Озон қабатының орналасуы және оның қызметі

Мазмұны:

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3

Тарихқа назар аударсақ . . . . . . . ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5
Озон қабатының орналасуы және оның қызметі ... ... ... ... ... .. ... ..5
Озон қабатының әлсіреу себептері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..7
Озон қабатын қорғау шаралары . . . . . . . . . . . . . . . . ... ... ... ... ... ... 8

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . ... 9
Кіріспе

ХХ ғасыр аяғы ғылыми-техникалық прогресстің қуатты күрт дамуымен, социалды келіспеушіліктерінің өсуімен, демографиялық жарылыстың болуымен, қоршаған ортаның жағдайының нашарлауымен сипатталады.
Шынына келгенде, біздің планета әлі ешқашан мұндай физикалық және саяси шамадан артық жүкті алып көрген емес. Адам баласы табиғаттан сондай үлкен пайда алып көрген жоқ.
Ғылыми-техникалық процестің дамуына байланысты XX ғасыр адамға түрлі игіліктер алып келді. Сонымен қатар, бұл жағдай жерде экологиялық апаттың туындауына себепші болды. Халықтың өсуі, пайдалы қазбаларды шексіз мөлшерде өндіру, зиянды қалдықтардың атмосфераны ластауы табиғатқа түбегейлі өзгерістер еңгізіп отыр. Бұл өзгерістердің бір бөлігі экологиялық кризис тудыратындай жоғарғы деңгейге жетті. Ластанудың көптеген мәселелрі әлі шешілмеген: атмосфера, су, топырақ ластанулары, күкірт жаңбыры, территорияның радиационды залалдануы, кейбір өсімдіктер және тірі организмдердің құрып кетуі, ормансыздану, шөл басу процестері.
Проблемалар адам мен табиғаттың арасындағы байланыстың балансінің бұзылуында тұр. Территорияға әсер ететін антропогенттік жүк бұл территорияның экологиялық мүмкіндіктерінен әлдеқайда жоғары болуымен сипатталады.

Тарихқа назар аударсақ

20 ғасыр басынан бастап ғалымдар озон қабатының жағдайын бақылап отыр. Қазіргі уақытта бүкіл адамдар озон пайдасын түсінді: стратосфералық озон атмосфераның төмеңгі қабаттарына ультрафиолетті сәулелерді өткізбейтін фильтр.
1987 ж. 16 қыркүйегінде озон қабаттарын жоятын заттар туралы Монреальдік протокол қабылданды. Нәтижесінде, БҰҰ ниетімен бұл күн озон қабатын қорғау күні деп тойланып жүр.
70-жылдардың аяғынан бастап ғалымдар озон қабатының шексіз азаюын бақылап келеді. Оның себебі: өнеркәсіпте қолданылатын, озонды жоятын заттардың (құрамындағы молекулалары бром немесе хлордан тұрады) стратосфераның жоғарғы қабатына өтуіне байланысты. Хлорфторкөмірсутектер немесе басқа да озон жоятын заттар стратосфераға жеткен соң, Күннің қысқа толқынды сәулелерінің әсерінен оның молекулалары хлор атомын жоғалтады. Кейін, хлор өзіне ешқандай өзгерістер көрмей, озон молекулаларын жоюға бастайды. Түрлі хлорфторкөмірсутектердің атмосферадағы өмірі 74-тен 111 жылға дейін созылуы мүмкін. 1 хлор атомы сол уақытта 100000 озон молекуласын оттекке айналдыруы мүмкін екендігі тәжірибелер арқылы есептелген
Дәрігерлердің айтуы бойынша, әр жойылған озонның 1 проценті әлемде 150 мың катарактаға байланысты соқырлықты, 2,6 процентке тері рак ауруы көбейеді, адам иммунитетінің әлсізденуінен туындайтын аурулар біршамағ өседі. Ең жоғары қауіп солтүстік жартышардың терісі ақ адамдарына төнеді. Бірақ, ультракүлгіннен тек адамдар ғана емес, планктон, креветка, балдырлар да зиян шегеді. мальков, креветок, крабов, водорослей, обитающих на поверхности океана.
Озон мәселесі кейінгі уақытта саяси тақырыпқа да айналды. Шығыс Еуропа және ТМД елдерінен басқа бүкіл дамыған елдер 1995 ж. Аяғында озонды жоятын заттарды қолдануды және өндіруді қысқартты. Ал басқа мемлекеттерге көмек ретінде Әлемдік экологиялық фонд құрылды.
БҰҰ мәліметі бойынша, әлемдік қоғамдастықтың 10 жылдағы бірккен іс-әрекетінің нәтижесінде хлорфторкөмірсутектерінің 5 негізгі түрі өндірісі 2 есеге қысқарды. Атмосферадағы озонды жоятын заттардың өсуі біршама кеміді.
Қолданылған әдебиеттер:

1. Jeannie Allen. “Tango in the Atmosphere: Ozone & Climate Change”//NASA Earth Observatory. 10.02.2004. http://earthobservatory.nasa.gov/Study/Tango/
2. “Scientists find Ozone-Destroying Molecule”//NASA Goddard Space Flight Center. 09.02.2004. http://www.gsfc.nasa.gov/topstory/2004/0205dimers.html
3. “Круговорот кислорода. Озоновый экран.” Оқу құралы
        
        Мазмұны:
|Кіріспе……………………………………………………………… |…...3 ... ... ... . . . . . . . ... |…...5 ... ... ... және оның қызметі …………………. |…...5 |
|Озон ... ... ... ... |…...7 ... ... ... шаралары . . . . . . . . . . . . . . . . |….8 ... | ... |….9 ... ғасыр аяғы ғылыми-техникалық прогресстің қуатты күрт дамуымен,
социалды келіспеушіліктерінің өсуімен, демографиялық жарылыстың ... ... ... ... ... ... ... планета әлі ешқашан мұндай физикалық және саяси
шамадан артық жүкті алып көрген емес. Адам ... ... ... ... алып ... жоқ.
Ғылыми-техникалық процестің дамуына байланысты XX ғасыр адамға түрлі
игіліктер алып келді. Сонымен ... бұл ... ... ... ... ... болды. Халықтың өсуі, пайдалы қазбаларды шексіз мөлшерде
өндіру, ... ... ... ... ... түбегейлі
өзгерістер еңгізіп отыр. Бұл өзгерістердің бір бөлігі экологиялық кризис
тудыратындай жоғарғы деңгейге ... ... ... ... ... атмосфера, су, топырақ ластанулары, ... ... ... залалдануы, кейбір өсімдіктер және тірі
организмдердің құрып кетуі, ормансыздану, шөл басу ... адам мен ... ... ... ... тұр. ... әсер ... антропогенттік жүк бұл
территорияның экологиялық мүмкіндіктерінен әлдеқайда ... ... ... ... ғасыр басынан бастап ғалымдар озон қабатының жағдайын ... ... ... ... ... озон пайдасын түсінді: стратосфералық ... ... ... ... сәулелерді өткізбейтін
фильтр.
1987 ж. 16 ... озон ... ... ... ... протокол қабылданды. Нәтижесінде, БҰҰ ниетімен бұл күн озон
қабатын қорғау күні деп ... ... ... ... ғалымдар озон қабатының шексіз азаюын
бақылап келеді. Оның себебі: өнеркәсіпте қолданылатын, ... ... ... ... бром ... ... тұрады)
стратосфераның жоғарғы қабатына өтуіне байланысты. ... ... да озон ... ... стратосфераға жеткен соң, Күннің қысқа
толқынды сәулелерінің әсерінен оның молекулалары хлор ... ... хлор ... ... өзгерістер көрмей, озон молекулаларын жоюға
бастайды. Түрлі хлорфторкөмірсутектердің ... ... ... ... дейін созылуы мүмкін. 1 хлор атомы сол уақытта 100000 ... ... ... ... ... ... арқылы
есептелген
Дәрігерлердің айтуы бойынша, әр жойылған озонның 1 проценті әлемде ... ... ... ... 2,6 ... тері рак ... адам иммунитетінің әлсізденуінен туындайтын аурулар біршамағ
өседі. Ең ... ... ... ... терісі ақ адамдарына төнеді.
Бірақ, ультракүлгіннен тек адамдар ғана емес, планктон, креветка, ... зиян ... ... ... ... ... ... на
поверхности океана.
Озон мәселесі кейінгі уақытта саяси тақырыпқа да айналды. ... ... ТМД ... ... ... ... ... 1995 ж. Аяғында озонды жоятын
заттарды қолдануды және өндіруді қысқартты. Ал басқа мемлекеттерге ... ... ... фонд ... ... бойынша, әлемдік қоғамдастықтың 10 жылдағы бірккен іс-
әрекетінің нәтижесінде хлорфторкөмірсутектерінің 5 ... түрі ... ... ... Атмосферадағы озонды жоятын заттардың өсуі біршама кеміді.
Озонның орналасуы және оның қызметі
Ауада әрқашан озон бар, ... ... оның ... ... 10-6%. Озон ... ... қабатында атомды оттектен күн
сәулесінің әсерінен химиялық реакция нәтижесінде пайда болады. Озон қабаты
стратосферада ... ... 7-8 км, ... 17-18 ... 50 км-
ге дейін жетеді. Озон қабат жерден 22-24 км жерде өте қалың.
Озон қабаты өте ... Егер де бұл ... жер ... ... ол ... ... пленка түрінде орналасатын еді. (экватор ...... - ... ... бұл қабық бізді қорғап отыр, ол
ультракүлгінді ... ... ... ... тіршілік тек ультракүлгін өте
алмайтын жерде ғана ... еді. (су түбі 10м). Озон жер ... ... 20 ... ... алады.
Озон – активті газ, адамға зиян тигізуі мүмкін. Оның ... ... ... ... ... ол ... зиян ... қалаларда машиналардың әсерінен озон көп мөлшерде пайда болады. ... ... ... да ... Егер де ... ... ... жерде өсімдік және организмдер ... ... ... ... әлсіреу себептері.
Озон қабаты, жоғарыда аталғандай, әлемде тіршілікті Күннің ульракүлгін
сәулелерінен қорғайды. ... ... бойы озон ... ... ... ... келе ... дәлелденген. Арктикада үлкен озон
тесігі табылған.
Озон жойылуына ультракүлгіннің, ғарыштық сәулелердің, ... ... ... бром ... ... ... әсері
мол. Аса жоғары қауіпті адамның іс-әрекеті тудырады. Сондықтан да көптеген
елдер озон жоятын заттардың өндірісін қысқартатын ... ... ... ... ... ... көп болуы мүмкін. Біріншіден,
ғарышқа ракеталардың ұшырылуы. Жанатын отын озон ... ... ... ... жағып жібереді. Бұл тесіктер қысқарады деп болжанған еді.
Бірақ, олай болған жоқ, олар көп өмір сүреді.
Екіншіден, ... ... 12-15 км ... ... ... буы озонды
құртады. Бірақ-та 12 км-ден төмен ұшатын ұшақтар озон қосып ... ол ... ... ... – хлор және оның ... қосылысы. Бұл газдың өте үлкен көлемі
(700 мың тоннаға дейін) атмосфераға өтеді. Оның негізгі себебі – ... – жер ... ... ... ... газдар, олар бөлме
температурасында қайнайды да өзінің көлемін күрт ... Оның ... ... ... ... Оның бұл қасиетін мұздатқыштар жасауда
пайдаланылады.
Жыл сайын жер ... ... саны ... ... ... яғни ... ... де күн сәулесінің әсерін реакцияға
түседі. ... ... хлор ... Ал, ... ... ... аталып кеткендей, жүз мындаған озон молекулаларын жоюы мүмкін.
2004 жылдың 9 ақпанында НАСА жер ... ... ... ... болды: Гарвард Университерті ғалымдары ... ... ... ... бұл ... «димер одноокиси хлора» деп
атаған. Былай атауының ... хлор ... 2 ... ... өте ... стратосферада орналасады, күн сәулесін жұта
отырып, екі хлор атомына және бір ... ... ... ... ... озон молекулаларымен байланысуы нәтижесінде озон одан ... ... ... ... ... ... нәтижесінде көптеген ... ... ... шаралар қолдануда. 1978 ж.
Бастап, АҚШ-та аэрозоль өндірісінде хлофторкөмірсутек қолдануға ... ... ... ... ... ... өндіруге қарсылық
білдірілген жоқ. 1987 ж. әлемнің 23 ... ... ... Монреальдағы
келісім бойынша 1999 ж. дейін бұл мемлекеттер озон қабатын ... ... 1986 ж. ... ... жеткізу керек болды. Аэрозольде
пропелленттердің міндетіне басқа элемент табылды – ... ... ... ... ... бойынша қалыспайды, бірақ өртке қауіпті.
Бірақ, мұндай аэрозольдер көптеген елдерде өндіріске еңгізілген. Мұздатқыш
қондырғылармен мәселе ... ... ... фреонның ең жақсы
ауыстырғышы аммиак болып келеді. Ол токсикалды және физикалық параметрлері
бойынша ... ... ... Көптеген елдерде жаңа ауыстырғыштар
қарастырылуда, ... оны ... та ... ... ... ... шешілген жоқ.
Фреондарды қолдану әлі де тоқтатылған жоқ. Ғаламдық ... ... ... ... ... Тынық және Атлант мұхиттары
аралдарында фреондар концентрациясы 11-12 ... және өсу ... ... ... ... ... хлор қосылыстары қазіргі уақытта 50-
жылдармен салыстырғанда 2-3 есе көп.
Қорытынды
Адамның табиғатқа әсері жыл сайын өсіп келеді. ... ... ... соншама, биосферада енді түзелмейтін проблемалар да пайда
болды. Еш ... жоқ ... ... ... ... үлкен зияны бар екендігі
анықталып отыр. 20 жыл бұрын кәдімгі ... ... ... деген
тигізетін әсерінің сондай үлкендігін ешкім білмеген. Біз жаңа табылған
қосылыстың биосфераға тигізетін әсерін әрқашан ... ... ... ... ... заттарға қарсы аргументер көп керек болды. Содан ... ... ... ... ... ... мен климат өзгерістерін болжай отыру үшін жоғары қуатты есептеуіш
машиналар, сенімді бақылаулар, дұрыс диагностикалық мүмкіндіктер қажет.
Біз өзіміздің өмір ... ... ... ... ... ... қажет.
Келесі қадамды басу алдында қайда басатынын туралы көп зерттеу ... ... ... ... ... ... ... әдебиеттер:
1. Jeannie Allen. “Tango in the Atmosphere: Ozone & Climate Change”//NASA
Earth ... ... ... find Ozone-Destroying Molecule”//NASA Goddard Space Flight
Center. ... ... ... ... Озоновый экран.” Оқу құралы

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Атмосфера туралы түсінік, онын құрамы және биосфера мен адам өміріндегі маңызы14 бет
Адам сырт келбеті туралы криминалистикалық ілім5 бет
Аймақ – экономикалық шаруашылық жүргізу объектісі ретінде8 бет
Биологиялық активті нүктелер17 бет
Картографиялық генерализация6 бет
Криминалистикалық габитология түсінігі мен мазмұны10 бет
Суқұбыры (канализация) торабының құрылысы10 бет
Халықтың орналасуы. Урбандалу11 бет
Қалалардың орналасу факторы27 бет
Қондырғыда энергияның таралуын бақылау жүйесі3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь