жиынтығын айтады. Мысалы, тізе рефлексі ... ... бел ... зәр ... орталығы сегізкөз бөлімінде; көз қарашығын үлкейтетін орталық арқа бөлімінде және т. б. орналасқан. Жұлынның жүйке орталықтары рецепторлар және мүшелермен тығыз ... ... ... - дене, аяқ-қол бұлшықеттері, тыныс алу еттерінің жиырылуына әсер етеді. Жұлынның қатысуымен қозғалу рефлексі ... ... ... ... алу, ішкі мүшелер жұмысында өзгерістер болады. Өткізгіштік қызметі орталыққа тебетін (өрлеу, қозуды миға жеткізу) және орталықтан тебетін ... ... ... арқылы мүшелерге жеткізу) өткізгіш жолдардан тұрады. Орталыққа тебетін өткізгіш жолдармен қозу миға беріледі. Орталықтан тебетін ... ... ... қозу мидан жұлынның төменгі бөлімдеріне, одан мүшелерге өтеді. Жұлынның қызметі ... ... ... болады. Жұлынның да, мидың да сыртын үш түрлі қабықша қаптап жатады. Сыртқысы - қатты, ортаңғысы - торлы, ішкісі - ... ... деп ... Ми мен ... ... қабығының қабынуынан көбіне сәбилер немесе жас балалар менингит - ... деп ... ... ... ... ... Аурудың жалпы белгілері: бас ауырады, құсады, есінен айырылады және т. б.
Нейронның құрылысы. Нейрон негізінен үш бөліктен тұрады. Олар: денесі, ұзын ... және ... ... ... денесі - синтездік орталық. Нейрон денесінде ядро, рибосомалар, эндоплпзмалық ретикулум, гольджи аппараты орналасады. Дендриттер ... ... ... түрінде тармақталып, таралады. Сөйтіп оның жалпы көлемін ұлғайтады. Дендриттер сыртқы ортадан немесе басқа нейрондардан келген хабарды қабылдауға ... ... да ... өсінді тармағы. Әдетте ол біреу және ұзын келеді.Ұзындығы 1 мм-ден 1 м-ге дейін барады. Дендриттер таралған ... ... ... ... ... ... Аксонның үш жағы тармақталады. Олар басқа нейрондарға немесе орындаушы мүшелерге хабар беру қызметін ... ... ... аксондар мен дендриттерді сенсор клеткаларындағы клеткалық денелерді, орталық жүйке ... ақ ... ... ... ... ... ... қоршап тұрады. Құрғақ массасын есептегенде миелин құрамының 70-80% дипидтерден және 20-30%белоктардан құралады.
Бұлшық ет ... - ет ... ... ... ... ... миофибриллдер деп аталады. Әр талшық 100-200 шамасына дейін ядросы бар көп ... ... ет ... ... ет ... диаметрі 20-100 нм, ұзындығы бірнеше миллиметрге жетеді. Бұлшық еттер адам ағзасындағы әр түрлі қозғалыстарды қамтамасыз ететін ... ... ... бөлігі. Бұлшық етттер-бұлшық ет ұлпасынан тығыз және кеуекті дәнекер ұлпалардан, қантамырлары мен жүйке талшықтарынан тұрады.Бұлшықет ... ... ... ... ... , ... ... жүректің бұлшықеттері деп бөлінеді. Бірыңғай салалы бұлшықет ішкі мүшелерді (ішек, қарын, қантамырлар, қуық т.б) астарлап жатады. ... ... ... ет ... ... ... ет талшықтары көлденеңінен жолақтанып жатады. Талшықтарының пішіні цилиндр тәрізді, ... мм ... ... ондаған мм-ге жетеді. Жүректің бұлшық еті құрылысы жағынан көлденең ... ... ... ... ... бұлшық етке ұқсайды.Яғни оның жиырылуы адамның еркінен тыс болады.
Жүрек бұлшық еті мен тегіс бұлшық еттің жиырылуы. Жүрек ... еті мен ... ... ... жиырылуы организм еркіне тәуелді емес. Олардың жиырылуы вегетативті жүйке импульсіне немесе ... ... ... Оның ... ... ... актин және миозин филаменттерінің бір-бірімен өзара ауысып сырғуы жатады. ... ... ... ... және ... мен ... филаменттері сияқты үздіксіз жұмыс істейді. Тегіс бұлшық етте актин мен миозиннің ерекше түрі бар. Олар ... ... мен ... жөнінде жүрек бұлшық еттері мен қаңқа бұлшық еттеріндегіден ... ... ... ... ... бар. Бірақ тропонин жоқ. Тегіс бұлшық ет миозиннің АТФ-азалық активтігі, басқа екі ... ... ет ... 10 есе ... Соған сәйкес тегіс бұлшық еттер жұмысы баяу болады. Тегіс бұлшық ет ... ... ... ... ол ... жіпшелермен өзара әрекеттесе алады және өзінің жеңіл тізбектері фосфорланғанда ғана бұлшық етті жиырылатады. ... ... ... ... ... ... да, ... ет босаңсып, жазылады.
Миозиннің АТФ-азалық активтігі кальцийге тәуелді. Мұнда кальций байланыстырушы белок кальмодулин қатысады. Кальмодулиннің қасиеті тропонинмен ұқсас.
Бұлшық ет ... ... 10 ... шамасындай суда ериді. Бұл фракция миоген деп аталады. Олар гликолизге қатысатын ферменттер тобы - дегидрогеназа, альдолаза, фосфорилаза және ... Бұл ең көп ... ... ... ... ... 50 ... құрайды. Ол екеуі бірдей және симметриялы орналасқан ... ауыр ... ... ... бұралған да біріне бірі енген. Бұлшық етте өтетін аса маңызды биохимиялық процесті В.А.Энгельгард пен М.И.Любимова ашты. Олар миозиннің АТФ-аза ... ... және АТФ ... ... айналдыратынын анықтадық.
Актин - бұл аса маңызды екінші миофибрилл белогы. ... ... 376 ... ... бар полипептидтік тізбектен тұрады.
Трипомиозин - ол миофибрилл құрамына кіреді, мөлшері онша көп емес, бұлшық ет ... ... 4-6 ... ... Оның ... бірдей емес екі полипептидтік тізбектен құралады. Ол екеуі өзара оралып, есіледі.
Тропонин - ол шар тәріздес ... ... ... Үш түрлі суббөліктен - Т-тропониннен, І-тропониннен, С-тропониннен тұрады. Т-тропонин тропомиозинмен байланысуды қамтамасыз етеді және ... ... ... ... ... ... береді. І-тропонин тежеуші бөлік, ол актин мен миозиннің өзара әрекеттесуіне, тіпті ... ... ... жағдайдың өзінде кедергі жасайды. С-тропонин кальций иондарын байланыстырады, актин мен миозиннің өзара әрекеттесуіне жәрдемдеседі. Бұл кальций иондарының ... ет ... ... ... ... ... ет мидан берілетін бұйрыққа қарай жиырылады. Ол үшін электр қоздырғыш белгі береді. Ондай қоздырғыш жүйке бұлшық еті ... ... де, ... ... ... ... ... беріледі. Бұлшық етке жүйке арқылы белгі келісімен ол бірдей жиырыла қоймайды. Жиырылу 0,01 с ... ... ... ... Бұлшық ет талшығының барлық жиырылу уақыты шамамен 0,04 с тең. ... ет ...... 100 рет және одан да көп ... ... Біздің бүкіл қозғалысымыз бірінің артынан бірі жедел іске асатын жеке бұлшық ет жиырылуынан тұрады. Омыртқалы жануарлардың бұлшық ет ... ... ... ... ... ... Қ.Ә., Цитология және гистология., Оқу құралы. -- ... ... ... 2009. -- 128 ... ... ... - Алматы: Қазақ университеті, 2012.

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Органдар биохимиясы7 бет
Органдар биохимиясы II жайлы6 бет
Органдар биохимиясы ІІ13 бет
Органдар биохимиясы жайлы3 бет
Органдар биохимиясы жайлы ақпарат7 бет
Органдар биохимиясы туралы7 бет
Органдар биохимиясы туралы ақпарат8 бет
Адам ағзасындағы макро және микроэлементтер80 бет
Балықтардың эритроциттерінің осмостық тұрақтылығына 1,1-диметилгидразиннің әсері30 бет
Бүгінгі терминологияның даму сипаты5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь