Макроэкономика туралы ақпарат

1) Макроэкономикалық көрсеткіштерге сипаттама
2) Инвестициялар және мемлекеттік инвестициялар саясаты
3) Инфляция және мемлекеттік инфляцияға қарсы саясат
4) ҚР экономикалық өсуі
Макроэкономика (грекше μακρός — ұзын, үлкен, οἶκος — үй және Nόμος — заң) —экономикалық теорияның экономиканы тұтастай зерделейтін бөлімі. Макроэкономика экономикалық циклдік кезеңдер менэкономикалық өрлеу, жұмыспен қамтылу, инфляция мәселелерін, жалпы экономика ауқымындағы басқа да мәселелерді, сондай-ақ ұлттық экономикалардың қарым-қатынасын зерттейді. Экономистер, әдетте, экономикадағы үдерістердің бәрін — жиынтық өндірісті, бағаның жалпы деңгейін, экономикалық саясаттың мақсаттары мен міндеттерін, сыртқы сауданы,жұмыссыздықты, мемлекеттік сектордың жұмыс істеуін, т.б. зерделеуді “макроэкономикалық теория” деп атайды. Қазіргі заманғы экономикалық теорияны ерекше зерделеу ісі 20 ғасырдың 1-жартысында басталды және ол америкалық экономистДж.М. Кейнстің (1883 — 1946) есімімен, оның “Жұмыспен қамтудың, пайыздың және ақшаның жалпы теориясы” (1936) деген кітабымен байланысты болды[1].
1. Әкімбеков С.Ә.,Баймухамбетова А.С., Жанайдаров У.А. Экономикалық теория. Оқу құралы.-Астана, 2002.

2. Мамыров Н.К., Тілеужанова М. Макроэкономика.- Алматы, 2004.

3. Осипова Г.М. Экономикалық теория негіздері.-Алматы, 2002.

4. Шеденов Ө.К. Жалпы экономикалық теория. Ақтөбе, 2004.

5. Назарбаев Н.Ә. Жаңа кезең-жаңа экономика. Егеменді Қазақстан.

6. Назарбаев Н.Ә. Азия асқарлары. Қазақстан жолы. Егеменді Қазақстан.
        
        СӨЖ
Орындаған:Аханов С М.
Тексерген: Габдуллина Л. Б.
Жоспар:
* Макроэкономикалық көрсеткіштерге сипаттама
* Инвестициялар және мемлекеттік ... ... ... және ... ... ... саясат
* ҚР экономикалық өсуі
Макроэкономика (грекше μακρός -- ұзын, ... ... -- үй және ... -- заң) -- ... теорияның экономиканы тұтастай зерделейтін бөлімі. Макроэкономика экономикалық циклдік кезеңдер менэкономикалық өрлеу, жұмыспен ... ... ... ... ... ... басқа да мәселелерді, сондай-ақ ұлттық экономикалардың қарым-қатынасын зерттейді. Экономистер, әдетте, экономикадағы үдерістердің ... -- ... ... ... ... ... экономикалық саясаттың мақсаттары мен міндеттерін, сыртқы сауданы,жұмыссыздықты, мемлекеттік сектордың жұмыс істеуін, т.б. зерделеуді ... ... деп ... ... ... ... теорияны ерекше зерделеу ісі 20 ғасырдың 1-жартысында басталды және ол америкалық экономистДж.М. Кейнстің (1883 -- 1946) есімімен, оның ... ... ... және ... ... ... (1936) деген кітабымен байланысты болды[1]. Нарықтық экономикаға көзқарастың жаңа жүйесі баяндалған бұл еңбек 20 ғасырдағы экономика ғылымының ... ... ... ... және ... ... қуатты серпін берді. Макроэкономика одан әрі Кейнстік идеяларды тереңдету бағытында да, оларды нарықтық экономика туралы классикалық түсініктер негізінде қайта ... ... де ... ... дамуы мен қалыптасуына елеулі үлес қосқан ғалымдар: ағылшын экономистері Р.Харрод (1900 -- 1978), Дж.Хикс (1904 -- 1989), ... ... ... (1906 -- 1999), ... (1912 ж.т.), ... (1937 ж.т.), т.б. Макроэкономикалық талдаудың негізгі әдісі -- [макроэкономикалық үлгілер]. Үлгілерді жасау кезіндежалпы ұлттық өнім (жалпы ішкі өнім), ... ... ... ... ... т.б. сияқты жиынтық және біріктірілген көрсеткіштер пайдаланылады. Макроэкономика шеңберінде зерттелетін мәселелерге ... ... ... қана ... сонымен бірге, экономикалық саясат жүргізу жөнінде ұсыныстар әзірленеді. Экономикалық саясаттың стратегиялық және тактикалық ... ... ... ... ... ... -- қазіргі заманғы макроэкономиканың аса маңызды құрамдас бөлігі;
Жан-жақты ... ... ... ... ... ... ... талдау нышандары саяси экономияның классикалық мектебінің өкілдерінде ғана кездесетін. Француз экономисі Ф.Кенэнің (1694 -- 1774) ... ... ... ... ... бірі ... ... қазіргі кезде үдемелі индустриалдық - инновациялық дамуға ерекше назар аударып отыр. Осыған байланысты қолайлы инвестициялық климатты қалыптастырып қана ... ... ... да әлсіреуіне жол бермеу қажет. Қазақстан Республикасының Президенті - ... ... ... ... ... жаңа ... ... атты Қазақстан халқына жолдауында: , - деп атап ... ... Бұл ... ... ... ... мемлекеттің рөлі жоғары екендігін көрсетеді. Сондықтан да бұл мәселеге белгілі бір шамада мемлекеттің араласуы қажет.
Инвестициялық процестерді мемлекеттік ... ... ... ... мақсатына сәйкес инвестициялық нарықтың қатысушыларына мемлекеттік ... ... және ... тікелей және қосалқы әсер ететін формалары мен әдістерді қолдану.
Қазіргі заманның мемлекеттік реттеу ... ... ... ... ұлттық экономиканың өсуіне қолайлы жағдай жасауға негізделген экономиканы модернизациялаудың ұзақ мерзімді мемлекеттік бағдарламалары мен индикативті жоспарлау ... ... ... тәжірибе, индикативті жоспарлар мемлекеттік макро реттеудің тиімді әдістерінің бірі екенін дәлелдейді.
Индикативті жоспарлау дегеніміз болжам, бірақ ол ... ... ие ... Ең ... инвестициялық процесті мемлекеттік реттеудің бұл механизмі жеке және мемлекеттік секторлардың ... ... ... ... ... ішкі және сыртқы себептермен анықталатын міндетті тапсырмалар мен бағдарламалар саны.
Индикативті жоспарлау ақша-несие реттеу механизмімен тығыз байланысты, ол ... ... ... ... ... ... ... араласуымен сипатталады, сондай-ақ инвестициялардың жағдайы мен бағыттарын, қаржы құралдарын тиімді пайдалануды анықтауда ... және ... ... ... ... сипатталады.
Мемлекет инновациялық-кәсіпкерлік қызметті ынталандырушы жаңа технологияларға инвестицияларды қолдайтын даму институттарын ұйымдастырады. Мемлекеттің экономикаға араласуы ... ... ... жасамайды, ол нарықтық бәсеке негізінде ғылыми технологияларды кеңінен игерумен байланысты экономикалық өсу мен жеке инвестициялық белсенділікке жағдайлар жасайды. ... ... ... ... ... ... ... қатаң бәсеке жағдайында әлемдік және ішкі нарықтарда жұмыс істей алатын бәсекеге қабілетті шаруашылық ұйымдарды құруға ... ... ... ... осы және тағы ... ... ... мемлекет инвестицияның тиімділігі мен іске асыру механизмін қамтамасыз ететін орталық болып табылады. Сонымен, ... ... ... экономикалық рөлі оның басқарушы әрекеті арқылы жүзеге асырылады: қысқа, орта және ұзақ ... ... ... салымдарының құрылымы мен көлемін болжамдау; индикативті жоспарлау; бюджетті қаржыландыру жүйесі арқылы ұлттық табысты бөлу және қайта бөлу; ... ... ... ... қатысуын қамтамасыз ету және т.б..
Мемлекет белгілі экономикалық және инвестициялық саясатты жүзеге асыру жолымен, нормативті-құқықтық актілер және оған сәйкес ... ... мен ... арқылы экономиканы реттеу процестерін орындау үшін ел экономикасы мен инвестициялық ... ... ... та, ... (тікелей) те әдістерді пайдаланады.
Нарық экономикасы дамыған мемлекеттердің ... ... ... ... ... және дағдарыс жағдайында мемлекеттің рөлі арта ... ал ... ... және ... ... - төмендейді, бірақ ешқашан тоқтамайды. Қандай жағдайда болсын бір қағиданы ... алып ... ... ... ... ... және ... ел экономикасын дағдарыс құбылыстарын болдырмай, нарық негіздерін бұзбай әсер ету керек.
Инвестицияларды мемлекеттік реттеу ... ... ... әр ... ... арқылы жүзеге асырылу керек, яғни елдегі жаңа саяси, экономикалық және әлеуметтік жағдайларда мемлекеттегі инвестициялық процестерді реттеу қалай жүзеге ... ... және осы ... ... халқының қажеттіліктеріне сәйкес қалай бағыттау қажет деген мәселелерді шешетін механизм болу керек.
Жалпы алғанда, біздің ойымызша, инвестициялық процестерді мемлекет ... ... ... ... ... ... ... күрделі көп деңгейлі жүйе ретінде қарастырылады. Жүйенің ішкі аяқталу және қолдану жағынан мақсатты тапсырмаларға сәйкес республика және оның ... орын ... ... ... ... әдістер, құралдар, формалар, байланыстар мен қатынастар (горизонталды және вертикальды, тікелей және кері, негізгі және қосалқы, аралық және соңғы, ... және ... ... әсер етеді (1-сурет).
Сондықтан, инвестициялық процестерді мемлекеттік реттеу мемлекетті макроэкономикалық ... ... ... ... ... ... тікелей және жанама әсер ету формалары мен әдістерін мақсатты пайдалану үрдісі деп есептеуге болады.
Егерде ұлттық экономика ... өсуі ... ... ... ... ... онда өмір сүру ... көтерілуі мүмкін емес.Инфляция әр түрлі әлеуметтік-экономикалық қиындықтар туғызады.
Инфляцияның салдарлары әр алуан, өзара ... ... және ... ... әкеп ... ол ... табыс пен байлықты қоғамның әр түрлі топтарымен, экономикалық және әлеуметтік институттар арасында қалай болса солай және ... ... ... ... ... жеке ... ... тарапына қайта бөлінеді. Инфляция факторының біреуі болып табылатын ... ... ... ... ... өтеледі. Осыны нақты ақша қалдықтарының барлық ұстаушылары төлейді. Ол өзімен-өзі, автоматты түрде төленеді, өйткені инфляция кезінде ақша ... ... ... ... ақша ... ... ... көрсетеді.
Табысты мемлекет пайдасына қайта бөлудің келесі жолы, ол- ақша басып шығаруға монополиялық құқықтың болуынан пайда ... ... ... ... ... ... сомасы мен оларды басып шығаруға жұмсалған шығындардың айырмасы сеньораж деп аталады. Ол мемлекеттің басып шығарған ақша үшін ... ... ... ... тең ... ... ... өздерінің ақша қалдықтарының нақты құнын ұстап тұрған жағдайдағы инфляциялық салыққа тең ... ... бар ... ... нәтижесінде нақты табыстардың төмендеуінен шығынға ұшырайды. Индексацияланған табыс алушы топтар табыстарды индексациялау жүйесі оларға нақты жалақыны ... ... ... ... ... ... ... Нарықта монополиялық жағдайға ие болушылар өздерінің нақты табысын өсіре алады.
Нақты ... ... ... ... ... ... өйткені осы тауарлар бағасының өсуі елдегі инфляцияның жалпы дәрежесінен артық болып отырады.
Процент ставкасы өзгермеген тұрақты болса, ... ... ... ... ұтылысқа ұшырайды, қарыз алушылар ұтады. Шығындарын азайтуды көздеп, банктер қарыз ставкасын жоғарлатады. Осы жағдай өндіріске жасалатын инвестиция көлемін ... Бұл ... ұзақ ... ... ЖҰӨ нақты көлемін азайтады және инфляцияны жандандыра түседі.
Салық салудың погрессивтік жүйесі үй шаруашылықтарынан қаражаттар алынуын шапшандатады. Инфляция нәтижесінде ақша ... ... ... құнының төмендеуіне байланысты, жинақталған табыстар қоғамның кәрімүшелерінен алынып, оның жас мүшелерінің пайдасына қайта ... ... ... ... және баға ... күрт ... фирмалар мен үй шаруашылықтарының жоспарлауын қиындата түседі. Ңәтижесінде бизнес жүргізуде болжамсыздық пен қауіп-қатер көбейеді. Осының төлемі ... ... ... мен ... ... ... қысқы мерзімдік сипат ала бастайды, инвестицияның жалпы көлемінде күрделі құрылыстың үлесі төмендейді және ... ... үлес ... өсе ... Болашақта бұл жағдай ұлттың тұрмысын, әл- ауқатын және жұмыспен қамтылуын төмендетуі мүмкін.
Үшіншіден, қоғамның саяси тұрақтылығы ... ... ... ... Жоғары дәрежелі инфляция қоғамның жаңа құрылымына көшуге жол ашады.
Төртіншіден, экономиканың ашық секторындағы бағаның өсуінің шамамен жоғары қарқындылығы ұлттық тауарлардың ... ... ... ... нәтижесінде импорт өседі, экспорт төмендейді, жұмыссыздық көбейеді және тауар өндірушілер ойсырады.
Бесіншіден, тұрақтылығы жоғары шетел валютасына сұраныс өседі. Капиталдың шетелге кетуі ... ... ... спекуляция үдей түседі. осылар бағаның өсуін жылдамдатады.
Алтыншыдан, ақша формасында жасалған жинақтың нақты құны төмендейді, нақты активтерге ... ... ... ... осы ... ... бағаның жалпы дәрежесінің өзгеруінен шапшаң өсіп отырады. Инфляцияның жылдам жүруі экономикадағы сұраныстың ... дем ... ... ... жол ... ... мен үй ... нақты активтер сатып алу үшін қосымша шығын жасауға мәжбүр болады.
Жетіншіден, мемлекеттік ... ... және ... ... ... ... ... фискалдық және монетарлы саясат жүргізуге мүмкіндігі шектеледі. Бюджеттік тапшылық және мемлекеттік ... ... ... ... ... ... іске ... жұмыспен толық қамтамасыз етілмеген жағдайда қызмет ететін экономикадағы ... ... ... ... табысын шамалы төмендетіп, оның көбірек және бұрынғыдан да жақсы еңбек етуін ... ... ... ... инфляция бір мезгілде экокномикалық өсудің төлемі және оның стимулы болып табылады. Дефляция керісінше жұмспен қамтуды және ... ... ... ... ... ... инфляцияның жоғары дәрежесі үлкен жұмыссыздықпен ұштасады. Елеулі инфляция ... ... ... ... бермейді. Бірақ инфляциямен бір жақтан өндіріс көлемін және ... ... ... ... тікелей өзара байланыс болмайды.
Оныншыдан, әр түрлі тауарлардың ... ... және ... ... ... ... емес бағыты жылжып отырады.
Ұзақ мерзімді уақыт интервалында, инфляцияның шапшаңдауы теориясы бойынша, ... ... ... ... ... ... нақты көлемін, оның өзінің табиғи дәрежесінен жоғары ұстап тұруға мүмкіндік береді.
Инфляцияға қарсы саясат деген бұл ... ... ... ... реттеу құралдарының жиынтығы. ХХ ғ. 60 жылдарынан бастап бағаны ... ... және ... ... ... ... барлық экономикаға ортақ шаралар қолданыла бастады.
Тікелей реттеу табыстар саясаты шеңберінде жүрді. Табыстар саясатын шартпен екі бағытқа бөлуге болады: жалақы мен ... ... ... ... және ... тікелей бақылау жүргізу. Осыларды қолдана отырып нақты табыстар мен бағаның өсуін төмендетуге тырысқан жағдайлар болған. Нысаналарға еркін орындалуға тиісті ... ... ... ... заң ... күші тән ... ... ретінде баға мен жалақы ставкалары өсуінің максималдық шегі ... ... ... өзгерстері әдетте барлық экономикадағы еңбек өнімділігінің өсу қарқындылығымен байланыста болады; бағалардың өзгерістері еңбекақыға жұмсалған ... ... өтеу үшін ... Осы бағыттың мәні мынада: жалдамалы жұмыскерлердің табысы реттеледі, ал пайда -- жанама түрде баға рқылы реттеледі.
Әдетте бақылауды пайдалану үшін ... мен ... ... бір ... мерзімі бойынша тұрақты етіп ұстап тұру туралы аң қабылданатын. Жалдамалы жұмыскерлер үшін табыстар саясатының дикриминациялық дәрежесі жоғары ... ... ... органдары және өндірушілер бағадан гөрі жалақыға бақылау жүргізу оңайға түспейді, өйткені тауарлар топтарының саны көп болады. Бұдан басқа ... ... ... өсуі ... ... ... ... жұмысшылардың үлесін салыстырмалы және абсолютті төмендетеді.
Табыстар саясатының бір вариантына әлеуметтік ... ... ... өсуі мен ... ... ... компромисс орнату үшін үкімет ірі кәсіпорындар мен ... ... ... ... ... саясаты қашан болмасын дискуссия тудыратын. Осы саясаттың қарсыластарының айтуы бойынша кісіпкерлер мен кәсіподақтар жетекшілері өздерінің мақсатты қызметтерінен- барынша көп ... табу бас ... ... сондықтан олар үкімет белгілеген нысаналарды өз еркімен орындамайды.
Заң жүзінде ... ... ... ... ... ... пайдалы тауарлардың көлеңкелі нарығын дамытуы мүмкін. Бағалардың өсуіне шек ... ... ... ... ол ... түю ... өнімдердің сапасы мен салмағын төмендету. Осыдан басқа бағаға әкімшілдік бақылау ... ... ... ... атқаруына, ресурстар мен капиталдардың еркін жылжуына кедергі болады. Нәтижесінде, экономикада тапшылық жинақтала түседі, ... ... ... ... ... саясатының жақтаушылары бойынша, егер кәсіпкерлер мен жұмыскерлер үкіметтің ... ... кші де, ... да ... деп сеңсе, онда бұл саясат инфляциялық күтімдерді сөндіруге мүмкіндік береді. Нарық қызметінің тиімділігі туралы әңгіме құрғанда мына ... атап өту ... ... күштердің - тауар өндірушілердің және ресурстар иелерінің - бар болуын өзі ... ... ... Экономикада инфляцияның болуы осы тұжырымды дәлелдейді. Сондықтан бағаға бақылау жүргізу жағдайды түзетуге көмек бере алады.
ХХ ғ. 60 ... ... ... елдерде жүргізілген табыстар саясатының тиімділігі күткендей болмады. Сондықтан 70 жылдардың ортасында практика жүзінде барлық дамыған ... оны ... бас ... ... ... жанама әдістеріне монетарлық және фискалдық саясаттың дефляциялық шаралары ... ... олар ... ... ... ... ... болатын. Орталық банк инфляцияның күшеюіне байланысты ақша массасының өсуіне, ерілетін несиенің көлеміне, есепке алу ставканың өсуіне және ашық ... ... ... ... ... ... ... нормасына бірте-бірте шектеу еңгізеді.
Айналымдағы ақшаның көлеміне шек қоюдан басқа, ... ... ... ... ... ... азайтуға тырысады: мемлекеттік сатып алуға және инвестицияларға шек қойып, жеңілдіктерді жойып, немесе тікелей және жанама салықтарды ... ... ... ... ... төмендету мақсатымен алюта саясатының инструменттері пайдалануы мүмкін: шетелдерден келетін ақшаға шек қою, ұлттық валюта ... ... ... ... ... ... алдымен экономикалық өсуді баяулатты және жұмыссыздықты өсірді, ал бағалардың төмендеуі елеулі болмады.Стагфляцияның пайда болуы дефляция ... ... ... бас ... мәжбүр еттті.
Стагфляциямен күресудің неоклассикалық бағытының балама жолдары бар. Оның мәні: инфляцияны төмендетуде қандайда болмасын құралдарды қолданбау ... ... осы және ... ... ... шығарып алмауды көздеу керек.
Филлипстің қисық сызығына рестриктивтік шектеу монетарлық және фискалдық саясатты қолданып қалайда қайтып келіудің қажетіне ... ... ... ... ... қисық сызығына тікелей ықпал ету қажет. Осы үшін қаржылық және ақша саясатын азғана өзгертіп, қатал стандарттарды, мақсатты қаржыландыру мен ... ... ... ... протекционистік шараларды, табыстар саясатының элементтерін қолдануды пайдалануға болады. Соңғы варианты қолданудың тиімділігі жоғары және ... ... ... ... үшін ... ... ... жүргізудің екі бағыты болады: оны бірте-бірте ұзақ мерзімді көздеп жүргізу немесе оны шұғыл жүргізу. Барлық жағдай елдің көлеміне, оның экономикасының ... ... ... ... ... және ... ... халықаралық қаржы мекемелерінің қолдануына, ел ішіндегі әлеуметтік саяси жағдайға және т.б. байланысты ... ... ... ... пен ... ... әр қилы ... қолдану арқылы жүріп отырады. Қазақстанда ақша массасының өсуінің үш себебін атап ... ... ... қаржыландыру үшін орталық банктерден келген несиелер;
♦Екіншіден, Орталық банктің коммерциялық банктерге несиесі қайта қаржыландыру үшін несиелер ... ТМД ... ... - ... ... ... тапшылығымен байланысты.
Аталған несиелердің көздері, негізінде ақша массасы өскен және инфляция жандана түскен ақшалай ... ... ... ... ... экономикасында алғашқыда инфляцияға қарсы шаралар тек естен таңдыру терапиясының монетаристік ... ... ... ... нәтиже бермеді.
Қорытып айтқанда, Қазақстандық экономикадағы инфляциялық процестер шаруашылықтың жалпы құлдырауымен,экономикалық байланыстардың бұзылуымен, тым өсіп кеткен басқару аппаратын қаржыландырумен байланысты. Сондықтан ... ... ... және ... ... жою ... ... саясат жүргізудің басты құралына айналды.
Қазақстан экономикасы ретті жүргізілген реформалардың арқасында мың құбылған үдерістерден кідіріссіз өтіп келеді. Ұлыбританияның ... ... ... ... ... ... тәуелсіздік алған күннен бері айтарлықтай экономикалық прогреске қол ... ... ... ... ... және ашық ... ... дамыту маңызды болып отыр. Бұл Қазақстан қол жеткізген табыстарды шоғырландыруға көмектеседі, сондай-ақ ол Орталық Азияның басқа ... үшін ... үлгі ... деген сөзі бар.
Орталық Азияның барлық елдерінің арасында экономикалық реформалар жүргізуден Қазақстанның неғұрлым қомақты табыстарға қол ... ... ... бәрі ... ... ... валютаның өтімділік дәрежесі, жалақының ставкаларын еркін айқындау, шетел инвестицияларына ашықтық, мемлекеттік меншік пайызы немесе өндірістегі мемлекеттік ... ... және ... ... ... ... ... салаларындағы жетістіктер Қазақстанға "нарықтық экономикалы ел" мәртебесін берді. Әлем қауымдастығы біздің экономикалық жетістіктерімізге талай рет тәнті болған. Бұл деген жасалған ... ... ... Жыл ... ... ел алдына жаңа меже, жаңа бағдарлар қойылып отыр. Президенттің бәсекеге барынша ... 50 ... ... ену туралы бастамасы Үкіметке аздап ат шалдырып алудың өзіне мұрсат бермейді. Қазақстан әлемдік даму көшінен қалып қоймай, озған ... ... ... ... ... серпінді серік етпесе болмайды. Қазақстанның жаһандық экономикалық үдерістерге сай дамып, әлемдегі ең озық, ең мықты нәрселердің бәрін бойына сіңірген, дүниежүзілік ... ... ... ... ... ел ... үшін кез ... экономикалық жағдайға жылдам бейімделуі керек.
Республика экономикасының жалпы ахуалы бірқалыпты. Үлкен серпіліс алдында серіппенің жиырылатыны ... ... де ... ... ақыл-ой қуатын жедел жинақтап, тастүйін бекемдікке белді буу қажет.
Қазақ Үкіметі алдағы үш жылдағы негізгі ... ... ... ... кезекте жалпы ішкі өнімнің орташа жылдық нақты өсімін 8,5 пайыз мөлшерінде ... ету. Бұл 2000 ... ... 2008 жылы ... екі есе ... Үш ... ... жалпы өсімін 27,7 пайыз деңгейінде ұстау жоспарланып отыр.
Ең басты көрсеткіш бұл ... ... ... ... ... ... ... өмірінен ол көрінбесе бәрі бекер сияқты қабылданады. Жан басына шаққандағы ішкі жалпы өнімнің өсуі ең ... ... 2008 жылы бұл ... 5600 АҚШ ... ... ... Яғни ... деңгейден 1,5 есе жоғары. Бұл Үкіметтің нақты бағдары.
Еңбек өнімділігін арттыру мәселесіне де Үкімет айрықша ... ... ... айту ... Ол орта ... жыл ... 8,5 ... болмақ. Өнеркәсіп өндірісінің орташа жылдық өсімі - 5 пайыз, оның ішінде ... ... ... - 6,7 пайыз мұғдарында болады. Негізгі капиталға тартылатын инвестиция орташа есеппен алғанда жылына 15,7 пайызға ұлғаюға тиіс. Осы ... ... ... ... ... тура келеді. Жүгенін сыпырып тастап, кең далаға жүйтки жөнелген асау ... ... ... бір ... ... жуыр маңайда тоқтам бере қоймайды. Арыны қатты асаудай бой бермей кетеді. Үкімет инфляция деңгейін 2006 жылы 5,7-7,3 ... ... ... 5-7 ... ... ... ... көздеп отыр. Осы мақсатта арнайы жұмыс тобы құрылып, инфляциялық үдерістердің жалпы ауаны мен беталысы мұқият бақылауға алынған.
Экономика саласындағы ... ... ... ... да ... ... тәрізді. Соны дер кезінде аңғарды ма, Мәжілістің кезекті жалпы отырысына Қазақстан ... ... ... ... өз ... қатысып, Мемлекет басшысының 2006 жылғы 1 наурыздағы ... ... ... іске ... ... ... ... жасады. Онда да негізгі әңгіме төркіні инфляция мәселесіне келіп тіреле бергені жасырын емес. Премьер-Министр елдегі экономикалық ахуалдың ... еш ... ... ... ... ... ... алдағы уақытқа жоспарланған Үкіметтің іс-қимылдары туралы жан-жақты баяндады.
Ел экономикасындағы өрлеудің тұрлаулы әрі серпінді сипатын ұстап тұру оңай нәрсе ... ... ... ... ... ... ... одан әрі жаңарту мен әртараптандыру мақсатында нақтылы тұрғыда негізгі бағыттар белгіленген-ді. Үкімет соны одан да ... ... ... ... ... Премьер-Министрдің мәлімдеуіне қарағанда, ортажеделдіктегі келешекке есептелген негізгі бағдарлар толық анықталған. Олардың қатарында әлемдік экономикаға тиімді ... ... ... одан әрі ... және әртараптандыру, халықтың ең қорғансыз бөлігін қорғауға бағытталған осы заманғы әлеуметтік саясат, ғылым мен ... осы ... ... ... ... ... мен ... әлеуетін өркендету, денсаулық сақтауды ұйымдастырудың озық қағидаттары мен ... ... ... ... ... қамтамасыз етуге бағытталған өңірлік, аумақтық даму мәселелері бар. Бір сөзбен айтқанда, Жолдаудан туындайтын негізгі бағыт-бағдарлар ... ... ... ... ... сай іспетті.
Үкіметтің іс-қимылында айтарлықтай үйлесім бар тәрізді көрінгенімен, қалың жұртшылықты кезекті құнсыздану қатты алаңдата бастағанын ашық айту керек. Өмірдің қай ... да баға ... ... ... ... ... ... бағамы тұрақты деңгейде ұсталғанымен, күнделікті тұтыну тауарларынан бастап азық-түлік, көрсетілетін қызмет бағалары бір-бір ... ... ... Жылу мен газ ... ... ... ... бастады. Биік мінберлерден айтылатын сөздер мен халықтың қарапайым күнкөрісі арасында айырма өсе түскен сайын ертеңгі күнге ... ... арта ... ... ... қаншалықты өз бақылауында ұстай алады? Шоршыған балықтай ... ... ... ... ... ... кетіп жүрмей ме? Үкімет белгілеген шаралар қаншалықты бекем? Баға мен ... ... ... қалмай ма? Елдің көбісінің көкірек түкпірінде тұрған ... ... ... ... реттеу мәселелері Үкіметтің айрықша бақылауында тұрған көрінеді. Бағаның ... ... ... ... ... ... ... тобы қатаң бақылауға алған. Қазір алдын-ала жасалған талдаулар негізінде инфляцияның ... ... ... үшін ... ... ... анықталып, жүйелі тапсырмалар берілген деседі. Бұл да дәтке қуат.
Бірінші кезекте, тиісті органдар сыртқы сауда секторы есебінен болатын баға ... ... ... ... ... ішкі ... қанша дегенмен әлемдік коңюнктураға тікелей байланысты ғой. Түрлі тауарлар мен ... ... ... ... ... сәйкес күрт өсіп кетуі ғажап емес. Сондықтан импорт инфляциясын үнемі назарға алып отыру керек.
Екінші кезекте, екінші ... ... мен ... ... ... ... ... тәуелділігінен туындайтын баға өсімі кешенді талдауға өзек болған. Ұлттық Банк ... ... жеке ... ... ... 39,1 ... АҚШ долларына жеткен. Бұл ішкі жалпы өнімнің 70 пайызы. 2001 жылдың аяғында бұл көрсеткіш жалпы ішкі өнімнің 51,3 пайызын құрағанын ... ... ... ... жеке ... ... қарызының 35,5 пайызын екінші деңгейдегі банктер қарызы құрайды. Банктердің несие қаржыларын ... бере ... ... ... гәп ... ... тұтыну несиелері өскен сайын екінші деңгейдегі банктер алақандарын ысқылай түседі. Сырттан алынған қарыз ақшаның ... ... ... ... ... ... өзінде тұтыну несиелері елеулі түрде өсіп отыр. Ол 2006 жылдың екі айы ішінде халықтың салымдарының өсуінен 4 есе ... ... ... Тұтыну несиелерінің бұлайша шарықтай түсуі инфляцияның шапшуына тікелей түрткі болатыны түсінікті.
Мемлекеттік бюджеттің ағымдық шығындарын қысқарту арқылы да инфляцияны ауыздықтауға болады. ... ... ... не ... не керек еместігін уақтылы айқындап отырса, мемлекеттік бюджет есебінен болатын негізсіз шығындарды реттеуге мүмкіндік бар. Үкімет ... ... ... ... жалпы ішкі өнімге қарай алғанда 22-23 пайыз деңгейінде ұстауға ұмтылып ... 2005 ... ... ... бұл көрсеткіш 22,9 пайызды құраса, 2004 жылы 23,4 пайыз болған еді. Бұл арада Ұлттық қор трансферттерін қоспағандағы таза мемлекеттік ... ... ... ... ... ... 1 ... бастап Ұлттық қор жаңа схема бойынша жұмыс істей бастайды. Бұдан былай Ұлттық қор ... ... ... атқарады. Мемлекеттік бюджет қаражатын Үкімет ұсынақты түрде жұмсауға ... ... ... ... ... үшін осындай түбегейлі шаралар қолға алынған.
Үкімет халықтың табысының, жалақысының өсуін және еңбек өнімділігін тұрақты зерттеуге тырысып ... ... ... ... өсу шегін дәл анықтау үшін мұндай деректерді ай ма ай нақтылап отырмаса болмайды. Үстіміздегі жылдың екі айы ... ... ... ... ... ... еңбек өнімділігінің нақты өсімінен 2,3 есе артық екен. ... ... ... ... бөлшек сауда айналымының өсу қарқынынан 1,4 есе жоғары. Ішкі тұтыну сұранысының тарапынан жүріп жатқан өсімдер инфляциялық үдерістерге ... ... ... ... реттеуде антимонополиялық саясаттың орны өте зор. Осы мақсатта ... ... ... ... ... ... ... 1 шілдеден бастап нақты жұмысқа кірісетін көрінеді. Бәсекелестікті жандандыру үшін металлургия, химия, банк, өндіріс салаларындағы "жасырын монополияларды" жою ісі қолға ... ... ... ... және бәсекелестік туралы" заң жобасы Мәжіліс қарауына ұсынылады. Индустрия және сауда министрлігіне 2007-2009 жылдарға арналған бәсекелестікті қорғау және дамыту ... ... ... тапсырылған. Бұл да маңызды құжат болғалы тұр.Көптеген монополистер өз ... ... ... ... ... емес. Аралық буындардың көптігінен тариф көтеріліп кетеді де түпкі тұтынушы зардап ... ... ... ... бір ... шаруасы делдал құрылымдардың шектен тыс көбеюіне тоқтам салу болса керек. Электр энергетикасы, мұнай өнімдері, табиғи газ ... ... ... ... ... делдал буындар тіпті көбейіп кеткен.
Сонымен, инфляцияны ауыздықтауға ... ... мол. ... бар. Әдіс те жоқ ... Тек қапы ... ... ойлау керек. Инфляцияға қарсы шаралардың кешенді жүйесін жасау аз, оны тұрақты түрде ... ... ... ... ғана ... именеді.
Батыс елдеріндегі қалыптасқан экономикалық жүйе шеңберінде экономикалық өсу мәселесі жетекші нақтылы мақсат болып ... ... өсу ... ... өндірістің болуымен түсіндіріледі: бұл жыл сайынғы өндіріс көлемінің сандық әрі сапалық артуы. Яғни, экономикалық өсу деп, өндіргіш ... ұзақ ... ... ... ... ... көлемінің табиғи дәрежесінің ұзақ мерзімді өзгерістерін атайды. Басқаша айтқанда, ЖҰӨ-нің нақты көлемінің өсу қарқынымен өлшенетін немесе осы көрсеткіштің жан ... ... ... қарқынымен өлшенетін қағидат кең тараған. Экономикалық өсудің мәні-экономиканың негізгі қайшылығын жаңа дәрежеде шешу және ұдайы өндіру б.т: өндірістік ресурстардың шектелуі мен ... ... ... болуының арасындағы осы қайшылықты шешудің негізгі екі түрі бар:
Біріншіден, өндірістік мүмкіндіктерді көбейту арқылы.
Екіншіден, бар болған өндірістік ... ... ... ... және ... ... ... арқылы.
Бірақ осымен процесс бітпейді: дамудың әрбір жаңа ... ... ... ... ... қоғамдық қажеттердің барлығы қамтамасыз етілмейді. Қоғамдық қажеттіктер, оларды қамтамасыз ететін өнімдердің өндірісін осы ... ... ... ... ... ... ... игергеннен кейін пайда болады. Бірақ осыған қарамастан, қоғамдық қажеттіктер өндірістік ресурстарға қарағанда біріншілік, ... ... ... Өйткені, пайда болған қажеттілік бірте-бірте жаппайлыққа айналады, ал бұл жағдай өндірістің үздіксіз ... ... ... ... ... типтері, тиімділігі мен сапасы.
Экономикалық өсудің негізгі екі типі бар: экстенсивтік және ... ... ... экстенсивтік типінде, материалдық игіліктер мен қызметтер көлемінің молаюы ұсыныстың тікелей факторларының көпшілін қолдану арқылы жүреді: ... ... ... ... ... ... ресурстарын және т.б. Экстенсивтік өсуде өндірістің нақты көлемінің өсу қарқыны мен оны ... ... ... ... өсу ... ... пропорциялары тұрақты болып саналады.
Экономикалық өсудің интенсивтік типі керісінше сипатталады - ... ... ... ... ... ... жетілдірілуі арқылы жүзеге асырылады: прогресивтік технологияларды қолдану, ... ... мен ... ... өнімділігі бар жұмысшы күшін пайдалану арқылы және т.б. Осы ... ... ... ... өсу ... ... жиынтық шығындардың өзгеру қарқынынан артық болып отырады.
Экономикалық өсудің тиімділігі көпсалалы деген түсінікті құратын жағдайлардың барлығының жақсартылуы. Осыған жататындар: - ... мен ... ... ... олардың отандық және әлемдік нарықта бәсекелік қабілетінің жоғарылауы; - бұрын ... ... ... ... ... ... оларды тым жақсы қамтуға мүмкіндік әкелетін жаңа тауарлар өндірісін игеру; - халықаралық еңбек бөлінісі жүйесіндегі елдің территориялық артықшылығымен ... ... ... ... мен ... ... - басқару шеберлігін жоғарылату арқылы және фирманың ішіндегі еңбек өнімділігін ынталандыру үшін тиімді мотивация қолдану арқылы, жою; - өндірістік ... ... және ... ... бойынша аллокациясын жақсарту; - жаңа технологиялар игеру.
Экономикалық өсудің сапасы оның әлеуметтік бағытталуының күшеюімен байланыстырылады. Экономикалық өсудің сапасын құрушылар: - ... ... ... ... - ... ... даму ... деп қаралатын бос уақыттың көбеюі; - әлеуметтік инфрақұрылым салаларының даму дәрежесінің жоғарылауы; - адам капиталына инвестицияны ... - ... ... және өмір ... ... қамтамасыз ету; - жұмыссыздар мен жұмысқа қабілеті жоқтарды әлеуметтік қорғау; - еңбек нарығында ұсыныс көлемінің өсуі жағдайында ... ... ... ... ... әдебиеттер тізімі: 1. Әкімбеков С.Ә.,Баймухамбетова А.С., Жанайдаров У.А. Экономикалық теория. Оқу құралы.-Астана, 2002. 2. Мамыров Н.К., ... М. ... ... 2004. 3. ... Г.М. ... теория негіздері.-Алматы, 2002. 4. Шеденов Ө.К. Жалпы экономикалық теория. Ақтөбе, 2004. 5. Назарбаев Н.Ә. Жаңа кезең-жаңа экономика. ... ... 6. ... Н.Ә. Азия ... Қазақстан жолы. Егеменді Қазақстан.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 17 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Макроэкономикалық көрсеткіштер"4 бет
2013-2014 жылдар Қазақстан Республикасы негізгі макроэкономикаға сипаттама20 бет
2013-2015 жылдардағы ҚР-ның макроэкономикалық көрсеткішіне сипаттама14 бет
Коммерциялық банк қызметін макроэкономикалық реттеудің мазмұны5 бет
Лоренц қисығы мен Энгель қисығының макроэкономикалық деңгейі18 бет
Макроэкономика45 бет
Макроэкономика пәнінің негізгі проблемалары10 бет
Макроэкономика теориясының негізгі мәселелері7 бет
Макроэкономика үлгілердің экономикалық мәні10 бет
Макроэкономикадағы тепе-теңдік6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь