Кәсіпорындардың еңбек өнімділігін арттыру, өнімге баға беру

I. Кіріспе

II. Құрылыс кәсіпорынындағы еңбек өнімділігін арттырудың жолдары

III. Құрылыс кәсіпорынында еңбекақы төлеу жүйесінің ерекшеліктері

IV. Құрылыс кәсіпорынындарының өнімдеріне баға белгілеу ерекшеліктері

V. Құрылыс кәсіпорынындарының өнім сапасын анықтау және арттыру жолдары

VI. Пайдаланылған әдебиеттер
Еңбек Өнімділігі алынған өнім көлемінің оны дайындауға жұмсалған еңбекке қатынасы (еңбектің өндіріс үдерісіндегі тиімділігі). Уақыт өлшемінде өндірілген өнімнің мөлшерімен (өндіріммен) немесе өнім өлшеміне жұмсалған уақыт шығынымен (еңбек сыйымдылығымен) тұлғаланады. Жеке және қоғамдық еңбек өнімділігі түрлеріне бөлінеді. Біріншісі нақты еңбек шығынын, екіншісі нақты және өткендегі (затандырылған) еңбек шығынын көрсетеді.
Өнімді өндіруге жұмсалған шығындар жанды еңбек шығындары мен өндіріс құралжабдықтарының шығындарынантұрады. Ал соңғыларда, өз уақытында, соларды жасауға жұмсалған еңбек шығындары болып табылған. Сондықтан экономикалық теорияда өнімнің қандайына болмасын жанды (нақты) және зат түріндегі еңбек жұмсалады деп тұжырымдалады. Өткен (зат түріндегі) еңбек білім, информация т.с.с. түрде жинақталады.
1. Меирбеков А.Қ. Кәсіпорын экономикасы. /Оқулық/ Алматы: Экономика, 2003 ж
2. Ниязбекова Р.Қ. Кәсіпорын экономикасы. /Оқулық/ Алматы: Экономика баспасы, 2008 ж
3. Қаржылық есеп берудің халықаралық стандарттары –Алматы: Раритет, 2003672с
4. «Бухгалтер хабаршысы», № 78 (4950) шілдетамыз, 2013 ж
5. Толпаков Ж.С. Бухгалтерлік есеп. /Оқулық/ Қарағанды: Қарағанды полиграфиясы, 2009 ж
        
        Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым министрлігі
Семей қаласының Шәкәрім атындағы Мемлекеттік университеті
Ақпараттықкоммуникациялық технологиялар факультеті
кафедрасы
мамандығы
... ... ... өнімділігін арттыру, өнімге баға беру
Орындаған: Тынысбеков С.Е.
СТ - 217
Тексерген: Габдуллина ... ... ... ... ... ... арттырудың жолдары
* Құрылыс кәсіпорынында еңбекақы төлеу жүйесінің ерекшеліктері
* Құрылыс кәсіпорынындарының өнімдеріне баға белгілеу ерекшеліктері
* Құрылыс ... өнім ... ... және арттыру жолдары
* Пайдаланылған әдебиеттер
Кіріспе
Еңбек Өнімділігі алынған өнім көлемінің оны дайындауға жұмсалған еңбекке ... ... ... ... ... Уақыт өлшемінде өндірілген өнімнің мөлшерімен (өндіріммен) немесе өнім өлшеміне жұмсалған уақыт шығынымен (еңбек сыйымдылығымен) тұлғаланады. Жеке және қоғамдық еңбек ... ... ... ... ... ... ... екіншісі нақты және өткендегі (затандырылған) еңбек шығынын көрсетеді. ... ... ... ... ... еңбек шығындары мен өндіріс құралжабдықтарының шығындарынантұрады. Ал ... өз ... ... ... жұмсалған еңбек шығындары болып табылған. Сондықтан экономикалық теорияда өнімнің ... ... ... ... және зат ... еңбек жұмсалады деп тұжырымдалады. Өткен (зат түріндегі) еңбек білім, информация т.с.с. түрде жинақталады.
Өнімділік -- осы ... ... ... ... ... ... сол ... жасалған, немесе еңдірілген өнімдер үшін тұтынылған ресурстардың санына арақатынасы. Егер ресурстардың аталған бір түрінің (еңбек, ... ... ... ... өнімділігін есептеу қажет болса, онда бұл есеп өнімділіктің жеке көрсеткіші болып табылады. Мысалы:
ЕӨ = Өнім ... ... ... көп ... ... өнімділік тиімділіктің көрсеткіштер жүйесін құруымен бірге көптеген сан көрсеткіштермен белгіленеді. Өнімділіктің шағын және кең мағынасы болады.
Өнімділіктің ... ... деп, ... ... ... көзқарас бағыты нан өндірістік процестің тиімділігін сипаттайтын, бір көрсеткіш түсініледі. Негізгі мақсат осы өндірістік процестен тыс өткізілуге тағайындалған ... және бір ... ... ... ... ... ... алады. Бұндай көрсеткіште өндіріс шарттары (тапсырманың уақытында орындалуы, жұмысшылардың жарақаттарының саны және ... ... ... ... екі тобы ... ... статикалық коэффициенттері жатады. Бұл жабайы тілмен айтсақ, белгілі уақыт мерзімінде жасалған шығындардын өлшеміне бөлінген өнімнің ... ... ... ... ... Бұл ... ... өнімділіктің статикалық коэффициентіне бөлінген, белгілі мерзімдегі өнімділіктің статикалық ... ... ... бір түрі ... ... (еңбек, капитал, қуат, информация, материалдар) -- бұл өнімділіктің жеке көрсеткіші (немесе ішінара өнімділіктің көрсеткіші).
Еңбек өнімділігінің жеке ... ... = Өнім ... / ... ... шығындары
Бұның көп тараған формалары:
* еңбектің бір сағатында немесе ақы төленген бір сағатта шығарылған өнім;
* ... ... бір ... ... ... ... еңбек өнімділігін арттырудың
жолдары.
Еңбек өнімділігін жоғарылатудың факторларын, шарттарын және резервтерін айыра білу қажет. Фактор деген ұғым көбінесе ... ... әсер ... ... анықтаумен беріледі. Еңбек өнімділігін арттыру факторларының ісәрекеті белгілі бір жағдайларда жүреді, олар әр ... ... ... - ... ерекшеліктермен сипатталады. Бұл жағдайлар еңбек өнімділігін арттыру шарттарын жасайды. Табиғи шарттар табиғи қазбалардың байлығымен, ... ... т.т. ... ... шарттар өндіргіш күштердің даму дәрежесімен, тұрғындардың тұрмыс деңгейімен т.т. ... ... ... ... құрылыспен, өндірістік қатынастардың сипатымен беріледі.
Сонымен бірге еңбек өнімділігін арттыру жолдары қарастырылады. Еңбек өнімділігін арттыру ... деп оның ... әсер ету ... адамдардың оларды пайдалану тәсілдерін айтады. Мысалы, "техникалық прогресс" деген фактор өндірісті механикаландыру, автоматтандыру, ... ... ... т.с.с бағыттармен көрінеді.
Еңбек өнімділігін арттыру резервтері өндіргіш күштерді ... ... ... еңбек өнімділігін арттырудың пайдаланылмай отырған мүмкіндіктері. Резервтер қоғамдық өндірістің әртүрлі бөлімдеріне қарай халық шаруашылығының ... ... сала ... ішкі ... резервтер деп бөлінеді. Бұлардың әрқайсысы бірбірімен тығыз байланысты. Сол сияқты резервтер кезеңіне қарай ағымдағы және болашақтағы деп бөлінеді.
Халық шаруашылығының ... ... ... ... ... ... орналастыру, өндіріс техникасы мен технологиясын дамыту, жұмыс күшін ұдайы толықтыру жағдайларын жаңарту және т.б. жатады. Ел басының ... ... "... өз ... мен бәсекелестік қабілеті тұрғысынан келешегі бар еңбекті қажет ететін салаларға көңіл бөлу..." керектігі айтылған.
Экономиканың салалары - ауыл ... ... және ағаш ... ... ... және ... ... туризм, тұрғын үй құрылысы және инфрақұрылымды дамыту ... ... ... ... ... ... мен ... мәселелерін шешу көзделген.
Салалық резервтер өндіріс техникасы мен технологиясын жетілдірумен, белгілі бір саланы мамандандыру мен кооперативтендіру ұтымды дамытумен байланысты.
Сала аралық ... бір - ... ... ... тиімділікті арттыруды көздейді. Мысалы, егер металлургтер дайындаманы дайын бұйымның салмағына ... ... онда ... өзі ... ... еңбек өнімділігін едәуір арттырады.
Еңбек өнімділігін арттырудың ішкі өндірістік резервтері үш бағыт бойынша топтастырылады: ... ... ... жұмыс уақытын пайдалануды жақсарту, кадрларды ұтымды орналастыру резервтері.
Өнімнің еңбек сиымдылығын еңбекті қажет ... ... ... мен ... ... жабдықты да алмастыру, озық технологияны енгізу және т.т. арқылы төмендетуге болады. Мысалы, болтты ... ... ... жасауға қарағанда оны суытпай ойып алуда еңбек сиымдылығы 1015 есе аз ... ... ... осы ... ... қандай технологияның ең прогресті технология болатынын білуге тиіс. Мысалы, ағаш өңдеу өнеркәсібінде мебельді престелген ... ... ... ... өнім ... шамамен 10 есе артады.
Еңбек сиымдылығын төмендетудің маңызды резерві өндірістің ... ... ... ... ... өсірудің мол резерві жұмыс уақытын жақсы пайдалануда болып отыр. Кәсіпорындарында жұмыс уақытының ... ... ... ... және ... алғашқы сағаттарында көп болады. Мұның себебі өндірістің негізгі процестері арасындағы және қосымша ... ... ... ... жете ... смена ішіндегі еңбек пен демалыс тәртіптерінің сақталмауы болып табылады.
Жұмыс уақытын пайдалануды жақсарту үшін ең алдымен жұмыс орындарын ... мен ... ... ... ... ... тәртібін нығайту кадрлардың мамандығын арттыру, жұмыстың озық әдістерін енгізу, қызметкерлердің еңбек нәтижелеріне деген ынталылығын күшейту қажет.
Еңбек өнімділігін ... ... ... ... ... орналастыруда болып отыр. Мәселен, егер көмекші жұмысшылардың еңбегін ... және ... ... ... үлес ... ... онда тұтастай алғандай өнімділік өседі.
Еңбек өнімділігін арттыру резервтері саналуан. ... олар бір ... ... ... ... нәтиже де неғұрлым жемісті болады.
Сонымен, еңбек өнімділігі дәрежесін анықтайтын жағдайлар еңбек өнімділігі өсуінің факторлары деп аталады.
Еңбек өнімділігін арттырудың факторларын ... ... ... ... жаңа ... үздіксіз енгізу және қолдану, өндірісте қазіргі ғылым жетістіктерін кеңінен пайдалану, прогресті технологиялық процестер, жаңа материалдар мен ... ... ... ... ... ... ... көтеру, жалпы және арнаулы білімді көтеру негізінде жұмыскерлердің квалификациясын, кәсіби шеберлігін арттыру, еңбекке деген саналы ынтаны дамыту. ... ... ... жаңа ... шикізатты, материалды неғұрлым тиімді пайдалануға, өнім сапасын жақсартуға және осының негізінде ең жоғары еңбек өнімділігіне жетуге мүмкіндік береді.
Еңбекті ұйымдастыру мен ... ... ... формаларды енгізу, өндірістің құрылымын жақсарту, еңбекке деген ынталаушы құралды барынша дамыту. Қазіргі уақытта бұл ... ... ... бірі ... ... ... мен адамдарды бірыңғай технологиялық процеске ұтымды біріктіру, еңбектің, өндіріс пен басқару ісінің ұйымдастырылуын ... ... ... ... жеке және ... ... ... көрсеткіші болып бөлінеді. Қоғамдық еңбек өнімділігі (ЕӨ) халық шаруашылығының барлық салаларында жыл бойы жасалған қоғамдық жиынтық ... ... ... нақты еңбек пен затқа айналған еңбекке бөлу арқылы анықталады. Мұны формула түрінде былай көрсетуге болады:
ЕӨ = ... ... ... ... қты ... + ... айналған еңбек
мұндағы нақты еңбек - іске қосылған жұмыс күші, ой және дене ... ... ... ... ... Затқа айналған еңбек - жасалған өндіріс құрал - ... мен ... ... ... ... ... еңбек. Қоғамдық еңбек өнімділігі бойынша қоғамдық еңбектің тиімділігін білуге болады.
Жеке еңбек өнімділігі белгілі бір жұмыскер еңбегінің нәтижесін көрсетеді ... ... ... Бұл ... екі ... өлшенеді: жұмыс уақытының бір өлшемінде дайындалған өнім мөлшерімен (өнім өндіруменЕӨ); өнімнің бір өлшеміне жұмсалған ... ... ... ... ... - Ес, бұл өнім өндіруге кері көрсеткіш болып табылады).
ЕӨ = Өмөл , ... Ес = ... ... Ө өнім ... ЕШ ... ... мөлшеріне жұмсалған жұмыс уақытының жалпы шығындары.
Еңбек өнімділігінің үздіксіз өсуі көбіне әрбір цех, бригада ұжымының, әрбір ... ... ... ... факторларын қаншалықты айқын түсінуіне байланысты болады.
* Құрылыс кәсіпорынында еңбекақы төлеу жүйесінің
ерекшеліктері.
Еңбек ақы - жұмыскерлердің іс жүзінде ... ... үшін және ... ... ... ... үшін ақшалай және натуральды формада алатын сыйақылар жиынтығы.
Нарықтық экономикада еңбекке ақы ... ... ... ... ... ... басты және тікелей қызығушылығын білдіреді. Таратудың өзара айдалы миханизімін табу және көрсетілген ... ... ... ... ... ... бір ... даму шарты болып табылады және еңбекті басқару мен еңбекке ақы төлеудің пайыздық функциясын құрайды.
Еңбекақыдағы еңбеі уәжденуші әрекеттерді оқып ... ... ... - ... өзі, ... ... ақыны субъективті қабылдауы болып табылады, еңбекке ақы ... ... ... және ... ақы ... жүйесін бағалайтынды қамтиды. Егер экономикалық циклында еңбекке ақы ... ... ... ... ... ... және немен ынталандырады мәселесі тұрса онда әлеуметтік те - кімді және қалай ынталандырады, мұнда стимулдар жұмысшылар немесе ұжымның әрекетіне әсер ... ... ... ... ... статусын қзгерте отырып, олардың орналастырлыу және қызығушылықтарының ішкі факторлары сияқты түсіндіріледі.
Еңбекке ақы төлеудің қатынасы жеке ... ... ... ... жүйесімен анықталатынын атап өту керек. Мазмұндылық құнын жаппай түсінудегі полеризация және еңбекке ақы ... ... ... ... ... ... оның ... негізі біртіндеп тұтынушылықпен алмастырылады. Еңбекке ақы төлеу жүйесінің ... ... ... ... ... жұмысшылардың еңбектік мінез - құлқына табыстың баламалық мөлшерімен қамтамасыз ету болып табылады ( және оның нәтижелілігін қамти ... ... ... ... ... ... ... эталонының қалыптасуы арқылы жүзеге асады, оның әлеуметтік маңызды факторларының жиынтығы анықталады, олардың таратылу еңбек ақының жоғарлауына әсер етеді.
Қазіргі уақытта жұмысшылар үшін ... ... ... , ... Бұл ... ... үшін ... еңбегіне ақы төлеу, еңбек уәжденуші әрекеттерді көрсетпейді, оларды ... ... ... ... ... тудырмайды.
Уақытпен уәждену, еңбек және шығармашылық белсенділікті жоғарлату үшін ... ... ... ... ... күшінің тәртіптері - жұмыс және еркін уақытта рационалды қолдану қоры.
Еңбек ақы төлеу жүйесі келесіәдей болып ... ... ... ... ... немесе еңбек ақының басқада жүйелерімен төленеді. Еңбек ақы еңбектің жеке және ұжымдық нәтижесі үшін төленуі мүмкін.
Еңбек ақы ... ... ... ... ... жүйелердің негізінде қалыптасуы мүмкін.
Еңбек ақының тарифтік жүйесі тарифтік мөлшерден (қызметтік ... ... ... тарифтік коэффициенттен тұрады.
Еңбек ақының тарифсіз жүйесі жұмыскерлердің кәсіби сапаларын бағалау қағидалары мен ... және ... ... ... ... ... ... жұмыстың сапасы мен өндіріс тиімділігін арттыруға жұмыскерлердің қызығушылығын арттыру үшін жұмыс берушілерге сыйақы жүйесімен еңбекті ынталандырудың басқада ... ... ... ақы ... мен ... ... ... ұжымдық келісімнің, еңбек келісімінің және жұмыс беруші актісінң шарттарымен анықталады.
4.Еңбек ақы жүйесі еңбек ... ... ... ... тұрақты бөлігіне салыстырмалы) біруақытты ынталандырушы төлемдерді ескермегенде жұмыскерлердің орташа айлық жалақысының 75 пайызынан төмен емес деңгейде ... етуі ... ... ҚР ... банк ... есебінде болатын ұйым жұмыскерлерінің еңбек ақы жүйесі ҚР нормативті құқықтық актілермен бекітіледі.
6. Еңбек ақы шарты мен ... ... ... ... ... ... тиісті акционерлік қоғамдардың жетекші жұмыскерлеріне сыйақы беру ҚР ... ... ... ... негізінде анықталады.
7.Ұйымдардың жұмыскерлерінің қызметтерге (тауарлар, жұмыстар) ... ... ... ... ... ... енгізілетін еңбек ақы жүйесінің параметрлерін қарау және ... реті ... ... ... ... органдармен бекітіледі.
8.Еңбек, ұжымдық келісімдермен және келісімшарттармен жұмыс берушінің актілерімен анықталынған еңбек ақы шарттары ҚР Еңбек кодексі мен ... ... ... ... ... ... ... болмауы керек.
Еңбек ақы төлеудің екі жүйесі бар: мерзімді және кесімді.
Екі форманың бірін таңдау көбнесе өндірісті ұйымдастыру және технологиясының ерекшеліктерімен, жұмыс ... ... ету және ... ... ... ... Барлық факторлар еңбек ақы формасын сипаттайды, әсіресе техникалық шарттар мен оларды пайдалану ... ... ... ... ... Шын мәнінде, екі форманы бөлу басты белгісі натуралды өрнектегі өнім көлемінің жұмыс ... ... ... ... ... ... ... мүмкіндігі болып табылады.
Қазіргі уақытта кесімді еңбек ақы формасынан мерзімді жүйесіне өту байқалуда. Тәжірибеде ... ... ... ... ... ... есебінен мерзімді еңбек ақы шартындағы өнімділігі жоғары жұмысты ынталандырудың әр түрлі ... ... Бұл ... мерзімді еңбек ақыға тән сыйлық ақы жүйесі үлкен ... ... ... ... ... ... ... өлшенеді, ал жұмысшыға жалақы сәйкес тарифтік мөлшерлемемен немесе нақты атқарылған уақыттың жалақысымен ... ... ... жай ... ... - ... ақылы.
Жалақының есептелу тәсілі бойынша еңбек ақының жай мерзімді жүйесі сағаттық, күндік, айлық болып бөлінеді.
Мерзімді еңбек ақы ... ... ... ... ... жұмыстың квалификациялық деңгейін ескере отырып, жұмысшыларға тарифтік разрядты дұрыс беру, өйткені олардың еңбегін дұрыс бағалау, тарифтік разрядттан ... ... әр ... ... ... ... ... дәл есепке алу.
Мерзімді еңбек ақы кезінде, жұмысшының жалақысы келесідей болып анықталады:
З = Тс * Фот
мұндағы:
З - ... бір ... ... ... - ... ... ... тарифтік мөлшерлемесі (сағат, айлық, тенге);
Фот - нақты атқарылған уақыт қоры ... ... - ... ... ... ... басқа жұмысшыларға жұмыстағы нақты көрсеткішті орындағаны және асыра орындағына үшін ... ... ... ... ақы бойынша қосымша сыйлық ақы төленеді:
Зп = Тс * Фот (1+ ... ... Фот - бір айда ... ... ... саны, адам/сағат;
Тс - уақыт бірлігіндегі сәйкес разрядтың ... ... ( ... - ... ... ... ақы мөлшері, пайызбен;
К - сыйақы ... және ... ... орындаудың әрбір пайызына сыйлық ақы мөлшері, %;
П - сыйлық ақы көрсеткіштерін асыра орындау пайызы.
Жекелеген мерзімді ақы алушы жұмысшылардың ... ... ... мен ... ... ... байланысты сыйақы берудің әр түрлі көрсеткіштері бекітіледі.
Көмекші және ... ... ... ақы ... ... өз ... қызмет көрсетіп, өндірістік тапсырманы орындаған жағдайда, жұмысты сапалы және өз ... ... үшін ... ақы берілуі мүмкін. Сапалы көрсеткіштері үшін, технологиялық жабдықты жөндеумен айналысатын, мерзімді ақы алушы жұмысшыларыда сыйлық ақы алуы мүмкін.
Кесімді еңбек ақыда ... ... ... ... өлшенеді және жалақы өндірілген өнімнің саны мен көлемінен, сондайақ бекітілген кесімді бағалаудан тікелей ... ... ... ... кесімді жүйесін дұрыс қолданудың негізгі шарттары:
* жұмыскерлердің өндіріске салған ... ... мен ... неғұрлым дәл есептеуді қамтамасыз ететін, техникалық негізделген өнімділік, уақыт мөлшерлерінің болуы және ... ... ... квалификациялық анықтамаларға сәйкес жұмысты дұрыс тарификациялау;
* нақты орындалған жұмыс көлемін , ... дәл ... ақау ... ... төлемеуге мүмкіндік беретін орындалған жұмыс сапасын қатаң бақылау;
* барлық жұмыс аусымының ағамында, жұмыспен ... ... ... ... тоқтауларды және еңбектің өндірістік емес шығындарын мүмкіндігінше жою.
Еңбек ақының кесімді формасында, жұмысшының жалақысы келесі формуламен анқталады:
Зсд = Рсд* ВП ... - ... ... ... өнім бірлігіне кесімді бағалау (тг);
ВП өндірілген өнім саны.
Өнім бірлігін ... ... ... ... ... = Тс*Нвр немесе Рсд = Тс : Нв ... - ... ... ... ... ... ... ( тг/сағ);
Нвр - уақыт нормасы (сағ);
Нв өнімділік нормасы (дана, т, ... ... ... ... ... ... ... жанама кесімді, кесімдіпрогрессивті, аккордты - кесімді және кесімді - сыйақылы. Жалақы ... ... жеке ... ... анықталады, әрбір жүйе жеке немесе бригадалық болуы мүмкін. Кесімді - сыйақылы жүйеде жалақы келесідей болып анықталады:
Зп = РхВП (1+ ... ... - ... ... - іші өнім түрінің бағасы;
ВП - өңделген бұйымның іші түрінің саны, натуралды бірлікте;
К - ... беру ... ... ... орындалуының әрбір пайызына сыйлық ақы мөлшері;
р - тарифтік ставкаға пайызбен сыйлық ақы ... - ... ақы беру ... ... ... пайызы.
Еңбек ақының бұл жүйесінде жұмысшының жалақысы нақты өнімге бөлінген негізгі (тікелей) кесімді бағалаудан, және өндірістік тапсырманы орындау мен ... ... , ... сапа көрсеткіштері үшін бөлінетін сыйлық ақыдан қалыптасады. ... ... және ... ... ... ... өз көрсеткіштері мен сыйақы беру мөлшерлері ... ... ... ... ақы беру ... ... кең ... түрі келесідей көрсеткіштер:
* өнім өндірісі бойынша тапсырманы орындау және асыра орындау, ... ... ... ... ... ... мөлшері бойынша жұмыс;
* өнімді дайындаудың еңбек сиымдылығын төмендету;
* ақауды төмендету;
* өнімінің өзіндік құнын төмендету.
Еңбек ақының кесімдісыйлықақылы ... ... ... ... ... ... жұмысшылар тобы үшін сыйлық ақы мөлшері сапалы көрсеткіштерді ... және ... ... ... ... ... ... ескере отырып бекітіледі;
* сыйлық ақы беру кезеңі ағымында жұмысқа келмеген немесе жұмыста қателіктер жіберген жұмысшыларға толық немесе ... ... ... ... сыйлық ақы көрсеткіштерінің көптігі және берілген кәсіптегі жұмысшылар шешетін, негізгі өндірістік міндеттерді көрсететін орындалуы солардан шын ... ... ... ... ... ... құнының өсуіне ықпал етпейтіндей етіп, сыйақы жүйесін экономикалық ... ... ... ... ... ... ... шегінде жұмысшының өндірген өнімі тікелей кесімді бағалау бойынша төленеді, ал артығымен ... өнім ... ... ... ... ... табиғи өрнекпен өлшеу мүмкін бөлімдерде, жоғары бағалаумен төленетін алғашқы база, табиғи бірлікте (дана, тонна) бекітілуі тиіс. Кесімді - ... жүйе ... ... жүйе бойынша төленетін жұмысшылар үшін енгізілмейді.Үддемелі еңбек ақыны есептеу үшін кезекті және қосымша демалыстар ... ... ... ауруына, жолдамаға, мемлекеттік және қоғамдық міндеттерді орындауға байланысты шықпаулар, жұмысшының қатысуынсыз тоқтаулар, жұмыс күнінің ... ... ... ... саны қабылданады. Уақыт мөлшерін орындаудың пайызын есептеу ... ... ... уақыт күнтізбектік уақытқа қосылады, ал осы уақыт ішінде орындалған жұмыс осы кезеңдегі өнімділікке енгізіледі, сонымен қатар бекітілген сапа мен ... өнім ... ... ... - ... ... жалақыны анықтау:
Зо = Зс + Зс (Пн - Бп) : ... ... - ... прогрессивті жүйе бойынша жұмысшының жалпы жалақысы, тенге;
Зс - тікелей бағалау бойынша жұмысшының ... ... ... ... ... ... пайызы;
Бп өнімділік мөлшерін орындалуынан алынатын пайызбен өрнектелген, прогрессияны есептеу үшін алғашқы база; ... - ... - ... ... ... коэффициенті.
Еңбек ақының кесімдіүддемелі жүйесін пайдаланудың негізгі шартына жататындар:
* бұл жүйе бойынша төленетін жұмыс ... өз ... ... ... өнімді арттыруды шектейтін өндірістік бөлімдерде (яғни ), шын мәнінде ... ... ... оны қолдану қажет;
* прогрессивті қосымша ақыны есептеу дұрыстығын қамтамасыз ете ... ... ... ... жұмыс уақытын дәл ескеру қажет;
* бұл жүйені өнімнің өзіндік құнын өсірмейтіндей етіп ... ... ... ... ... өнімдеріне баға белгілеу
ерекшеліктері.
Баға және баға белгілеу нарықтық экономиканың негізгі элементтерінің бірі болып табылады. Баға - күрделі экономикалық категория. ... іс ... ... ... ... ... ... негізгі мәселелері түйінделген және шоғырланған. Бұл тауарларды өндіру және сатып өткізу, олардың кұнын қалыптастыру жалпы ішкі өнім (ЖІӨ) мен ... ... ... бөлу мен пайдалануға қатысты болады.
Барлық тауарақша қатынастары баға арқылы іске асады. Ең жалпы, абстракты түсінік ... баға ... ... ... көрінісі болады. Өз кезегінде, тауар құны оны ... ... ... ... ... ... ... - тауарлар мен көрсетілген қызметтерге бағасын қалыптастыру ... ... ... екі ... ... көрсетуге болады:
+ қандай да бір тауар нарығында сатып алушылар ... мен ... ... арасында өзара әрекет ету негізінде нарықтық баға ... ... ... баға белгілеу - шығындық баға белгілеу шеңберінде өндіріс пен ... ... ... ... ... мемлекеттік мекемелердің бағаны анықтауы.
Өз тауарлары мен көрсетілетін қызметтеріне баға қою ... ... ... ... бірі ... ... ... кәсіпорын баға белгілеу мәселесін өзінше шешеді. Ірі компанияларда баға ... ... орта ... ... ... Ұсақ ... ... эдеттегідей, оның басшылары анықтайды. Өз кезегінде, коммерциялық ... ... баға ... бай - ... ... Баға ... ... сауда жасау кезіндегі таңдауын анықтайтын негізгі фактор болған.
Бағаның тауар құнынан жоғары немесе төмен қарай ... ... ... ... ... ... мен ұжымның қызметіне байланысты, ішкі және кәсі порынға тәуелді емес сыртқы факторлар болып екіге бөлінеді.
Ішкі факторлар:
+ жарнама деңгейі (ол қаншама ... да ... ... ... ... да ... ... алады);
+ өндірілген өнімнің ерекшелігі, (оның өңделу деңгейі қаншалықты жоғары, ... ... ... ... да соншама жоғары болады);
+ өндіріс процесінің ерекшеліктері (аз көлемде шығарылатын және жеке өндіріс өнімдерінің өзіндік құны және осыған сәйкес, ... да ... ... ... ... тауарлардың шығыны салыстырмалы түрде төмен болғандықтан, өнімдердің бағасы да онша ... ... ... ... ... мен ... (бір ... бірнеше рынок сегменттеріне бағытталған);
+ өнімнің өмірлік кезеңдерінің ерекшеліктері;
+ өндірістік процестің жинақылығы;
+ тауардың өндірушіден түтынушыға дейін жетуінің ұзақтылығы;
+ сату және ... ... ... сервис қызметін ұйымдастыру;
+ өндірушінің ішкі және сырткы нарықтардағы имиджі.
Бағаның құннан ауыткуына әсер ететін сыртқы факторлар:
+ тауар өндірілетін ел мен ... ... ... ... ... ... еркін нарықта кандай да бір кажетті ресурстардың (еңбек, материалдык, қаржылық) болмауы;
+ мемлекет жүргізетін экономикалық саясаттың ... ... ... және ... ... ... ... етуші және болашактағы сатып алушылық сұраныстың көлемі мен ... ... ... ... ... арасында бәсеке болуы және оның деңгейі
Айналымға қызмет көрсету сипаты бойынша бағаның келесідей түрлерін бөліп ... ... ... алу және сатудың көтерме сауда бағасы. Көтерме баға деп өндірушілер шығарған тауарларын басқа кәсіпорындарға, өткізуші ұйымдарға ірі партиямен сататын бағаны ... ... алу ... ... ауыл ... өндірушілері өз өнімдерін мемлекетке, кәсіпорындарға, өнеркәсіптік кәсіпорындарға қайта өңдеу үшін сатады;
* бөлшек ... ... ... тауарлар жеке немесе үсақ са - тып алушыларға негізінен халықка өткізіледі;
* смета құны - салынған ... ... ... төленетін баға;
* халыққа көрсетілген қызметтердің бағалары мен тарифтері
* тұрғын үй, коммуналдық шаруашылықтар, туристік және қонақ үй, ... ... ... қызмет көрсету қызметтеріне койылған бөлшек бағаның ерекше түрі.
Айналым саласында (көтерме -- өткізуші бөлшек саудада) баға шегерімі мен баға ... ... ... ... ... мен ... кәсіпорынның көтерме бағасы арасындағы жабдыктаушыөткізуші үстемесі болады. Сатып алу және ... ... ... мен ... және ... ... ... айырмашылық сауда үстемесін (шегерімін) көрсетеді.
Мемлекеттің әсер етуі мен реттеуіне нарықтағы бәсеке деңгейінебайланысты келесі баға түрлері ... ... ... ... - осы нарықтағы қалыптасқан сұраныс пен ұсыныс негізінде өнімдер мен қызмет көрсетуге өндірушілердің орнататын бағалары. Еркін ... ... ... ... - сатып алушы нарығында қалыптасатын бағалар;
-- ұсыныс бағасы - сатушылардың ... ... ... ... ... ... өндіріс базасы - ... ... ... ... ... қосу арқылы өндіріс шығындары негізінде анықталатын баға;
-- реттелетін бағалар - мемлекеттік басқару органдары ор - ... ... ... ... ... және ... ... шектеулі, төменгі қорғаныс болады. Реттелетін бағалардың арасынан шектелуі бағалар мен бекітілген бағаларды бөліп ... ... ... - ... ... бағадан жоғары деңгейде баға белгілей алмайтын бағалар;
-- бекітілген бағалар - белгілі деңгейде қойылатын бағалар. ... ... ... нарық субъектісінің немесе органының шешімімен ғана болуы мүмкін.
Тағайындау және бекіту әдісі бойынша. Бұл ... ... ... ... ... ... мыналарды бөліп көрсетуге болады:
Қатаң баға (тұрақты) - ... қол ... ... ... және осы шарт, келісімшарт, келісім бойынша өнімді жеткізу ... ... ... баға ... ... ... ... жедел жеткізу;
* өнімді қысқа мерзімде жеткізу;
* ұзақ мерзімде тоқтаусыз жеткізу.
* жылжымалы баға - егер ... ... оны ... ... ... баға ... (жоғарыласа немесе төмендесе), онда келісілген баға деңгейі қайта қаралуы мүмкін болады;
* сырғымалы баға - ұзақ ... ... ... ... ... ... қойылатын баға.
Өнімді дайындауға қажет уақыт кезеңіндегі ... ... ... ... ала ... бастапқы шарт бағасын қайта қарау арқылы шарт орындала бастаған кезден бастап есептеледі.
Уақыт факторын есепке алу бойынша келесі баға ... ... ... баға -- әрекет ету мерзімі алдынала ... баға ... ... баға - маусымдық тауарлардың сипаттағы сатып алу ... ... ... ... ... бір уақыт ішінде әрекет етеді және бастапқы сату бағасына жеңілдіктер қолдану арқылы анықталады;
* сатылы баға - ... ... ... ... ... ... бойынша біртіндеп төмендетілетін баға түрі.
Баға деңгейі туралы аппарат алу ... ... ... ... - ... прейскуранттарда, экономикалық журналдарда, анықтамалар мен арнаулы экономикалық шолуларда жарияланады;
-- ... ... баға қою ... ... ... ретінде немесе бағалардың деңгейлері мен арақатынастарын талдау үшін пайдаланады;
-- прейскуранттық баға - ... ... ... ... ... баға ... есеп ... бағасы - жеке тапсырыс бойынша өндірі стандартты емес ... ... ... ... ... қолданылады;
-- жеткізуші әрбір жеке тапсырыс бойынша, оның техникалық және коммерциялыкқ жағдайына ... ... ... ... ... баға -- тауарлар партиясын (лотын) сатып алушы алдын ала ... ... ашык ... кезінде ұсынылған ең жоғарғы баға деңгейі;
* биржалық баға белгіленімі - биржа арқылы ... бір ... ... ... ішінде бағалы қағаздар бағасы;
* саудасаттық бағасы - алдынала ерекше құжатта ... де) ... ... бойынша белгілі бір жұмысты орын мердігерлікті жеңіп алу, немесе тауарларды жеткізуге тапсырыс ... ... ... ... ерекше нысанының бағасы.
Ішкі фирма немесе трансферттік бағалар - кәсіп (фирма) бөлімшелерінің немесе бір ассоциацияға ұйымдастырылған ... ... ... ... ... ... өткізуінде кәсіпорын (фирма) ішінде қолданылатын баға. Трансферттік бағалар ... ... ... ... ... ... ... қатар қызметтерге, оның ішінде, басқару қызметтеріне тағайындалады.
Өнімді жеткізу және сату ... ... ... ... - сатып алу - сату жеріндегі баға;
* бруттобаға (фактуралық баға) - сатып алу және сату ... ... ... ... ... мен ... жеңілдіктердің болуы мен деңгейі, франко түрі және сақтандыру шарттары) есепке алынып анықталады. термині тауардың сатушыдан сатып алушыға ... ... ... ... ... ... қай ... дейін өз мойнына алатынын білдіреді.
* сатушының франкоқоймасы - тауарды жеткізу шығындарын ... ... ... ... ... ... франкоқоймасы - барлық шығынды сатушы төлейді.
Әлемдік бағалар - бұл нақты тауарларды сататын халықаралық ... ... ... ... ірі экспорттық және импорттық операциялар жүргізілетін бағалар. Практикада әлемдік бағалар тауарлардың түрлі топтарында келесідей болып анықталады:
* Шикізат ... ... олар ... немесе импорттаушы елдердің бағалары деңгейімен, немесе аукциондар мен ... ... ... ... бағыттағы бұйымдар бойынша - жетекші әлемдік өндірушілер бағалары;
* Тұтыну тауарлары бойынша - көш ... ірі ... ... ... ... бағалармен анықталады.
* Құрылыс кәсіпорынындарының өнім сапасын анықтау және
арттыру жолдары.
Өнім сапасын өсіруді ынталандыру.
Ынталандыруды екі жақтан қарастыру керек: объектіні ... ... және ... ... ... ... үш ... ынталандыруға болады: материалдық, моральдық және ұйымдастырушылықтехникалық.
Өнімді ... және ... ... ... -- әртүрлі қажеттерге керек өнімге прогрессивті талаптарды ... ... ... ... ... және оның дұрыс қолданылуын бақылау.
Жоғары сапалы өнімді шығару кепілі ретінде оны сертификаттау жүйесі болады.
Сертификаттау -- ... іс ... ... ... отандық стандарттарға сәйкестігін күәландыратын шаралар мен ісәрекеттер жиынтығы, яғни әр кәсіпкер өз өнімін үнемі жаңартып тұруға тырысады . ... ... ... ... ... ... ... талаптарға сәйкес сертификаттау жұмыстарын қарқынды жүргізуге мәжбүр етеді.
Міндетті сертификаттауға адамға немесе қоршаған ортаға теріс әсер жасай алатын өнімдер және сапа ... ... және ... ... ... келтірілген басқа көрсеткіштер мен сипаттамалар (мысалы азықтүлік өнімдері).
Сертификаттау өнімге толық және дәл талап ... ... ... ... өнім сапасын бақылаудың жоғарғы деңгейін, өңдірушінің толық жауапкершілігін және өңдірушінің сынау әдістері жөнінде ақпарат алуын көздейді.
Өнімнің сапасын көтеру - ... ... үшін ... ... ... тек өнімнің сапасын арттыру арқылы фирманың нарықтағы өмір деңгейін, ҒТП - ның қарқынын, өндіріс тиімділігін арттыруға және ... ... ... ресурстарды үнемдеуге қол жеткіземіз.
Қазіргі нарықтық экономика негізінде шығарылган өнімнің сапасына ... ... ... Бұл ... дүниеде кез келген кәсіпорынның өміршендігі, оның тауарлар нарығындағы және қызмет көрсетудегі орнықты жағдайы ... ... ... ... ... ... Меирбеков А.Қ. Кәсіпорын экономикасы. /Оқулық/ Алматы: Экономика, 2003 ж
* Ниязбекова Р.Қ. Кәсіпорын ... ... ... ... ... 2008 ж
* ... есеп берудің халықаралық стандарттары - Алматы: Раритет, ... , № 78 (4950) ... 2013 ж
* ... Ж.С. ... есеп. /Оқулық/ Қарағанды: Қарағанды полиграфиясы, 2009 ж

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 17 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ақпараттық технологиялар сұрақ-жауап түрінде30 бет
«Жартаc» ЖШС-ндегі еңбек өнімділігі көрсеткіштерін талдау, оны арттыру мақсатында кәсіпорын тарапынан жасалатын шаралар жүйесіне баға беру, оның кемшіліктерін анықтау және оларды жетілдіру бойынша ұсыныстар ұсыну64 бет
Ақпараттық жүйе құру арқылы білім беру процесінің тиімділігін арттыру98 бет
Білім беруді ақпараттандыруда педагогикалық технология11 бет
Педагогикалық үрдісте жаңа техпологияларды тиімді пайдалану, білім беру жүйесінде шығармашылық пен ізденістерді іске асыру6 бет
Қазақстан Республикасындағы білім саласын мемлекет тарапынан реттеу74 бет
Қазақстанның жоғары білім беру саласы және оны мемлекеттік реттеу жүйесінің қазіргі жағдайын талдау100 бет
Балық өнімдерінің жаңа технологиясы бойынша патенттік зерттеу5 бет
Жартылай ет фабрикаттарына арналған буып-түйгіш материалдар8 бет
ЖШС КазЭкспо Аудит бойынша жүргізілген іс - тәжірибе27 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь