Жергiлiктi мемлекеттiк басқару

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3

Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқарудың жалпы сипаттамасы
1.1 Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқарудың теориялық негіздері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 6
1.2 Жергiлiктi мемлекеттiк басқару және өзін.өзі басқаруды ұйымдастыру ... ...9

2 Қазақстан Республикасындағы жергілікті өкілді органдарының құзыреті
2.1 Жергілікті өкілді органдар құзыретінің мәні ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 18
2.2 Мемлекеттік билік органдары жүйесіндегі өкілді орган . маслихаттың құзыреті ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..19
2.3 Жергілікті өкілді органдарының қызметінің негізгі нысандары ... ... ... ... ... 28

3 Қазақстан Республика заңдарына бойынша жергілікті өкілді органдарының құзыретінің ерекшеліктері
3.1 Жергілікті бюджеттер саласындағы жергілікті өкілді органдарының құзыреті ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..38
3.2 Жергілікті өкілді органдардың Қазақстан Республикасы заңдарына сәйкес азаматтардың құқықтары мен заңды мүдделерiн қамтамасыз ету жөнiндегi өзге де өкiлеттiктердi жүзеге асыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .51
3.3 Білім беру саласындағы жергілікті өкілді органдардың
құзыреті ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..57
3.4 Жергiлiктi өкiлдi органдарының қоршаған ортаны қорғау саласындағы құзыретi ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..59

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..63

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 66

Қосымша ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...69
Тақырыптың өзектілігі. Қай елде болмасын басқару - мемлекеттік басқару және жергілікті басқару болып екі деңгейге бөлінеді. Азаматтық қоғамның қалыптасуы мен демократияның жетілуі билік құзыретін кеңейтумен тікелей байланысты. Сондықтан мемлекеттік басқаруға азаматтардың қатысуын кеңейту және мемлекеттік органдардың халық алдындағы жауапкершілігін арттыру бүгінгі күннің маңызды мәселесі. Қазақстанның қазіргі кездегі дамуы мемлекеттік билікті орталықсыздандыруды, яғни орталықтан жергілікті деңгейді қолдауды қажет етеді.
Қазақстан Республикасының Конституциясында жергiлiктi мемлекеттiк басқаруды тиiстi аумақтағы iстiң жай-күйiне жауапты жергiлiктi өкiлдi және атқарушы органдар жүзеге асырады деп көрсетілген.
1.Қазақстан Республикасының 30.08. 1995 жылғы Конституциясы.
2.ҚР 2001 жылғы 23 қаңтардағы «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы» Заңы.
3. История политических и правовых учений/ Под общей ред. Нерсесянца В.С. Изд. 2-е, стереотип. – М.,2000 – 105б.
4. Нурпейсов, А.Котов. Қазақстан мемлекеті: хандық биліктен президенттік республикаға дейін. Алматы “Жеті Жарғы” 2003 – 124б.
5.«Қазақстан Республикасының мемлекеттiк тәуелсiздiгi туралы» ҚР Конституциялық Заңы. 1991 жылғы 16 желтоқсан.
6. ҚР Президентінің «Қазақстан жолы – 2050: бір мақсат, бір мүдде, бір болашақ» атты Жолдауы. 17 қаңтар 2014 жыл.
7. А.А.Абикенов «Жергілікті өзін-өзі басқаруды қалыптастыру: мәселелері және келешегі», ҚазҰУ Хабаршысы, №2 (58), 2011ж.- 58 б.
8. Сапарғалиев Г.Е Қазақстан Республикасының конституциялық құқығы: академиялық курс Алматы, Жеті жарғы, 2009 ж – 435б.
9. Е.Баянов. Қазақстан Республикасының мемлекеті мен құқығының негіздері. Оқулық 1-кітап.-Алматы, 2009. -223 бет.
10.Қазақстан Республикасының Конституциясына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы Қазақстан Республикасының 2007 жылғы 21 мамырдағы N 254 Заңы.
11. ҚР 2009 жылғы 9 ақпандағы «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы Заңына өзгерістер мен толықтырулар енгізу» туралы Заңы.
12. Жергілкті өзін-өзі басқаруды ұйымдастырудың жалпы принциптері туралы: 1997 жылғы 6 желтоқсандағы ТМД елдерінің Модельді Заңы// pravo.levonevsky.org
13.15.10.1985ж. Жергілікті өзін-өзі басқару туралы Еуропалық хартия: Орыс нұсқасы. Еуропа Кеңесі. Страсбург // 7.09.1998 ж. РФ № 36 СЗ
14. Қазақстан Республикасындағы жергілікті өзін-өзі басқаруды дамыту тұжырымдамасын бекіту туралы Қазақстан Республикасы Президентінің 2012 жылғы 28 қарашадағы № 438 Жарлығы
15.http://egemen.kz/2014/03/19/22887«Өнірлердің дамуы – елдің даму» 19.03.2014
        
        Мазмұны
Кіріспе
............................................................................
..........................................3
Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқарудың жалпы
сипаттамасы
1.1 Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқарудың ... ... ... басқару және ... ... ... ... ... өкілді органдарының құзыреті
2.1 ... ... ... құзыретінің
мәні....................................................18
2.2 Мемлекеттік билік органдары жүйесіндегі ... ...... ... ... ... қызметінің негізгі
нысандары....................28
3 Қазақстан Республика заңдарына ... ... ... ... ... Жергілікті бюджеттер саласындағы ... ... ... ... ... ... ... Республикасы заңдарына сәйкес
азаматтардың құқықтары мен заңды мүдделерiн қамтамасыз ету жөнiндегi өзге
де ... ... ... беру саласындағы жергілікті өкілді органдардың
құзыреті....................................................................
..................................................57
3.4 Жергiлiктi өкiлдi органдарының ... ... ... ... ... ... Қай елде ... ... - ... ... жергілікті басқару болып екі деңгейге бөлінеді. Азаматтық қоғамның
қалыптасуы мен демократияның ... ... ... ... ... Сондықтан мемлекеттік басқаруға азаматтардың қатысуын кеңейту
және мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... мәселесі. Қазақстанның қазіргі кездегі дамуы
мемлекеттік билікті ... яғни ... ... ... қажет етеді.
Қазақстан Республикасының Конституциясында жергiлiктi мемлекеттiк
басқаруды тиiстi аумақтағы iстiң жай-күйiне ... ... ... ... органдар жүзеге асырады деп көрсетілген.
Жергілікті өкілді органдарының жүйесін дамыту экономикалық өркендеудің,
әлеуметтік әл-ауқаттың және ... ... ... ... бірі ... ... Қазақстан Республикасында жергілікті өкілді ... – бұл ... ... мен ... ... ... ... дамуының жалпы деңгейімен, ... ... ... әсер ... ... да ... және
жағдайлармен байланысты көп кезеңді және серпінді процесс.
Еліміз ... ... ... ... сай әлем ... абыройлы
мемлекетке айналды. Осы игіліктің барлығы халқымыздың берекелі бірлігі мен
тату тірлігі арқылы жүзеге асып, қоғамның тұрақтылығы мен ... ... ... үлес қосып келеді.
«Қазақстан-2050» Стратегиясында алға қойылған жергілікті билік
органдарының мемлекеттік ... ... рөлі мен ... көтеру
жөніндегі тапсырмаларды іске асыру жергілікті өзін өзі басқарудың толымды
жүйесінің қалыптасуы және тікелей ... ... ... ... үшін ... ... ... Ал бұл – мемлекеттік басқаруды әрі
қарай жетілдіру мен демократияны ... ... ... сайланбалы өкілді қызмет саласының тарихы ... ... ... ... үшін ... ... қадамы жас болса да,
демократиялық мемлекеттің қажеттіліктерін қанағаттандыру жолындағы қоғамда
алатын орны бөлек. Олар жыл ... ... ... ... қоғамдық
мәдени тұрғыда нығайып, заман талабына орай қалыптасып ... ... ... бұрын бәсекелестікке қабілеті әлемдегі елу елдің қатарына қосылуды
мақсат еткен болатынбыз. Енді ... ... елі бұл ... де ... алдынғы қатарлы отыз мемлекеттің біріне айналуға бағыт алып ... ... ел ... ... тұрақтылық пен халық бірлігін сақтауға, орнықты
дамуды жалғастыруда, ... ... ... жолымен демократияландыруда
жергілікті мәслихаттардың жүгі салмақтана түсті.
Мәслихат – ... ... ... ... білдіретін және Қазақстан
Республикасының заңдарына сәйкес оны іске ... үшін ... ... ... ... асырылуын қадағалайтын жергілікті өкілді ... өз ... ... ... ... және
Қазақстан Республикасының заңнамаларына, ҚР Қазақстан Республикасындағы
жергілікті мемлекеттік ... және ... ... ... ... Республикасының Президенті, Парламенті мен Үкіметінің актілеріне
және де мәслихат жұмысының регламентіне сәйкес жүзеге асырады.
Қазіргі ... ... ... ... ... мен ... бірқатар проблемалы мәселелер орын алып отыр. Әлемнің ... ... ... ... ... ... қалыптасқаны және бұл
процесс тарихи ұзақтығымен сипатталатыны белгілі. Қазақстанда жергілікті
өзін-өзі басқару проблемаларын шешу ... де ... және ... ... ... ... мен болмысына сәйкес ... ... ... ... ... ... келіп тіреледі.
Қазақстанда жергілікті өзін-өзі басқару органдарының қалыптасуы мен ... ... ... ... ... ... базасын, қолдану
практикасын қайта қарауда, басқару ... ... және ... ... өзгертуде үлкен жұмыс күтіп тұр.
Жоғарыда аталған саяси-құқықтық ... ол ... ... ... ... ... мен кемшіліктерін ашу,
болашағын айқындау, кез-келген реформаның құқықтық ... ... ... ... ... ... талабы деген ойдамыз.
Тақырыптың зерттелу дәрежесі. Жергілікті өкілді органдар ... ... 1993 ... ... ... С.З. Зимановтың, С.С.
Сартаевтың, Г.С.Сапарғалиевтың, Н.А. ... А.К. ... өз ... ... осы ... мәселелер бойынша идеялар сол
кездегі қазақстандық құқықтанушылар мен мемлекеттанушылардың ... ... де ... ... ... ... және ... Дипломдық жұмыстың негізгі мақсаты болып
Қазақстан Республикасындағы жергілікті өкілді органдар құзыреттерін зерттеу
болып табылады.
Диплом жұмысының ... ... ... ... ... қойылды:
- қазіргі жағдайдағы мемлекеттік басқару мен жергілікті өкілді органдардың
ара қатынасын анықтау;
- ... ... ... ... мен құзыретінің құқықтық негізін
айқындау;
- жергілікті өкілді органдардың мемлекеттік басқару механизмдегі орны ... ... ... ... ... және ... ... жүйесін дамытуғы ұсыныстар беру;
Зерттеу объектісі. Қазақстан Республикасындағы өкілді органдар, олардың
құзыреті, ... ... ... ... орны мен рөлі болып
табылады.
Зерттеу жұмысының деректік көздері. Жергілікті ... ... ... ... ... ... - Елбасы
Н.Ә.Назарбаевтың еңбектерінің деректік маңызы зор. ... ... ... ой мен ... ... ... мектептерінің озық үлгілерін зерттеу
деректер ретінде пайдаланылды.
Қазақстандағы жергілікті өкілді органдардың жүйесінің ... ... ... іске ... ... ... Қазақстан Республикасының
нормативтік – ... ... ... ... ... ... ««Қазақстан Республикасындағы жергілікті
мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы Заңы»,   т.б. заңдарының
актілері құрайды.
Дипломдық жұмыстың ... және ... ... ... ... ... ... зерттеу мәселелері мен қисындылығына және
деңгейіне байланысты кіріспеден, үш тараудан, қорытындыдан, пайдаланылған
әдебиеттер тізімінен ... ... ... ... ... ... жалпы
сипаттамасы
1.1 Жергілікті мемлекеттік басқарудың теориялық негіздері
Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару жергілікті
өкілді органдар мен жергілікті атқарушы органдардан тұрады. Ол ... бір ... ... ... және Республика үшін біртұтас
мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік биліктің туындысы. Бұл ... ... ... ... ... ... алмайды және
жергілікті проблемаларды шешпейді дегенді ... ... ... ... ... ... тетігінің ерекше
бөлшегі болып табылады және белгілі бір дербестікке ие ... ... 1995 ... ... ... ... ... үлгісін қабыл алды. Конституциясының осы
органдарға арналған бөлімі ... ... ... және өзін өзі
басқару» деп аталады. Бұл бөлімде жергілікті ... бас ... ... айтылады [1].
2001жылы 23 қаңтардағы «Қазақстан Республикасындағы жергілікті
мемлекеттік ... және ... ... ... ... жергілікті
мемлекеттік басқару саласындағы қоғамдық қатынастарды реттейді, ... және ... ... ... ... ... ... мәслихаттар депутаттарының құқықтық жағдайын белгілейді.
Бұл заңда Қазақстан Республикасында бірінші рет жергілікті мемлекеттік
басқаруға белгілену ... [2]. ... ... ... жергілікті
өкілді және атқарушы органдар тиісті аумақта мемлекеттік саясатты жүргізу,
оны аталған заң мен басқа да заңдық ... ... ... ... ... жүзеге асыратын қызмет болып табылады.
Жергілікті мемлекеттік басқару – жергілікті өкілді және атқарушы
органдар Қазақстан Республикасындағы ... ... ... ... ... туралы Заңмен және басқа да заң ... ... ... тиісті аймақта мемлекеттік саясатты жүргізу және оны дамыту
мақсатында жүзеге асырылатын әрі тиісті аймақтағы істің жай ... ... ... бөлу ... ... ғылыми теорияның
негізін қалаған ХҮІІІ ғасырдағы француз ағартушысы Ш.Монтескьенің ... ...... бірден бір бастауы бола отырып, мемлекеттік билік
халықтың өкілетті органдары арқылы жүзеге асырылады және ... ... ... оны жүзеге асырудың жолы халықтық жиналыста болуға ... ... ... ... атын ... заң ... орган әуелгі кезде
мемлекеттік биліктің басқа органдарымен қатар өмір сүре отырып, аса ... ... ... ... пікірмен есептесетін кеңесші
органға айналған. Мемлекеттіліктің даму ... оның ... ... заң ... әрі ... орган Парламенттің саяси  ... ... ... әсер ... ... ... ұлы ойшылдар идеясы алғаш рет
1787 жылы қабылданған АҚШ ... ... ... Заң ...... пен Өкілдер палатасынан тұратын Конгресс жүзеге асырады
[3].
Өкілді билік көптеген елдердің конституцияларында жеткілікті ... ... оның ... ... асуы ... құрылымға, басқарудың
жолдарына, елдің тарихи және ұлттық ерекшеліктеріне ... ... ... сүйенер болсақ, Қазақстан XVI-ғacыpдың екiншi жартысынан
XVIII-ғacыpдың басына дейiн, яғни Ресейдiң қол астына ... ... ... хан ... ... ... болды. н қауымдар
өкiлдерiнiң съезi жүзеге асырып, атқарушы ... ... ... ... ... бiр рет ... ... мемлекеттiк маңызды iстердi
қарады. Сонымен бірге, мәслихат меритократия - аса ... ... ... хандарды сайлап және оларды орнынан түсiре ... ... ... парламентаризм белгiлерi Ресей боданында болған
кезде ... ... ... ... ... «Алаш» партиясының
бағдарламасында қайта жанданды. Дегенмен, белгілі ... ... ... ... ... ... ... асқан жоқ
Қазақстанның тарихында бірінші рет ҚазКСР Жоғарғы Кеңесі 1938 жылы
шақырылды. Бұл ... заң ... және ... ... ... ... қызметіне кірісуінің көрінісі еді. Мұндай Жоғарғы Кеңес ... ... ... ... ... деп ... болмады. Кеңестік
Жоғарғы Кеңестің нақты заң шығару саласында тындырған ісіне көз салсақ,
КСРО Жоғарғы Кеңесі елу жыл ... яғни ... ... ... тек ... заң ... Ал, Қазақ КСР XI шақырымдағы Жоғарғы ... 5 ... ... тек 40 заң қабылдаған. Ал, өзге елдерде, мейлі ол
республикада немесе ... ... ... ... бұл ... үлкен
роль атқарды. Салыстыру үшін Германия Бундестагын алсақ, ол ... ... 4400 заң ... ... ... ... ... сапасын өлшеу асығыс болса да, қоғам ... ... ... ... ел үшін ... санының өсуінің
өзі де - сөзсіз жағымды ...... ... ... ең жоғары заң шығарушы мемлекеттік
өкілді орган. Ғылыми әдебиетте қолданыста жүрген «өкілдік қызмет» пен «заң
шығарушылық қызмет» өз ... жеке – жеке ... ие ... ... әр ... ... байқатады. Бұл парламент функциясының екі
қыры, әсіресе, депутаттар қызметінде ... – бірі ... ... ... ... өз ... заң шығарушылық және өкілдік қызметтерді
де қатар пайдаланады.
Қазақстан өз егемендігін ... ... ... ... мәселесiн
дербес шешуге мүмкiндiгi болған жоқ. ... ... бiр ... ... Ол өз ... ... ... жүзеге асырды.
Кеңестер Одағы атты алып державада мемлекеттiк ... бiр ... ... ... үшін ... болды. Ол кездегі атышулы ұран
«Барлық билiк Кеңестерге» деген ұран болатын. Өкiлеттi билiк пен атқарушы
билiк қосылып, ... ... ... атқару комитетiн құрды.
Коммунистiк партия қоғамның жетекшi және бағыт берушi күші ... ... ... ... ... ... ... отырды.
Парламент кеңестiк республикаға сәйкес құрылып, оның кемшiлiктерi партия
тарапынан жасалған әрекеттермен толықтырылып ... Оның ... ... ... ... ететiн заңдардың басым көпшiлiri КСРО ... ... ... ... екi рет ... ... Кеңестiң қарауына
жататын мәселелердi ... ... ... ... ... ... ... Конституциялық ережелердi жүзеге асыру
мүмкiндiгi болған жоқ». Парламентаризм идеясы Қазақстан өз тәуелсiздiгiн
алғаннан ... ғана ... ... оның ... ... ... қос құжат Егемендiк туралы Декларация мен Тәуелсiздiк
туралы Конституциялық заңы жол салды [5].
Қазақстанның демократиялық жолмен құқықтық және әлеуметтiк ...... ... әлемдiк тәжiрибеде нық қалыптасқан билiк бөлу
қағидасына ... ... бөлу ... ... Республикадағы
бiртұтас мемлекеттiк билiк Конституция мен заңдар негізінде заң ... және сот ... ... ... ... әрi ... ... арқылы өзара iс-қимыл жасау қағидасына сәйкес жүзеге
асырылады. Айтылған билiк тармақтарының iшiнде заң ... ... ... иемденедi.
1993 жылғы 10 желтоқсандағы «Қазақстан Республикасының жергілікті
өкілді және ... ... ... ... ... ... өкімет
органдарының жүйесін реформалау үдерісі басталды. Қазастан Республикасының
1993 жылғы тұңғыш Конституциясында ... бөлу ... ... ... ... ... ... және одан әрі
дамытудың құқықтық негіздері туындады. 1994 жылы 7 ... ... ... және ... ... Кеңес дүниеге келді. Жоғарғы Кеңес бір жылға
жуық уақытта 138 акт, соның ішінде 8 заң ... ... ... ... ... ... өзін-өзі таратқан соң, 1995-жылғы
Республика Конституциясында заң ... ... ... ... жаңа ... қос ... Парламент бекiтiлiп, бүгінгі күнi өз ... ... 2001 ... 23 ... ... ... ... басқару туралы» Заңда жергілікті мемлекеттік ... ... ... реттеу, оның органдарының ... ... ... ... ... ... белгіленген болатын.
Еліміз Тәуелсіздік жылдары дәулетіне сәулеті сай әлем таныған
абыройлы мемлекетке айналды. Осы ... ... ... ... мен тату ... ... жүзеге асып, қоғамның тұрақтылығы мен
ынтымағына халық қалаулылары елеулі үлес ... ... ... ... ... мәслихат сайлауы 1994 жылғы 7 наурызда өткізіліп, әр
деңгейдегі мәслихаттар ... ... ... Өзінің қалыптасқан 20 жылдан
асқан уақыт ішінде ... мен ... ... жергілікті
мәслихаттағы депутаттар корпусы – қоғамды одан әрі ... пен ... ... ... байланысты нығайтуға, тұрмыс жағдайын
жақсартуға бағытталған экономикалық және саяси реформаларды жүргізуде ... ... ... 2 ... мемлекеттiк басқару және өзін-өзі басқаруды ұйымдастыру
Баршаға белгілі, Қазақстан Республикасы тәуелсіздігінің тарихы ... қол ... ...... аңсаған ұлы халық пен Елбасының ерен
еңбегінің жемісі, зор жеңісі. ... ... ... ... ... бағындырдық. Дамудың даңғыл жолына түскен қуатты мемлекетіміз
мұнымен ... Алда – ... ... мен айқын мақсаттар күтіп тұр. 
Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың  «Қазақстан жолы – 2050: бір мақсат, ... бір ... атты ... осы ұлы ... жолында баянды болашаққа
бағыт сілтеген бағдаршам десек, артық айтқандық емес [6]. Осы Жолдау арқылы
тәуелсіз ... ... ... Қазақ елі өзінің 2050 жылға дейінгі
даму стратегиясын айқындап ... ... ... ... 50 ... ... мақсат еткен еліміз бұл межені бағындырып, енді әлемдегі
ең дамыған озық 30 мемлекеттің қатарына қосылуға бағыт түзеді. ... ... ... ... ... бері жұмыстарында үлгілі дамудың өзіндік
моделін қалыптастырып, жаңа сипат алып келе ... ... ... да қосып отырған үлесінің зор екендігі баршаға аян.
Жергiлiктi мемлекеттiк басқару – бұл ... ... ... ... оны ... ... заң актiлерiнде белгiленген құзырет
шегiнде жергiлiктi өкiлдi және атқарушы органдар жүзеге ... ... ... iстiң жай - ... ... ... табылатын қызмет.
Еркін нарықтық қатынастарды қалыптастыруға, құқықтық, демократиялық
мемлекет құруға бағытталған заманауи мемлекет жергілікті және ... бар ... ... ... ... қатысу нысандарын
дамытуға обьективті ... ... Бұл ... ең ... арнайы
нормативті-құқықтық актілерді, мемлекеттік және үкіметтік бағдарламаларды,
жергілікті ... ... ... ... ... ... шараларды
қабылдау арқылы білдірілуі керек. Демократиялық және ... ... ... ... ... ... ... өзін-өзі басқару жүйесінің бар
болуын болжайды [7].
Жергілікті мемлекеттік ... ... ... құрамдас бір
бөлігі болып табылады және Республика үшін біртұтас мемлекеттік қызмет
принциптерін басшылыққа ... ... ... ... ... биліктің туындысы, мемлекет тетігінің ерекше бөлшегі болып
табылады және ... бір ... ие ... ... жергілікті
мемлекеттік басқаруды тиісті аумақтағы жергілікті өкілді және ... ... ... ... ... ... ... органдары болып табылады:
1.жергілікті өкілді органдар –мәслихаттар;
2.жергілікті атқарушы органдар - әкімдіктер
Бұл органдар жергілікті мемлекеттік басқаруды ... ... ... ... мен ... ... ... Ашып айтсақ,
жергілікті мемлекеттік ... ... өз ... ... ... ... және iшкi ... қаржы және
инвестициялық саясатқа сәйкес келмейтiн шешiмдердiң қабылдануына жол
бермеуге;
2) ұлттық қауiпсiздiктi қамтамасыз етуде ... ... ... ... ... маңызы бар салаларында белгiленген жалпы
мемлекеттiк стандарттарды ұстануға;
4) азаматтардың құқықтары мен заңды мүдделерiнiң ... ... ... ... ... ... бiрыңғай еңбек рыногын,
капиталды, қаржыны қалыптастыруға, ... мен ... ... еркiн
алмасуға кедергi келтiретiн шешiмдер қабылдауға тыйым салынады.
Олардың қабылдайтын аумақты дамыту жоспарлары Қазақстан Республикасының
стратегиялық даму жоспарларына сәйкес келуге тиiс.
Жергiлiктi ... ... ... тиiстi әкiмшiлiк-аумақтық
бөлiнiстегi халықтың еркiн бiлдiредi және жалпымемлекеттiк ... ... оны iске ... ... шараларды белгiлейдi, олардың
жүзеге асырылуын бақылайды. [8].
Жергілікті өзін-өзі басқару – халық ... ... ... сондай-ақ
мәслихаттар және басқа да жергілікті өзін-өзі басқару ... ... ... мен ... ... ... айқындалған тәртіппен
жергілікті маңызы бар мәселелерді өзінің жауапкершілігімен дербес ... ... және ... ... бар ... шешу ... жүктелген органдар деп танылады (ҚР Қазақстан Республикасындағы
жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі ... ... ... ... ... ... облыс, аудан, қала, қаладағы аудан, ауылдық
(селолық) округ, ауылдық (селолық) округтің құрамына ... кент ... ... ... жеке ... ... өзін-өзі басқаруды жергілікті қоғамдастық мүшелері тікелей,
сондай-ақ мәслихаттар мен басқа да ... ... ... ... ... ... ... қаланың, қаладағы ауданның, ауылдық (селолық)
округтің, ауылдық (селолық) округтің құрамына ... кент пен ... ... ... ... ... ... жергілікті өзін-
өзі басқару органдарының функцияларын да ... ... ... ... және ... ... қызметiнiң
экономикалық және қаржылық негiзiн:
1) жергiлiктi бюджет;
2) коммуналдық заңды тұлғаларға бекiтiлген мүлiк;
3) Қазақстан ... ... ... ... өзге де ... ... өзін-өзі басқару институтының ұзақ тарихы бар.Ең алдымен
Көне Римде пайда болған.Қалалық басқаруды ол ... ... деп ... тіліндегі) muni – тяжести (ауыр) және capio (қабылдаймын) ... ... ... ... басқарудың ерекше субъектісі – халық, азаматтар
болып табылады. Жергілікті өзін өзі басқарудың ерекше субъектісі – ... ... ... ... ... ... жергілікті
қауымдастықтар және өздерінің басқа да органдары арқылы жүзеге асырады.
Олар ауылдың (селоның) ... ... ... ... ... ... қаланың аумағы шегінде, ал облыстық және республикалық маңызы бар
қааааааааалаларда, ... ... ... ... аудандар шегінде
ұйымдастырулары мүмкін. Олардың ... ... ... ... бюджеті,
сайланбалы органдары болуы тиіс.
Қауымдастық құрылымдардың халқы жергілікті өзін-өзі ... ... ... ... ... ... ... жинақы тұратын аумақты
қамтитын селолық және қалалық жергілікті қауымдастықтардағы жергілікті өзін-
өзі басқарудың сайланбалы және басқа да органдары ... ... ... ... азаматтын жергілікті қоғамдастық мүшесі деп
тануға жергілікті өзін-өзі басқару ... ... ... ... аумағындағы тұрғылықты жері бойынша оны тіркеу фактісі
негіз болып табылады (ҚР Қазақстан Республикасындағы жергілікті ... және ... ... ... ... ... қоғамдастық аумағында тұрақты тұратын жері бар шетелдіктер
мен азаматтығы жоқ адамдар заңда немесе ... ... ... жергілікті өзін-өзі басқаруды жүзеге асыруға қатысуға құқығы бар.
Жергілікті қоғамдастық мүшелерінің:
1) шығу тегіне, әлеуметтік, лауазымдық және ... ... ... ... тіліне, дінге қатынасына, сеніміне, саяси
партияларға және ... ... ... қарамастан тікелей,
сондай-ақ жергілікті өзін-өзі басқарудың сайланбалы органдары ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының сайлау туралы заңнамасында көзделген
тәртіппен сайланбалы жергілікті ... ... ... ... ... ... ... өзін-өзі басқару органдарына жеке жүгінуге, сондай-ақ
жеке және ұжымдық өтініштер жолдауға;
4) осы Заңда және Қазақстан ... ... да ... ... өзге де ... ... ... құқығы бар.
Қазақстан Республикасының заңнамалық актілерінде көзделген ... ... ... ... ... ... басқаруға
қатысу құқықтарын шектеуге жол берілмейді және сот тәртібімен шағым жасалуы
мүмкін.
Жергілікті қоғамдастық мүшелері:
1) Қазақстан Республикасының Конституциясын және заңнамасын сақтауға;
2) ... ... ... мен ... ... татулықты
нығайтуға ықпал етуге;
3) мемлекеттік тілге және ... ... ... халқының салттары
мен дәстүрлеріне құрметпен қарауға және ... ... ... ... өзін өзі ... ... жетілдіру мәселелері өңірлік даму
үдерістерін тиімді басқаруды қамтамасыз ету жөніндегі ... бір ... ... ... мен ... ... қабылдау мен іске асыруға қатысуы осының ... ... ... Бұл үшін ... өзін өзі басқару органдары арқылы
халыққа жергілікті маңызы бар мәселелерді өз ... және ... ... ... беру ... ірі ... ... туристік, білім беру орталығы болып
табылатын Алматыда жергілікті өзін өзі басқару элементтері, арнайы заңның
жоқтығына қарамастан 90-шы ... ... ... ... ... өзі ... ... (ҚӨК) өзара іс-қимыл жасау үшін 1993 жылға
қарай олардың саны 60-тан асты, қалалық және ... ... ... құрылды. Басқару проблемалары және аумақтарды ... ... ... ... ... жергілікті өзін өзі басқару
жөніндегі нормативтік құжаттарға салмақты ... ... ... ... ... ... ... нарыққа көшу жағдайындағы шаруашылық-
әлеуметтік қызметін айқындайтын ... ... ... Сол ... ... муниципалдық басқару және менеджмент институты да
құрылды. Осы ... ... ... ... ... ... өзі ... дамыту туралы» құжат қабылданған еді. Оларға қала
тіршілігін қамтамасыз ету жөніндегі өкілеттіктер де ... мен ... ... және ... органдар туралы заң
қабылданғаннан кейін Қоғамдық өзін өзі ... ... ... өзін өзі ... комитеті (АХӨБК) болып қайта құрылды. Олар
үйлердің, олардың әрбір бөліктерінің және көше комитеттерінің аға ... қала ... ... сақтап отырды. Халықты әлеуметтік
қорғауға, соғыс және еңбек ардагерлеріне, ... аз ... ... ... ... ... ... аударылатын. Тұрғын
үй-тұрмыстық мәселелерді шешу, қоғамдық тәртіпті сақтау, мәдени демалыс
жөніндегі істер олардың жұмысының ... ... ... ... ... бір буыны ретінде халықтың өзін ... бұл ... ... ... ... ... ... әлеуметтік белсенділікті арттырудың, азаматтарды
жергілікті маңызы бар мәселелерді шешуге ... ... ... кететін бір жайт, бұл құрылымдардың тәжірибесі қалалық мәслихатқа
«Алматы қаласындағы жергілікті өзін өзі ... ... ... ... үшін ... ... ... жергілікті өзін өзі басқару ... және ... ... ... қағидалары мен тәртібін реттейтін
республикадағы алғашқы нормативтік актілердің ... ... ... өзі ... ... ... ... жұмыс істеу қалыптары
мен әдістері еліміздің заңнамасында ... тиіс деп ... ... ... өзін өзі басқаруды қалыптастырудың негізгі
тұстары Конституция мен Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік
басқару және өзін өзі басқару туралы 2001 жылғы ... ... ... ... ... маңызы бар мәселелерді өз бетінше шешуіне құқық
беріледі және жергілікті өзін өзі басқару ... ... ... ... ... ... бастамасы бойынша еліміздің
Конституциясына 2007 жылғы мамырда енгізілген өзгерістер мен толықтырулар
жергілікті өзін өзі ... құру мен ... ... ... ... шешу ... ... қадам болып табылады [10].
2009 жылғы ақпан айында жергілікті мемлекеттік басқару және өзін өзі
басқару ... ... ... ... заңнамалық түзетулер де жергілікті
өзін өзі басқару жүйесін дамытуға пәрменді серпін берді. ... ... осы ... ... ... бар ... жергілікті өзін өзі басқарудың негізгі өкілді органдары ретіндегі
мәслихаттардың рөлін айтарлықтай дәрежеде ... ... ... ... құзырының аясын кеңейтті, сонымен бір ... ... ... ... өзара қарым-қатынас теңгерімі және ... ... ... ... реттелді [11].
Түзетулерге сәйкес, қоғамдық және мемлекеттік институттардың бірігуіне
жол бермейтін норма алып ... атап кету ... ... ... өзін өзі ... ... тікелей, сондай-ақ, мәслихаттар мен
халықтың ықшам топтары ... ... ... ... ... да ... өзін өзі басқару органдары арқылы
жүзеге асырады деп айқындалды. Бұдан басқа, ... ... ... ... басқару органдарына мемлекеттік функцияларды жүзеге ... ... ... өзі ... ...... өзін-өзі басқару
органдарының мемлекеттік органдармен өзара іс-қимылын ұйымдастыру мәселесін
шешу үшін ауқымды мүмкіндіктер туғызады.
Мемлекеттік ... және ... өзін өзі ... ... ... құқықтар мен міндеттер берілген әкімдер ... және ... ... ... ... буын болып отыр. Бұл
жергілікті билік органдары қызметін сапалық ... жаңа ... ... проблемаларын барынша тиімді шешуге ... ... ... деңгейіне шығаруға септігін тигізеді.
Халықаралық сарапшылардың пікірінше, қазақстандық ... ... ... ... ... ... мемлекеттік басқару мен өзін
өзі басқаруды ... ... ... ... ... ... ... жайт. Мәселен, Түркияның негізгі әкімшілік-аумақтық бірліктеріндегі
(ел) жергілікті өзін өзі басқаруды орталық билік өкілдері (уәли) ... ... ... бас ... мен ... ...... де
бар. Қалалар мен округтік елді мекендерде муниципалдық кеңестер, ...... ... мен бір мезгілде ел өкілі болып табылатын
староста ... ... ... ... ... ... ... Хартияда жергілікті өзін-өзі басқару ұғымы ретінде жергілікті
өзін-өзі басқару органдарының заң аясында және өз ... ... ... ... сай ... атқара отырып, жергілікті өзін-өзі
басқару органдарының құқықтары мен нақты ... ... ... ... ... ... ... реттеу және оларды басқару
қабілеті түсіндіріледі.
Жергілікті өзін-өзі басқару мәселелері бойынша Қазақстан ... ... ... ... ... ... және ... өзін-
өзі басқару туралы Еуропалық Хартиямен салыстыруды ... ... ... ... ... стандарттармен салыстыруға
мүмкіндік береді.
Жергілікті өзін-өзі басқарудың ерекше ұлттық үлгісін құруға ұмтылған
Қазақстан, ұлттық үлгі ... ... идея мен ... ... ... сақтау үшін осы саладағы беделді құжат ретінде Еуропалық
Хартияға сүйенуі тиіс.
Еуропалық Хартияда жергілікті ... ... ... және ... ... өзін-өзі басқаруға деген құқығы
келесідей бекітілген: «Жергілікті ... ... ... ... және ... ... де танылуы тиіс».
Қазақстан Республикасы бұл ережені сақтайды, себебі ҚР ... ... ... және азаматтардың жергілікті өзін-өзі басқаруға
деген құқығы танылады ( 89 бап).
«Жергілікті өзін-өзі басқару» ұғымының ... ... ... ... ... өзін-өзі басқару ұғымы ретінде ... ... ... заң ... және өз жауапкершілігіне және
жергілікті халықтың мүддесіне сай ... ... ... ... ... органдарының құқықтары мен нақты жергілікті өзін-өзі басқару
органдарының мемлекеттік істердің басым бөлігін ... және ... ... ... ... Конституциясы жергілікті өзін-өзі басқаруды жергілікті деңгейдегі
мәселелерді дербес шешуге деген азаматтардың құқығы деп анықтайды (89 ... ... ... ... ... ... бергенімен,
алайда оның өмір сүруіне ешқандай кепілдік бермейтінін атап өту ... ... ... мен ... ... ... органдарының
жергілікті мәселелерді меңгеруге деген нақты қабілеті туралы айтады. Шын
мәнінде, кепілдікке ие ... ... ... ... ... іске ... децентрализациялаудың маңызды ...... ... ... ... кіріспе сөзбасында
жергілікті өзін-өзі басқаруды енгізудің мақсаты тура көрсетіледі: билікті
децентрализациялау мен ... ... ... азаматтардың басқаруға тікелей қатысуы және т.б. ҚР ... ... ... енгізудің мақсатын айқын және нақты
баяндамайды, бұл түсініксіз болып отыр, себебі Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... анағұрлым жан-жақты тұжырымдауға
болады: бюрократизмді төмендету, жемқорлықпен ... ... ... ... және т.б. ... ... ... ең алдымен, нақты және
айқын мақсаттарын білдіретін құндылық пен идеологияға ие ... ... ... ... ... өзін-өзі басқару жергілікті басқару туралы
заңда бекітілген ерекше ұйымдастырушылық-құқықтық ... ие ... ... ... оның ... сипатымен байланысты бұл
мәселеге қатысты тікелей нұсқаулары жоқ. Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... басқару және өзiн-
өзi басқару» туралы заңында маслихаттар ... ... ... ... деп ... Шын мәнінде, жергілікті өзін-өзі ... ... ... ... Сондықтан
заңнама бойынша жергілікті өзін-өзі ... ... ... және
әкімдіктер болғандығына қарамастан, оларда муниципалды құрылымның ерекше
мәртебесі жоқ. ... бұл ... ... ... ... болып табылмайды, себебі статус белгілі бір ... ... ... ... ал бұл ... иерархиялық түрде мемлекеттік
билік жүйесінде қалады.
Бүгінгі заман талаптарына сай ... ... өзін өзі ... құру үдерісі қазір де жалғасуда. 2012 жылғы ... ... ... ... №438 Жарлығымен «Қазақстан Республикасында
жергілікті өзін-өзі ... ... ... ... ... ... ... енгізудің мақсат-міндеттері,
іске асыру кезеңі және күтілетін нәтижелері нақты айқындалды. Қазақстанда
кезең-кезеңмен ... ... және ... ... ... маңызы мен рөлі арта түседі, үздік халықаралық ... ... ... ... ... және ... тиімді
институттары құрылады деп күтілуде. Осы тұжырымдаманы жүзеге ... ... ... ... ... бір ... беріле
бастады. [14].
Жергілікті өзін-өзі басқаруды одан әрі жетілдіру жөніндегі шаралар
жайында ... ... да ... ... арқылы ауыл әкімдерін сайлау институтын 2013 ... ... ... шешімі белгіленген міндеттерден туындайтын аса маңызды үлкен
бетбұрыс деп айтуға болады. Барлығы 2533 ... оның ... ... ... ... ... ... бар 50 қаланың әкімі
сайланатын болады. Бұл – барлық деңгейдегі әкімдердің жалпы ... ... ... ... ... атап ... қолданыстағы заңнама
жергілікті өзін өзі басқарудың жұмыс істеуінің ... ... ... ... бере ... Алға ... отырған реформаның
маңызы – орталық пен өңірлер арасындағы ... ... ... ... ... ... органдарының рөлін
күшейту. Бұл жергілікті өзін өзі басқаруды ... ... ... ... мен ... ... ... жерлердегі биліктің
түрлі деңгейлері арасындағы өкілеттіктерді орталықсыздандыру мен ара ... ... ... ... ... қажетті өкілеттіктер
ауқымымен, кадрлармен, ... ... ... және ... ету ... ... күні орын алып отырған проблемалардың
барлығын біртіндеп шешуге жағдай туғызады.
Осыған байланысты мемлекет ... өзін өзі ... ... ... құқықтық базасын одан әрі жетілдіру жөнінде
ауқымды жұмыстар жоспарлауда. Оның ... ... ... ... мен ... ... ... институттары мен халықтың
үйлесімді, сындарлы және кәсіби өзара байланыс жасауына байланысты ... ... ... қазірдің өзінде атқарылған жұмыстар баршылық. Атап
айтқанда, Парламент Сенаты жанында құрылған Жергілікті өкілді ... ... ... жасау жөніндегі қоғамдық кеңес өнімді
биліктің барлық деңгейлерінің қызметтерін үйлестірудің және ... ... ... ... ... құралына айналды. Қоғамдық
кеңес жоғары заң шығарушы орган тарапынан жергілікті өкілетті органдардың
жұмысын ... ... етіп қана ... заң ... ... ... жерлердің проблемаларын айқындауға да септігін тигізеді [15].
Оның қызметі заңнаманы, оның ... ... ... ... ... ... ... өзін өзі басқару
институттарын және ... ... ... ... қалыптастыруға
бағытталған.
Мәслихаттармен өзара іс-қимыл ... ... ... ... ... жергілікті билік органдарымен және ... ... ... ... ... ... табылады. Облыстық және аудандық
мәслихаттардың өкілдерімен Сенатта жүйелі өткізілетін кездесулер тиімді
практикаға айналды. Осы ... ... ... мемлекеттік және
жергілікті маңызы бар, қолданыстағы заңнамаға қатысты ... ... ... талқыланып, алда тұрған міндеттерді шешудің жолдары мен
әдістері туралы ... ... ... ... ... ... жергілікті өзін өзі басқаруды дамыту ... ... ... ... ... саясатты түсіндіруді
және насихаттауды жүргізіп отырған Сенат депутаттарының «Өңір» тобы ... ... ... ... ... ... органдарының да қоғаммен кері байланыс ... ... бар. Олар – ... ... ... жыл сайынғы есептері,
қабылдау күндері, әкімдіктер жанындағы қоғамдық кеңестер, бизнес, ... ... ... орта өкілдерінің қатысуымен өткізілетін «дөңгелек
үстелдер» және т.б. «Электрондық үкімет», әкімдіктердің веб-сайттары және
әлеуметтік ... ... ... ... жаңа ... ... аясы кеңейіп келеді.
Басқаша айтқанда, біз орын алған проблемаларды анықтаудың және ... ... ... ... ... ... ... стратегия
қалыптастырудың, өзара қолдау көрсету мен бақылаудың нақты тетігін иеленіп
отырмыз. Бізге тек осы тетікті ... пен ... даму ... ... ... ... Бұл, ... мемлекеттік басқарудың
қолданыстағы практикасына жергілікті өзін өзі ... ... ... ... жаңа нысандарын енгізу сияқты жауапты істе өте ... өзін өзі ... ... ... ... ... мемлекеттік құрылым жүйесінде елеулі рөл атқарады. Бұл, жергілікті
өзін өзі басқару, азаматтық қоғамның ажырамас бөлігі және халықтың ... ... әрі ... ... ... ... ... құрайтын халық билігінің аса маңызды нысаны ... ... ... ... ең ... және ... жақын органы бола отырып, жергілікті өзін өзі ... ... ... ... бар ... ... шешуге өз
жауапкершілігімен және өзінің ... ... ... әрі ... ... береді. Сарапшылардың пікірінше, ... ... ... оларды шешудегі дербестігі, жергілікті
өзін өзі басқару органдары қызметінің ... ... іске ... ... ... ... жергілікті өзін өзі басқару қоғамдық
басқару функцияларын төменгі деңгейде іске асырудың ... ... ... ... ... өзін өзі ... ... көбіне тек реттеудің
заңнамалық ... және ... ... ... етілуіне
ғана емес, сондай-ақ, халықтың жергілікті өзін өзі басқару жүйесіндегі өз
құқықтарын және мүмкіндіктерін түсінуіне, ... өзін өзі ... ... шын ... ... де ... ... айта
кетейік. Бұл өзін өзі басқару ... ... да, ... ... ... ... да кеңінен түсіндіру ... ... ... Әр ... жергілікті мәселелерді қазіргіден де
белсенді, үнемді және ... шешу үшін ... ... емес ... ... ... маңызды.
2 Қазақстан Республикасындағы жергілікті өкілді органдарының құзыреті
2.1 Жергілікті өкілді органдар құзыретінің мәні
ҚР-ғы “Жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі ... ... ... ... ҚР ... өкілді орган (мәслихат) – облыстың
(республикалық маңызы бар ... және ... ... ... ... бар ... халқы сайлайтын, халықтың еркін ... ... ... ... сәйкес оны іске асыру үшін ... ... және ... ... асырылуын бақылайтын сайланбалы
орган.
Жергілікті өкілді органдардың (өзге де кез ... ... ... ... ... мәні ... мемлекеттік және қоғамдық
істерді басқару ... ... ... ... құқықтық құралы (нысаны)
болып табылады. Мемлекеттік органдарға қоғам өмірінің саяси, экономикалык
және ... ... ... ... ... ... сай ... кұзырет берілуі — экономикалық және ... ... ... ... ... ... ... алғы шарттарының бірі. Органдардың құзыреті неғұрлым
дұрыс белгіленсе, аппарат соғұрлым ... ... ... ... және ... ... міндеттерін шешу үшін материалдык-
каржылық, құқықтық және өзге де ... ... ... ... органның құзыреті дегеніміз, оның занмен және баска
да нормативтік-құқыктык актілермен баянды етілген ... ... ... мен ... жататын мөселелер дегеніміз, мемлекеттік органның (бұл ретте
мәслихаттың) заң ... ... бар ... қатынастар.
Егер мәслихаттың кем дегенде темендегідей өкілеттік түрлерінін ... оның ... ... қатынастарға заң жүзінде қүзыреттілігі айкын
болады, олар мыналар:
1) егер тиісті қатынастар шеңбері жоғары ... ... ... ... жеке ... бар заң ... қабылдау;
2) егер жоғары тұрған органдар бүл салада жалпы нормативтік реттеуді
жүзеге асырған жағдайда нормативтік акт ... ... ... ... ... және ... ... зандарда берілген өкілеттік шегіндегі мәселелер бойынша нормативтік
актілер қабылдау.
Жергілікті ... ... ... ... ... ... кұкықтары мен міндеттері болып табылады. Мемлекетгің өкілетті
органы — мемлекеттін, ... бір ... бар ... ... ғана ... ... ... бір билік әрекеттерін жасауға да міндетті орган.
Мәслихаттар өз аумағында Конституцияға және ... ... ... ... ... мемлекеттік және коғамдық тәртіптің,
азаматтар меншігінің, кұкыктары мен заңды мүдделерінің корғалуын қамтамасыз
етуге міндетті. Сонымен ... ... осы ... ... ... зандылыкты сақтап отыруға тиісті арнаулы органдардың болуы ... ... ... белгілі бір аумақта зандылыктың
сақталуын және азаматтардың құқықтарын ... ... ... ... ... ... беруге болмайды. Міне, сондыктан да
мәслихаттардың күзыреті құқықты ғана емес, сонымен катар дербес компонент
ретінде міндетті де қамтиды. ... ...... ... ... нысаналы мемлекеттік ықпал жасауды камтамасыз ету әдістерінін
бірі.
Казақстан Республикасының Конституциясында мәслихаттардың ... ... ... ... ал ... ... егжей-
тегжейлі шеңбері нормативтік-құқыктық актілерде айтылған.
Конституцияның 86-бабының 4-тармағында мәслихаттардың қарауына:
1) аумақты ... ... ... және ... ... ... және ... аткарылуы туралы
есептерді бекіту;
2) өздерінін қарауына жатқызылған жергілікті ... ... ... ... ... ... ... мәселелер боиынша
жергілікті атқарушы органдар басшыларының есептерін ... ... ... ... және өзге де ... ... олардың қызметі туралы есептерді ... ... ... ... өзге де ... ... ... заңдарына сәйкес азаматтардың кұқыктарьг мен занды
мүдделерін камтамасыз ету жөніндегі өзге де ... ... ... айтылған.
Мәслихаттын қарауына жатқызылған мәселе — заңдарда әрқашан ... ... ... ... ... ... әртүрлі нысандарында)
мәселесі болып табылатын қоғамдық қатынастар.
Сонымен, ... ... ... өз ... ... үшін шағын
аппарат құрады, оның қүрылымы мен сан құрамы секілді ... ... оның ... ... ... мен ... сондай-ак
өндірістің инфрақұрылымы мен әртүрлі ... ... мен ... ... ... ... ... жүйесіндегі өкілді орган – маслихаттың
құзыреті
Мемлекеттік биліктің бірден-бір бастауы – ... ... ... ... ... ... ... жергілікті өкілді органдардың, халық
билігінің негізгі формасы ретінде, ... мен ... өзін ... органдарының маңызы өте зор.
Мәслихаттардың тиісті әкімшілік-аумақтықтық бөліністегі халықтың еркін
білдіретіні және жалпы ... ... ... отырып, оны іске
асыруға қажетті шараларды белгілеп, олардың ... ... ... ... институтының негізі 1993 жылдың ... ... ... өкілді және атқарушы органдары
туралы» ҚР Заңының негізінде ... ... ... 1994 ... ... ... ... дейін жергілікті мәслихаттар қызметін атқарып келген
облыстық, қалалық, аудандық кеңестер өкілді ...... ... ... ел ... алғашқы жылдарында-ақ жергілікті
мәслихаттар аймақтың ... ... және ... даму
бағдарламаларын, жергілікті бюджетті, оның атқарылуы туралы есепті бекіту
мен көптеген бағдарламалардың орындалуына бақылау жүргізу ... ... ... жолында беделді күшке айналды [16].
1993 жылғы 10 ... ... ... ... Кеңесі
жергілікті мемлекеттік органдардың атауы мен құрылымына айтарлықтай өзгеріс
енгізген «Қазақстан Республикасының ... ... және ... ... Заңын қабылдағаны белгілі. Өкілді органдар – мәслихат ... ... ... наурызында елімізде Қазақстанның саяси өмірінде жаңа
толқынның нышаны болған жергілікті өкілді органдар – мәслихаттарға ... ... Олар ... демократияға қарай өтуін айтарлықтай
тездетті, өйткені елімізде алғашқы бәсекелі сайлау ... ... ... ... ... басқару және өзін-өзі
басқару туралы» Заңының шегінде өз қызметін өздігінен іске ... ... ... мен ... ... мемлекеттік
органдардың функциялары мен өкілеттігіне ие болды.
2007 жылғы мамыр айында Қазақстан Республикасының Конституциясына
өзгерістер мен ... ... ... пен ... ... Мәслихаттардың өкілеттік мерзімдері 4 жылдан 5
жылға ұзартылды, тиісті мәслихаттардың ... ... ... атқарушы органдар басшыларының есебін қарау жүзеге аса бастады .
«Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-
өзі басқару туралы» 2001 жылғы 23 ... Заңы және осы ... 2009 ... ... ... мен толықтырулар енгізу арқылы қабылданған «Қазақстан
Республикасындағы жергілікті мемлекеттік ... және ... ... Заңы ... құзыретін нақтылауға, аумақтық және округтік
сайлау комиссияларының құрамдарын қалыптастыру мен ... ... мен ... ... ... ... ... қарамағындағы аймақтың жай-
күйіне жауапты жергілікті өкілдік орган. Ол сол аймақ халқының қалауын,
ықтиярын ... және ... ... ... ескере отырып,
қабылданған шешімдерді жүзеге асыру шараларын белгілейді әрі ... ... ... ... және оның ... болуы халықаралық
стандарт талаптарына жауап береді.
Саяси өкiлдiк белгiлi бiр ... ... ... - ... ... - ... дала ... - Құрылтайлар формасында билiктi атқарудың
әр алуан әлеуметтiк мүдделердi ... ... ... әмбебап тәсiлдерiнiң
бiрi болды. Қоғам демократиялық бағытта ілгері ... ... ... ... ... орындайтын мәслихаттардың өкілеттігін бірте-
бірте кеңейтудің, депутаттар мәртебесін арттырудың конституциялық жолдарын
қарастырған ... ... ... ... ... ете ... органның жұмысын бұқаралық ақпарат құралдарында жан-жақты көрсетудің
жолдарын ойластырған жөн. Бұл үшін ... өз ... ... ... дұрыс болар еді. Кез-келген дамыған елдерде заң сол ... ... ... құрайды, заңдарда демократиялық қоғамның мүшесі ретінде
азаматтардың еріктері мен мүдделері бекіп, ... ... ... ... ... қандай болмасын заңның егер тетіктері дұрыс жұмыс
атқармаса, демократиялық қоғамның құқықтық негізі, адамдардың құқықтары мен
бостандықтарының ... ... ... ... Өкілді орган, оның тыныс-
тіршілігінен хабардар болуға мәслихатта ... ... ... зор ... ... ... ... талаптарына
толығымен жауап беретін, ол қабылдаған актілер ғана қоғамның, мемлекеттің,
жеке азаматтардың мүдделеріне сай келеді. Ал ... ... ... ... жетік меңгерген халық қалаулыларының нәтижелі жұмысының
арқасында ғана қол жеткізуге болады. Осы ... ... ... ... ... оның ... ... парламентаризмнің
нығайып, жақсы тәжірибелердің жинақталуына және өкілді органның қызметін
үнемі халық назарында ұстап отыруға мүмкіндік туар ... ... ... ... ... орынды
көрсетілген. Оған дәлел: заңда жазылғандай мәслихаттардың құзыретіне тиісті
аймақты ... ... ... және ... бағдарламаларын,
жергілікті бюджетті және олардың атқарылуын бақылануы.
Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-
өзі басқару туралы» ... ... ... ... ... тиісті аумақты дамыту жоспарларын, экономикалық және әлеуметтік
бағдарламаларын, жергілікті бюджетті және ... ... ... ... соның ішінде қаладағы аудан, аудандық маңызы бар ... ауыл ... ... ... ... ... іске ... (әрбір
қаладағы аудан, аудандық маңызы бар ... ... ауыл ... ауылдық
(селолық) округ бойынша жеке-жеке) бюджеттік бағдарламаларды бекіту;
2) тиiстi аумақтарда ... ... ... мен ... ... бағдарламаларды және қоршаған ортаны қорғау, сауықтыру ... ... ... ... ... қорғау саласындағы Қазақстан
Республикасының заңнамасына сәйкес өзге де ... ... ... ... ... ... мемлекеттік басқарудың
үлгі құрылымдары негізінде қалыптасқан әкімшілік-аумақтық бірлікті басқару
схемасын әкімнің ұсынысы бойынша бекіту ;
4) ... ... ... ... құрылыс
мәселелерін шешу;
5) әкімнің ұсынысы бойынша ... ... ... ... ... құрамын келісу;
6) атқарушы органдар басшыларының ... ... және ... ... ... орындамағаны үшін мемлекеттік органдардың
лауазымды адамдарын, сондай-ақ ұйымдарды жауапқа тарту туралы ұсыныстар
енгізу;
7) ... ... ... сәйкес азаматтардың құқықтары
мен заңды мүдделерін ... ету ... ... ... ... Қазақстан Республикасының сайлау туралы заң актiсiне сәйкес
аумақтық, округтiк және учаскелiк сайлау комиссияларының ... ... ашық ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексіне
сәйкес, ... үшін ... ... ... ережелерді бекіту;
9) тиісті әкімшілік-аумақтық ... ... ... және ... ... ... ... бақылау жасау;
10) мәслихаттың тұрақты комиссиялары мен өзге де органдарын құру,
олардың қызметі туралы есептерді ... ... ... ... өзге де ... ... ... жұмыспен қамтылуына жәрдемдесу мен кедейлікті азайту
бағдарламаларын бекіту;
12) әкімнің ұсынуы бойынша ... ... ... бойынша
әкімдік жанындағы консультациялық-кеңесші органдардың дербес ... ... ... ... ... (қаланың, ауданның) құрметті
азаматы” атағын беру;
12-2) “Облыстың (қаланың, ауданның) құрметті азаматы” атағын ... ... ... ... жер ... ... жер ... жүзеге асыру;
14) азаматтар мен ұйымдардың Қазақстан Республикасы Конституциясының,
заңдарының, Қазақстан Республикасы Президенті мен ... ... және ... ... ... ... ... нормаларын орындауына жәрдемдесу;
15) Заңда және Қазақстан ... өзге де заң ... ... да өкілеттіктерді жүзеге асыру жатады.
Облыстар, республикалық маңызы бар қалалар және астана мәслихаттарының
құзыретiне сонымен бiрге ... ... ... ... ... республикалық маңызы бар қаланы және астананы ... ... ... ... ... ... ... Үкiметiне ұсыныс
енгiзу, әкiмшiлiк аудандардың аудандық жоспарлануы жобаларын, облыстық
(облыс орталықтарынан басқа) және аудандық ... бар ... ... ... ... және ... елді мекендерде жұмыс істейтін және тұратын
жекелеген азаматтар санаттарын Қазақстан ... ... ... ... ... ... айқындау жатады.
Аудандық мәслихаттардың құзыретіне сонымен ... ... ... ... ... ... мен ... салудың бас жоспарларын
бекіту, ... ... бар ... ауылдық (селолық) округ, ауылдық
(селолық) округтің құрамына кірмейтін кент пен ауыл ... ... ... ... ... ... және аудан әкіміне тиісті әкімшілік-
аумақтық бөлініс әкімін тәртіптік жауапкершілікке тарту ... ... ... ... ... бар ... және ... астанасының мәслихаттары тиiстi әкiмдіктердің ұсыныстары
бойынша Қазақстан Республикасының заң актiлерiне ... ... алу ... қабылдауға құқылы.
Облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың және ... ... ... жер үсті ... су ... ... ... пайдаланғаны үшін, ерекше қорғалатын табиғи
аумақтарды пайдаланғаны үшін эмиссия үшін ... ... ... төлемдер ставкаларын бекітеді.
Облыстардың, республикалық маңызы бар қаланың және астананың
мәслихаттары ... ... ... ядролық қондырғылар мен
объектiлердi салуға келiсiм беру туралы мәселенi қарайды.
Облыстың, ... ... бар ... және ... ... атынан өкілдік ... ... ... ... ... ... ... Парламент Сенаты
депутаттарының өкілеттігі таңдаушылардың шешімі ... ... ... ... ... ... жергілікті мемлекеттік басқару және
өзін-өзі басқару ... ... ... ... 8 ... ... және ... үлгі регламентін бекіту туралы» Қазақстан
Республикасы ... 2013 ... ... №704 Жарлығына
сәйкес әзірленді және мәслихат сессияларын, оның органдарының отырыстарын
өткізу, ... ... ... және ... ... ... құру және
сайлау, олардың қызметi туралы ... ... ... мәслихаттың
атқарған жұмысы және оның тұрақты комиссияларының қызметі туралы есептерді
тыңдау, депутаттардың сауалдарын ... ... ... ... ... қызметiн ұйымдастыруды, сондай-ақ дауыс
беру, аппарат жұмысының тәртiбiн және ... да ... ... ... ... ... Түркістан қалалық мәслихатының регламентін бекіту туралы
Оңтүстік Қазақстан облысы Түркістан қалалық мәслихатының 2014 жылғы ... № 25/144-V ... ... ... ... Әділет
департаментінде 2014 жылғы 14 сәуірде № 2606 болып тіркелді (1-қосымша).
Мәслихаттың өз құзыретiндегi мәселелер ... ... ... ... ... ... ... бюджет кiрiстерiн қысқартуды немесе
жергiлiктi бюджет шығыстарын ұлғайтуды ... ... ... оң қорытындысы болған жағдайда ғана қарауға енгiзiлуi мүмкiн.
| Мысалы, Оңтүстік Қазақстан ... ... ... Қазақстан | |
|облысында жылу маусымына дайындық және өткізу Қағидаларын бекіту туралы | |
|Оңтүстік Қазақстан облысының ... ... ... құқықтық | |
|кесімдерді мемлекеттік тіркеудің тізіліміне 2013 жылғы 24 сәуірде № 2275 | ... ... 28 ... ... № 12/111-V шешімі [18]. | ... ... ... ... ... өз құзыретінің мәселелері бойынша | |
|мәслихат депутаттарының жалпы санының көпшілік дауысымен шешімдер | ... | ... ... ... ... ... мәслихат хатшысына беріледі. | |
|Сессияның төрағасы немесе мәслихаттың хатшысы қарауға қабылданған | ... ... ... ... ... бірге тұрақты | |
|комиссияларға қарау және ұсыныстар дайындау үшін ... Бір ... | ... ... біріне мәслихат актісінің жобасы бойынша қорытынды, | |
|сессияға қосымша баяндама дайындау, қосымша ақпарат жинау және талдау | ... ... ... | ... ... жұмыс істеу және басқа да мәселелерді дайындау үшін| |
|тұрақты комиссиялар жұмыс топтарын құра алады. Қажет болған жағдайда ... | ... ... ... ... комиссиялардың депутаттары тартылуы мүмкін. | |
|Жұмыс тобының ... кез ... ... ... ... | ... ... заңнамасында көзделген жағдайларда, облыс | ... ... ... ... ... ... ... қабылдайды | |
|Мәслихаттың құқық нормасын ... ... ... ... | ... ... ... тіркелуге және Қазақстан Республикасының| |
|заңнамасында белгіленген тәртіппен жариялануға тиіс. | ... ... ... ... және оның органдары негізгі жобамен| |
|бірге қарайды. Сессияға мәселе дайындауға қатысушы тұрақты комиссиялар | |
|арасында келіспеушіліктер ... ... ... ... және | ... ... ... жою бойынша шаралар қабылдайды, қалған | ... ... ... ... | ... ... ... кезде баяндама, қажет болған жағдайда, тұрақты | |
|комиссиялардың, жұмыс топтары мен уақытша комиссиялардың қосымша | ... ... | ... ... ... ... және қайтарылған ұсыныстар | |
|көрсетіледі, түзетулерді қабылдаудың немесе қайтарудың себептері | ... | ... ... ... ... ... ... бойынша | ... ... ... ... комиссиялардың және жұмыс | |
|топтарының жекелеген мүшелері өз пікірлерін қаралатын мәселе бойынша жалпы | |
|жарыссөз басталғанға дейін ... ... | ... ... талқылау тармақтар бойынша жүргізіледі. Жобаларға | ... ... ... ... немесе толықтырулар нақты | ... ... ... ... ... орны көрсетіліп, жазбаша | |
|түрде беріледі. Осы ... ... ... қарауға | |
|қабылданбайды. | ... ... күн ... ... ... ... ... қабылдайды. | |
|Бір мәселе бойынша шешімдердің бірнеше нұсқасы енгізілген жағдайда, ... ... ... ... ... депутаттарға беріледі.  | ... ... ... ... ... редакциялық комиссия | |
|шешімдердің ұсынылған нұсқаларын қабылдау немесе кері ... ... ... ... жеткізеді және дәлелдейді. Шешімдердің енгізілген барлық жобалары | |
|дауысқа салынады. Жобалардың бірі негізге ... ... ... оған | ... ... ... кіріседі. | ... ... ... ... ... жағдайда, дауыс беру мынадай | |
|ретпен жүзеге асыралады: | ... ... ... ұсынылған (пысықталған) жобасы негізге алынады, ол | |
|кері қайтарылған жағдайда, түзетулер бойынша одан әрі дауыс беру | ... | ... ... алынған жобаға кірмеген барлық түзетулер кезек бойынша дауысқа | |
|салынады; | ... ... ... ... ... ескере отырып, тұтастай дауысқа | |
|салынады. Шешімдердің қабылданбаған жобалары және ... ... ... | ... ... ... ... беруге жол берілмейді. | ... ... ... ... ... ... ... ретін төрағалық | |
|етуші айқындайды. Өзара қарама-қайшы келетін түзетулер ... ... беру | ... ... ... етуші оқиды. Түзету авторларының олардың мәні | |
|бойынша түсінік беріп немесе оларды талқылаудан алып ... ... | ... сөз ... жол ... | ... шешімдеріне өзгерістер оларды қабылдау үшін белгіленген тәртіппен | ... | ... ... ... кейін бір айдан кешіктірілмей басылып, | |
|заңнамада белгіленген тәртіппен сақталады. | ... ... ... ... ... | |
|олардың орындалуы туралы есептердің, аумақты басқару   схемаларының | ... және ... ... ... ... ... да мәселелер,| |
|сондай-ақ олар бойынша шешімдердің тиістілігіне қарай келісу бұрыштамалары | |
|қойылған, барлық қажетті ... қоса ... ... және орыс | ... ... ... кезекті сессияға дейін үш апта бұрын | |
|мәслихаттың тұрақты комиссияларының қарауына енгізіледі. | ... ... ... ... тұрақты комиссияларында қаралады. | |
|Мәслихаттың ... ... ... ... ... ... уақытша | |
|жұмыс тобын құрады, оның құрамына мәслихат аппаратының қызметкерлері, | |
|жергілікті атқарушы ... ... ... ... | ... ... ... ... ... ... ... отырып, тиісті | |
|негіздемелермен және ... ... ... ... ... ... | |
|әзірлейді және оларды ұсыныстарды жинау мен ... ... ... ... ... ... жүзеге асыратын бейінді тұрақты комиссияға жібереді. | |
|Бюджеттік жоспарлау жөніндегі жергілікті уәкілетті орган ... ... ... екі апта бұрын сессия төрағасына, мәслихаттың хатшысына барлық | ... ... ... ... ... ... ... түпкілікті | |
|нұсқасын ұсынады. | ... ... ... Республикасының Президенті Республикалық бюджет | |
|туралы заңға қол қойғаннан кейін екі апта мерзімнен кешіктірмей облыстық | ... ... ... | ... ... ... ... жылға арналған жергілікті бюджетті | |
|нақтылауға қатысты жоспардан тыс мәселелер енгізілген жағдайда, | ... ... ... ... көзделген мерзімдерде жүзеге | ... | ... ... ... ... ... кезектен тыс сессиясында | |
|оны  ... ... ... ... ... ... екі  күн ... | |
|тұрақты (уақытша) комиссияларда бюджет жобасын қарау бойынша жұмыстар | ... | ... ... ... Конституциясы мен заңдарына сәйкес| |
|келмейтiн шешiмдерiн мәслихаттың өзiнiң жоюы не сот тәртбiмен жойылуы | ... | ... ... ... пен оның ... ... ... және өзге де қамтамасыз етудi жүзеге
асырады, депутаттарға өздерiнiң өкiлеттiгiн жүзеге асыруға көмек ... ... ... ... ... ... заңдарына сәйкес жүзеге асырылады.
Мәслихаттың өкiлеттiк мерзiмiнiң аяқталуымен, мәслихат өкiлеттiгi
мерзiмiнен бұрын тоқтатылған және оның ... жаңа ... ... ... ... ... ... қызметi
тоқтатылмайды. Бұл аппарат жергiлiктi бюджет есебiнен ұсталатын мемлекеттiк
мекеме ... ... ... ... ... ... ... тексеру комиссиясынын төрағасы;
— ұйымдастыру бөлімі;
— кеңесшілер (консультанттар);
— консультант-ұйымдастырушы.
Мәслихаттар аппаратының кұрылымында хатшы өзекті тұлға болып ... ол ... ... ... мен қамтамасыз ету женіндегі
бүкіл ағымдағы жұмысты орындап отырады.
Мәслихаттың хатшысы тұрақты ... ... ... ... адам болып
табылады. Оны мәслихат сессиясында депутаттардың арасынан ашық ... ... беру ... ... ... санының көпшiлiк даусымен
мәслихат сайлайды және қызметтен босатады. Мәслихаттың ... ... ... ... ... ... кандидатураларды мәслихат депутаттары
мәслихат сессиясында ... ... ... ... және оның ... ... ... ұйымдастырады, хаттама жасалуын қамтамасыз ... және ... ... мәслихат сессиясында қабылданған немесе бекiтiлген
шешiмдерге, өзге де құжаттарға қол қояды;
2) ... ... өз ... жүзеге асыруына
жәрдемдеседi, оларды қажеттi ақпаратпен қамтамасыз етедi, депутаттарды
мәслихат ... оның ... ... және өзге де
органдарының жұмысына және ... ... ... ... ... ... орындаудан босатуға байланысты мәселелердi қарайды;
3) депутаттар сауалдарының және ... ... ... мәслихат аппаратының қызметiне басшылық жасайды, оның қызметшiлерiн
қызметке тағайындайды және қызметтен ... ... ... ... және олар ... ... ... мәслихатқа ұдайы ақпарат берiп отырады;
6) мәслихаттың жергiлiктi ... ... ... өзара iс-
қимылын ұйымдастырады;
7) өз құзыретiндегi мәселелер бойынша өкiмдер шығарады;
8) мәслихаттың тұрақты комиссиялары мен өзге де ... ... ... ... үйлестiреді;
9) мемлекеттiк органдармен, ұйымдармен, жергiлiктi өзiн-өзi басқару
органдарымен және қоғамдық ... ... ... өкiл ... ... шешiмдерiнiң жариялануын қамтамасыз етедi, ... ... ... ... ... ... мәслихат шешiмi бойынша өзге де мiндеттердi орындайды.
Мәслихат хатшысының ... ... ... ... ... Ол ... кезде оның өкiлеттiгiн мәслихат сессиясы төрағасының
шешiмi бойынша мәслихат ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асырады.
Мәслихатты ұйымдастару мен оның қызметінде ... ... ... маңызды рөл атқарады.
Тексеру комиссиясының төрағасын мәслихат депутаттар арасынан сайлайды
және ол өз ... ... ... ... негізде атқарады. Ол
жергілікті бюджетгің аткарылуын бақылау үшін ... ... ... ... ... жүзеге асырады. Комиссия мәслихаттың
өкілеттік мерзіміне қүрылады. Сан ... ... ... ... ... ... депутаты болып табылмайтын адамдар да енгізілуі
мүмкін.
Тексеру комиссиясы өз ... ... ... жылына бір реттен кем емес)
кез келген уақытта тексеру жүрпзіп отырады. Тексеру мөслихаттың не ... ... ... сондай-ақ, мәслихатқа сайланған депутаттардың
жалпы санының кемінде 1/3 бөлігінің ... ... ... ... ... тексеруді мемлекеттік қаржылык бақылау органдарымен
бірлесіп те жүргізе алады.
Тексерудің нәтижелері туралы мөслихатқа және ... ... ... ... өкiлеттiгi мен жұмыс тәртiбi мәслихат
регламентiмен белгiленедi.
Мәслихаттың шешімі бойынша ... ... ... де ... ... ... босатылған негізде жүзеге асыра алады.
Мәслихат аппаратының құрылымында ұйымдастыру бөлімі өзекті орын алады.
Оның қызметіндегі негізгі бағыттар мыналар ... ... 1) ... ... комиссиялары мен депутаттарының дәл және дүрыс жұмыс ... ... ... ету, мәслихаттың бүкіл үиымдық-бүқаралық
жұмысының ... ... 2) ... бір ... және ... мен олардың органдарына басшылық етуге жәрдемдесу, оларға
ұйымдастырушылық жұмыста ... ... 3) ... ... ұйымдық-
бұқаралық жұмыстың озык тәжірибесін зерделеу, жинақтау және қорыту, оны
насихаттау және тарату; 4) ... ... ... ... ... пен ... сайлауына дайындалуға, әкімшілік-аумақтык бөлініс
мәселелерін дайындауға ... ... ... ... ... мен ... ... міндетгерді атқару.
Сонымен, мәслихат аппаратының қүрылымдык бөлімшелерінің оның жұмыс
істеуіндегі рөлі өте ... әрі ... Оның ... ... ... мен сипатына байланысты. Бүл аппараттың мынадай ... ... ... оның ... ... ... мен өкілеттігін жүзеге асыруға қатысуы функционалдық ... ол ... және ... ... бақылау мен қабылданған шешімдердін орындалуын тексеруге
жәрдемдеседі; оған ... ... ... шаруашылық
қызмет көрсету жүктелген. Екіншіден, бүл аішараттың ... ... ... ... және ... атына
міндетті құқықтық актілер шығару құкығын пайдаланбайды, онын қарамағында
қандайда бір объектілер, ... ... ... ... ... қызметтік сипаты оның тек қана «көлбеу ...... ... ... ... ... маслихаттардың өкілеттіктерін басқаша да топтастыруға
болады. Мысалы, экономикалық, әлеуметтік, бюджеттік және ... ... және ... ... қорғау, заңдылықты, азаматтардың
құқықтары мен бостандақтарын қамтамасыз ету, ... ... ... ... ... ... ... негізгі нысандары
Мәслихат өз құзыретін сессияда, тұрақты және өзге де ... ... ... өз ... іске асыруы жолымен жүзеге
асырады. Мәслихат қызметінің, негізгі нысаны сессия болып табылады, ... өз ... ... ... шешеді.
Мәслихаттар жұмысының басқа да ұйымдык-кұқыктық нысандары ... ... орын ... ... ... осы ... ... өкілді
мемлекеттік өкімет органдары ретіндегі ... ... ... — ұжымдық басшылық органдары. Сондыктан олар өздерінің ... ең ... ... сессияға үнемі жинала отырып қана қарап,
шеше алады. Сессиялар депутаттар мен олар өкіл болып отырған ... мен ... ... ... ... ... ... және әлеуметтік дамуының коғамдық қажеттеріне сай келетін
шешімдер қабылдауға ... ...... ... үшін ... бір күн ... бар, ... бірі болатын бір немесе бірнеше отырыстары. ҚР ... ... ... ... және ... басқару
туралы колданылып жүрген Зан сессиялар ұғымы мен практикасын байытгы. Енді
сессиялар мәслихатгын жай ғана жиналысы ... ... ... ... кайта,
күн тәртібіндегі мәселелердін жан-жақты және іскерлікпен талқыланып
шешілуіне бағьпталған шаралар ... ... ... ... ... ... Заңнын 11 - бабында «мәслихат сессиясы жалпы отырыс
нысанында өткiзiледi» деп баянды етілген.
Егер ... ... ... ... ... депутаттар
санының кемінде 2/3 бөлігі қатысса, ол заңды болады. Мәслихаттың бірінші
сессиясын тиісті сайлау ... ... ... және ... сайланғанға дейін) жүргізіп отырады. Бірінші сессияның одан кеиінгі
жұмысы хатшының төрағалық етуімен өтеді. Мәслихаттың одан кейінгі кезекті
және ... тыс ... ... ... ашып ... Мәслихат
сессиясының төрағасын мәслихат өз депутаттары арасынан ... ... ... ... ... жұмыс жоспарын ескере
отырып, мөслихаттың сонын ... ... ... ... болмаған жағдайда оның өкілеттігін мәслихаттың ... ... ... ... ... сессиясының төрағасы болып күнтiзбелiк
жыл iшiнде екi реттен артық сайлана алмайды.
Мәслихат сессиясының төрағасы:
1) мәслихат сессиясын шақыру туралы шешiм ... ... ... ... ... ... ... асырады,
сессияның күн тәртiбiн қалыптастырады;
3) мәслихат сессиясының ... ... ... ... ... ... мәслихаттың сессиясында қабылданған немесе бекiтiлген ... ... өзге де ... қол ... сессиясының төрағасы өз қызметiн басқа жұмыстан босатылмаған
негiзде жүзеге асырады. Сессиясында дауыс беру кезiнде депутаттардың дауысы
тең ... ... ... сессиясының төрағасы шешушi дауыс құқығын
пайдаланады.
Мәслихаттың ... оның ... ... ... ... ... дегенде төрт рет шақырылады. Кезектен тыс сессиялар тиісті мәслихатқа
сайланған ... ... ... 1/3 ... сондай-ақ әкiмнiң
ұсынысы бойынша мәслихат сессиясының төрағасы ... және ... тыс ... оны ... туралы шешiм қабылданған күннен бастап бес
күн мерзiмнен кешiктiрiлмей ... ... тыс ... оны ... ... ерекше мәселелер қаралуы мүмкiн.
Мәслихат хатшысы мәслихат сессиясын шақыру уақыты мен өткiзiлетiн орны
туралы, сондай-ақ сессияның ... ... ... ... ... және әкiмге – сессияға кемiнде он күн қалғанда, ал
кезектен тыс ... ... ... ... үш күн ... хабарлайды.
Мәслихат хатшысы сессияның қарауына енгiзiлетiн мәселелер бойынша қажеттi
материалдарды депутаттарға және әкiмге – сессияға кемiнде бес күн ... ... тыс ... ... ... ... үш күн қалғанда ... ... ... ... ... уақыты мен өткiзiлетiн
орны туралы, сондай-ақ ... ... ... ... ... ... және әкiмге – сессияға кемiнде он күн қалғанда, ... тыс ... ... ... ... үш күн бұрын хабарлайды.
Мәслихат хатшысы сессияның қарауына енгiзiлетiн мәселелер бойынша қажеттi
материалдарды депутаттарға және ...... ... бес күн ... кезектен тыс сессия шақырылған жағдайда кемiнде үш күн қалғанда табыс
етедi (ҚР-ғы “Жергілікті мемлекеттік ... және ... ... ... ... мен оның ... отырыстары әдетте жария
жүргізіледі және ашык сипатта болады.
Бірақ мәслихат пен оның органдары жабык отырыс өткізу ... ... ... ... ... Мәслихат сессиясы төрағасының шақыруы
бойынша жергiлiктi атқарушы органдар басшылары, ... ... ... ... ... ... мен өзге де ... мәслихаттың құзырына жататын мәселелер бойынша ақпараттар ... ... ... ... ... сессияларына кеңінен талдау жасау мемлекеттік өкімет
органдары ... бұл ... ... үшін қосымша мүмкіндіктер ашты.
Оның шеңберінде істің жайын зерттеу үшін жергілікті ... ... ... ... ... ... көшпелі, бірлескен,
техникалық ақпарат құралдары пайдаланылатын сессиялар таралып отыр. ... ... ... мен шешу ... ... ... арылып келеді, ал бурын мүлтіксіз жұмыс істеп келген «колдаймыз
және ... ... ... ... уақьпта бірдеи өте бермейді.
Мәслихаттардың құзыретін іске асыруда олардың тұрақты комиссиялары
маңызды рөл ... ... саны ... аспауға тиiс. Қажет болған
жағдайда, мәслихат тұрақты комиссияларды жаңадан құрып, таратып және ... ... ... ... мен сан ... ... белгiлейдi.
Тұрақты комиссиялардың төрағалары мен мүшелерiн өз депутаттары ... ... ... Олар ... сайлаған мәслихат алдында жауапты
және жылына кемiнде бiр рет өз қызметi туралы есеп бередi.
Заңдарға сәйкес ... ... ... ... ... ... ... - ала қарау мен әзірлеу, онын.
шешімдерін, ... ... заң ... іске ... өз ... ... ... міндеттерін жүзеге асыру үшін
құрады.
Тұрақты комиссиялар жаңадан сайланған мәслихаттың ... ... ... мерзіміне комиссиялардың төрағалары мен мүшелері құрамында
құрылады. Тұракты комиссиялардың тізбесі мен сан құрамын тиісті ... ... ... ... мөслихат олардың құрамына өзгеріс
енгізе алады. ... ... ... ... ... ... ... Тиісті мәслихаттың ... ... ... ... мен ... ... мәслихат сессиясының төрағасы
мәслихаттың тұрақты комиссиясының құрамына сайлана алмайды.
Комиссиялар функционалдық және салалык ... ... ... ... ... ... және ... тәртібі бойынша
комиссиялары жатады. Комиссиялардың ... ... ... ... ... бірекі басқару саласын қамтиды. Жұмысы бірқатар ... ... да ... Олар ... ... бар ... есепке алу мен камтамасыз ету үшін құрылған. Бұлар — жастар ісі,
спорт және туризм жөніндегі, ... ... мен ... ана мен баланы
қорғау мәселелері жөніндегі, табиғат қорғау және табиғи ресурстарды ұтымды
пайдалану жөніндегі комиссиялар.
Заңдарда ... ең ... ... ... кейбір комиссиялар
құру міндеті тікелей белгіленеді. Басқа ... ... және ... кұрылыстың салалары мен аясы бойынша мәслихат өз
қалауы боиынша құрады. Мәслихаттарда ... және ... ... ... ісі ... ... қорғау жөніндегі комиссиялар мен мандат
комиссиясы міндетті комиссиялар катарына жатады. Ең көп ... ... ... ... қатарына жататындар: табиғат қорғау және табиғи
ресурстарды ... ... ... ... және ... жөніндегі, халыққа білім беру, ғылым және мәдениет жөніндегі
комиссиялар. Мәслихаттың түрі мен сан ... ... олар ... ... ... дейін құрылады.
Тұрақты комиссиялар мәслихаттардың үздіксіз және ... ... ... ... әзірлеуге, орындауды ұйымдастыру мен
бақылауға тікелей және ... ... ... етеді. Олар
дайындаушылық-кеңесшілік, бақылаушылық, ұйымдастырушылық міндеттерді жүзеге
асырады.
Бұл міндеттер ... ... ... ... ... ... ... орындау комиссияларға қажетті өкілеттіктер беру
арқылы ... ... ... ... ... ... мыналар да болып табылады: олар дербес мемлекеттік органдар
ретінде әрекет жасамаса да, бүл жағдайда ... ... ... ... ... ... кажетті мәліметтерді хабарлау, олардың
ұсыныстарын карау және қараудың нәтижелерін белгілі бір ... ... ... ... ... ... міндетгерін атқаратын өртүрлі
мемлекеттік және коғамдық органдармен, кәсіпорындармен, мекемелермен және
үйымдармен тікелей қатынастар жасауы мүмкін.
Дайындық-кеңесшілік міндеті ... және ... ... ... ... ... ... дайындаумен
байланысты. Ол комиссиялардың мәслихат пен оның ... ... ... ... ... әзірлеуі және оларды әзірлеуге қатысуы,
олардың қаралып отырған ... мен ... ... ... ... жөнінде қорытындылар беруі жолымен, сондай-ақ ... ... ... мен ... ... жасауы
жолымен іске асырылады. Комиссиялардың аталған міндеттерді жүзеге асыру
мақсатында паңдаланатын аса маңызды құқықтары: ... ... ... күн ... ... актілердің жобалары жөнінде), мәселелер
мен ұсыныстарды әзірлеу үшін қажетті ... алу; ... ... ... ... беру ... мәслихаттын сессияларында баяндамалар және
қосымша баяндамалар ... ... ... мен ... ... ... ... бақылаушылық міндеті мәслихаттар мен жоғары
тұрған органдардың актілерін орындауға, орындалуын тексеруге, сондай-ақ
зандылық пен ... ... ... ... ... табылады. Тұрақты
комиссиялар мәслихатқа бағынышты органдарға, кәсіпорындарға, ... ... ... оның ... ... оған ... бірақ
бақылауындағы ұйымдарға қатысты бақылауды жүзеге асырады. ... ... ... пен ... тұрған өкімет және басқару
органдарынын актілерін ұйымдастыру, заңдарды, азаматтардың және ұйымдардың
құкықтары мен мүдделерін сақтау. Осы ... ... ... ... ... өкілеттік: сессияларда сауал салу ... ... ... ... ... ... ... мен
хабарламаларын тындау құқығы; бақылаудың нәтижелері бойышпа ... ... ... ... мекемелер мен ұйымдарға жол
берілген олқылықтарды жою ... ... беру ... ... адамдарға
жауаптылық колдану туралы мәселе қозғау құқығы; сессияларға тексеру жүргізу
туралы ұсыныстар енгізу құқығы.
Ұйымдастырушылық міндет тұрақты комиссиялардын. ... ... мен ... ... ... ... ... жөніндегі
әртүрлі нақты шараларды хабарлау, нұсқау беру және үйлестіру, ... ... ... ... ... жөніндегі алуан түрлі
қызметі болып ... ... ... іске ... ... ететін
актілері, қорытындылар мен қаулылар болып табылады.
комиссияның қаулылары мен қорытындыларына ... ... ... ... ... мемлекеттік және коғамдық органдар,
кәсіпорындар мен ... ... ... қарауға тиіс. Қараудың нәтижелері
туралы немесе қолданылған шаралар туралы ... олар ... ... ... ... актілерінің жобалары бойынша, тиісті
органдардын тапсырмалары мен өтініштері бойынша немесе өз бастамасы бойынша
корытындылар ... ... ... ... ... ... ... виза қоюдан керінуі мумкін.
Мәслихат өз өкілеттігін депутаттардың алуан кырлы ... ... да іске ... ... оның ... ... ... күнінен басталады
және жаңадан сайланған мәслихат депутаттарының сайланған күні ... ... ... ... ... ... Республикасының жиырма жасқа толған азаматы мәслихат депутаты
болып сайлана алады. Қазақстан Республикасының азаматы бiр мәслихаттың ... бола ... ... ... санын Қазақстан Республикасының
Орталық ... ... ... ... ... мәслихатта, Астана
және Алматы қалалық мәслихаттарында – елуге дейiн; қалалық мәслихатта –
отызға дейiн; аудандық ...... ... ... ... ... ... мемлекеттiк мүдделердi ескере отырып, тиiстi
әкiмшiлiк-аумақтық бөлiнiстегi халықтың еркiн бiлдiредi.
Мәслихат ... ... ... ... сайлау комиссиясы оны
депутат ретiнде тiркеген кезден басталып, ... ... ... ... ... ... өкiлеттiгi мынадай жағдайларда:
1) депутат Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес депутаттық
мiндеттердi орындаумен сыйымсыз лауазымға сайланса немесе тағайындалса;
2) депутатты әрекетке ... деп тану ... сот ... заңды
күшiне енсе;
3) мәслихаттық өкiлеттiгi тоқтатылса;
4) депутат қайтыс болса;
5) ол Қазақстан Республикасының азаматтығынан ... ... ... ... айыптау үкiмi заңды күшiне енсе;
7) тиiстi әкiмшiлiк-аумақтық бөлiнiстен тысқары жерге тұрақты тұруға
кетсе;
8) депутаттың орнынан түсу туралы жеке өтiнiшiне байланысты;
9) ... өз ... ... түрде орындамаса, оның iшiнде
мәслихат сессиясының жалпы отырыстарына дәлелдi себептерсiз қатарынан ... ... ... мерзiмiнен бұрын тоқтатылады.
Депутаттың өкiлеттiгiн мерзiмiнен бұрын тоқтату туралы шешiм аумақтық
сайлау комиссиясының ұсынуы ... ... ... депутаттардың жалпы
санының көпшiлiк даусымен мәслихат сессиясында қабылданады. Өз қызметін
мемлекеттік бюджет есебінен ақы ... ... ... ... ... ... ... асыратын мәслихат депутаттарының кәсіпкерлік
қызметті жүзеге асыруға, шаруашылық субъектісін басқаруға дербес ... ... және өзге де ... ... қоспағанда, ақы
төленетін басқа қызметпен айналысуға құқығы жоқ.
Мәслихат депутаттары саяси ... ... және өзге ... ... ... топтар түрінде депутаттық бірлестіктер
құруға құқылы. Тексеру ... ... және ... хатшысы
депутаттық бірлестіктерге кіре алмайды.
Фракция – ... ... ... ... ... партияның
немесе өзге де қоғамдық бірлестіктің атынан өкілдік ... ... ... ол ... ... ... партияның немесе өзге ... ... ... ... ... ... Фракция
мәслихаттың кемінде бес депутатын біріктіруге тиіс. Депутаттың тек бір ғана
депутаттық фракцияда болуға құқығы бар.
Депутаттық топ – ... өз ... ... ... ... жүзеге асыруға арналған бірлестігі.
Депутаттық топтың құрамында мәслихаттың ... бес ... ... ... ... мен ... ... мәслихат сессиясында жүзеге
асырылады, келіп тіркелу тәртібімен жүргізіледі және тек ақпараттық сипатта
болады.
Мәслихат пен ол ... ... ... ... ... қатысуын қамтамасыз ететін құқықтары барынша толық болады, депутат
олардың алдында міндет атқарады, олардын тапсырмаларын ... ... ... ... ... мәселелер бойынша шешуші ... ... Ол ... ... сайлауға және оларға
саилануға, қарау үшін мәселелер ұсынуға; мәслихатқа есеп беретін және ... кез ... ... не ... ... есебі мен акдаратын
сессияда тындау туралы ұсыныс енгізуге; ... ... мен ... ... салуға кұқылы.
Депутаттық сауал — депутаттың мемлекеттік органға ... ... ... ... ... сол ... немесе лауазымды адамның
құзыретіне кіретін мөселелер ... ... ... ... немесе
айқындамасын баяндауды ресми түрде жасаған талабы. ҚР ... ... және ... ... ... Заңының 21-1-бабына сәйкес
мәслихат депутаты ресми жазбаша сауалмен әкімге, тиісті ... ... ... және ... ... және ... мемлекеттік
органдардың аумақтық бөлімшелерінің, жергілікті бюджеттен қаржыландырылатын
атқарушы органдардың лауазымды адамдарына ... ... ... ... ... ... ... жауабы жазбаша түрде, бір айдан кешіктірілмейтін
мерзімде берілуге тиіс. Депутат сауалға берілген жауап ... өз ... ... ... ... берілген сауалдар қылмыстық қудалауды
жүзеге асырумен байланысты болмауға тиіс.
Депутат үшін ... салу ... іске ...... ... арқылы кемшіліктерді жоюға, заңдар мен шешімдерді, тиісті ... ... ... атқарылуын сөзсіз орындауға қол жеткізу деген сөз.
Депутатгын, сауал салу құқығын оның басқа құқығымен ... ... ... жөн. ... ... принципті айырмашылық бар.
Депутатгық сауал салу құқығы — өкілді орган сессиясының ... ... ... ... сессиялар арасындағы кезенде ғана іске асырылады.
Лауазымды ... ... ... жауап тек кана сессияларда кайтарылады,
ал өтінішке жауапты тиісті басшылар сессиадан тыс және ... ... ... ... ... ... ... істеудің қажетті шарты
депутаттардын. сайлау округтеріндегі ... ... ... ... ... ... ... — сайлау жүйесінін аумақтық бастауыш ұясы,
қоғамымыз мүшелерінің ... мен ... ... мен ... соның шеңберінде көрініс табады. Депутаттың округтегі жұмысы жеке
және толык, мүдделерді үнемі ... ... ... ... ... ... кезделгеніндей, неғүрлым жалпы, саиып келгенде
жалпы ... ... ... және байланыстыруды талап етеді.
Депутаттардың өз сайлаушыларымен тұрақты, тығыз баиланысы: біріншіден,
халыктың мүдделерін зерделеу, оның ... мен ... ... мен
білдіру үшін, яғни депутаттың өкілдік міндеттерін жүзеге асыру үшін кажет.
Екіншіден, ол мәслихатгардың өздері ... ... ... ... ... ... ... депутаттардың тікелей
қатысуын қамтамасыз етеді. Үшіншіден, ... ... ... жұмысы халық тандаулыларына халықтың үнемі бақылау жасап
отыруына, мәслихаттар ... ... ... ... ... ... жасауын қамтамасыз етеді. Депутат өзінің
сайлау округінде:
1) ... және ... ... ... ... ... ... төрағасы, тұрақты комиссияның төрағасы немесе мүшесi
болып сайлануға, мәслихаттың өзге де ... ... ... ... мен оның ... ... және өзге де
органдарда қарау үшiн ... ... ... қарауға және шешiмдер
қабылдауға қатысуға;
3) өз округiнiң сайлаушыларымен, сондай-ақ жергiлiктi өзiн-өзi
басқару ... және ... ... мен ... ... ... ... мәслихат аумағында орналасқан жергiлiктi атқарушы
орган мен ұйымдардың лауазымды адамдарының ... ... ... ... ... ... ... ұсыныстар енгiзуге;
5) тиiстi әкiмдік отырыстарының жұмысына қатысуға;
6) ... пен оның ... ... ... ... танысуға;
7) фракциялар мен депутаттық топтар түрінде депутаттық бірлестіктер
құруға құқылы;
8) Қазақстан Республикасының заңнамасында және ... ... өзге де ... жүзеге асыруға құқылы.
Депутат:
1) мәслихаттың және өзi құрамына сайланған оның ... ... өз ... ... ... ... ... оларға
мәслихаттың жұмысы, оның тұрақты комиссиялары мен өзге де органдарының
қызметi, мәслихат ... ... ... ... ... ... ... туралы, жылына кемінде бір рет ... ... ... ... ... және ... қатысуға;
3) сайлаушылардың өзiне келiп түскен өтiнiштерiн қарауға, азаматтарды
жеке қабылдауды ұдайы жүргiзуге;
4) тиісті әкімшілік-аумақтық бөліністе тұруға міндетті.
Мәслихаттың әрбір депутатына оның ... ... ... ... ... беріледі. Олар қызметі мемлекеттік
құпиялармен байланысты ұйымдарды қоспағанда, ... ... ... ... ... аумағында орналасқан мемлекеттік ... ... мен ... ... кедергісіз кіруге құқылы.
Мемлекеттік органдардың, қоғамдық бірлестіктердің және мемлекеттік
ұйымдардың басшылары мен басқа да лауазымды адамдары ... ... ... және оларға жүктелген өкілеттіктерді жүзеге асыруда
қажетті жәрдем беруге міндетті (ҚР ... ... ... ... және ... ... ... Заңының 21-бабы).
Сайлау округіндегі депутаттық қызметтің негізгі бағыттары мыналар
болып табылады:
1) ақпараттык-түсіндіру қызметі. Ол ... ... ... мен ... карай әртүрлі әдістермен жүргізіледі.
Депутаттар халықтың түрғылыкты жері ... ... ал ... ... ... ...... ұжымдарында, жергілікті өзін-өзі
басқару органдарының отырыстарында сайлаушылар алдында хабарлама жасайды,
азаматтармен үйлерінде ... ... ... ... айтады;
2) заңдардың, мәслихат пен оның органдары шешімдерінің орындалуын
үйымдастыру мен бақылауға қатысу. Бұл бағыт тиісті ... ... ... шараларды мемлекетгік және қоғамдық органдармен бірлесе отырып
жоспарлау, кәсіпорындардың, мекемелер мен ... ... ... және ... ... женіндегі жұмысын тексеру сияқты алуан
түрлі әдістермен жүзеге асырылады;
3) келіп тускен шағымдар мен ... ... ... өздерінің
күқықтары мен мүдделерін жүзеге асыру және қорғау жөнінде жәрдемдесу.
Депутат өзіне келіп ... ... ... мен ... ... дүрыс, дер кезінде шешу жөнінде ... ... ... себептерді зерттеп, тиісті мәслихатқа, басқа да ... ... ... мен ұйымдарға өз ұсыныстарын
енгізеді. Бір жағдайларда шағымдарды қанағаттандыру үшін ... ... ... ... ... бір ... ... кәсіпорын,
мекеме немесе ұйым басшысына, өзге де лауазымды адамға өтініш жасауы
жеткілікті.
Депутат әрқашанда ... ... ... ... ... ... жоғары саналылык азаматтық борышын орындау, зандылықты
мүлтіксіз ... ... ... белсенді түрде катысуға міндетті.
Азаматтардың кұкьіқтары және заңмен ... ... ... ... өзге де бүзылуы ... ... ... ... ... ... ... ал кажет болған жағдайларда мұндай
жолсыздық-тарғатыйым салу жөнінде тиісті органдар мен лауазымды адамдарға
талап коюға ... өз ... мен ... ... ... ... ету максатында жоғарыда аталған заңдарда материалдық, ... және өзге де ... ... кеңінен белгіленген. Депутат
регламентте белгіленген тәртіппен мәслихат ... ... және өзге де ... ... ... ... ... жүзеге асыру уақытында оған негізгі жұмыс орны
бойынша жергілікті бюджеттің қаражаты есебінен орташа жалақысы , ... ... бір ... дейінгі жұмыс стажы бар тиісті әкімшілік-аумақтық
бөлініс ... ... ... жалақысынан аспайтын мөлшерде және жол
жүру уақыты ескеріліп, сессиялар, мәслихаттың тұрақты комиссиялары мен ... ... ... ... ... ... ... өтеле
отырып, қызметтік міндеттерін орындаудан босатылады.
Мәслихаттар өз құзыретіндегі мәселелер бойынша тиісті әкімшілік-
аумақтық ... ... ... ... ... ... мекемелер мен ұйымдардың, ... ... ... ... үшін міндетті шешімдер қабылдайды.
Мөслихаттардың жергілікті бюджет кірістерін қысқартуды немесе
жергілікті ... ... ... ... ... ... ... болған жағдайда ғана қарауға енгізілуі мүмкін.
Мәслихаттардың Қазақстан Республикасының Конституциясы мен зандарына
сәйкес келмейтін шешімдерінің сот тәртібімен күші ... ... ... ... тағы бір ... ... әкімге сенімсіздік білдіру өкілеттілігінің болуы жатады.
Сонымен мслихаттар атқарушы органдармен бірлесе отырып жауапкершілік
пен ... ... ... ... одан әрі ... ... ... Қазақстан Республика заңдарына бойнша жергілікті өкілді органдарының
құзыретінің ерекшеліктері
3.1 Жергілікті бюджеттер саласындағы жергілікті өкілді органдарының
құзыреті.
Бюджет - ... ... ... ... ... ... - экономикалық үрдістерді реттеуді жүзеге асыра ... ... ... мүмкіншілікке, реттіудің жинақталған
тәжірибесіне байланысты өзгеріп тұратын әдістер мен ... ... ... ішкі тепе - ... қол ... ... - ... реттеу құралдары сәкес келеді. Бюджет экономикалық ықпал ету
әдісі ... ... ... ... ... ... 1- бабына сәйкес бюджет - ... ... мен ... іске ... ... ... етуге арналған
орталықтандырылған ақша қоры [19].
Бюджеттің нысаны - қаржылық жоспар, ... ... ... қор, ... негізі - жалпы ... ... ... ... - заң.
«Бюджет» деген көптеген ... ... ... ол ... ... деп айтуға болады:
- өз алдында жеке бір экономикалық категория;
- ... ақша ... ... ... ... реттеуге арналған құрал (бюджеттік механизм арқылы );
- ... ... ... ... ол ... ... қарым - қатынасқа қатысушылар міндетті түрде
орындайтын заң [20].
Мемлекеттік құрылым түрі оның ... ... ... әсер ... . ... немесе унитарлы мемлекет құрылымдарында
бюджет жүйесінде айырмашылықтар ... ... ... ... негізгі үш деңгейден тұрады, ал, ... ... ... екі ... бюджеттік жүйе, яғни республикалық және
жергілікті ... ... ... ... ... ... ... республикалық
бюджет; облыстық бюджет, республикалық маңызы бар қала, астана бюджеттері;
аудан (облыстық маңызы бар қала) бюджеті бекітіледі, атқарылады және ... ... ... ... ... ... бар ... астана
бюджеттері, аудан (облыстық маңызы бар қала) бюджеті жергілікті бюджеттерге
жатады (ҚР бюджет кодексінің 6-бабы).
Республикалық ... – ҚР ... ... ... ... ... және орталық мемлекеттік органдардың, ... ... ... ... ... мен ... ... етуге, сондай-ақ ... ... ... ... іске асыруға арналған ... ... ... ... ... ... бекітіледі.
Облыстық бюджет, республикалық маңызы бар қала, астана бюджеттері,
аудан ... ... бар ... ... ... ... ... бюджет, республикалық маңызы бар қала, астана бюджеттері- ҚР
Бюджетк кодекспен айқындалған түсімдер есебінен қалыптастырылатын ... ... ... ... бар ... ... жергілікті
мемлекеттік органдарының, оларға ведомстволық бағынысты ... ... мен ... ... ... етуге және
тиісті әкімшілік-аумақтық бірлікте ... ... іске ... ... ақша қоры облыстық бюджет, республикалық маңызы
бар қала, астана бюджеттері болып табылады.
Облыстық бюджеттер, республикалық маңызы бар ... ... ... облыстық мәслихаттардың, республикалық маңызы бар қала,
астана мәслихаттарының шешімдерімен бекітіледі.
      Аудан (облыстық ... бар ... ... ҚР ... кодекспен
айқындалған түсімдер есебінен қалыптастырылатын және ауданның ... бар ... ... мемлекеттік органдарының, ... ... ... ... ... мен функцияларын
қаржылық қамтамасыз етуге және тиісті ауданда (облыстық маңызы бар қалада)
мемлекеттік саясатты іске ... ... ... ақша ... ... маңызы бар қала) бюджеті болып табылады. Аудан (облыстық
маңызы бар қала) бюджеті аудан (облыстық ... бар ... ... ... ... талдамалық ақпарат ретінде пайдаланылатын
және бекітуге жатпайтын мемлекеттік және шоғырландырылған ... ... ... ... ... өзара өтелетін
операциялар ескерілместен, республикалық және жергілікті ... ... ... ... орталықтандырылған қоры
болып табылады. Бюджеттік практикада  «шоғырландырылған бюджет» ұғымы
қолданылады. ... ... өз ... өзара өтелетін
операциялар ескерілместен, ... ... ... ... бар қала, астана бюджеттерін және Қазақстан
Республикасының ... ... ... ... ақшалай қаражаттарының орталықтандырылған қоры болып табылады.
Шоғырландырылған бюджет те мемлекеттік бюджет сияқты талдамалық ақпарат
ретінде ... және ... ... ... түсімдерден
құралған бюджет болып табылады.
Қазақстан Республикасында төтенше немесе ... ... ... бюджет әзірленуі, бектілуі және атқарылуы мүмкін. Мемлекеттік
төтенше бюджет республикалық және ... ... ... және Қазақстан Республикасында төтенше немесе соғыс
жағдайларында енгізіледі және осы ... ... ... ... төтенше бюджеттің ... ... ... ... ... ... төтенше
бюджеттің қолданылу уақытында республикалық бюджет туралы заңның ... ... ... ... ... туралы мәслихаттар
шешімдерінің қолданылуы тоқтатыла тұрады. Мемлекеттік төтенше бюджеттің
қолданылуы ... ... және ... ... ... ... және ... (муниципалдық) бюджеттер
кез келген басқа мемлекеттердегідей Қазақстан ... ... ... ... ... табылады.
1991 жылдан бастап Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... Қазақстанның мемлекетік бюджеті, басқа
одақтас ... ... ... сиякты, КСРО-нын
мемлекеттік бюджетіне кірді, онда ел аумағының барлық бюджеттері, соның
ішінде ауылдық және ... ... де ... ... Ол ... 15 ... ... мемлекеттік бюджеттерінен және
мемлекеттік әлеуметтік сактандыру бюджетінен ... ... ... ... ... ... ... ауқымының 52-50% тиді, оның
35% республикалардың ... ... және 15% ... ... ... 1991 ... 17 желтоксанында Қазақстанның
бюджет құрылысын анықтаған «Бюджет ... ... ... ... Оның ... идеясы бюджет жүйесінің бөліктеріне республикалық
және ... ... ... беру еді. Әр ... ... ... ... әлі заңмен белгіленбеген болатын.
Нарықтық экономикаға көшумен ... ... және ... ... 1995 жылғы 30 тамызда жаңа Конституцияны қабылдау,
1995 жылы жаңа салық заннамасын енгізу, сонымен ... ... құру 1996 ... 24 ... ... ... ... себеп болды. Заңда бюджет жүйесінің
кағидаттары ескергілді, бюджетті ... ... ... ... ... бақылаудың тәртібі регламенттелінді. ... ... ... ... кепілдер, қарыздар, қарыз алу
және борыш, үкіметтің және ... ... ... ... жаңа ... ... ... бюджеттің кірістері жалпы
мемлекеттік салықтар, алымдар, төлемдер және ... ... ... ... бөлінді. 1998 жылдан бастап Ұлттық банктен тура ... ... жылы ... мен ... жаңа ... ... енгізілді, ол
бюджеттің шығыстарын багдарламалардың орындалуымен өзара үйлесуіне жағдай
жасады.
1999 жылдың сәуірінде «Бюджет ... ... зан ... бюджеттердің теңгерімділігін қамтамасыз ету мақсатында барлық
өңірлер үшін кірістерді бірыңғай бөлу ... және ... ... ... ... ... Түсімдердің түрлері бойынша
респүбликалық және жергілікті бюджеттердің арасында кіріс ... ... ... ... ... ... функциялары шектелінді.
Республикалық бюджет пен жергілікті бюджеттер ... ... ... негізінде жергілікті
бюджеттердің ... ... ... анықталды. Мемлекеттік
бюджетте мемлекеттік бюджеттен тыс қорлар шоғырландырылды.
2002 жылы Стратегиялық жоспарлау агенттігін, Экономика және сауда
министрлігін, Мемлекеттік ... ... ... ... Қаржы министрлігін қайта ұйымдастыру бюджеттік
үдерісті реформапауда маңызды кадам болды. Соньмен бірге бюджетті ... оның ... ... ... ... экономикалық  және
бюджеттік жоспарлау шоғырландырылды.
Бұл әдіске сәйкес ... ... ... ... қорға  бағытталатын ... ... ... ... ... ... мұнайлық емес бөлігінен
республикалық бюджетке аударылатын аударымдар есебінен қаржыландырылады, ал
дамудың бюджеттік бағдарламапарына ... ... ... ... алынатын кепілденілген трансферттер есебінен ... бұл ... ... ... ... ... бір үлесі, соның
ішінде белгіленген шектеулер шеңберіндегі ... алу ... және ... ... ... жылы ... енгізілген Бюджеттік кодекстің жаңа нұскасы
бюджет жүйесін жаңғыртуга мүмкіндік берді. Оның ... ... ... және ... құжаттардың рөлі, нәтижеге
бағдарланған бюджетті жоспарлауға көшуге сәйкес бюджеттік багдарламаларды
қалыптастыру, қызмет нәтижелеріне қол жеткізу үшін ... ... ... ... нәтижелерді бағалау, мемлекеттік
қаржылық бақылауды жандандыру сиякты шешуші ... ... үш ... ... Бюджеттік кодекстің жаңа нұсқасы ... ... ... операцияларды - стратегиялық бағыттар мен мақсаттар
негізінде бюджеттік өтінімдерді ... ... - ... ... ... ... ... бағалауды жүргізуге ... ... мен ... мемлекеттік
қызметтер көрсетуге қайта бағдарланған. Жаңа Бюджет кодексінің ... ... ... ... ... ... ... бюджеттік, бюджетаралық қатынастар, ... ... ... ... ... құралуы мен
пайдаланылуының негізгі кағидапарын, қағидаттары мен ... ... ... ... ... ... ... мен пайдаланылуын
белгілейді. Үкіметтің Ұлттық банктегі шотында шоғырландырылатын, ... ... ... материалдық емес активтерді қоспағанда, өзге
мүлік ... ... ... ... ... ... ... табылады. Ұлттық қор мемлекеттің қорланымдарын қалыптастыру, сонымен
бірге әлемдік бағалардың жағдаятына ... және ... ... төмендету мақсатында жасалынады. Ол мемлекеттің
тұрақты ... ... ... ... ... және материалдық емес активтерді қоспағанда, өзге мүліктерді
жинақтауға, экономиканың мұнай секторына тәуелділігін және ... ... ... төмендетуге арналған. Ұлттық қор жинақтау ... ... ... ... [21]. ... ... ... бюджеттердің әртүрлі деңгейлерінің өзара байланысына негізделеді
және оларды жоспарлау, әзірлеу, қарау, бекіту, атқару, бақылау ... ... және ... ... ... ... қамтамасыз етіледі. Қазақстан Республикасының бюджет жүйесі мына
кағидаттарға негізделеді.
Бірлік қағидаты бюджет жүйесін ұйымдық-экономикалық орталықтандырудың
дэрежесін білдіреді. Бірлік ... ... ... ... ... ... ... Қазіргі кезде биліктің жергілікті органдарының
дербестік алуымен және оларға ... ... ... ... ... байланысты Бұл кағидат біршама әлсіреді. Бюджет
жүйесінің бірлігі бірыңғай қаржылық саясатты қамтамасыз етуге ... ең ... ... ... егеменді мемлекетінің жалпы
экономикалық және саяси негізін тірек етеді. Ол ... ... ... арқылы барлық деңгейдегі бюджеттердің өзара іс-эрекетіне, төменгі
деңгей бюджеттерінің теңгерімділігі үшін оларды қаржылық қолдауға, ... ... ... ... мақсатты және аумақтық бюджет қорларын жасауға ... ... ... ... ... ... мен оның
жұмыс істеуінің бірыңғай кағидаттарын ... ... ... және ... ... ... рәсімдерін пайдаланумен
камтамасыз етіледі. Бюджет ... ... ... ... ... ... арқылы іске асырылады.
Алайда бюджеттердің бірлігі бюджет жүйесін құрудың маңызды қағидаты болып
отырған оның жеке ... ... ... ... ... ... - түрлі деңгейдегі бюджеттер ... ... ... ... және ... ... ... олардың жұмсалу
бағыттарын анықтау, мемлекеттік басқарудың барлық ... ... ... ... ... ... жергілікті бюджеттердің атқарылуы
барысында қосымша алынған кірістерді және жергілікті бюджеттер ... ... ... алып ... жол ... төменгі бюджеттерге
оларды тиісті өтеусіз қосымша ... ... жол ... ... ... ... Республикасы заңнамаларында
көзделген барлық түсімдер мен шығыстарды ... ... ... ... ... ... ... өзара талаптарды есепке жатқызуға, сол сияқты бюджеттік қаражаттар
бойынша талап құқықтарынан шегінуге жол ... ... ... ... ... пен басқару органдарының барлық кірістері мен ... ... ... объективтік қажеттігін бейнелеп көрсетеді.
Осыған байланысты барлық ақшалай түсімдерді, сондай-ақ бюджет шығыстарының
көлемі мен ... ... ... ... ... ... бұл
кағидат оны дәл қолдану бюджетке кірістерінің дербес ... бар ... ... ... ... аса кеп шығыстарды жүктейтіндіктен казіргі
кезде орынды деп есептелмейді. ... ... ... орталықтандырылған әдісі кабылданған, сондықтан 1998 жылдан
бастап мемлекеттік бюджетке бюджеттен тыс ... - ... ... жол, ... ... ... ... және т.б.
қорлардың қаражаттары кіріктірілген.
Реалистік қағидаты - бекітілген (нақтыланған, түзетілген) бюджеттік
көрсеткіштердің әлеуметтік-экономикалық ... және ... ... ... мемлекеттік органдардың
стратегиялық жоспарлары ... ... ... ... ... ең ... жеке ... жоспарларын және
жалпы тиісті деңгейдің бюджет жобасын жасау үдерісінде кол жетеді.
Дәйектілік қағидаты деп мемлекеттік органдардың бюджеттік қатынастар
сферасында ... ... ... ... ... ... ... органдардың стратегиялық жоспарларында көзделген тура
және түпкілікті ... қол ... ... бюджетті әзірлеу
және атқару.
Сабақтастық қағидаты - ... ... ... әлеуметтік-
экономикалық даму мен бюджеттік параметрлер, ... ... ... ... ... нәтижелерді бағалауға
негізделген республикалық және жергілікті бюджеттерді жоспарлау.
Негізділік қағидаты - бюджет ... ... да ... ... ... ... қажеттігін айқындайтын нормативтік құқықтық
актілердің және басқа ... ... ... ... ... қағидаты - бюджеттке түсетін барлық түсімдерді бірыңғай
казынашылық шотқа есептеу және бірыңғай қазынашылық шоттан барлық көзделген
шығыстарды ... ... ... ... қиғидаты - республикалық және ... ... ... ... ... ... ... есептеу және оларды Ұлттық банктегі Үкімет ... ... дара ... сәйкес
мемлекеттік мекемелердік міндеттемелер кабылдауы, ... ... дара ... ... ... ... және ... құқықтық актілерде белгіленген тәртіпті сақтай отырып,
мерзімінде ... ... ... ... ... ... бюджеттік қаражаттардың бекітілген көлемін
пайдаланып, ең үздік тура нәтижелерге кол жеткізу қажеттігін ... ... ... ... және ... ... бюджеттік қаражаттардың аз
көлемін пайдаланып тура нәтижеге кол жеткізу.
Жауапкершілік қағидаты - тура және ... ... және ... ... ... мен мемлекеттік
мекемелер басшыларының Қазақстан Республикасы заңнамасына сәйкес келмейтін
шешімдер ... үшін ... ... ... ... әкімшілік және басқару шешімдерінін қабылдануы.
Бюджеттік қаражаттардың ... және ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасы заңнамасын
сақтай отырып, бюджеттік қаражаттарды мемлекеттік органдардың ... ... ... ... кол ... ... пайдалануы [22]. Бюджет жүйесін құрудың барлық қағидаттары өзара
үйлестірілген және ... ... ... олар егеменді еліміздің
Конституциясында және Бюджеттік кодексте,  «Қазақстан ... ... ... ... заңдарында және басқа
заңнамалық актілерінде көрсетілген.
ҚР-ғы “Жергілікті мемлекеттік басқару және ... ... ... 6 ... ... ... ... органдар жергілікті бюджетті және
олардың атқарылуы туралы есептерді бекітеді.
Заңнамада бюджеттердің тек екі ... ... және ... ... ... ап төменгілері «ойын ... ... ... қамтамасыз ету және олардың қызметіне бірыңғай
талаптарды белгілеу үшін ... ... ... ... ... уәжі ... үлкен бөлігін жергілікті
деңгейге табыстау болып табылады. Әрбір бюджеттің ... бір, ... және ... ... ... ... Шығыстардың
бағыттары Бюджеттік кодексте мемлекеттік басқарудың ауылдық деңгейіне ... ... ... бекітілген шығыстар жекелеген багдарламалармен
аудандық бюджетге бекітілетін болды, ... ... ... ... әкімдері болады.
Республикалық және жергілікті бюджеттерді ішкі ... ... ... ішкі ... ... ... ... бақылау
және мемлекеттік сатып алу комитеті жүргізеді. ... ... ... ... ... ... Есеп комитеті мен
мәслихаттардың  ревизиялық комиссияларында қалды.  ... ... ... ... ... іріктеу,
сондай-ақ жобалардың тиімділігін бағалау тәртібі енгізілді. Капиталдың ішкі
және сыртқы рыноктарында жергілікті атқарушы ... ... ... тек жоғарғы бюджеттен олардың қарыз алуы сақталынған.
Қазақстан Республикасының Ұлттық қорына қаражаттарды аударудың жаңа
механизмі енгізілді. Ұлттық қордың койылған міндеттерін ... іске ... ... дүниежүзілік тәжірибені ескере ... ... әдіс ... бюджеттердің жобаларын әзiрлеу үдерісі:
1) өңiрдiң әлеуметтiк-экономикалық дамуы болжамының жобасын әзірлеуді
және оны жергiлiктi атқарушы ... ... 2) ... бюджеттік бағдарламалар әкімшілері шығыстарының
лимиттерін, жаңа бастамаларға арналған лимиттерді айқындау;
3) ... ... ... бюджет қаражатының көлемдері,
нәтижелілік және ... ... бар ... бюджеттік
бағдарламалар әкімшілерінің бюджеттік бағдарламаларының жобаларын,
бюджеттік өтінімдерді және ... ... ... ... бар
қаланың, астананың, ауданның (облыстық маңызы бар ... ... ... ... ... туралы мәслихат шешiмiнiң жобасын әзірлеуді
қамтиды.
      «ҚР Жергілікті бюджеттер жобаларын әзірлеу ережесін ... ... ... ... 2009 ... 13 ... N 1061 ... мемлекеттiк жоспарлау жөнiндегi жергiлiктi уәкiлеттi орган ... ... бар ... ... ... ... ... облыстық бюджет, республикалық маңызы бар қала, астана
бюджеттерiнiң жобасын жасайды және оны ... ... ... ... астананың бюджет комиссиясының қарауына енгiзедi [23].
      Облыстық бюджеттiң, ... ... бар ... ... ... ... және айқындау ағымдағы қаржы жылының 15
қыркүйегінен кешіктірмей аяқталады.
Мемлекеттiк жоспарлау ... ... ... ... ... маңызы бар қала, астана бюджет комиссиясының ... ... бар ... астана бюджетiнiң жобасы бойынша ұсыныстары
негiзiнде облыс, республикалық маңызы бар қала, астана ... ... және оны ... ... ... 1 ... кешіктірмей облыстың,
республикалық маңызы бар қаланың, астананың жергiлiктi атқарушы органының
қарауына ұсынады.
      Облыстық бюджет, ... ... бар ... ... туралы мәслихат шешiмiнiң жобасы Қазақстан Республикасы Бюджет
кодексiнiң 13-бабында көзделген бюджет ... ... және ... Бюджет кодексiнiң 72-бабында көзделген талаптарды ... ... ... ... ... бар ... ... бюджетiнiң
жобасын облыстың, республикалық маңызы бар ... ... ... ... ... ... ... кодексiнiң 75-бабының 1-
тармағында көзделген тәртiппен ағымдағы қаржы жылының 15 ... ... ... ... Облыстың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың жергiлiктi
атқарушы ... ... ... ... ... бар ... астана
бюджеттерiнiң жобасымен бiр мезгiлде мынадай құжаттар мен ... 1) ... ... ... бар қаланың, астананың әлеуметтiк-
экономикалық дамуының болжамын;
2) жергілікті бюджеттік бағдарламалар ... ... ... бюджеттік бағдарламалардың бюджеттік кіші бағдарламалары бөлінісінде
бюджет қаражатының жұмсалу бағытын нақтылайтын ақпаратты және облыстық
бюджет, ... ... бар ... ... ... ... ... ашып көрсететiн түсiндiрме жазбаны ұсынады.
Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) бюджет шығыстарын жоспарлау үшiн
жергiлiктi бюджеттiк бағдарламалардың әкiмшiлерi ... ... ... ... бюджеттік бағдарламаларының жобаларын
әзірлейді және ағымдағы ... ... 15 ... ... ... ... ... жергiлiктi уәкiлеттi органға ұсынады.
Мемлекеттік жоспарлау жөніндегі жергілікті уәкілетті орган есепті қаржы
жылында ... ... ... және ... ... ... мемлекеттік орган қызметінің тиімділігін бағалаудың нәтижелерін
ескере отырып:
1) жергілікті бюджеттік бағдарламалар ... ... ... Қазақстан Республикасының бюджет және өзге заңнамасына,
әлеуметтік-экономикалық даму болжамына, аумақтарды дамыту бағдарламасының
көрсеткіштеріне және қолданыстағы заттай нормаларға ... ... ... ... ... ... бюджеттік
бағдарламаларының жобаларын олардың бюджеттік ... ... ... ... ... ... қарайды.
 Жергілікті бюджеттiк бағдарламалар әкiмшiлерiнің тиісті жоспарлы
кезеңге арналған бюджеттік ... ... ... ... жоспарлау
жөніндегі жергілікті уәкілетті орган:
1) өткен қаржы жылындағы бюджеттік ... ... ... ... ... ... ... арналған бюджеттік өтінімде ұсынылған
бюджеттік бағдарламалардың ... ... ... өткен қаржы
жылындағы аудан (облыстық маңызы бар қала) бюджетінің атқарылу нәтижелерін,
әрбір ... ... ... ... қаражатының игерілмеуіне әкеп
соқтырған себептерді;
2) жергілікті бюджеттік бағдарламалар ... ... ... ... негізділігі тұрғысынан қарау бөлігінде өткен қаржы
жылындағы аудан (облыстық маңызы бар ... ... ... ... ... ... комиссиялары берген қорытындылар мен
ұсынымдарды ескереді;
3) мемлекеттік инвестициялық ... ... ... ... ... ... ... іске асырудан
экономикалық және әлеуметтік қайтарымдылықтың ұзақ ... ... ... мониторингілеу мен бағалау нәтижелері ескеріледі;
4) бюджеттік кредиттер бойынша кредиттік шарт талаптарын ... ... ... ... бюджеттік кредитті пайдалану ескеріледі;
      Бюджеттiк өтiнiм оның ... мен ... ... Қазақстан
Республикасының бюджет заңнамасының талаптарына сәйкес келмеген ... ... ... жергiлiктi уәкiлеттi орган, оны қарамастан
жергiлiктi бюджеттiк бағдарламалардың әкiмшiсiне қайтарады.
Қайтарылған жағдайда, жергiлiктi бюджеттiк бағдарламалардың әкiмшiлерi
жергiлiктi ... ... ... ... ... ... ... пысықтайды және оларды
қайтарылған күннен бастап бес жұмыс күнi iшiнде ... ... ... ... ... ... Мемлекеттiк жоспарлау жөнiндегi жергiлiктi уәкiлеттi орган бюджеттік
өтінімдерді, жергілікті бюджеттік ... ... ... ... ... ... ... келіп түскен күнінен
бастап он бес ... күні ... ... ... және ... ... әкімшілерінің бюджеттік бағдарламаларының жобалары
бойынша қорытындылар қалыптастырады және ... ... ... ... бюджет комиссиясының қарауына жібереді.
Жергiлiктi бюджеттiк бағдарламалар әкiмшiлерi мен мемлекеттiк жоспарлау
жөнiндегi жергiлiктi уәкiлеттi орган арасындағы келiспеушiлiктердi ауданның
(облыстық маңызы бар ... ... ... қарайды. Ауданның (облыстық
маңызы бар қаланың) бюджет комиссиясы  көрсетілген материалдарды қарайды
және олар бойынша ұсыныстар әзірлейді.
Жергiлiктi бюджеттiк ... ... ... ... бар ... ... комиссиясының ұсыныстарына сәйкес ағымдағы қаржы
жылының 15 қыркүйегiне дейiнгi мерзiмде пысықталған ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттiк жоспарлау жөнiндегi жергiлiктi
уәкiлеттi органға ұсынады.
Мемлекеттiк жоспарлау ... ... ... ... ... ... бар ... әлеуметтiк-экономикалық дамуының болжамы
негiзiнде жоспарлы кезеңге арналған ауданның (облыстық маңызы бар ... ... ... және оны ... ... ... бар ... комиссиясының қарауына енгiзедi.
Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) жоспарлы кезеңге арналған ... ... және ... ... ... жылының 1 қазанынан кешiктiрмей
аяқталады.
Мемлекеттiк жоспарлау жөнiндегi жергiлiктi уәкiлеттi орган ауданның
(облыстық маңызы бар қаланың) ... ... ... ... ... ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) ... ... ... ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) жоспарлы
кезеңге ... ... ... ... ... ... ... және
оны ағымдағы қаржы жылының 15 қазанынан кешiктiрмей ауданның ... бар ... ... ... ... қарауына ұсынады.
Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) бюджетi ... ... ... ... ... Бюджет кодексiнiң 13-
бабында көзделген бюджет құрылымы бойынша және Қазақстан ... ... ... ескеріле отырып әзiрленедi.
Ауданның (облыстық маңызы бар ... ... ... ... ... жергiлiктi атқарушы орган Қазақстан Республикасы Бюджет
кодексiнiң 75-бабының 1-тармағында көзделген тәртiппен ағымдағы ... 1 ... ... ... мәслихатқа енгiзедi.
      Өкілді органдар бюджеттердің жобаларын қарау кезінде мынадай
принциптерді ... ... ... ... теңгерімділігін сақтау принципі.
Негізділік қағидаты депутаттардың бюджет жобасына өзгерістер немесе
толықтырулар ... ... кез ... ... осы түзетулерді енгізу
қажеттілігін, оларға тиісті есеп-қисаптар мен ... ... ... ... ... ... көрсеткіштерді түзету жөніндегі ұсыныстар қоса беріле отырып,
олардың әлеуметтік-экономикалық даму басымдықтарына сәйкестігінің ... ... тиіс ... ... теңгерімділігін сақтау принципі депутаттар бюджет жобасына
кез келген өзгеріс немесе ... ... ... ... ... бюджет жобасында белгіленгеннен асырмай сақтау үшін түсімдердің
қосымша көздері не ... ... ... тиіс ... ... органның бастамашылығы бойынша жергілікті бюджетті
ағымдағы қаржы жылы ішінде тоқсанына бір реттен ... емес ... ... ... ... оның атқарылуы кезінде нақтылау ... ... ... және ... мәслихат депутаттарының
ұсыныстары негізінде жүзеге асырылады.
Бiрыңғай қазынашылық шот ... ... ... жүзеге
асыру және олардың есебiн жүргiзу үшiн ... ... ... ... ... ... ... орган ретінде Қаржы
министрлігіне ұлттық валютамен ашылады. Бiрыңғай қазынашылық шотқа ақшалай
нысанда бюджетке ... ... ... ... ... ... шот қолма-қол ақшаны бақылау шоттарындағы ақша ... ... ... ... шоттарын Қаржы министрлігі мемлекеттік
мекемелерге ашады.
Бюджеттің атқарылуына кассалық қызмет ... ... ... ... ол ... ... ... жүйені қамтудың толықтығы
Жергілікті деңгеде бюджеттің атқарылуына кассалық қызмет көрсетуді
қазынашылық департамент ... ... ... ... ... ... оның ішінде мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... есептеу;
- мемлекеттік мекемелердің шарттарын тіркеу;
- мемлекеттік мекемелердің міндеттемелері бойынша ұлттық немесе шетел
валютасында төлемдер мен аударымдар жүргізу және т.б. кіреді.
Бюджеттік бағдарламлар ... ... ... ... бекітілген
көлемін дербес арттыра алмайды. Облыстық бюджет туралы облыстық мәслихаттың
шешіммен бекітілген қаржы бөлу туралы шешімді облыстың ... ... және ... ... ... мен ... енгізу туралы
шешімімен бекітіледі. Облыстың бюджет комиссиясының ... ... ... және ... ... ... болып табылады.
Бюджеттiк бағдарламалардың әкiмшiлерi шығыстардың экономикалық
сыныптамасының ... және ... ... кiшi
бағдарламаларына қатысты және бюджеттiк ... ... ... және ай сайынғы көлемдерiн өзгертпейтiн өзгерiстердi мiндеттемелер
мен төлемдер бойынша ... ... ... ... ... ... ... қажеттi бюджеттiк бағдарлама
бойынша шығыстардың ай сайынғы көлемдерiнiң өзгерiстерi бюджеттi ... ... ... - ... ... ... жүзеге асырылады.
Бюджеттік бағдарламалар бойынша шығыстардың жылдық көлемін өзгерту облыстық
мәслихат арқылы жүзеге асырылады.
Мiндеттемелердiң ... ... ... ... ... уақтылы жүргiзiлмеу себептерiн анықтау, бюджет түсiмдерi мен
шығыстарының атқарылу болжамдарын ... ... ... ... атқарылу көрсеткiштерiн тұрақты және жүйелi жинау, бақылап ... ... ... мониторинг болып табылады. Бюджеттiк мониторингтi
бюджеттiк бағдарламалар әкiмшiлерi, ... ... және ... ... және қаржы, қаржы бөлімдері жүзеге асырады.
Мемлекеттiк орган ... ел ... өңiр ... дамуына,
экономиканың, қоғамның жеке саласына (аясына) тигiзетiн әсерiн кешендi және
объективтi бағалау, мемлекеттiк орган қызметi нәтижелерiнiң ... ... ... ... мен бюджеттiк бағдарламалардың iске
асырылуын бағалау негiзiнде талдау нәтижелердi бағалау болып ... ... ... бағдарламалар әкiмшiлерi және Қазақстан
Республикасының Президентi уәкiлеттiк ... ... ... ... ... бағалауды жүргiзу кезiнде үкiметтiк емес ұйымдардың
(қоғамдық бiрлестiктердiң) оларды алушыларға сауал қою ... ... ... ... ... ... ... ақпараты пайдаланылады.
Бюджеттік есепке алу жүйесі есепке алудың кассалық әдістемесі ... ол ... ... ... шоттағы және мемлекеттік мекемелер
шотындағы операциялар туралы ақшалай шамада ақпаратты ... ... ... ... жүйесін көрсетеді.
Бюджеттің атқарылуы туралы есептер ай сайын, тоқсан сайын және
жылдың қорытындылары бойынша жасалады. Бюджеттің атқарылуы ... ... ... ... бюджеттерді, қабылданған, төленбеген
міндеттемелерді, бюджеттік бағдарламалар бойынша бюджет түсімдерінің ... ... ... ... ... ... бойынша жергілікті өкілді органы ай сайын есептi
айдан кейiнгi айдың бiрiншi күнiндегi жағдай ... ... ... комиссиясына, облыстың мемлекеттік жоспарлау бойынша өкілді органына
және Қазақстан Республикасы Үкіметінің ішкі бақылау бойынша өкілді ... ... ... ... есеп бередi.
Бюджетті атқару бойынша жергілікті өкілді органы ... ... 1 ... ... ... ... мемлекеттік жоспарлау
бойынша өкілді органына және Қазақстан ... ... ішкі ... ... органына облыстық бюджеттiң атқарылуы туралы жылдық ... ... жыл ... ... ... 1 ... кешіктірмей
есепті қаржы жылында облыстық бюджеттің атқарылуы туралы жылдық есепті
қосымшаларымен ... ... ... ... ... ... ... қаржы жылында облыстық бюджеттің атқарылуы туралы жылдық
есепті мәслихаттың тергеу комиссиясынан облыстық бюджеттің атқарылуы туралы
есепті мәслихаттың тұрақты комиссияларында бір ай ... ... ... ... ... ... ... мәслихаттың тұрақты
комиссиялары қарағаннан кейін мәслихаттың сессиясында бекітіледі.
Облыстық бюджеттiң атқарылуы туралы жылдық есеп:
      1) облыстық бюджеттің, республикалық ... бар ... ... ... мәслихаттың шешіміне қосымшаларға сәйкес облыстық бюджет,
республикалық маңызы бар ... ... ... ... ... ... ... тиісті қаржы жылындағы облыстық ... ... бар ... ... ... ... туралы
есептен;
  2) облыстық бюджеттің, республикалық маңызы бар қала, ... ... ... ... ... ... ... оның нәтижелерін ... ... ... ... ... ... сондай-ақ мемлекеттік органдардың есепті
қаржы жылындағы стратегиялық жоспарларының нәтижелеріне, мақсаттарына қол
жеткізілуін және міндеттерінің шешілуін ... ... ... ... түсіндірме жазбадан тұрады.
Бюджет жүйесінің келесі кезеңі болып, бюджеттің орындалу үрдісі болып
табылады. Ол ағымдағы қаржы жылының 31-інші желтоқсанынан ... ... ...... ... сәйкес келеді .
Бюджеттің орындалуы деп – бюджет ... ... ету, ... ... ... дефицитін (профицитін ... ... ... ... ... асуы ... орындалу жүйесіне атқарушы билік органдары, салық және
қаржылық органдар, ... ... ... және жеке тұлғалар – бюджетке
салық төлеушілер, бюджет қорын алушылар қатысады . Республикалық ... ҚР ... ... ... ал ... бюджеттің орындалуын
сәйкес әкімшіліктер қамтамасыз етеді .
Бюджет үшжылдық болғандықтан, оның орындалуында жоспарлы ... ... ... қаржылық жылдарында ойластырылған, ағымдағы қаржы
жылында бюджет қорларын пайдалануға жол берілмейді .
Мысалы, 2012 жылдың 7 ... ... ... ... ... ... ... сессиясы болып өтті.
   Сессияда «2013-2015 жылдарға арналған облыстық ... ... ... үшжылдық облыстық бюджетті, сонымен қатар 2013 жылға
235 225,4 млн.теңге ... ... Бұл ... 34,6% ... шешу ... ... ... аудандар мен қалаларға
бағытталды, тағы облыстық ... ... ... 59,5% білім беруді,
денсаулық сақтауды, әлеуметтік қамтамасыз етуді, мәдениет пен ... үй - ... ... ... ... ... ... инфрақұрылымды дамытуға бағытталатын болады. ... ... ... ... органдардың Қазақстан Республика заңдарына
сәйкес азаматтардың құқықтары мен заңды мүдделерiн қамтамасыз ету жөнiндегi
өзге де өкiлеттiктердi жүзеге асыру
Ата Заңның және басқа ... мен ... ... ... да ... көмекті қажет ететін кез–келген азамат оған ... ... ... ... Әлеуметтік көмекті жергілікті орындаушы органдар ҚР
Бюджеттік Кодексіне, ҚР «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік
басқару туралы» Заңына және жергілікті ... және ... ...... ... сәйкес жергілікті бюджеттің қаражатынан
береді.
Әлеуметтік көмек – көмек көрсетуді қажет ететін азаматтардың белгілі
бір ... ... ... және ... да төлемдер, сонымен
қатар түрлі ақысыз қызметтерді көрсету ретінде беріледі.
Қазақстан ... өмір ... бар ... мемлекет құруға
бағдар жариялады. Бұл ұстаным Мемлекет Басшысының мәлімдемелерінде көрініс
табады. Нұрсұлтан ... 2012 ... ... ... ... ... атап өткендей: «Алдағы онжылдықтың маңызды міндеті –
Қазақстанның ... ... өмір ... және ... ... ... және қорғалуды нығайту» Бұл ретте, мемлекет тек
қана өзінің азаматтарының жоғары өмір сапасы принциптерін ... ... ... бұл ... жетістіктерге қол жеткізуде [24].
Елбасымыз айтқандай еліміздің ... көзі - ... ... ... ... адамдар
әлеуметтік қорғауды қажет етеді. Яғни, мемлекет, кәсіпорындар және тағы
басқа субън арнаулы шараларды ... ... ... Бұл жөнінде олар
бағдарламаларды, стратегиялық жоспарларды әзірлеп, тиісті жұмыс жүргізуге
араласу қажет.
"Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және ... ... ... ҚР ... ... ... жергілікті өкілдік органдар
әлеуметтік көмекті көрсету, мұқтаж азаматтардың жекелеген санаттарының
тізімін анықтау және ... ... ... ... ... Үкіметінің 2014 жылғы 11 наурыздағы
№ 217 қаулысымен ... ... ... ... мұқтаж азаматтардың жекелеген санаттарына әлеуметтік көмек
тағайындау туралы ... ... ... ... ... өкілді органдардың шешімдері бойынша мұқтаж ... ... ... көмек тағайындау» мемлекеттік көрсетілетін
қызметі деп танылады [25].
Мемлекеттік қызметті көрсету мерзімі:
1) көрсетілетін қызметті алушы құжаттардың ... ... ... ... ... ... әкіміне тапсырған сәттен бастап,
сондай-ақ порталға жүгінген кезде – 8 (сегіз) жұмыс күні;
      ... ... ... үшін құжаттар жетіспеген не олардың
бүлінуіне, жоғалуына байланысты өтініш берушінің қажетті ... ... ... жағдайда – 20 (жиырма) жұмыс күні ішінде;
      2) көрсетілетін ... ... ... күні сол ... ... ... үшін күтудің рұқсат етілген ең ұзақ уақыты кезектегі
адамдардың санына ... – бір ... ... ... ... үшін 30 ... ... қызметті алушыға қызмет көрсетудің рұқсат етілген ең
ұзақ уақыты – 15 минут.
Көрсетілетін ... ... ... ... (ішінара
автоматтандырылған) және (немесе) қағаз түрінде.
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 21 мамырдағы № ... ... ... ... оның ... ... және
мұқтаж азаматтардың жекелеген санаттарының тізбесін ... ... ... ... Әлеуметтік көмек көрсетудің, оның
мөлшерлерін белгілеудің және мұқтаж ... ... ... ... ... ... «Қазақстан Республикасындағы
жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы» Заңына сәйкес
әзірленді және әлеуметтік көмек ... оның ... ... ... ... жекелеген санаттарының тізбесін айқындаудың
үлгілік тәртібін белгілейді.
Алушылар санатының тізбесін, әлеуметтік көмектің ... ... ... немесе өрттің салдарынан өмірлік қиын ... ... ... ... өтініш білдіру мерзімдерін республикалық ... ... ... ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) әкімдігі
белгілейді және жергілікті өкілді органдардың шешімдерімен бекітіледі.
      Бұл ... ... ... қиын ... ... ... мұқтаждар
санатына жатқызу үшін мыналар:
1) Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген негіздемелер;
      2) табиғи зілзаланың немесе өрттің салдарынан ... ... ... ... зиян ... не ... мәні бар аурулардың болуы;
      3) жергілікті өкілді органдар ең төмен ... ... ... белгілейтін шектен аспайтын жан басына шаққандағы орташа ... ... ... ... мұқтаждар санатына жатқызу және адамның (отбасының)
материалдық-тұрмыстық жағдайына ... ... үшін ... тізбесін жергілікті өкілді органдар бекітеді.
Арнайы комиссиялар әлеуметтік көмек көрсету ... ... ... кезде жергілікті өкілді органдар бекіткен азаматтарды
мұқтаждар санатына жатқызу үшін негіздемелер тізбесін басшылыққа алады.
      Әрбір жекелеген ... ... ... ... ... комиссия айқындайды және оны әлеуметтік көмек көрсету қажеттілігі
туралы қорытындыда көрсетеді.
Атаулы күндер мен мереке күндеріне алушылар тізбесі:
  1) Ұлы Отан ... ... мен ... 2) Ұлы Отан ... қатысушылары мен Ұлы Отан ... ... ... ... мен ... ... теңестірілген басқа санаттар;
    4) саяси қуғын-сүргін құрбандары, саяси қуғын-сүргіндерден ... ... ... өмірлік қиын жағдай туындаған кезде мұқтаждар ... үшін ... ... ... заңнамасында көзделген негіздемелер;
      2) табиғи зілзаланың немесе өрттің салдарынан азаматқа ... ... ... зиян ... не ... мәні бар ... ... 3) жергілікті өкілді орган ең төмен күнкөріс деңгейіне 1 ... ... ... ... жан басына шаққандағы орташа табыстың
болуы негіздеме болып табылады.
Әрбір жекелеген жағдайда көрсетілетін әлеуметтік ... ... ... ... және оны әлеуметтік көмек көрсету қажеттілігі
туралы қорытындыда көрсетеді. Әлеуметтік көмектің шекті мөлшері - 27 ... ... ... қиын ... ... кезде әлеуметтік көмек
жағдай туындаған күннен бастап үш айдан кешіктірмей көрсетіледі. Қазақстан
Республикасының 2014 - 2016 ... ... ... ... ... ... жәрдемақыларды және өзге де әлеуметтік төлемдерді есептеу
үшін, ... ... ... салықтар мен басқа да төлемдерді
қолдану үшін айлық ... ... – 1 852 ... құрайды [27].
Атаулы күндер мен мереке күндеріне ... ... ... ... ... уәкілетті ұйымның не өзге де ... ... ... тізім бойынша көрсетіледі.
Өмірлік қиын жағдай туындаған кезде әлеуметтік көмек алу үшін өтініш
беруші өзінің ... ... ... ... ... ... кент, ауыл,
ауылдық округтың әкіміне өтінішке қоса мынадай құжаттарды:
1) жеке басын куәландыратын құжатты;
2) тұрақты тұрғылықты жері бойынша ... ... ... ... ... құрамы туралы мәліметтерді;
4) адамның (отбасы мүшелерінің) табыстары туралы мәліметтерді;  
5) өмірлік қиын жағдайдың туындағанын растайтын актіні және/немесе
құжатты ... ... ... үшін ... және ... ... ... құжаттардың түпнұсқалары өтініш ... ... ... ... ... ... ... туралы» Заңының 6 бабының 1 тармағының 15 ... ... 1997 ... 16 ... ... үй ... ... 97 бабының 2 ... ... ... ... 30 ... «Тұрғын үй көмегін көрсету ережесін
бекіту туралы» №2314 қаулысына және ... ... ... және
тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық iстерi агенттiгi Төрағасының 2011 жылғы 05
желтоқсандағы «Тұрғын үй көмегiн алуға, ... ... ... ... ... үйдi ... жеке ... үй қорынан жергiлiктi атқарушы орган
жалдаған тұрғын үйдi алуға үмiткер отбасының (азаматтың) жиынтық ... ... ... ... №471 ... ... ... өкілді
тұрғын үй көмегiн алуға органдар шешімдер шығарады.
Мысалы, тұрғын үйді (тұрғын ... ... ... ... объектісінің ортақ мүлкін пайдалануға және жөндеуге,
жер учаскесін күтіп-ұстауға, коммуналдық қызметтерді тұтынуды есептеудің
үйге ... ... ... ... ... ... және ... шығыстарға, кондоминиум объектісінің ортақ мүлкін күтіп-ұстауға
тұтынылған ... ... ... ... шығыстарға жалпы
жиналыстың шешімімен белгіленген ай сайынғы ... ... ... ... (пәтерлердің) меншік иелері шығыстарының міндетті сомасы, сондай-
ақ болашақта кондоминиум объектісінің ортақ мүлкін немесе оның жекелеген
түрлерін ... ... ақша ... ... ... ... үй ... жергілікті бюджет қаражаты есебінен осы елді мекенде
тұрақты тұратын аз қамтылған отбасыларға (азаматтарға):
1) жекешелендірілген тұрғын үй-жайларда (пәтерлерде) тұратын ... ... үй ... ... ... (пәтерлерді) жалдаушылар
(қосымша жалдаушылар) болып табылатын отбасыларға (азаматтарға) тұрғын үйді
(тұрғын ... ... ... ... ... ... меншік иелері немесе ... ... ... табылатын отбасыларға (азаматтарға) ... және ... ... ... телефонға абоненттік
төлемақының өсуі бөлігінде байланыс қызметтерін тұтынуына;
3) жергілікті атқарушы орган жеке тұрғын үй ... ... ... үй-жайды пайдаланғаны үшін жалға алу төлемақысын төлеуге;
4) жекешелендірілген үй-жайларда ... жеке ... үйде ... тәулік уақыты бойынша электр ... ... ... алатын және бақылайтын, дәлдік сыныбы 1-ден төмен емес ... бір ... ... ... ... беріледі.
Аз қамтылған отбасылардың (азаматтардың) тұрғын үй көмегін есептеуге
қабылданатын шығыстары бағыттардың әрқайсысы бойынша шығыстардың сомасы
ретінде ... үй ... ... ... ... ... ... төлемақының, жеке тұрғын үй қорынан жергілікті атқарушы орган
жалдаған тұрғын үй-жайды пайдаланғаны үшін ... алу ... ... ... үйді ... ғимаратты) күтіп-ұстауға арналған шығыстарға,
жекешелендірілген үй-жайларда ... жеке ... үйде ... ... ... бойынша электр энергиясының шығынын ... ... және ... ... ... 1-ден ... емес электр
энергиясын бір фазалық есептеуіштің құнын төлеуге тұрғын үй көмегін көрсету
жөніндегі шаралар қолданылатын, ... ... мен ... ... нормалар шегінде ақы төлеу сомасы мен отбасының
(азаматтардың) осы мақсаттарға жұмсаған, ... ... ... ... ... жол берілетін деңгейінің арасындағы айырма
ретінде айқындалады.
Аталған ... ... ... адамдарға тұрғын үйді (тұрғын
ғимаратты) күтіп-ұстауға ... ай ... және ... ... ... ... ... тұрғын үйді (тұрғын ғимаратты) күтіп-
ұстауға арналған коммуналдық қызметтер көрсету ... ... ... ... ... ... жеке ... үйде
пайдалануда тұрған дәлдік сыныбы 2,5 электр энергиясын бір ... ... ... ... ... ... ... энергиясының
шығынын саралап есепке алатын және бақылайтын, дәлдік ... 1-ден ... ... ... бір ... есептеуіштің құнын төлеуге, жеткізушілер
ұсынған шоттар бойынша ... үй ... ... ... ... Республикалық маңызы бар ... ... ... ... бар ... ... өкілді органдары тұрғын үй
көмегін көрсетудің мөлшерін және тәртібін айқындайды.
Тұрғын үй ... ... үшін ... ... ... ... береді және мынадай құжаттарды ұсынады:
1) өтініш берушінің жеке басын куәландыратын құжаттың көшірмесі;
2) тұрғын үйге құқық беретін ... ... ... ... ... ... ... табысын растайтын құжаттар. Тұрғын үй көмегін алуға
үміткер отбасының (Қазақстан ... ... ... табысын
есептеу тәртібін тұрғын үй ... ... ... ... ... үйді ... ... күтіп-ұстауға арналған ай сайынғы
жарналардың мөлшері туралы ... ... ... ... ... ... ... қызметтері үшін түбіртек-шот немесе байланыс
қызметтерін көрсетуге арналған шарттың көшірмесі;
8) жеке ... үй ... ... атқарушы орган жалдаған тұрғын
үйді пайдаланғаны үшін жергілікті атқарушы орган ... ... ... ... шот;
9) жекешелендірілген тұрғын үй-жайларда (пәтерлерде), жеке тұрғын үйде
тұрып жатқандарға тәулік уақыты бойынша электр энергиясының шығынын саралап
есепке ... және ... ... ... 1-ден ... емес электр
энергиясын бір фазалық есептеуіштің құнын төлеуге ... үй ... ... ... қолданылатын түбіртек-шот.
Аз қамтамасыз етілген отбасыларға (азаматтарға) тұрғын үй көмегін
төлеуді уәкілетті ... ... ... ... ... ... деңгейдегі банктер арқылы жүзеге асырады.
Мысалы, Оңтүстік Қазақстан облысы Отырар ... ... ... 21 ақпандағы № 23/137-V шешімі бойына (Оңтүстік Қазақстан облысының
Әділет департаментімен 2014 ... 27 ... № 2586 ... ... үй ... ... мөлшері анықталған [28] (3-қосымша).
Мәслихаттар тұрғын үй көмегі ... ... ... ... ... төлемақының, жеке тұрғын үй қорынан жергілікті атқарушы
орган жалдаған тұрғын үй-жайды пайдаланғаны үшін жалға алу ... ... ... үйді (тұрғын ғимаратты) күтіп-ұстауға арналған шығыстарға,
коммуналдық қызметтер мен ... ... ... ... ... ... ... мен отбасының (азаматтардың) осы ... ... ... жол ... ... ... айырма ретінде
айқындайды.
Коммуналдық қызметтердi тұтынғаны және тұрғын үйдi (тұрғын ғимаратты)
күтіп ұстауға ақы ... жеке ... ... ... ... органдар
жалға алған тұрғын үйді пайдаланғаны үшін ... ... ... ... ... ... үшін ... ақының ұлғаюы
бөлігіндегі байланыс қызметіне шекті жол берілетін шығыстар үлесі отбасының
(адамның) жиынтық кірісінің 10 пайызы мөлшерiнде белгіленеді.
      ... үй ... ... үміткер отбасының (азаматтың) жиынтық
табысы «Тұрғын үй ... ... ... ... ... үй қорынан
тұрғын үйді немесе тұрғын үй қорынан жергілікті атқарушы орган ... үйді ... ... отбасының (азаматтың) жиынтық табысын есептеу
қағидасын бекіту ... ... ... ... және тұрғын үй-
коммуналдық шаруашылық істері агенттігінің төрағасының 2011 ... ...... ... ... ... табысын растайтын құжаттарды тапсырғанда, мүгедектер және
бiр айдан астам стационарлық ем қабылдап жатқан тұлғаларды, күндiзгi ... ... ... ... ... ... және
магистранттарды, сондай-ақ 1 және 2 топтағы мүгедектердi, 16 жасқа ... ... ... жастан асқан адамдарды, жетi жасқа дейiнгi
балаларды ... ... ... азаматтардан басқа, жұмыссыз адамдар
жұмыспен қамту мәселелерi жөнiнде уәкiлеттi ... ... ... ... құжаттарды тапсырады.
Қазақстан Республикасының 2030 жылға дейінгі Әлеуметтік даму
тұжырымдамасын іске ... ... ... ... ... ... әлеуметтік қорғаудың пассив моделінен актив моделіне өту жұмыстары
жүргізіліп жатыр.  
Аталған тәсілдер 2014 жылы ... ... ... ... ... жәрдемдесу және өту, қажеттігіне қарай отбасы ... ... ... ... шартымен әлеуметтік келісімшарт
негізінде шартты ақшалай көмек көрсетуді көздейтін «Өрлеу» пилоттық жобасын
үш облыста (Ақмола, ... ... және ... ... ... алу
арқылы іске асырыла бастады. 
Өткен жылы жобаға 4 ... жуық ... ... ... ... ... шараларына 5066 адам немесе «Өрлеу» жобасының
еңбекке қабілетті қатысушыларының ... ... 88% ... жобаға қатысушылардың табысы (2 еседен артық) артты, атаулы
әлеуметтік көмек алушылардың құрылымындағы еңбекке қабілетті ... ... ... ... ... алушылардың саны -16%-ға, балалар
жәрдемақысын алатындар саны - 3,7%-ға қысқарды. 
Өткен жылғы жұмыс ... ... ... 2015 ... ... отырып, пилоттық жобаны іске асыруды жалғастыру;
бүкіл еліміз бойынша әлеуметтік келісімшарт талаптарында шартты ... 2016 ... 1 ... бастап толыққанды енгізу үшін нормаларды
көздейтін заң жобасын әзірлеу; 2015 жылғы 1 ... ... ... ... ... ... ... «Өрлеу» жобасына ұқсас өңірлік
пилоттық жобаларды әзірлеу және енгізу жоспарлануда. 
3.3 Білім беру саласындағы жергілікті өкілді органдардың ... беру ... ... 2020 ... дейінгі Стратегиялық
даму жоспарының маңызды басымдықтарының бірі [30].
Білім беру реформаларының жалпы мақсаты – жаңа ... осы ... ... 2011 жылы ... ... бағдарлама
Қазақстандық білім беруді жаңғыртуды жалғастыруда.
2010 жылы Мемлекет басшысы «Жаңа онжылдық – Жаңа ... даму ... жаңа ... атты ... ... ... ... жаңғыртуды іске асыру  ең алдымен қазақстандықтардың
біліміне, әлеуметтік жағдайына және денсаулығына байланысты деп ... ... ... ... дамытудың мемлекеттік бағдарламасы Қазақстанның бәсекеге
қабілеттілігін арттыру негізі болып табылады. ... ... ... іске асыру бәсекеге қабілетті сапалы адамзат капиталын құруды
қамтамасыз ететін жүйені жасауға мүмкіндік береді.
Қазіргі заманауи ... ... ... ... ... ... еңбек өнімділігі ... ... мен ... ұзақ ... негізіне айналуы тиіс.
Сауатты адамдарсыз заманауи инфрақұрылымды дамыту, тиімді мемлекеттік
аппаратты құру, қолайлы бизнес ... ... ету ... ... ерік пен ... жан-жақты қолдауының болуы осы реформаларды
жүргізу негізі болып табылады.
Қазақстан Республикасының 2008 жылғы 4 желтоқсандағы Бюджет кодексіне,
«Білім туралы» Қазақстан ... 2007 ... 27 ... ... «Қазақстан Республикасындағы көлік туралы» Қазақстан Республикасының
1994 ... 21 ... ... ... ... ... ... жеңілдікпен жүру оқушылар санаттарына белгілеп шешім
шығарады.
Мысалы, Қазақстан ... ... ... Қарағанды облысы
Әділет департаменті Нормативтік ... акт 2014 ... 14 ... ... ... ... тіркеудің тізіліміне № ... ... ... ... ... қалалық мәслихаты сессиясының №
224  2014 ... 31 ... ... оқу ... оқушылардың
қоғамдық көлікте (таксиден басқа) жеңілдікпен жол ... ... ... ... білім беру оқу орындарының біріншіден сегізінші сыныпқа дейінгі
оқушыларын қосып ...... жол жүру ... ... және әр
аптаның демалыс күндерін қоспағанда);
- ... ... беру оқу ... тоғызыншыдан он бірінші сыныпқа
дейінгі оқушыларын қосып ...... ... 50% ... ... және әр ... ... күндерін қоспағанда);
- кәсіби мектептердің, колледждердің, жоғары оқу орындарының оқушыларын
– белгіленген тарифтің 50% төлеумен (каникул ... және әр ... ... ... ... ... ... мына азаматтар санатына жалпы білім
беру оқу орындарының біріншіден он бірінші сыныпқа дейінгі оқушыларын қосып
алғанда, кәсіби ... ... ... оқу орындарының
оқушыларына – тегін жол жүру ... ... және әр ... ... ... ... балалар, ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалар;
- даму мүмкіндіктері шектеулі балалар, мүгедектер және бала ... ... ... көп балалы отбасылардың балалары;
- кәмелетке толмағандарды уақытша оқшаулау, ... және ... ... ... және ... ... ... мектеп
жанындағы интернаттарда тұратын балалар;
- дарынды балаларға арналған мамандандырылған интернаттық білім беру
ұйымдарында тәрбиеленетін және білім алатын ... ... ... ... ... ... ... көмек алуға құқығы бар отбасылардан,
сондай-ақ мемлекеттік атаулы ... ... ... жан ... ... ... ең төменгі күнкөріс деңгейінің шамасынан төмен
отбасылардан шыққан балалар;
- денсаулық ... ... ... ... ... ... орта
білім беру бағдарламалары бойынша ұзақ уақыт бойы үйде немесе ... ... ... ... емін және медициналық оңалту көрсететін
ұйымдарда оқитын балалар;
- ... емес ... ... ... ... ... ... орындалуын бақылау әлеуметтік сала, құқықтық
тәртіп және халықты әлеуметтік қорғау ... ... ... жүктеледі [32].
Оңтүстік Қазақстан облысы жастар ... ... ... ... ... атқарған жұмысы туралы мәліметіне ... ... және орта ... оқу ... ... бөлімінде оқитын
студенттердің әлеуметтік ... ... ... ... ... ... берілуде. Студенттердің әлеуметтік
категорияларына (өзі немесе ата-анасының ... ІІ, ІІІ ... ... ... ... емес немесе аз қамтамасыз етілген, сондай-ақ
көп балалы жанұя мүшелері) жатады.
2012 жылы 37 072 000 (отыз жеті ... ... екі мың) ... ... ... ... мұқтаж әр-бір студентке қаңтар
айынан мамыр айына дейін 3 682 студентке 1 000 (бір мың) теңгеден ... ... ... 2012 ... 08 ... № 407 ... ... айынан желтоқсан айына дейін 3 589 студентке 1 300 (Бір мың ... ... ... ... 2013 жылы ... бюджетінен 41,594 мың теңге қаржы
қаралды.
Осыған орай, қаладағы жоғары және орта ... оқу ... ... ... ... ... 3552 студенттердің тізімі
жинақталып, студенттің жеке есеп шотына ... ... ай ... ... ... ... ... 20 ақпандағы Шымкент қаласы ... №355 ... ... ... ... ... ... жеңілдетілген жолақы құны 1300
теңгеден 1500 теңгеге арттырылды.
Сонымен қатар, жастарға ай сайын мемлекет тарапынан 12 мың 188 ... 16 мың 180 ... ... әлеуметтік көмек және 6 мың 472
теңгеден бір ... жол ақы ... ... ... 14 мың 250 ... стипендия берілуде [33].
3.4 Жергiлiктi өкiлдi органдарының қоршаған ортаны қорғау саласындағы
құзыретi
Қазақстан ... ... 31- ... ... делінген:
"Мемлекет адамның өмір сүруі мен денсаулығына колайлы ... ... ... етіп ... ... ... мен денсаулығына қатер
төндіретін деректер мен жағдаяттарды лауазымды адамдардың жасыруы заңға
сәйкес ... әкеп ... ... ... ... ... мен денсаулығы үшін қолайлы қоршаған ... ... ... ... ... ... Сонымен бірге республиканың
әрбір азаматына табиғатты сақтау мен оның байлықтарына ұқыптылықпен ... ... ... ... ... ... ортаға құқығы әр түрлі
заңдарда бекітілген.
Қазақстан Республикасының Экологиялық Кодексінің 1- бабына ... орта ... ... ... ... озон ... жер
бетiндегi және жер астындағы суларды, жердi, жер қойнауын, ... ... ... ... олардың өзара іс-әрекетiнен туындайтын
климатты қоса алғанда, табиғи және жасанды ... ... ... күні ... қолайлы қоршаған табиғи ортаға құқығы мынадай
мәселелерді қамтиды:
- халықаралық және ұлттық стандарттарға сай келетін салауатты ... ... өмір ... ... ... ... ... байланысты шешімді дайындауға, талқылауға
және қабылдауға қатысу, қоршаған табиғи ортаның жай-күйі ... ... ... ... ... ластануы нәтижесінен адам денсаулығына келтірілген
зиянды мемлекеттің өтеуі құқығы.
Осы орайда адам ... оның ... ... ... жөн. Бұл ... адам ... ... табиғи ортаға деген
құқыққа ие бола отырып, оның сақталуы үшін қажетті, тиісті нәрсенің бәрін
жасауға міндетті ... ... мен ... ... өмір ... бір-біріне тығыз байланысты
заңдылық. Айналадағы табиғи орта – адам ... ... ... және ... қажеттіліктерді өтейді, оның байлығын дұрыс
пайдалан білсе, ол сарқылмайтын игілік көзі ... [35]. ... үшін ... ... ... мәселелерi мен жағдайлары бүгiнгi
таңда маңызды орын алып тұр.
Қоршаған ортаны қорғау - ... ... ... мен ... ... және өзге де қызметтiң қоршаған ортаға терiс әсерiн
болғызбауға және оның зардаптарын жоюға ... ... ... ... ... деп ... тәуелсiздiгiмен бiрге жаңа экологиялық қауiпсiздiк
жүйелерiн басқару да бой көтерiп келедi. ... ... ... ... ... ... ... табиғи ресурстарды рационалды
пайдалану үшін өте қажет. Өкiнiшке орай ... ... ... ... табиғи шикiзаттарды өндiргенде, қоршаған ... ... ... көп ... ... ... ... алдында тұрған
экологиялық қауіпсіздік мәселелері оның дамуының барлық тарихи кезеңдерінде
орын алып отырды. Себебі, ... ... ... ... ... ... сипатқа ие болды. Экологиялық қауіпсіздіктің мәні ... ... ... ... ... тазалықты сақтай
отырып, адамдардың барлық қажеттіліктерін ... ету ... ... ... ... ... ... алу үшін адам ... ... ... ... пен қоғамның даму заңдарына негізделген
дамуға өтуі тиіс. Тек осы кезде ғана адамзат ... ... ... ... ... ... ... және әлеуметтік дағдарыссыз дамиды.
Мұндай дамуды – тұрақты даму деп атайды. Бірақ бұл үшін ... ... ... ... ... ... мен ... бағыттылығы
өзгеруі тиіс [36]. «Қала мен Дала» газеті, «Экологияның өзекті мәселелері»
атты мақала, 2004 ж. 26 ... ... ... және ... ... ... ету мақсатымен, 2003 жылдың 3 желтоқсанында ... ... ... ... жылдарға арналған
Экологиялық ... ... ... [37]. Бұл ... ... көптеген маңызды өзгерiстер болып жатыр. Қоршаған
ортаны қорғау заңдылықтар негiзi құрылды. Бiрқатар ... ... ... ... ортаны қорғауды басқару жүйесi құрылды. ... ... ... ... ... ... iске ... Президенті Н.Ә. Назарбаев 2006 жылғы Жолдауында халықаралық
стандарттарға сәйкес қоршаған ортаны қорғау және экологиялық ... ету ... ... келіп былай деді: «2006 жылы ... ... ... озық ... ... ... ... мемлекеттік бақылау жүйесін жетілдіруге бағытталған
Экология кодексі қабылдануға тиіс» [38]. Сол себепті 2007 жылы ... ... ... ... ... ... ... саясаттың мақсаты табиғи жүйелердің, қоғамның
өмірлік ... ... мен жеке ... құқығының қоршаған ортаға
антропогендік және ... ... ... ... ... қамтамасыз ету болып табылады.
Экологиялық қауіпсіздіктің негізгі міндеттері:
-климаттың өзгеруі мен Жердің озон ... ... ... ... ... ... сақтау және жердің шөлейттенуі мен тозуының алдын алу;
-экологиялық апат аймақтарын, әскери-ғарыш полигондары мен ... ... ... ... ... ... ... ресурстарының тозуының және ластануының алдын алу;
-табиғи ластануларды, әуе ... ... ... және ... оның ... трансшекаралық ластануларды жою
және олардың алдын алу;
-өнеркәсіптік және ... ... ... ... және техногендік сипаттағы төтенше жағдайлардың алдын алу.
Табиғатты пайдалану мен қоршаған табиғи ортаны қорғауды мемлекеттік
басқару ... ... ... бір ... ... ... ... - экологиялық бағдарламалардың, жоспарлардың және
шаралардың орындалуын ... ету, ... ... ... ... табиғи
қорларды тиімді пайдалануды және салалардағы заң ережелерінің бұзылмауын
қамтамасыз ету, адам ... мен ... ... ... ... ... ... ресурстарды пайдалану және қоршаған табиғи ортаны ... ... ... ... ... Кабинеті, орталық
атқарушы органдар және жергілікті өкілді ... ... ... ... бар қалалардың, астананың жергiлiктi
өкiлдi органдары қоршаған ортаны қорғау саласында:
  1) өз ... ... ... басқару жөнiндегi бағдарламаларды
бекiтедi;
2) қоршаған орта сапасының әкімшілік-аумақтық бірлік шегіндегі
нысаналы ... өз ... ... ... ... ... ... және парниктік ... ... мен ... ... ... бекітеді;
     4) жергiлiктi атқарушы органдар мен ... ... ... ... ... мен ... ... жай-күйi туралы есептерiн
тыңдайды;
      5) өз құзыретi шегiнде табиғат пайдалану ережелерiн ... ... ... ... ... қалдықтардың пайда болу және жинақталу нормаларын
бекітеді;
      7) ... ... ... ... ... мен заңды мүдделерін қамтамасыз ету ... өзге ... ... асырады (ҚР Экологиялық кодексінің 19-бабы).
   Аудандардың, облыстық маңызы бар ... ... ... ... шаруашылық саласында:
1) коммуналдық қалдықтардың пайда болу және жинақталу нормаларын
бекітеді;
      2) ... ... ... ... көму және ... жарату
тарифтерін бекітеді;
3) Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес азаматтардың құқықтары
мен заңды мүдделерін қамтамасыз ету ... өзге де ... ... ... ... және ... түріне қарамастан аудан
аумағында жұмыс істейтін барлық кәсіпорын, шаруашылық, ... ... ... ... ... ... мен табиғи қорларды пайдалануды
жақсартуды міндеттеген шешімдер қабылдайды
Мысалы, «Сайпем» фирмасы мен ... ... ... ... жүргізген аумақтарында жердің, ауаның бүлінуіне жол
берілетіндігі айтылды. ... орай ... ... ... ... «Сайпем» фирмасының ауыр салмақты ... ... ... ... ... ... жағасына «Байтерек-1» ЖШС-і
тасыған топырақ толық алынып, ауыз су ... ... ... тазартылып,
өзен аңғарын тереңдету жүргізілгенін, бұдан былай топырақ үю ... ... ... ... ... қойылып, шешілгенін хабарлады [39].
  Қоршаған ортаға эмиссия үшiн төлемақы қоршаған ... ... ... табиғат пайдалану тәртiбiмен алынады. 
  Арнайы табиғат пайдалану қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкiлеттi
мемлекеттік орган және облыстардың, республикалық ... бар ... ... ... ... ... ... рұқсат
негiзiнде жүзеге асырылады.
   Белгiленген тәртiппен ресiмделмеген рұқсат  ... ... ... ... ... ... ластағыш заттар
шығарындыларын қоспағанда, қоршаған ... ... ... ... ... ортаға эмиссиялар ретiнде қарастырылады.
Қазақстан Республикасының аумағында қызметiн арнайы табиғат пайдалану
тәртiбiмен жүзеге асыратын жеке және ... ... ... ... ... ... ... шешімі бойынша оның ... ... ... ... ретінде қарастырыла алады.
 Салық салу объектiсi болып ... ... ... және
(немесе) одан артық қоршаған ортаға эмиссиялардың нақты көлемi табылады.
  Төлемақы ставкалары ҚР  салық кодексінде ... ... ... ... ... тиісті қаржы жылына арналған республикалық
бюджет ... ... ... ... ... ... мөлшерін  негізге
ала отырып айқындалады [40].
  Жергілікті өкілді органдардың,  ... ... ... тәртіппен жүзеге асырылатын алауларда ілеспе және
(немесе) табиғи газды жағудан ластағыш заттардың ... ... ... ... ... ... ... арттыруға құқығы
бар ставкаларды қоспағанда, ставкаларды екі еседен ... ... бар ... ... ... ... сақтау, қалыпына келтіру және жақсарту
Қазақстан Республикасының қазіргі және болашақ ... ... ету, ... ... қамтамасыз ету жөніндегі жағдайларды жасау
мен қолайлы қоршаған ... ... ... тиімді пайдалану және
экономика, адамның өмірі мен ... үшін ... ... ету ... өкілдер органдарының құзыреттеріне өте маңызды.
.
Қорытынды
Мемлекеттік басқару жүйесін одан әрі ... ... ... Н. Ә. ... ... ...... жаңа саяси бағыты» атты ... ... ... аса
маңызды әрі іргелі бағыттарының бірі ретінде белгіленді.
 Республиканың 2050 жылға қарай әлемнің ең дамыған 30 ... ... қол ... мақсаты билікті орталықсыздандыру, Парламенттің рөлін
күшейту, жергілікті өкілді және ... ... ... ... ... ... ... тетігін жетілдіру мәселелері өңірлік
даму үдерістерін тиімді ... ... ету ... ... бір ... ... ... мен азаматтардың мемлекеттік
шешімдерді ... мен іске ... ... ... ... шартына
айналуға тиіс. Бұл үшін жергілікті өкілді органдары ... ... ... бар ... өз ... және ... ... мүмкіндік беру керек.
Баршамызға мәлім, жергілікті өзін өзі ... ... ... ... мен ... Республикасындағы жергілікті мемлекеттік
басқару және өзін өзі басқару туралы 2001 жылғы заңда ... ... ... ... ... бар ... өз ... шешуіне құқық
беріледі және жергілікті өзін өзі басқару органдарының дербестігіне
кепілдік ... ... ... ... мен халықтың ықшам топтары
тұратын аумақтарды қамтитын жергілікті ... ... ... өзін өзі ... ... арқылы жүзеге асырады деп айқындалды.
Мемлекеттік басқару және жергілікті өзін өзі ... ... ... ... мен ... ... әкімдер жергілікті
өкілдік және атқарушы биліктің арасын байланыстыратын буын болып ... ... ... ... ... сапалық тұрғыдан жаңа деңгейге –
азаматтарымыздың проблемаларын барынша тиімді шешуге ... ... ... ... ... ... тигізеді.
Халықаралық сарапшылардың пікірінше, қазақстандық модель халықаралық
тәжірибеге сәйкес келеді, өйткені, жергілікті мемлекеттік басқару мен өзін
өзі басқаруды ... ... ... болуы көптеген мемлекеттер үшін
сипатты жайт.
Қазақстан - тәуелсіздіктің үшінші онжылдығына аяқ басқан жас ... күні 17 ... ... 5 ... астамы 30-ға жетпегендер.
Бүгінгі жастан ертеңгі ел басқаратын азаматтар шығады. ... ... ... ... ... ... ... өкілді органның
да қалыс қалмағаны дұрыс. ... ... ... арпалысып, айқасып жатқан
кезеңді салыстырып, саралап, халықтың мұң-мұқтажын ... ... ... ... бұру ... ... алдында тұрған
асқақ та, маңызды міндет. XX ғасырдың басында ... ... ... ... ертеңгі үшін» деген қағидасын әр депутат үнемі жадында
ұстауы керек
Ұсыныс: Қазақстан Республикасының ... ... ... басқару және өзін өзі басқару туралы» Заңында
«иммунитет» және ... ... ... ... ... ... ... мәртебесі туралы» Заңы жоқтығына
байланысты Парламентте жұмыс ... ... мен ... ... ... ... бірдей жағдайда емес. Этика тұрғысынан халық
қалаулыларының жағдайын теңестіретін, Қазақстан Республикасының «Мәслихат
депутатының ... ... ... ... ... ... деп білеміз.
Мәслихат жұмысының тағы бір маңызды бөлігі – оның ... ... ... ... ... ... осында қаралады, келелі
кеңестер осында өтеді. Сондықтан да болашақта комиссиялардың жұмысын бұдан
да ықпалды, ... ете түсу үшін ... ... ... ... ... ... жұмыс атқарғандары абзал болар еді.
Қорыта ... ... ... жүзеге асыруға
жергілікті тұрғындардың өкілді тұлғалары – депутаттар да сүбелі үлес қоса
береді деп сенім білдіреміз.
Пайдаланылған ... ... ... 30.08. 1995 ... ... 2001 ... 23 ... «Қазақстан Республикасындағы жергілікті
мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы» Заңы.
3. История политических и правовых учений/ Под общей ред. ... Изд. 2-е, ... – М.,2000 – ... Нурпейсов, А.Котов. Қазақстан ... ... ... республикаға дейін. Алматы “Жеті Жарғы” 2003 – 124б.
5.«Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... 1991 ... 16 ... ҚР Президентінің «Қазақстан жолы – 2050: бір мақсат, бір ... ... атты ... 17 қаңтар 2014 жыл.
7. А.А.Абикенов «Жергілікті өзін-өзі ... ... ... ... ... ... №2 (58), 2011ж.- 58 б.
8. Сапарғалиев Г.Е Қазақстан Республикасының конституциялық ... курс ... Жеті ... 2009 ж – 435б.
9. Е.Баянов. Қазақстан Республикасының мемлекеті мен құқығының
негіздері. Оқулық 1-кітап.-Алматы, 2009. -223 ... ... ... ... ... енгізу туралы Қазақстан Республикасының 2007 жылғы 21
мамырдағы N 254 ... ҚР 2009 ... 9 ... ... ... ... басқару және өзін-өзі басқару туралы Заңына ... ... ... ... Заңы.
12. Жергілкті өзін-өзі басқаруды ұйымдастырудың жалпы принциптері
туралы: 1997 ... 6 ... ТМД ... ... ... ... ... басқару туралы Еуропалық хартия:
Орыс нұсқасы. Еуропа Кеңесі. Страсбург // 7.09.1998 ж. РФ № 36 ... ... ... жергілікті өзін-өзі басқаруды дамыту
тұжырымдамасын ... ... ... Республикасы Президентінің 2012
жылғы 28 қарашадағы № 438 Жарлығы
15.http://egemen.kz/2014/03/19/22887«Өнірлердің дамуы – ... ... ... «Ел ... ... зор» ... 23 қазан 2014 ж
17.«Мәслихаттың үлгі регламентін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы
Президентінің 2013 жылғы  3 желтоқсандағы №704 Жарлығы.
18. ...... ... ... ресми
сайты.
19. Қазақстан Республикасының 2008 жылғы 4 желтоқсандағы N 95-IV ... ... С., ... С.Ж., ... В.Д. ... Оқулық / -
Алматы. Экономика, 2010- 322 ... ... ... қоры туралы» Қазақстан Республикасы
Президентінің 2000 жылғы 23 тамыздағы N 402 Жарлығы.
22. С.С Сартаев, С.М.Найманбаев.Бюджеттік ... және ... - ... : Жетi ... 2006.- ... «ҚР ... ... жобаларын әзірлеу ережесін бекіту туралы»
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2009 ... 13 ... N 1061 ... Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә. Назарбаевтың «Әлеуметтік-
экономикалық жаңғырту – Қазақстан дамуының басты бағыты» Қазақстан ... 2012 ... 27 ... ... ... Үкіметінің 2014 жылғы 11 наурыздағы № 217
қаулысымен бекітілген  «Жергілікті өкілді органдардың ... ... ... ... санаттарына әлеуметтік көмек тағайындау
туралы мемлекеттік көрсетілетін қызмет стандарты»
26. Қазакстан Республикасы ... 2013 ... 21 ...... ... ... ... оның мөлшерлерін белгілеудің және
мұқтаж азаматтардың ... ... ... ... ... ... ... 2014 - 2016 жылдарға арналған
республикалық бюджет туралы Заңы». Қазақстан Республикасының 2013 ... ... № 148-V ... ... ... ... Отырар аудандық мәслихатының 2014 жылғы
21 ақпандағы № 23/137-V шешімі. Оңтүстік Қазақстан ... ... 2014 ... 27 ... № 2586 ... ... Қазақстан Республикасы Құрылыс және ... ... ... ... төрағасының 2011 жылғы 5 желтоқсандағы ... ... ... Президентінің 2010 жылғы 07 желтоқсандағы
No1118 Жарлығымен бекітілген« Қазақстан Республикасында білім Беруді
дамытудың 2011 – 2020 ... ... ... ... ... ... – жаңа ... өрлеу – Қазақстанның жаңа
мүмкіндіктері» ҚР Президенті Н.Ә.Назарбаевтың Қазақстан халқына ... ... ... ...... ... мәслихатының ақпараттық
порталы.
33. http://www.ontustik.gov.kz - Оңтүстік Қазақстан облысы әкімдігінің
ресми сайты.
34.Қазақстан Республикасының Экологиялық ... ... 2007 ... 9 қаңтардағы N 212 Кодексі.
35.Ә.Стамқұлұлы. Қазақстан Республикасының ... ... ... 1995.- ... ... мен ... газеті, «Экологияның өзекті мәселелері» атты
мақала, 2004 ж. 26 ... ... ... ... ... арналған Экологиялық
қауiпсiздiк концепциясы. Қазақстан Республикасы Президентінің 2003 жылғы 3
желтоқсандағы № 1241 ... ... ... Н.Ә. Назарбаевтың «Қазақстан өз ... ... ... ... әлемдегі бәсекеге барынша
қабілетті 50 елдің қатарына кіру стратегиясы»  Қазақстан халқына ... ... жылы 1 ... http://maslihat-atyrau.kz/. - Атырау облысының жергілікті ...... ... ... ... және ... төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы )
Қазақстан Республикасының 2008 ... 10 ... N 99-IV ... ... ... мемлекеттік басқару және өзін-
өзі басқару туралы» 2001 жылғы 23 қаңтардағы ... ... ... ... 3 ... тармақшасына және «Мәслихаттың үлгі регламентін
бекіту туралы» Қазақстан Республикасы ... 2013 ... ... ... Түркістан қалалық мәслихаты ШЕШІМ
ҚАБЫЛДАДЫ:
      1. Қоса ... ... ... ... ... 2. Осы ... алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он
күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.
      ... ... ... ... ... ... ... хатшысы                   Ғ.Рысбеков
Түркістан қалалық мәслихатының
2014 жылғы 19 наурыздағы
№ 25/144-V шешімімен бекітілген
Түркістан қалалық мәслихатының регламенті (үзінді)
1. Жалпы ережелер
      1. Түркістан ... ... ... ... ... ... ... жергілікті мемлекеттік басқару
және өзін өзі ... ... 2001 ... 23 ... Қазақстан
Республикасы Заңына (бұдан әрі – Заң) ... ... және ... оның ... отырыстарын өткізу, оларға мәселелер енгiзу
және ... ... ... құру және ... ... қызметi туралы
есептердi, халық алдында мәслихаттың атқарған жұмысы және оның ... ... ... есептерді тыңдау, депутаттардың сауалдарын
қарау тәртiбiн, ... ... ... ... ... ... дауыс беру, аппарат жұмысының тәртiбiн
және басқа да рәсiмдiк және ұйымдастырушылық ... ... 2. ... ... ... ... ... орган) – қала
халқы сайлайтын, халықтың еркін ... және ... ... ... оны іске асыру үшін қажетті шараларды айқындайтын ... ... ... ... сайланбалы орган. Мәслихат заңды тұлға
құқығын иеленбейді.
3.Қалалық ... ... ... және ... ... де ... құқықтық актілерімен реттеледі.
2. Қалалық мәслихат сессияларын өткізу тәртібі
2.1. Қалалық мәслихат сессиялары
Қалалық мәслихат қызметінің негізгі ... ... ... ... онда
Қазақстан Республикасының заңдары бойынша оның құзыретіне жатқызылған
мәселелер шешіледі.
Егер қалалық мәслихаттың сессиясына ... ... ... санының кемінде үштен екісі қатысса, ол заңды. Сессия ... ... ... ... ... бойынша сессия жұмысында мәслихат белгілеген
мерзімге, бірақ күнтізбелік он бес ... ... ... ... Сессияның ұзақтығын мәслихат айқындайды.
      Қалалық мәслихаттың әрбір ... ... ... ... ... ... оның ... сессияның төрағасы отырыс
басталардан бұрын жария етеді.
 Қалалық мәслихаттың ... ... ашық ... ... Егер ... ... депутаттардың жалпы санының көпшілігі дауыс берсе, жабық
сессияларды ... ... ... ... ... мәслихат
сессиясына қатысып отырған депутаттар санының үштен бір ... ... жол ... сайланған қалалық мәслихаттың бірінші сессиясын депутаттардың
қалалық мәслихат үшін белгіленген санының ... ... үш ... ... мәслихат депутаттары тіркелген күннен бастап отыз күндік мерзімнен
кешіктірмей ... ... ... комиссиясының төрағасы шақырады.
 Қалалық мәслихаттың бірінші сессиясын сайлау комиссиясының ... және оны ... ... ... ... дейін жүргізеді.
      Қалалық аумақтық сайлау комиссиясының төрағасы депутаттарға сессия
төрағасының кандидатурасын енгізуді ұсынады, ол ... ашық ... ... Депутаттардың жалпы санының көпшілік даусын жинаған кандидат
сайланған болып есептеледі.
Қалалық мәслихаттың кезекті сессиясы ... төрт ... ... және оны ... ... ... ... Қалалық мәслихаттың кезектен тыс сессиясын қалалық мәслихатқа
сайланған депутаттар ... ... ... ... сондай-ақ қала әкімнің
ұсынысы бойынша ... ... ... ... ... ...  Кезектен тыс сессия оны өткізу туралы шешім қабылданған күннен
бастап бес ... ... ... шақырылады. Кезектен тыс сессияда
оны шақыруға негіз болған мәселелер ғана қаралады.
       Қалалық мәслихаттың хатшысы мәслихат сессиясын ... ... ... ... ... ... ... қарауына енгізілетін мәселелер
туралы депутаттарға, халыққа және қала ... ... ... он ... ал ... тыс сессия шақырылған жағдайда, кемінде үш күн бұрын
хабарлайды.
       Қалалық мәслихаттың ... ... ... ... ... қажетті материалдарды депутаттарға және қала әкіміне
сессияға кемінде бес күн ... ал ... тыс ... ... ... үш күн ... ... етеді.
Регламентте белгіленген тәртіппен мәслихат сессияларын, мәслихаттың
тұрақты комиссияларының және өзге де ... ... ... ... ... ... ... орындаудан босатылады, оған
қалалық бюджеттің қаражаты есебінен негізгі жұмыс орны ... ... ... ... ... бір ... дейінгі жұмыс өтілі бар қала
әкімі аппаратының басшысы жалақысынан ... ... және жол ... ... мәслихаттың сессиялары, тұрақты комиссиялары мен өзге ... ... ... ... іссапар шығыстары өтеледі.
      Сессияның күн тәртібін қалалық мәслихат жұмысының перспективалы
жоспарының, мәслихат хатшысы, ... ... ... комиссиялары мен
өзге де органдары, депутаттар топтары мен депутаттар, қала әкімі ұсынған
мәселелердің негізінде сессияның төрағасы ... ... күн ... ... ... ... ... жиналыстары, қоғамдық ұйымдар ұсынуы мүмкін.
      Сессияның күн тәртібін талқылау ... ол ... ... мүмкін. Сессияның күн тәртібін бекіту туралы мәслихат шешім
қабылдайды.
      Күн ... ... ... беру ... мәселе бойынша жеке
өткізіледі. Егер мәселеге мәслихат депутаттарының көпшілігі дауыс берсе, ... ... ... деп ... ... ... сапалы дайындау үшін мәслихат
хатшысы сессияны дайындау жөніндегі іс-шаралар жоспарын ... ... оны қала ... ... ... ... төрағасы бекітеді.
      Мәслихаттың қарауына жататын мәселелер бойынша қалалық ... қала ... ... ... ... жұмысы туралы ақпарат
сессияда қаралатын ұйымдардың басшылары мен өзге де лауазымды ... ... ... төрағасының шақыруымен бұқаралық ақпарат
құралдары, мемлекеттік органдар мен қоғамдық ұйымдар өкілдерінің қатысуына
жол беріледі.
Мәслихаттың отырысына ... ... үшін ... ... ... бөлінеді. Шақырылған адамдардың мәслихат сессиясының жұмысына
араласуына, мәслихат сессиясының ... ... ... ... жол ... Шақырылған адам тәртіпті өрескел бұзған жағдайда, ... ... ... ... ... отырған депутаттардың
көпшілігінің талабы бойынша мәжіліс залынан шығарылуы мүмкін.
Мәслихаттың отырыстары мәслихат айқындаған ... ... ... ... өз бастамасы бойынша немесе ... ... ... ... ... ... Жалпы отырыстың соңында
депутаттарға қысқа мәлімдемелер ... ... ... үшін ... олар ... жарыссөз ашылмайды.
Мәслихат отырыстарында баяндамалар, қосымша баяндамалар, жарыссөзде
сөйлеу үшін және отырыстарды ... ... ... ... ... ... анықтамалар мен сұрақтар үшін сөз сөйлеу ... ... ... 30 ... ... баяндамалар 20 минуттен,
ақпараттар – 15 минуттен, қорытынды ... – 10 ... ... ...   ... сөйлегендерге 10 минутке ... ... ... ... ... қалалық мәслихат шешімдерінің жобасын
талқылау кезінде сөйлегені үшін – 5 ... ... ... ... ... дауыс беру рәсімі бойынша, кандидатураларды талқылау,
арыз, ұсыныстар, ... ... ... анықтамалар үшін – 3
минутке дейін ... ... мен ... баяндамашыларға сұрақтарға жауап беру
үшін уақыт бөлінеді. Егер сөз сөйлеуші ... ... асып ... ... оның ... тоқтатады немесе отырысқа қатысып отырған депутаттардың
көпшілігінің келісімімен сөз сөйлеу уақытын ұзартады.
      Қалалық мәслихат депутаты бір ... ... екі ... ... ... ... депутаттық сауалдар, түсіндірме және
сұрақтарға жауап беру үшін ... сөз ... деп ... ... басқа депутатқа беруге жол берілмейді.
Жарыссөз сессияға қатысып отырған депутаттардың ... ... ... ... ... ... ... мәселе қойылған
кезде, сессия төрағасы сөз сөйлеуге жазылған және сөйлеген депутаттардың
саны туралы ... ... сөз ... ... ... ... ... өткізу тәртібі бойынша сөз депутатқа сөз сөйлеп ... сөзі ... соң ... тыс ... ... төрағасы анықтама,
депутаттық сауал, сұраққа жауап және талқыланып отырған мәселе бойынша
түсіндірме беру үшін кезектен тыс сөз бере ... ... ... ... ... ... ... беріледі.
Жазбаша сұрақтар сессия төрағасына беріледі және мәслихат отырысында жария
етіледі.
2.2. Қалалық ... ... ... ... ... өзгеше белгіленбесе, қалалық мәслихат өз құзыретінің
мәселелері бойынша қалалық мәслихат депутаттарының жалпы ... ... ... ... ... ... төрағасына немесе қалалық мәслихат
хатшысына беріледі.
   Сессияның төрағасы немесе қалалық мәслихаттың ... ... ... жобаларын барлық қажетті материалдарымен бірге
тұрақты комиссияларға қарау және ... ... үшін ... ... ... ... біріне мәслихат актісінің жобасы бойынша
қорытынды, сессияға қосымша баяндама дайындау, ... ... ... ... ... ... ... жобаларымен жұмыс істеу және басқа да ... үшін ... ... ... ... құра ... Қажет болған
жағдайда жұмыс тобының құрамына басқа тұрақты ... ... ... ... тобының жұмысына кез келген депутат қатыса алады.
Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген ... ... ... ұсынымы бойынша қалалық мәслихат онымен ... ... ... ... ... маңызы бар, азаматтардың құқығына,
еркіндігі мен міндеттеріне қатысты шешімдері Әділет министрлігінің аумақтық
органдарында мемлекеттік тіркелуге және ... ... ... ... ... ... ... баламалы жобаларын қалалық мәслихат және оның органдары
негізгі жобамен бірге қарайды. Сессияға мәселе дайындауға қатысушы ... ... ... ... ... ... және сессия төрағасы оларды жою бойынша ... ... ... қалалық мәслихаттың назарына жеткізіледі.
Сессияда мәселені қараған кезде баяндама, ... ... ... ... жұмыс топтары мен уақытша комиссиялардың қосымша
баяндамалары тыңдалады.
Комиссияның баяндамасында ... ... және ... ... ... ... немесе қайтарудың себептері
дәлелденеді.
      ... ... ... ... ... ... ... келіспейтін тұрақты комиссиялар, комиссиялардың және ... ... ... өз ... ... ... бойынша жалпы
жарыссөз басталғанға дейін баяндай алады.
      Шешімнің жобасын талқылау тармақтар бойынша жүргізіледі. Жобаларға
түзетулер ... ... ... ... ... ... олардың шешім жобасының мәтініндегі орны көрсетіліп, жазбаша
түрде беріледі. Осы талаптарды қанағаттандырмайтын түзетулер ... ... күн ... әрбір мәселесі бойынша шешім
қабылдайды. Бір мәселе бойынша ... ... ... ... олардың әрқайсысы сессияға қатысып отырған депутаттарға беріледі.
      Мәслихаттың уақытша комиссиясы болып табылатын редакциялық комиссия
шешімдердің ұсынылған нұсқаларын қабылдау ... кері ... ... өзінің
пікірін жеткізеді және дәлелдейді.
 Шешімдердің енгізілген барлық жобалары ... ... ... ... ... ... ... оған түзетулер қабылдау рәсіміне
кіріседі.
2- Қосымша
Оңтүстік Қазақстан ... ... ... ... 7 ... ... ... жылдарға арналған облыстық бюджет туралы»
Қазақстан Республикасының 2008 жылғы 4 желтоқсандағы Бюджет кодексіне
және «Қазақстан Республикасындағы жергілікті ... ... және ... ... ... ... ... 2001 жылғы 23
қаңтардағы ... ... ... ... ... ... ШЕШІМ ЕТТІ:
1. Оңтүстік Қазақстан облысының 2013-2015 жылдарға арналған ... 1, 2 және ... ... оның ... 2013 ... ... ... кiрiстер – 234 464 997 мың теңге, оның iшiнде:
салықтық түсiмдер – 13 765 684 мың теңге;
салықтық емес түсiмдер – 275 295 мың ... ... ... ... түсімдер – 1 584 мың теңге;
трансферттердiң түсiмдерi – 220 422 434 мың теңге;
2) шығындар – 234 383 136 мың ... таза ... ... беру – - 760 403 мың ... оның ... ... өтеу – 760 403 мың теңге;
4) қаржы активтерімен жасалатын операциялар бойынша сальдо – 0 мың
теңге;
5) ... ... – 842 264 мың ... бюджет профицитін пайдалану – - 842 264 мың теңге.
2. 2013 ... жеке ... ... және ... салық түсімдерінің
жалпы сомасын бөлу нормативтері:
Шымкент қаласынан ... ... ... ... бар қалалар)
бюджеттеріне 50 пайыз;
Шымкент қаласының бюджетіне – 87 пайыз;
облыстық бюджетке:
Шымкент қаласынан басқа аудандардан (облыстық маңызы бар ... ... ... – 13 пайыз болып белгіленсін.
3. 2013 жылға облыстық ... ... ... маңызы бар қалалық)
бюджеттерге берiлетiн субвенциялар мөлшерiнің жалпы сомасы 80 172 ... ... ... ... оның ... ауданына |3 955 244 | |мың ... ... ... |4 827 567 | |мың ... ... ауданына |12 490 796 | |мың ... ... ... |4 961 707 | |мың ... ... ... |3 930 627 | |мың ... ... ... |9 897 777 | |мың ... ... ... |10 798 156 | |мың ... ... ... |1 643 922 | |мың ... ... ... |4 608 502 | |мың ... ... ... |3 680 354 | |мың ... ... ... |4 436 335 | |мың ... ... ... |3 056 953 | |мың ... ... ... |2 986 916 | |мың ... ... ... |8 897 895 | |мың ... |
4. 2013 ... ... ... ... аудандардың (облыстық маңызы
бар қалалардың) бюджеттеріне аудандық маңызы бар автомобиль ... ... және ... ... ... және орташа жөндеуге
ағымдағы нысаналы трансферттердің қарастырылғаны ескерілсін.
Көрсетілген трансферттерді аудандардың (облыстық ... бар ... бөлу ... ... ... ... ... асырылады.
5. 2013 жылға арналған облыстық бюджетте аудандар (облыстық маңызы ... ... ... ... ... ағымдағы нысаналы
трансферттердің қарастырылғаны ескерілсін, оның iшiнде:
облыстық білім басқармасы;
облыстық жұмыспен қамту мен ... ... ... ... және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық басқармасы;
облыстық ауыл шаруашылығы басқармасы;
облыстық жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары басқармасы;
облыстық сәулет және қала құрылысы басқармасы бойынша.
Көрсетілген ... ... ... ... бар қалалардың)
бюджеттеріне бөлу облыс әкімдігінің қаулысы негізінде жүзеге асырылады.
6. 2013 жылға арналған облыстық бюджетте аудандар (облыстық маңызы ... ... ... ... даму ... ... оның ішінде:
білім беру объектілерін салуға және қайта жаңартуға;
мемлекеттік ... ... үй ... ... ... және ... ... алуға;
сумен қамтамасыз ету жүйелерін дамытуға;
коммуналдық шаруашылықты дамытуға;
жылу-энергетикалық жүйелерін дамытуға;
көлік инфрақұрылымын ... мен елді ... ... ... дамыту" бағдарламасы шеңберінде инженерлік ... ... ... ... ... бар ... бөлу ... әкімдігінің қаулысы негізінде жүзеге асырылады.
7. 2013 жылға арналған облыстық бюджетте аудандар (облыстық маңызы бар
қалалар) бюджеттеріне облыстық ... ... ... ... нысаналы
трансферттердің облыстық энергетика және тұрғын-үй коммуналдық шаруашылық
басқармасы бойынша қарастырылғаны ескерілсін.
Көрсетілген трансферттерді аудандардың ... ... бар ... бөлу ... ... ... негізінде жүзеге асырылады.
8. 2013-2015 жылдарға арналған облыстық ... ... ... ... ... аудандар (облыстық маңызы бар қалалар)
бюджеттерінен облыстық бюджеттің шығындарын өтеуге арналған ... ... ... ... ... аудандардың (облыстық маңызы бар қалалардың)
бюджеттері бойынша бөлу ... ... ... негізінде жүзеге
асырылады.
9. Облыс әкімдігінің 2013 ... ... ... 280 000 мың ... ... 2013 жылға арналған жергілікті бюджеттің атқарылуы процесiнде
секвестрлеуге жатпайтын жергілікті ... ... ... ... ... 2013 ... ауылды жерлерде облыстық бюджеттен қаржыландырылатын
ұйымдарда жұмыс істейтін денсаулық сақтау, әлеуметтік қамсыздандыру, білім
беру, мәдениет және ... ... қала ... осы ... түрлерімен
айналысатын мамандардың ставкаларымен салыстырғанда жиырма бес пайызға
ұлғайтылған айлықтар (тарифтік ставкалар) белгіленсін.
12. Осы ... 2013 ... 1 ... ... ... енгізіледі.
Облыстық мәслихат
сессиясының ... ... ... Ержан
Оңтүстік Қазақстан облысының Әділет департаментінде Нормативтік
құқықтық кесімдерді мемлекеттік тіркеудің тізіліміне 2012 жылғы 19 ... ... ... ... ... 2014 ... 21 ... № 23/137-V "Отырар
ауданы бойынша аз қамтамасыз етiлген отбасыларға (азаматтарға) тұрғын үй
көмегiн көрсетудiң мөлшерi мен тәртiбiн бекiту ... ... ... ... ... ... ... аудандық мәслихатының 2014 жылғы 30
маусымдағы № 26/161-V шешімі. Оңтүстік Қазақстан ... ... 2014 ... 24 шілдеде № 2738 болып тіркелді
«Қазақстан Республикасындағы жергiлiктi мемлекеттiк басқару және өзiн-
өзi басқару туралы» 2001 жылғы 23 ... ... ... ... ... ... ... Республикасы
Үкіметінің 2014 жылғы 5 наурыздағы № 185 «Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық
саласындағы мемлекеттік көрсетілетін ... ... ... ... ... ... мәслихаты ШЕШІМ ҚАБЫЛДАДЫ:
1. Отырар аудандық мәслихатының 2014 жылғы 21 ақпандағы № ... ... ... аз ... ... ... (азаматтарға)
тұрғын үй көмегiн көрсетудiң мөлшерi мен тәртiбiн ... ... ... ... ... тiркеу тiзiлiмiнде № 2586
тiркелген, 2014 ... 4 ... ... алқабы» газетiнде
жарияланған) шешiмiне ... ... ... ... Отырар ауданында аз қамтамасыз етiлген
отбасыларға ... ... үй ... ... ... ... келесі редакцияда жазылсын:
«7. Уәкілеттi орган тұрғын үй көмегін тағайындау үшін ... ... ... ... күнтізбелік он күн ішінде, тұрғын үй ... ... ... бас ... ... ... ... өтініш
берушіні хабардар етеді.».
      2. Осы шешім алғашқы ресми жарияланған күнiнен ... ... ... ... соң ... ...  
     
Аудандық мәслихат
сессиясының ... ... ... ... және ... ... ... ... және табиғи ресурстарды тиімді
пайдалану мәселелері жөніндегі тұрақты
комиссиясының 2014 жылғы 11 желтқсандағы
хаттамасымен бекітілген
Қызылорда облыстық мәслихатының Өндіріс және шаруашылық ... ... ... және ... ресурстарды тиімді пайдалану мәселелері
жөніндегі тұрақты комиссиясының 2015 жылдың І жартыжылдығына арналған жұмыс
жоспары
|р/|                            Жұмыс ... ... ... ... | ... және ... ... | | |
| ... ортаны қорғау және табиғи |І ж/ж ... |
| ... ... ... ... | |
| ... ... ... | | |
| ... ... ... және | | |
| ... | | ... ... 33 ... |1 ... ... |
| |кері қайтарылған «Жануарларды ... | ... ... |
| ... ... ... қарау | | ... ... ... ... | | |
| ... жұмысына, шешім жобаларын |І ж/ж |Комиссия мүшелері |
| |дайындауға атсалысу | | ... ... ... ... |2 ... мүшелері |
| ... жайы және оны ... | ... ... және |
| ... туралы» облыстық мәслихаттың | ... ... |
| |2013 ... 10 ... № 107 шешімінің| |басқармасы |
| ... ... ... | ... |
| ... 2014 ... арналған облыстық | | |
| ... ... ... есеп | ... ... |
| ... ... жүргізу | ... ... ... ... ... |Үнемі |Үйлестіруші  қызметкер |
| |және сапалы құжаттармен қамтамасыз | | |
| ... ... ету | | ... ... сәйкес тиісті басқарма  |Жоспарға|Үйлестіруші қызметкер |
| ... ... |
| ... | | ... ... ... ... |Үнемі |Үйлестіруші қызметкер |
| |мүшелерін алдын-ала хабардар ету, | | |
| ... ... ... ... | | |
| ... ету | | |
 

Пән: Мемлекеттік басқару
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 101 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 000 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Fast Ethernet стандартындағы жоғары жылдамдықты жергілікті есептеуіш желісін жобалау64 бет
«жергілікті бюджеттің қалыптасуы мен тиімді пайдалануының есебі мен аудитін ұйымдастыру»91 бет
«Жергілікті өзін-өзі басқару және оны жетілдіру жолдары»67 бет
Аймақтың әлеуметтік-экономикалық дамуында жергілікті бюджеттің әсерін талдау (Қызылорда облысы Қармақшы ауданы әкімдігінің экономика және бюджеттік жоспарлау бөлімі мысалында)33 бет
Батыс елдердегі жергілікті бюджеттер және салық салу жүйесі32 бет
Биология және экология пәндерін оқытуда жергілікті жер материалдарын пайдалану35 бет
Биология пәнін оқытуда жергілікті жер материалдарын пайдалану20 бет
Діни қатынас мәселесіндегі мемлекеттік билік және жергілікті өзін-өзі басқару органдары қызметінің бейімділігі13 бет
Далалық аудандарда өзен суын және жергілікті жерде ағатын суларды пайдалану негізінде суару11 бет
Дамыған елдердегі жергілікті өзін өзі басқаруды тәжірібиесі30 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь