Отбасын негізгі тәрбие мектебі ретінде қарастыру

Мазмұны

I Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...2.4

II Негізгі бөлім

1.1.Отбасы туралы жалпы түсінік ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .5

1.2.Отбасын негізгі тәрбие мектебі ретінде қарастыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 6.9

1.3.Отбасының тәрбиелеу мүмкіндіктерін жоғарлату жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...10.13

1.4. Отбасындағы моральдық.психологиялық дағдарыстың пайда болу себебтері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...14.15

1.5.Отбасымен жұмысындағы әлеуметтік қызметкердің негізгі міндеттері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .16.18

III Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 19.20

Қолданылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .21
Кіріспе

Отбасы адамзат үшін – бұл мәдениетпен пайда болған қажеттілік пен мұқтаждық, адам, отбасы және мәдениет - бір жіптің тізбегі. Өркениетте олар бір-бірінсіз өмір сүре алмайды. Адам бір уақытта индивид және жалпы бір бөлігі ретінде көрінеді: халықтың, тектің, тайпа, қауымдастық және отбасының.Тек, тайпа, қауымдастық және мәдениет отбасындағы бірқатар маңызды құндылықтарды көрсетеді: ана болу, әке болу, некелік қатынастар. Отбасы индивид пен қоғамның қосылуының негізгі түйіні болып табылады. Алғашында адамдардың топ болып құрылуы жануарлар әлеміндегі қауымдастықтардың құрылуынан өзгеше болды, өйткені адамдар оның мәнін түсінді. С. Кьергегордың пікірінше,
«Әр сәтте қарым-қатынас индивидтің өзі және тегі болуынан құралады. Бұл адамның қорытындысы, бұл әлде бір күй болып табылады. Сонымен қатар, бұл қарсылық »
Отбасы – қоғамның құрылуының негізгі элементі. Бұл әлеуметтік институтта индивид пен қоғам арасындағы көптеген қарама-қайшылықтар шешіледі.Белгілі бір деңгейде отбасы бұл шешімнің объектісі де, субъектісі де болып табылады. Өркениет адамдардың өздерінің биологиялық, психологиялық және жандық қажеттіліктеріне «адамдарша » қарайтын басқа бұндай институтті білмейді.Осында ғана олар адамның қажеттілігінің артынан еруге және әр түрлі қызуғушылықтарды жүзеге асыру жолдарын табуға мүмкіндік береді. Сондықтан отбасы - Ф.Бэкон айтқандай жай адамзат мектебі емес, сыртқы әлемнен психологиялық пана емес, өзара қызмет көрсету мен сақтандыру тобы емес, барлығы бірге болатын –құдай үйі емес. Сонымен қатар ол- мәдениеттің мәңгілік және қажетті негізі.
Отбасы өзінің болмысы бойынша жайлылықтың, тектің биологиялық және әлеуметтік реттелген позитивті институты болған және болады да. Адамзат өмірінде отбасы сияқты экономикалық материализммен түсіндірілетін феномен жоқ. Бірақ, махаббат, әлемдік мәселе ретінде бұл әлемде теңдесі жоқ гүл болып табылады.
Біз айтып кеткендей, отбасы және оның негізгі құрылымы (эгзогамия, туыстық, махаббат, әке болуы, ана болуы, ұл мен қыздың парызы, бауырластық сезімі және т.б) отбасының әлеуметтік институт ретінде құрылуына негіз болған мәдениетте пайда болды.Отбасы қиыншылықтарды өткере келе, өзгеріп отырды: бірін жоғалтып, бірін белгілі бір жағдайлар әсерінен өзгертті.
Әрбір тарихи кезеңде қоғамға тиеселі отбасы типі болды. Бұрынғы кезеңдегідей, қазіргі кезеңде бір –біріне толық сәйкес отбасы жоқ және болмайды да. Олардың өмір сүру қағидасына бірнеше факторлар әсер етеді: отбасы мүшелерінің ерекшеліктері, салт-дәстүр, әдет-ғұрыптағы айырмашылықтар, мәдениеттің көрінісі. Бұнымен әр отбасының құнды бағыттар жиынтығының барлығы түсіндіріледі.
Бірақ та жалпы құндылық бағыттар да бар, және отбасыға әлеуметтік институт ретінде олардың рөлі бірінші кезекте. Жалпы құндылықтар адамзат тарихындағы отбасының рөлін анықтайды.
Қазіргі кезде отбасы негізгі құндылықтарды жүзеге асырып отыр. Оларға мыналар жатады:
1. Еркек пен әйел арасындағы қарым-қатынастардың қиын кезеңі , оның негізгі құндылығы болып махаббат табылады.
2. Балалардың дүниеге келуі –биологиялық инстинктпен қатар, маңызды жандық және әлеуметтік көрсеткіштер пайда болатын құндылық.
3. Отбасы мүшелері адами әлемге кіруге мүмкіндік алатын әр түрлі құндылық бағыттары. Бұған әйел, күйеу, ана, отағасы, бала, қыз, аға, әпке, апа, ата рөлі қатысады.
Бұл үш топ отбасының бүкіл тарихында көрінеді. Олар бұл әлеуметтік институттың негізі болып табылады. Отбасы осы құндылықтарға сүйенбесе, адамзат қандай боларын елестету қиын. Оның орнын ауыстыратын басқа институттар болмады. Отбасы бұл жалпы және мәңгілік құндылықтарды өзі де жүзеге асыра алатын түсінікті, бірақ әрқашан былай болған жоқ. Кейде оның жартысы отбасында, жартысы сыртта жүзеге асырылатын.
Тектік отбасылық құндылықтар бірінші кезекте: отбасы үшін олар нағыз және мәңгілік және тек олардың жоқ болып кетуі кезінде жоғалуы мүмкін. Олардың жоғалуы оның құрылымының отбасылық мақсаттардың бұзылуын, өмірдің мағынасындағы сезімін тудыруы мүмкін. Бірақ берілген құндылықтар ешқашан басқа құндылықтар жүйесі арасында бірінші орын алған емес. Оларға деген қатынас әр кезеңде әр түрлі болған. Бірақ индивидтер, отбасы және қоғам қайтадан қайнар көзіне оралып отырды. Бейнелеп айтқанда, отбасы қоғамның әлеуметтік институты ретінде өледі.
Отбасы әрқашан өзгеріс процессінде болады. Бұл жаңа жағдайларға дағдылана алатын икемді әлеуметті-мәдениеттік құрылым. Отбасы эвалюциясына әсер ететін айтылып өткен үш фактордың ішінен басымдысы болып әлеуметтік-мәдениеттік детерминация табылады. Отбасы айналадағы жағдайларға көңіл аударады. Бұл барлық әлеуметтік-мәдениетке тән: сақталып қалу үшін олар қайта көрініс табуы керек.Яғни, отбасы эвалюциясы қоғамнан түскен шақыруға реакция болып табылады. Ол көптеген мәселелерге кезігеді, олардың шешілуі бұл шақыруға жауап. Басқаша айтқанда, әлеуметтік мәдениеттік детерминацияның функциясы, отбасының ішкі потенциалын ынталандыру. Отбасы алдында тұрған мәселелерді шеше отырып басым мәдениеттің көзқарасы бойынша жаңа күйге өтеді.
Бірақ, қиыншылықтарға қарамастан, отбасы бүгін де қоғамның басқа институттармен салыстырғанда балаларды әлеуметтік құндылықтар мен рөлдерге жұмылдыру үшін максималды мүмкіндіктерге ие. Оның тәрбиелік қызметінің тиімділігі көбінесе психологиялық, микроклиматпен, материалды жағдаймен, отбасындағы қызығушылықтар мен қажеттіліктер арасындағы қарама-қайшылықтарды шешу деңгейі, бір жағынан ата-аналардың өндірістік бос болмауымен, әсіресе ананың, екінші жағынан әкенің балалармен қарым-қатынасынан т.б анықталады.
Адамда тамаққа, киімге, баспанаға қажеттілігі сияқты, бөлек ұжымда болу қажеттілігі болуы мүмкін. Бұндай жағдайда бұл сұраныстың қанағаттандырылуы жақын адамдармен қарым-қатынас арқылы болатындықтан отбасы рөлі ерекше. Отбасылық қарым-қатынас қарым-қатынастың нағыз әлеуметтік түрі.
Тарихтан белгілі, қоғам мен мемлекетте өзгерістер болған жағдайда, көптеген адамдар жағдайларды өткеру үшін отбасыға тұйықталады. Ал процесстер өз кезегімен жүріп жатады, сонымен қатар жағымсыздары да; қылмыс деңгейі өседі, қашқындар саны өседі, заңдар бұзылады, қоғам қайта бөліне бастайды т.б.
Орыс философы Н.О.Лосскийдің пікірінше, отбасы-бұл екі адамның қатынасы. Отбасылық байланыс соншалықты жақындасып кеткеннен отбасының мүшесі қайтыс болғаннан кейін де бұл байланыс үзілмейді. Отбасының бұзылуы оның мүшелеріне қатты соққы әкеледі.
Мемлекеттік-саяси, әлеуметтік, экономикалық өзгерістерге қарамастан адам отбасын құруға тырысады. Оны қазіргі заманғы әлеуметтік-экономикалық құрылымда ығыстыру мүмкін емес, өйткені отбасы адамдардың тарихы, мәдениеті, жалпы адами құндылықтар беттесетін орталық. Бірақ шындығында да отбасы бүгінгі күні беріктікке тексеріс өтуде. Оған экспериментті қоғамның өзі жүргізеді. Оның әлсіреуі- қоғам мүддесіне емес, сондықтан бұл әлеуметтік институтқа көмек көрсету
керек. Бұл көмекті тек біз - әлеуметтік қызметкерлер ғана көрсетуіміз мүмкін.
Қолданылған әдебиеттер:


1. Социальная педагогика .
Мардахаев Л.В учебник ,Москва Гардарики 2003г.

2. Социальная работа: теория и технология.
Агафонов А.Н, Менменбеков К.Н, Туганбеков К.М. Астана 2005ж.

3. Қазақ отбасы.
Х. Арғынбаев. «Қайнар» баспасы 1996ж.

4. Педагогика.
Ж. Әбиев, С. Бабаев, А. Құдиярова.
«Дарын» әлеуметтік –гуманитарлық университет 2004ж.

5. Ғылым тарихы мен философиясы.
К. Енжебаев, Есімханов Т .
Оқу құралы. Алматы «Білім» баспасы 2006ж.

6. Отбасындағы әлеуметтік педагогикалық жұмыс
«Парасат әлемі» баспасы 2005ж.

7. Основы социальной работы.
«Академия» Москва 2005г.

8. Социальная работа с семьей.
Учебное пособие. Москва 2007г.

9. История социальной работы.
А.П Григорьев.
        
        Мазмұны
I
Кіріспе.....................................................................
......................2-4
II Негізгі бөлім
1.1.Отбасы ... ... ... ... ... ретінде
қарастыру...................................................................
.....................................6-9
1.3.Отбасының ... ... ... ... ... ... ... болу
себебтері...................................................................
....................................14-15
1.5.Отбасымен жұмысындағы ... ... ... ... ... үшін – бұл ... ... ... ... ... ... ... және мәдениет - бір жіптің тізбегі. Өркениетте олар
бір-бірінсіз өмір сүре алмайды. Адам бір уақытта ... және ... ... ... көрінеді: халықтың, тектің, тайпа, ... ... ... ... және ... ... бірқатар
маңызды құндылықтарды көрсетеді: ана болу, әке болу, некелік қатынастар.
Отбасы индивид пен ... ... ... ... ... ... ... топ болып құрылуы жануарлар ... ... ... болды, өйткені адамдар оның ... С. ... ... ... ... ... өзі және тегі ... құралады. Бұл
адамның қорытындысы, бұл әлде бір күй болып табылады. Сонымен қатар, бұл
қарсылық »
Отбасы – ... ... ... ... Бұл ... индивид пен қоғам ... ... ... бір ... ... бұл шешімнің объектісі де, субъектісі
де болып табылады. ... ... ... ... ... ... қажеттіліктеріне «адамдарша » қарайтын басқа бұндай
институтті білмейді.Осында ғана олар ... ... ... ... әр түрлі қызуғушылықтарды жүзеге асыру жолдарын ... ... ... ... - ... ... жай ... мектебі емес,
сыртқы әлемнен психологиялық пана емес, өзара қызмет көрсету мен сақтандыру
тобы емес, барлығы бірге ... ... үйі ... ... ... ол-
мәдениеттің мәңгілік және қажетті негізі.
Отбасы өзінің болмысы бойынша жайлылықтың, ... ... ... ... ... ... ... және болады да. Адамзат
өмірінде ... ... ... ... ... ... ... махаббат, әлемдік мәселе ретінде бұл әлемде теңдесі жоқ гүл
болып табылады.
Біз айтып кеткендей, ... және оның ... ... (эгзогамия,
туыстық, махаббат, әке болуы, ана болуы, ұл мен қыздың парызы, бауырластық
сезімі және т.б) ... ... ... ... құрылуына негіз
болған мәдениетте пайда болды.Отбасы қиыншылықтарды өткере ... ... ... ... ... белгілі бір жағдайлар әсерінен өзгертті.
Әрбір тарихи кезеңде қоғамға тиеселі ... типі ... ... ... кезеңде бір –біріне толық сәйкес отбасы жоқ және
болмайды да. ... өмір сүру ... ... ... әсер етеді:
отбасы мүшелерінің ерекшеліктері, ... ... ... ... Бұнымен әр отбасының құнды бағыттар
жиынтығының барлығы түсіндіріледі.
Бірақ та жалпы құндылық бағыттар да бар, және ... ... ... ... рөлі бірінші кезекте. Жалпы құндылықтар адамзат
тарихындағы отбасының рөлін анықтайды.
Қазіргі кезде отбасы негізгі құндылықтарды ... ... ... ... ... ... пен әйел арасындағы қарым-қатынастардың қиын кезеңі , ... ... ... ... табылады.
2. Балалардың дүниеге келуі –биологиялық инстинктпен қатар, ... және ... ... ... ... ... ... мүшелері адами әлемге кіруге мүмкіндік алатын әр түрлі
құндылық бағыттары. ... ... ... ана, ... ... қыз, аға,
әпке, апа, ата рөлі қатысады.
Бұл үш топ отбасының бүкіл тарихында көрінеді. Олар бұл ... ... ... табылады. Отбасы осы құндылықтарға сүйенбесе,
адамзат қандай боларын елестету қиын. Оның ... ... ... ... ... бұл ... және ... құндылықтарды өзі де
жүзеге асыра алатын түсінікті, бірақ әрқашан былай болған жоқ. Кейде оның
жартысы отбасында, ... ... ... ... отбасылық құндылықтар бірінші кезекте: отбасы үшін олар нағыз
және мәңгілік және тек ... жоқ ... ... ... ... ... ... оның құрылымының отбасылық мақсаттардың бұзылуын, өмірдің
мағынасындағы сезімін тудыруы мүмкін. ... ... ... ... ... жүйесі арасында бірінші орын алған ... ... ... әр ... әр ... ... ... индивидтер, отбасы және қоғам
қайтадан қайнар көзіне оралып отырды. Бейнелеп ... ... ... институты ретінде өледі.
Отбасы әрқашан өзгеріс процессінде болады. Бұл жаңа ... ... ... ... ... ... эвалюциясына
әсер ететін айтылып өткен үш фактордың ішінен ... ... ... ... ... ... ... жағдайларға көңіл
аударады. Бұл барлық әлеуметтік-мәдениетке тән: сақталып қалу үшін олар
қайта ... ... ... отбасы эвалюциясы қоғамнан түскен шақыруға
реакция болып табылады. Ол көптеген ... ... ... ... ... ... Басқаша айтқанда, әлеуметтік мәдениеттік
детерминацияның функциясы, ... ішкі ... ... ... ... ... шеше ... басым мәдениеттің көзқарасы бойынша
жаңа күйге өтеді.
Бірақ, қиыншылықтарға қарамастан, отбасы бүгін де ... ... ... ... ... ... мен рөлдерге
жұмылдыру үшін максималды мүмкіндіктерге ие. Оның тәрбиелік ... ... ... микроклиматпен, материалды жағдаймен,
отбасындағы қызығушылықтар мен ... ... ... шешу ... бір ... ... ... бос
болмауымен, әсіресе ананың, екінші жағынан ... ... ... т.б ... ... ... ... қажеттілігі сияқты, бөлек ұжымда болу
қажеттілігі болуы мүмкін. ... ... бұл ... қанағаттандырылуы
жақын адамдармен қарым-қатынас арқылы болатындықтан отбасы рөлі ерекше.
Отбасылық қарым-қатынас ... ... ... түрі.
Тарихтан белгілі, қоғам мен мемлекетте ... ... ... ... жағдайларды өткеру үшін отбасыға ... ... өз ... ... ... сонымен қатар жағымсыздары да; қылмыс
деңгейі өседі, қашқындар саны өседі, заңдар ... ... ... ... ... философы Н.О.Лосскийдің пікірінше, отбасы-бұл екі адамның қатынасы.
Отбасылық байланыс соншалықты жақындасып кеткеннен отбасының мүшесі қайтыс
болғаннан ... де бұл ... ... ... ... оның
мүшелеріне қатты соққы әкеледі.
Мемлекеттік-саяси, әлеуметтік, экономикалық өзгерістерге қарамастан адам
отбасын ... ... Оны ... ... әлеуметтік-экономикалық
құрылымда ығыстыру мүмкін емес, өйткені отбасы адамдардың ... ... ... ... ... ... Бірақ шындығында да
отбасы бүгінгі күні беріктікке тексеріс өтуде. Оған экспериментті ... ... Оның ... ... мүддесіне емес, сондықтан бұл
әлеуметтік институтқа көмек көрсету
керек. Бұл көмекті тек біз - ... ... ғана ... ... жалпы түсінік.
..... Отбасы-адам өмірінің тамаша жақтары жүзеге асатын..
адамның ең басты ... ... ... ... ... ... ... С. Макаренко
Отбасы- күрделі қарым –қатынас жүйесі, ол тек ... ғана ... ... балаларды, туыстарды, жақын адамдарды да біріктіреді. Отбасы-
бұл әлеуметтік институт пен ... ... топ ... ... ... ... ... институт ретінде жұбайлардың, ... ... ... ... ... ... реттейтін
әлеуметтік нормалардың, санкциялардың және ... ... ... ... – некеге немесе қандас туыстыққа
негізделген шағын топ, оның ... ... ... өзара
моральдық жауапкершілікпен және өзара көмекпен байланысады.
Отбасындағы әлеуметтік функциялары оның әлеуметтік институт ретіндегі
қоғамдық қажеттіліктері мен өмір сүру ... ... –ақ ... ... ... ... көрсетеді. Қоғамда болып жатқан әлеуметтік-
экономикалық өзгерістердің әсерімен отбасының әлеуметтік ... ... ... ... ... барлық уақытта да бала өсіру, тәрбиелеу
отбасының маңызды функциясы ... ... ... ... ... ... отырады.
Отбасы және адамзат – бұл мәдениеттің туындысы, шындық пен ... ... және ... – бір тізбектің түйіні. Отбасында өзара
сүйіспеншілік болғанда ғана отбасылық тұрмыс зор бақытқа ... ... - бұл ... ... ... жиналатын әлеуметтік институт.
Тұлғааралық бірігүге ұмтылыс –адамдағы ең мықты күш. Тек отбасы ... ... ол ... жеке ... ... өте алады және басқа адамдармен
бірігіп, сол арқылы адамзаттық өркениет жолына түседі.
Бұрынғы ... ... ... ... анықтауда түрлі көзқарастарды
ұстанды. Отбасы сипатын ең бірінші анықтауға тырысқан ежелгі грек ... Оның ... ... ... ... ... ... бірігуі нәтижесінде мемлекет пайда болды.
Француз ағартушысы Ж.Ж.Руссо: ... ... ... ең ... жалғыз табиғи қоғам-бұл отбасы. Сонымен, отбасы –бұл, керек болса,
саяси қоғамдардың ... ... - әке ... халық –балаларды
іспеттес», деп жазды.
Осы көптеген пікірлерге көз жіберсек, отбасы ұғымының кең ... ... ... да ... ... ... ... әлеуметтік
–мәдени феномен, әлеуметтік маңызды рөлі- жасөспірімдерді
қоғамамдық өмірге ... онда адам ... ... және жеке ... ... Отбасын негізгі тәрбие мектебі ретінде қарастыру.
Отбасылық тәрбиесіз баланың үйлесімді дамуы мүмкін емес, бұл ... ... ... ... ... ... ... мен қоғам бір
жүйенің кіші және ... ... В. ... ... ... ... күш ... керек, оның салатын кеңістігімен мүшелерінің санының
шағындығы соншалық, олар бір-бір ... ... ... ... бір ... –ақ
сыйып кететін қоғамның санаулы одақтарының бірі ».
Отбасы туралы жаңа ұрпақтардың қоғамдық ... ... ... ... оның осы ... ... назардан тыс қалдырмауы керек.
Ата-ана балаларның әлеуметтік ... ... ... қажеттерін,
қызығушылықтары мен әдеттерін, сондай-ақ оларды басты, ... ... деп ... алғы ... ... ... өмір сабақтары балаға әрекет жасаудың нұсқасы ретінде
әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... Балаға отбасы тарапынан әсер ету үдемелігі мен
нәтижелігі ... ... ... ол ... бір ... жүзеге асады,
қалыптасып келе жатқан тұлғаға жан-жақты әсер етеді, көп жылдар бойына
жалғасады, байланыстардың ... ... да, ... ... эмоционалдық қарым-қатынасына негізделеді. Мұнда сүйіспеншілік пен
сенім тәрізді табиғи сезімдер туралы ғана сөз болып отырған жоқ, ... ... өз ... өзі ... ойлар мен бөлісу
мүмкіндігін, көмек алатындығын сезінуі ... ... ... ... ... ... орта болып табылады. Отбасылық қарым-қатынас барысында
балаға аға –ұрпақтың өмір ... ... ... ... ... ... де айрықша ерекшеліктері бар:
• Үздіксіздік;
• Тәрбиелілік әсер етуддің көп факторлылығы мен қайшылығы;
• Тәрбиелеуші микроортаның салыстырмалы тұйықтылығы;
... әсер ... ... ... ... ... ... мен көпқырлығы.
Ата-ананың саналы түрде беретін тәрбиеден ... ... ... да әсер ... Бұл ... жеке тұлғаның құрылымдық көрінісін
тауып, оның жасы есейген сайын көбее түседі.
Психологтардың ... ... ... ... тек ... ... ... ғана, ол балаға үлгі болуы керек. Ата-ананың үлгі
ретінде балаға барлық даму сатысында, келешекте бала ... ... ... Ата- ана ... ... кез ... жастағы мінез – құлқындағы ... ... ... ... оның ... ... және ... уақыттағы
отбасылық жағдайына байланысты болады. Әрине, бұл тәуелділіктің сипаты
өзгереді. ... ... ... және оның ... ... отбасының
материалдық деңгейі байланысты болса, енді ата-анасының білім ... ... ... ... ... басқа балалардың тағдырына отбасының
құрамы мен отбасы мүшелерінің өзара қарым – қатынастарының сипаты ... ... ... қайнар көзі-отбасы. Бастауын қандай болса
баланың, өскенде оның жеке тұлға ... ... әсер ... Білім
қайнары-мектеп болса, тәрбие мектебі –отбасы. Баланың ... ... осы ... ... ... ... дегеніміз- ата-ананың баласының рухани және ... ... ... ... ... үрдісі.
Отбасылық тәрбиенің ұстанымы (қағидасы):
• Мақсат белгілеу;
• Тәрбиенің өмірімен байланысы;
• Тәрбиелік үрдісті жобалау және ... ... ... мен ... ... ... ... үрдісінің өзгергіштігі мен басылулығы ;
• Жағымды эмоционалдық ая;
• Баланың дамуның мүмкінедіктерімен ерекшеліктерін ескерту;
• Тәрбиелеу тұрғысындағы талаптардың бірлігі;
• Тәрбиелеушінің қызметке ... ... ... ... ... ... тәжірбиені табиғи меңгеру және осы негізде
адамның жеке тұлға ... ... ... ... ... ... және ... көмек;
• Коммуникативті- көпшілдік, мұнда баланың қоғам өміріне дайындық жүзеге
асады;
Жеке дараның отбасында қалыптасуына көптеген факторлар әсер етеді, әр
біреуі өзінің ерекшеліктері, ...... ... мәдени қалыптасуына әсер ететің факторлар:
• Отбасының жеке тәрбиелеу тәжірбиесі;
• Ата-ананың педагогикалық дайындығы ;
• Ата-ананың мүмкіндіктері және баланы тәрбиелеудегі даялық;
... ... ... ... және жеке ... яғни ... ... Ата-ананың беделі, тәрбиелеу бағытындағы беделі;
• Тәрбиелеу негізіндегі ата-ананың махаббаты, яғни ... ... ... ... іс-әрекет факторлары:
• Баланы күту, оның педагогикалық мақсатқа сәйкес, денсаулық сақтау,
ақылы мен адамгершілік нормаларының дамуы, ... ... ... ... Баланың стимулдық бағытта тәрбиелеуді шеберлікпен орындау;
• Баланың қызығушылығымен ... яғни ... ... әңгімелер,
сөйлесу, әдебиет, хабарлар, оқылған ... ... ... ... ... және ... Баланың өзінің құрбы-құрдастары мен қарым-қатынаста ... ... ... ... ... ... ортаға;
• Еңбекке баулу, өзіне-өзі қызмет ету-еңбек тәрбиесі;
• Баланың динамикалық дамуын бақылау.
Отбасында баланы тәрбиеленуі ... ... ... оның жеке ... ... қалыптасуына, яғни индивидуалды
дамуына әсер етеді Отбасы тәрбиесі ... ... ... оны ... асырады немесе қамқоршысы, туыстары. Баланың отбасында
тәрбиеленуі, ... ... ... ... бағыттары,
тәрбиелеу түрі мен жеке дараның қалыптасуына әсер ... ... ... ... - ... ... азаматты тәрбиелеу-адамды
қоғам талабына, қоршаған орта принциптеріне сай өсіру;
Ә) Элиталық ... ... ... ... адамдар)- аса жоғары
тәрбиелеу;
Б) Маргиналды ... ... ... дәстүрлері арқылы адамды тәрбиелеу.
Отбасындағы қарым-қатынас- ... ... ... ... бір ... ықпал етуі.
Отбасы қарым-қатынас түрлері:
• Диктаторлық- бір отбасы мүшесінің доминант позиция ұстануы,
талабы өте ... ... ... бұйрық беру, қорлау арқылы
басқа отбасы мүшелеріне ықпал жасайды;
• Қамқорлық-балаға аса көңіл ... оны ... ... ... қобалжудан, ауыртпалықтан құтылу. Баланың
тұйық болуына әсер етеді.
• Бейбіт өмір сүру-білімді адамдардың ... ... ... өмір сүруі; балалар дара, еркін, тәуелсіз өмір сүру
керек.Мұндай ... ... ... өмір ... ал ... өмір сүреді.
• Ынтымақтастық-ата-анамен баланың бірлесіп, өзара әрекет етіп
өмір сүруі.
Адам жаман мен жақсылықты отбасынан ... ... жеке ... ... ... әрі ... ... қайта жандануына
және белгілі бір өмір салтын жасауға беретін тәрбиелеудің ... ... ... ... жоғарлату жолдары.
Отбасының тәрбиелеу мүмкіндіктерін жоғарлату бірқатар мәселелерді
шешудің талап етеді. ... ... ... ... мен ... ... керек және олардың тәрбиелеу
мүмкіндіктерін шығару керек және олардың ... ... ... ... ... бағыттарын анықтау керек.
Отбасындағы балаға ата-анаң жағымсыз әсер ... ... ... ... бұрыстығы. Яғни тәрбиелік жағдайлардың
мүмкіншілігін пайдалана және құра алмау; ... ... ... ... ... ... ... кетуінен пайда
болуы, мақсатсыз тәрбиелеудің болуы. Бұл феномен шартты түрде
«қорғанудың күшеюдің эффектісі» Ол ... жаңа ... ... ... яғни ... ... өзгергенде, тәрбиелік
мақсаттар өзгеше болса немесе ескі тәрбиеге ... ... ... не қалайтындығын түсінбейді, яғни олардың тәрбие
беруіне үнемі қарсылық ... ... ... ... ... жеткіліксіздігі.
Бала туғаннан кейінгі ... ... ... өлшеу, сөйлеу мәнерінің дамуы және т.б) бала ... ... көп ... ... қажет етеді. Бала 2,5-
3 жасында ата-ананың ... ... күш, ... ... ... ... байқалады, 4-5 жасқа
толғанда отбасында уақыттың өтіп кеткендігі байқалады.
3. «Өз балалық шағы» бойынша тәрбиелеу- бұл ... ... ең ... ... ... Бұндай тәрбие әдетте жақсы
болмайды, бірақ артынан әсері жағымсыз болуы мүмкін.
4. Ата –ананың балаларға қарама-қарсы ... Бұл ... ... пайда болады: ... ... көп ... ... ... ... ата-ананың
біреуінің тәрбиеге қатыспауы; ата-ананың біруінің қаталдығы ... Ана ... бала ... өзі ... қатысады. Уақыт өте
келе бұл бауыр басушылық әлсірейді. Тәрбие процесінде ... ... көп ... жүктейді. Олардың қарым қатынасында
«қызғанушылық пайда болады». Мұның барлығы ата-анамен баланың
арасындағы қарама ... ... ... ... ... ... бойжеткенде кішкентай
баланың мінез ... ... ... ... ... Бойжеткенде «әлі кішкентай» және ... ... ... олар ... шектен тыс жаңашырлық танытып,
қамқор болып отырады, солай талаптар қатарын ... ... ... ... бір ... ... адамға жобалау. Ол ата-анада
«бойжеткенде өзіне ұнамсыз қылықтарының көрінісі» эффектісінің
нәтижесі болады.Нәтижесінде эмоционалдық жек ... ... ... қарым-қатынас пайда болады. Мұндай тәрбиенің себебі-
ата-ана бойжеткенде қылықтарды сезеді, көреді, бірақ мойындағысы
келмейді. Бұл агрессия, бірбейткілік, ... ... т.б. ... ... «псих» деген жағымсыз
статустар береді.
7. Балаға талап қоюдың азаюшылығы. Мұндай жағдайда ата-ана арасында
және балада отбасындағы билік бөлу ... ... Бала ... ... ... ... ... ата-ананың тәрбие
беруінің сенімсіздігі. Отбасындағы қалыптасқан жағдай ... ... ... ... ... талаптардың қосады,
ол өзіне сенімсіз баламен ... жол ... ... ... ... Асып ... ... және үнемі қадағалау. Көбінесе қатты
ауыратын бала жағдайында және ол ұзақ ауырғанда болады. ... ... ... ... талабын орындайды.
9. Ата-ананың қызың немесе ұлын эмоционалдық жек көрушілік . Бұл
ата-ананың біреуінің ... ... ... ... ... ... ... Бұндай қатынастың себебі: ... ... ... ... ... ... ... дамымауы; яғни эмоционалдық жеккөрушілік
болып қалыптасып кетуі; қатал қатынас; өз ата-анасынан керекті
жылулықты көрмеген ата-ана ... ... ... ... ... басып тастайды.
11. Екі немесе одан да көп бала тәрбиелеудегі бөлушілік әдетте
үйдің кішісіне деген махаббат. Бірінші балаға ... ... ... жақсы көруі. Балалар әрқашан ... ... Бұл ... - ... ... ... ... Балаларға ата-аналардың психогенді ауытқушылығының
трансформациясы. Психикалық ... ... ... ... ауытқуы. Мұндай ауытқулар болуы мүмкін:-тәрбиелік
сенімсіздікке, отбасындағы баланың өмір сүру ... ... ... бауырмашылдыққа әкелетін ата-аналар
арасындағы некелік қарым-қатынастың бұзылуы салдарынан ... ата ... өсіп келе ... баланың жеке
бастылығынан қорқыныш туады. Бұл ата ... ... ... ... ... ... балалық шағында
болған жағдайлар: бала тұлғасының дамуына кері әсер тигізетін
жағдайлар ( бір ... ... ... толық емес отбасы, ата-
ананың жоқтығы және т.б); ... ... ... төбелес, дөрекілік, қаталдық және т.б).
Тәрбиелеудің жағымсыз көріністері ... ... ... ... ... жасайтын іс
-әрекеттері. Бұнда ата-ана өз қателіктерін сезбейді. ... ... жеке үлгі ... ... ... ... ісіндегі талаптардың болмауы;
❖ Үй жұмысынан балалардың тыс болуы;
❖ Тәрбиелеу әдістерін пайдалана ... ... ... ... беру;
❖ Физикалық жаза беруді пайдалану;
❖ Баламен қарым-қатынаста такттың болмауы;
❖ Тұрмыста жеке ата-аналардың өзін ... ... ... ... өз тәрбиелеу мүмкіндіктерін асыра бағалануы;
❖ Балаларын асыра мақтау.
Отбасында тәрбиелеу мүмкіндіктерін жоғарлту жолдары:
А) Жастарды ... ... ... Оған ... ... ... Баланың ата-аналарға педогогикалық білім беру; ата-
ана авторитетінің маңыздылығын түсіну, ... ... ... ... алу, ... ... ... үшін ерлер мен ... ... ерте ... бала ... ерекшеліктері;
✓ Баланың жасының әр кезеңдегі тәрбиелеу жұмыстарының
әдіс-тәсілдерін ата-аналардың үйренуі;
✓ Ата-аналарда ... ... ... ... ... ... климатты ұстау;
Б) Баланың дүниеге келуіне психологиялық және тәрбиелік
тұрғыдан дайындалу;
В) Отбасы бала-бақша, ... ... ... ... ... тәрбие берудегі бірлік пен ақылдасуды
қамтамасыз ... ... ... жақсарту жолдарын іздеу мен
педагогикалық ... ... ... ... ... мақсаты мен мәселелерін анықтау
және тәрбиенің маңыздылығығын, ондағы өз орнын түсіну керек. Балалар
тәрбиелеу –ең маңызды мәселе. Оны ... ... ... Бала
жасының диапазонында ең белсеңді тәрбие кезеңі 6-8 жасты құрайды.
Ата-ана үшін тәрбиелік қызметті ұйымдастырудағы баланың өмір ... ... 1,5-2 ... ... ... даму кезеңі;
▪ 3-7 мектепке дейін;
▪ 8-10 (12жас балалар үшін) жас – кіші ... жасы ... ... ... 10(12)-16 жас –жасөспірім.
Көптеген ата-аналардың қателігі болып тәрбие нәтижелерін бағалауға
дұрыс қарамауы. Отбасындағы бұл процесті ... ... ... ... ... ... (3-7жас)-жеке бас қасиеттерінің
көріну бастауы, жалпы физикалық даму және ... ... ... ... ... ... қасиеттердің
пайда болуы, қайталауға ынталылық, қабылданған жүріс – тұрыс
нормаларына реакциялар, ... ... ... болуы
т.б;
▪ кіші мектеп жасында (8- 12жас) мораль мәселелерін түсіну,
физикалық даму ... ... үй және ... ... ... қасиеттер т.б;
▪ жасөспірім жасында (10-16жас) ата-анамен ашық болуы, мінез-
құлықтың негізгі қасиеттерінің қалыптасу деңгейі және мүмкін
болатын ... ... ... ... ... жүріс-тұрысы, құқығы мен бостандығын түсіну деңгейі,
физикалық дамудың мотивациясы т.б.
Баланың тәрбиелілігін бағалаудың ... ... ... пен ... Бұл, ... ... бойынша, «жалғыздықтағы іс-қимыл» сияқты
көріністе толық көрінеді. Бала өзін толық және ... тек ... ... ... оған ... үйрену, жалтақтау керек жоқ.
1.4. Отбасындағы моральдық-психологиялық дағдарыстың пайда болу себебтері.
Отбасындағы моральдық-психологиялық ... ... ... ең
біріншіден, баланың дамуына қатты әсер етеді. Егер баланың жастайынан
психикалық ауытқулар болса, оның ... ... адам ... ... ?
Баланың күнделікті көрген отбасындағы ата-аналарының ұрыс ... ... ... ... ауру ... қалыптасады. Балалық шақта болсын,
бойжетседе көрген қайғы-қасірет оның өмір бойы көз ... ... ... ... еске ... оның да ұрпақ жалғастыруына ықпал етеді.
Неге отбасындағы ... ... ... ... ... ... болу себебтері.
▪ Отбасындағы тұрақсыздық;
▪ Отбасы мүшелерінің күнделікті шиеленісі
(күнделікті тұрмыстағы ерлі-зайыптылардың ұрыс-керісі. Бұндай
жағдайда ... ... ... беру жүзеге асырылмайды. Оның
дамуына көңіл-бөлмеуі нәтижесінде баланың ... ... ... Отбасы мүшелерінің тұрақты жұмыс орнының болмауы
(бұл жерде қазіргі кезде ең ... ... ... ... ... ... маскүнемдікке, нашақорлыққа бой
салуы.
(отбасындағы берекетсіздік, ... ... ... ... бет ... ... Ата-аналардың арасындғы ажырасу мәселесі
(ерлі-зайыптылардың сенімсіздігі, жыныстық қатынас, махаббат
сезімінің болмауы, ... ... ... ... ... және т.б);
▪ Отбасындағы материалдық мәселесі
(отбасы бюджетінің жетіспеушілігі, отбасы мүшелерінің тапқан
табыстарының ... ... ... қарастыруға болады);
▪ Отбасындағы рухани мәселесі
(отбасы мүшелерінің бір-бірінен шаршау жеп ... ... ... және тағы басқа.
Осындай отбасында туындаған проблемаларының әсерінен бала ... ... және оның ... ... ... ... дамуына әсері:
▪ Бала тәрбиесіне кері ... ( ... ... ... ... ... ... тұрақсыз өздігінен проблемаларды шеше
алмауы, оның жеке тұлға ретінде қалыптасуына әсері және т.б);
▪ Баланың психологиялық дағдарысқа ... ( ... ... ... ... ... ... және т.б);
▪ Қоршаған ортадан, құрбы-құрдастардан қорқыныштың пайда болуы.
Біреудің жетегінде ... ... ... яғни ... жеке
«малайы»болуы
▪ Жаман әдеттерге бейімделуі (темекіге, ... ... және т.б ... ... көшеге, қаңғыруға үйден безуі (көше балаларына еліктеп
кетуі) және де басқа кері ... әр бір ... ... ... ұшыраса оның зардабын шексе, ол ... ... ... ... ... ... қиыншылықтардан төзе алмай,
өмірдің жаман жағына кетуі, келешекте баланың орта және ... ... ... ... иесі ... ... ... Адам табиғаттың заңы
бойынша отбасын құру ... ... ... ... ... - ... ... болашағының жарқын болуы мүмкіе бе ? Оған ешкім
кепіл бере ... тек біз- ... ... ғана ... ... ... ... әлеуметтік қызметкердің негізгі міндеттері
Әлеуметтік қызметкер отбасыға қиындықтарды жеңіп ... ... ... ... ұйымдастырып, мемлекет тарапынан
берілетін көмектің дұрыс бөлінуін қадағалайды. Сондай-ақ отбасының өзіне
тән, өзара көмегін ұйымдастыруға ... ... ... мұндай түрі
қандай мол деген жәрдемақыдан әлдеқайда тиімді.
Бүгінгі таңда отбасылар көмек пен қолдауды керек етеді, яғни ... ... ... асыру ұйғарым. Отбасындағы әлеуметтік жұмыстың
бағыты күнделікті пайда болған проблемаларды ... ... ... ... дамыту және нығайту, әлеуметтік потенциалдық отбасында
жүзеге асырады.
1. ... ... ... ... оның потенциалын
айқындау;
2. Қорғандық - отбасыға ... ... оның ... жағынан
қамтамасыздандыру кепілі, оның мүмкіндіктерінің жүзеге асуын,
бостандығы мен ... ... ... ... - ... ... ... ынталы біріккен
қызметі, бос уақыт;
4. Психология - ... ... ... ... үй ... ... отбасыға психологиялық-
педагогикалық білім беру, психикалық шұғыл жәрдем беру.
5. Координциялық ...... ... және ... мекемелерін нығайту, әлеуметтік қорғау мекемелерін, ішкі – істер
қызметін және т.б ... ... ... ... көмек көрсету қызметтерімен байланысты.
Әлеуметтік жұмыстың отбасымен нышандарын бөлуге болады; отбасының
аман қалуына ... ... ... ... ... көмек,
отбасынан баланы тез алу, оның қамқоршысыз қауіпті жағдайда қалғанда
көмек); отбасының тұрақты өмір ... және ... ... дамуына шара қолдану.
Әлеуметтік жұмыстың отбасымен жұмысындағы маңыздысы әр бір отбасымен
жеке ... ... ... ... ... ... мінезі және т.б. Отбасымен жұмыс ең басты диогностикадан
басталады. Диогностика барысында ... ... ... Оған ... ... тізімі кіреді- олардың аты, туған
күні, әр бір мүшеге ... ... ... ... ... ... отбасындағы қарым-қатынастың қызмет істеу жүйесін анализдеу
қажет. Отбасының қандай әдісті ұстау ... ... ... ... ... ... мен нормалары, эмоционалды климаты.
Маңызды факторды, көз алдынан жібермеу қажет, ішкі орта, ... ... ... ... ... ... экономикалық,
саяси жағдайлар. Басқа да аспектілерді есепке алу ... ... ... ұлты, діні, әлеуметтік мәдени және білім ... ... ... ... ... қажет ететінің. Ол үшін
индивид ... ... ... ... ... ғана емес, субъективті факторларды шектеуінде есепке алу.
Жасөспірімдер мен ауыр ... ... ... мектептік және
отбасылық оқиғаларын диогностикалау, міндетті анализ, оның медициналық
- әлеуметтік және ... ... ... барысындағы
жасалған жұмыстан кейін, баламен жұмыс істеу бағдарламасы құрылады,
оның мектептік проблемаларын шешу, оны ... ... ... ... ... әлеуметтік қызметкер бала құқығын жақсы білу керек, ... ... ғана бала ... ... және тұру ... баланың
өз ата-аналарын білу құқығын және олардың қамқорлығында болу құқығы. Ол
өз ... ... ... ... ... ... ие, ... тәрбиесінің қиянат етуден қорғану ... ... ... ... ... тұруы, баланың құқығына әсер етпеуі керек, яғни
оның ата-ана мен туыстарының қатынасу құқығы.(Қ.Р «Неке және ... 52-59б ... ... жұмыс, әлеуметтік қызметкердің диогностика
процесінде, олардың неге осы ... ... ... ... ... ... арқылы жұмыс істейді. Сонымен қатар оның
отбасымен және әлеуметтік ортасымен жұмыс ... ... ... ... ... және психотеропия
кіреді.
Әлеуметтік жұмыс көп балалы отбасымен жұмыс: материалдық көмек,
біреудің асырауында болғандарға көмек ... заң ... ... ... ... отбасы мүшелерінің жұмысқа тұруға және
кәсіптік ... ... ... қиыншылығы көбіне жеткілікті қамтамасыз
етілмеген, эмоционалды және еңбектің тыс ... ... ... ... болмауы. Осындай отбасыларға, тек ... ... ... ... ... ... проблемаларды шешу жолын
іздестіру. Тұрақты қарым-қатынас баламен ... яғни ... ... ... ... мен ... ... көбіне әлеуметтік
қызметкерге байланысты болады. Табысқа жету ... ... жас ... анықтау, білімін мәдениетті сатыда ата-анамен
сөйлесу, ата-аналармен адекватты әдісін таңдау, ата-анамен ... ... ... ... ... шартты әсерлігі – клиентпен дұрыс тіл
табысу машығы болу ... ... ... ... ... ... кіру ... әлеуметтік қызметкердің коммуникативті процестің
мақсаты дұрыс бағытталса, оқиғаның есептілігі мен ... ... ... ... ... ... қаруы, клиентпен
коммуникативті қарым-қатынста жоғарғы біліктілікті көрсету, ... ... ... және әр түрлі коммуникативті ойындар.
Осының барлығы нәтижелі ... ... егер ... ... ... ... ... болса , оларға дұрыс жол таба білсе.
Осыған дайындықтың қалыптасуы, отбасымен жұмыстағы дұрыс ... ... ... да ... ... болады: отбасымен дұрыс
қарым қатынасты орнату, нақты отбасыны зерттеу, әлеуметтік ... ... ... ... ... анықтау.
Осылай, әлеуметтік қызметкер әлеуметтік қадағалау функциясын
атқарады, отбасының ... ... және ... ... күштінің агрессивтігінен қорғау, отбасыға қатынасты әлеуметтік
терапияны жүзеге асыру. Ол отбасы шиеленісінде делдалдық ... ... ... дау жанжалдан шығуға тиімді ... Ол ... ... ... ... ... ... және керекті мамандарға бағыттайды.
Әлеуметтік қызметкер отбасы мүшелерінің қарам-қатынасының ... ... да, ... ... деп ... ... ... мәселені шешу –бұл ... ... ... ... таңдауы. Олардың күш жігерсіз ... ... ... ... ... жемісін
бермейді.
Қорытынды
Ата-аналардың өзара және олардың балаларға ... ... ... ... ... ... үшін өз алдына үлкен бір
мектеп. Олар өз ... ... ... мектепте, аулада,
есейгеннен кейін еңбек ұжымдарында қолданады. Сондықтан да отбасындағы
ішкі қатынастардың ... ... мәні ... оның барлық өміртіршілігі, ата-наның адамгершілік сенімі мен
сезімі, олардың бір-бірімен қарым –қатынсы, айналысындағы адамдарға,
қоғамға деген көзқарастары- осылардың бәрі ... ... ... етеді.
Ата-ананың тәрбиесі бала мінезінің ірге тасы. «Ұяда не көрсе,
ұшқанда соны көреді»- деп ... Бұл ... ... ... ... ... жылдарынан-ақ адамгершілік сезімдерін егудің
орны бөлек. Жастайынан бойға сіңген мінез басқа бір зор күш ... ... де ... ... ... мінез, сүйекпен кетеді»-
деген мақал, ең алдымен тәрбие мәселесіне ... ... ... ... ... – табалдырықтан басталады»- деген
нақылдың өзі ... ... ... ... да ... өмір ... ғана ... бөбек тәрбиесін бесіктен бастайды. Бесік жырында
халқымыз өзінің сол бөбекке деген ... ... ... ... ... өз орнын тапса екен деген арманын білдіреді.
Ұрпақ тәрбиесіне айрықша мән беру сәби ... ... ... Кең ... ... буыннан-буынға жалғасып,
ұяттылық, әдептілік, көрегенділік, мейірімдклік, шарапаттылық, салтанат
құрып, үйлесімін тауып ... Бұл ... ... әу ... ... серік етіп ұғынса, сыйласа, тіршілік ету бағытында нық ұстанған
әдеп, тұрмыс-салттарының ең көкейкестігі. Міне сол ... ... ... ошақ ... ... атып, бұтағын жаяды.
Ислам қағидаларында алтын ұя отбасының ... ... оның ... өсіруіне бірінші дәрежелі мән берілген.
«Муашарат әдеби» кітабында көрсетілгендей, шариғатта :
«Балалар –ата-аналар қолына ... ... ... ... ... ... анықтаманы жадында ұстау былай тұрсын, әр үйдің
маңдайшасына жазып ... ... ... ... өмір ... ... ... кезінен бастап бақытты балалық шағы, жеке
шаңырақ көтергенге дейін жастық ... ... ... ... ... алып, өмір айдынында жүзіп бара жатқан қайыққа теңесек, оның ... -әке мен шеше дер ... ... өмір отын ... ... ошақ иесі ... ... еңбегі де ала бөтен.
Ризауудин ибн Фахруддин білімпаз:
« Әйелдері тәрбиелі болған халық тәрбиелі, ... ... ... ... ... үнемшіл пысық, жігерлі, талапты болса, халық
бай; ал жалқау , салақ ... ... ... халық пақыр, кедей болады
»- деп бекер айтпаса керек. Сайып келгенде, қоғамда әдеп-инабат
нормаларының ... ... кең ... ... ... ... ... ұяның қос тіреуі ерлі-зайыптылар өздеріне қатысты ... ... ... мен міндеттерін мүлтікміз орындаса,
бүкіл қоғамда , елде ... ... ... ... ... ... ... жарқын болашақ қамтамасыз етілмек.
Қолданылған әдебиеттер:
1. Социальная педагогика .
Мардахаев Л.В учебник ... ... ... ... ... ... и технология.
Агафонов А.Н, Менменбеков К.Н, Туганбеков К.М. Астана 2005ж.
3. Қазақ отбасы.
Х. Арғынбаев. «Қайнар» баспасы 1996ж.
4. Педагогика.
Ж. ... С. ... А. ... ... ... ... 2004ж.
5. Ғылым тарихы мен философиясы.
К. Енжебаев, Есімханов Т .
Оқу құралы. Алматы «Білім» баспасы 2006ж.
6. Отбасындағы әлеуметтік педагогикалық жұмыс
«Парасат ... ... ... Основы социальной работы.
«Академия» Москва 2005г.
8. Социальная работа с семьей.
Учебное ... ... ... ... социальной работы.
А.П Григорьев.

Пән: Социология, Демография
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 18 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Герберт Спенсер9 бет
Халық ауыз әдебиеті - эстетикалық тәрбие беру көзі. Отбасында эстетикалық тәрбие беру5 бет
«Асыл тұқымды көк түсті қаракөл қой шаруашылығында жұптау түріне байланысты селекциялық белгілерінің көрсеткіші»30 бет
«ақша қаражаттарының есебі»58 бет
«БИАР» ЖШС-нің АҚША ҚАРАЖАТТАРЫ МЕН ОЛАРДЫ ПАЙДАЛАНУ ЖӘНЕ БӨЛУ МЕХАНИЗМІН ТАЛДАУ75 бет
«Қарғын» романы туралы3 бет
Ірі қара мал кетоз ауруының патологоанатомиялық өзгерістері30 бет
Ірі қара төлін өсірудің маңызы34 бет
Абай ойларының қара сөздеріндегі өрнектері4 бет
Абайдың қара сөздері (1-10)13 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь