Абай Құнанбаевтың Қазақстан тарихында алатын орны

Кіріспе
1) Абай Құнанбаевтің өмірбаяны
2)Абайдың Қазақстан тарихында алатын орны
Қорытынды
Ұлы тұлғалар – өздерінің саяси немесе рухани еңбегі арқылы қоғам қажеттіліктерін анағұрлым толық қанағаттандыра алып, оның дамуына айтарлықтай әсер еткен, атқарған қызметі өз мемлекетінің аясынан шығып, бүкіл әлемге пайдасын тигізіп, баршаға әйгілі болған адамдар. Сондықтан кез келген мемлекет тарихы ұлы тұлғалар ісінің призмасы арқылы анағұрлым айқын, әрі әсерлі көрінетіні тегін емес. Оның үстіне, тарихтың өзі де кейде осы тұлғалармен сәйкестендіріледі. Соның бірі Ұлы ақын, композитор, философ, саясаткер, ағартушы, қазақтың реалистік жаңа жазба әдебиетінің негізін қалаушы:
Абай (Ибраһим) Құнанбаев Құнанбайұлы (1845-1904) — ақын, ағартушы, жазба қазақ әдебиетінің, қазақ әдеби тілініңнегізін қалаушы, философ, композитор, аудармашы, саяси қайраткер, либералды білімді исламға таяна отырып, орысжәне еуропа мәдениетімен жақындасу арқылы қазақ мәдениетін жаңартуды көздеген реформатор.
1. Абай. Энциклопедия. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясының» Бас редакциясы, «Атамұра» баспасы.
2. Мұхтар Әуезов энциклопедиясы — Алматы, «Атамұра» баспасы, 2011 жыл.
        
        Жоспар:
Кіріспе
1) Абай Құнанбаевтің өмірбаяны
2)Абайдың Қазақстан тарихында алатын орны
Қорытынды
Ұлы тұлғалар – өздерінің ... ... ... ... арқылы қоғам
қажеттіліктерін анағұрлым ... ... ... оның ... әсер ... ... қызметі өз мемлекетінің аясынан ... ... ... ... ... ... ... адамдар. Сондықтан кез
келген мемлекет тарихы ұлы тұлғалар ісінің призмасы арқылы анағұрлым айқын,
әрі әсерлі көрінетіні тегін емес. Оның ... ... өзі де ... ... ... ... бірі Ұлы ... композитор, философ,
саясаткер, ағартушы, қазақтың реалистік жаңа ... ... ... ... ... Құнанбайұлы (1845-
1904) — ақын, ағартушы, жазба қазақ әдебиетінің, қазақ ... ... ... ... ... қайраткер, либералды
білімді исламға таяна отырып, орысжәне еуропа мәдениетімен жақындасу арқылы
қазақ мәдениетін жаңартуды көздеген реформатор. Абай ақындық ... ... ... ... ... ... ... еткен.
Абай Шығыс пен Батыс мәдениеті мен өркениетін жетік білген. Бірқатар әлем
ойшылдарының ... ... ... ... ... ... сөздері» - тақырып
ауқымдылығымен, ... ... ... ... Орта ... шыққан
билер әулетінен. Әкесі Құнанбай Өскенбайұлы өз ... атақ ... ... ... бірі ... ... бір сайлауда оны Қарқаралы ауданының аға сұлтандығына
бекіткен. Шешесі Ұлжан Орта ... ... ... Қаракесек
руының шешендікпен, тапқырлық, әзіл әжуамен аты шыққан шаншарлардың қызы
«Абай» деп жас Ибраһимді ... ... ... бері бұл
есіммен Абай тарихқа енді. Әкесінің төңірегінде ел ... ... ... ... ... ... жете танысады. Өзі билер үлгісінде
шешен сөйлеуге төселеді. Ұтымды сөзімен, әділ билігімен елге танылып, ... Көп ... ... жылдардың бас кезінде Қоңыр Көкше дейтін
елге болыс болады. Билікке араласып, біраз тәжірибе жинақтағаннан кейін ол
халық ... ... ... ... ... күш салып бағады.
Бірақ онысынан пәлендей көңіл тоятындай нәтиже шығара алмайды. ... ... деп ... ... ... ... әсіресе, өлеңмен
насихаттамақ болады. Абай бір жағынан ... ... ... Жәми тағы басқаларды оқыса, екінші жағынанА. С.
Пушкин, А.И. Герцен, М.Е. ... Н.А. ... М.Ю. ... ... ... ... оқып, терең таныс ... ... ... ... ... ... ... халқының тұтас бір дәуірінің ақыл-ойы мен мәдениетінің, ... ... ... ... бейнелейтін кемеңгері Абай Құнанбаев 1845 жылы
тамыз айында, қазіргі Семей ... Абай ... ... ... дүниеге
келген. байдың әкесі - Құнанбай - өз еліне атағы ... аға ... ... ел ... ірі ... жас ... көңіл сергітіп, жүрегін жібіткен жылы құшақ кіші
пейіл анасы - Ұлжанның мейірімді көңілі, көпті көрген әжесі Зеренің ... ... ... адамгершілік сезімі күшті, зәбір-жапа шеккен
адамды, жоқ-жітікті аяғыш, сергек бала ... ... де осы ... ... ... жеткеннен бастап, Абай ауыл молдасында, үйде оқыды. Біраз
уақытын молдамен бірге өз үйінде «әліп», «би» жаттаумен ... ... ел ... ... ... мақалдап айтқан тұспал әңгімелері,
халықтың ақын, жыршы, ертегішілері сөздері - ... ... ... ... салып оятқан күштің бірі. Сегіз жасар Абай өзінің зеректік
қабілетімен әке көзіне ілігіп, үміт күтер, ата жолын ... бала ... ... ой ... ... осы ... әкесі Құнанбай Абайды Семей қаласына
апарып, әуелі Ғабдулжаппар молдаға оқуға береді. Бұл ... ... ... ... ... ... білім алады. Бұдан кейін, он ... бір ... ... ... ... оқу орны, мешіт жанындағы діни
медресеге ... Осы ... ... Ахметризаның қарауында оқиды. Абай бұл
медресе ... да ... ... ... ... Абай молдадан оқи жүріп, ... көп ... Сол ... көп тарап жүрген Орта Азия және ... ... ұлы ... - ... ... Фердаусилер шығармаларымен
танысады. Бұлардың еңбектеріндегі адамгершілік идеясы, ... ... ... ой ... Оны ... ілгері іздене беруге ұмтылдырады.
Семейде болған аз жыл ішінде Абай тек ... ... діни ... қана ... жоқ. Абайдың сезімтал, жас ынталы ... оған ... ... Қала ... бойындағы игі қасиеттерді Абай сол ... ... ... Ең ... ... үйренуге зер салды. Құрбы
балалармен бірге орыс мектебіне де барады. Аздаған уақыт орыс мектебіне (үш
айдай) ... ... ... Енді Абай өз ... ... ... саналы,
ойлы, оқыған жас болып оралады. ... ... жете ... ... ... көп ... құр тыңдап қоятын ұшқыр сөз, мақал-мәтел, жыр
ақындар айтысы енді Абайдың назарын ... ... ... ... осы ... қыр қазағы, әке көмекшісі болып қала берген жоқ. Ол
нәр алған қала мәдениетіне оралуды үлкен ... ... Ер жете ... ... ... ... ... жиі келіп жүрді. Абай бір жағынан шығыс
классиктері Низами, Сағди, Қожа Хафиз, Науаи, ... ... тағы ... ... жаганан А.С. Пушкин, А.И. Герцен, М.Е. Салтыков-Щедрин, ... М.Ю. ... Л.Н. ... И.А. ... Ф.М. ... И.С.
Тургенов, Н.Г.Чернышевский мұраларын оқып, терең таныс болған, ... ... Дж. ... сияқты ақындарды оқып, түрлі ғылым салалары
бойынша зертгеулер жүргізілді. Есейген шағында, осы өзі ... ... ... тең ... ... ... олардың ішінен ірі
ақындардың өзіне әсері болған кесек туындыларын қазақ ... ... ... ... ... ... ... тең түсіп, кейде
асып та жатады. Осылайша, қала өмірін танып, жаңа ... ... ... ... тата ... оқушы Абайды әкесі Құнанбай оқудан ... алып ... Енді ол ... өз «өнерін» үйренуді ұсынады. Ел билеу
ісіне баулу мақсатымен оны ру арасы, ел іші ... ... Амал не, Абай бұл ... да көнеді. Өзіне жүктелген тапсырмаларды
кейде әке ырқынша, кейде өз жүрек ... ойы ... ... ... ... Сөйтіп 13 жастағы Абай әке ықпалымен әкімшілік-билік
жүмыстарына араласады. Ол әке ... ... ... ... даласындағы
әлеуметтік өмір қайшылықтарын жан-жақты тани түседі. Патша ... ... мен ... орыс ... жергілікті жарамсақ
болыстар әрекеттерінің халық тағдырына кеселді, ... ... ... ... ... ... жасаған. Алайда оның тамыры тереңде жатқанын,
отарлау жүйесінің бел алып, елдің кұрсауда қалғанын сезіп ... ... ... саясаты мен оның аярлығын түсінбей өзара қым-қиғаш
айтыс-тартыска ... ... таяз ... мен ел ... қарсы
күресуге бел буған Абай болыс сайлауына түсіп, ... ... 1875 — 78 ... ... ... ... Бұл ... ез қолындағы билікті пайдаланып,
әділдік таразысын тең үстауға кұш ... Абай ... 1886 ж. ... ұсынысымен, Семей облыстық статистика комитетінің толық мүшесі
болып ... Абай 1880 ж. И. ... А. А. ... ... тығыз қарым-қатынаста болған. Абай ел ісіне араласқан жылдарыңда
әділеттілгімен, білімділігімен көрініп, халық арасында ... ... ... ... ... қалыптасуына оның озық ойлы орыс
зиялы қауымының өкілдерімен араласуы орасан зор ықпал ... Ол ... ... ... ... ұлт-азаттық қозғалыстарға белсене
қатысушылар Қазақстан аумағына жер аударылып ... ... ... ... ... ... ... білімді өкілдері
болатын. Жер аударылып келгендердің арасында патша үкіметінің саясатына
қарсы шыққан орыс зиялы қауымының ... де аз емес еді. Олар ... ... ... ... ... Атап айтқанда, Е. Михаэлис, А.
Леонтьев, С. Гросс, А. Блек, П. Лобановский, Н. Коншин, Н. ... ... еді. Олар ... бірге жиі-жиі қонақта болып жүрді. Қазақ ... ... озық ойлы орыс ... алып ... А.С.
Пушкиннің, М.Ю. Лермонтовтың және басқалардың шығармаларымен жете танысты.
Өлкеде болып жатқан жаңа, ... ... ... ... ... ... ... жақын Абайды бей-жай қалдырмаған. Орыс достары атқарып
жатқан өлке үшін де, ... ... үшін де аса ... ... ... ... Абай да туған халқының тарихын, мәдениетін, әдет- ғұрпын терең
білетіндігімен ақыл-кеңес ... баға ... ... ... ... ... қайраткері ретінде тұлғасы сомдалуына өзін терең толғандырған
сол кездегі ... ... ... ... ... әсері аз
болмаса керек. Өлкені бірқалыпты, ... ... селт ... бір ... ... қоңырқай өмірге жарық сәуле түсіріп, ерекше әр
берген маңызды оқиға 1883 жылдың ... ... ... ... ... Н.И.Долгополов, Н.Я.Коншин сынды пікірлестерімен
бірге өзі де ... ... Абай ... ... ... ... санатында болған. Мысалы, музейге, жасау-жабдығымен қазақ үй
бастатқан, елуден астам зат тапсырады. Қазақтың тұрмыс-салтын, әдет-ғұрпын,
мәдениетін ... ... ... ... сый ретінде тапсырған
заттары негізінде, музейдің этнография бөлімі ... ... ... музейінің алғашқы ірге тасын қаласып, шаңырағын көтеріскен адам -
Абай. 
Санақ комитетінің өлкеде ... ... ... ... ... ... араласқан Абай қайраткерлік қызметімен және
Михаэлистің ұсынуымен 1886 жылы Санақ ... ... ... ресми
түрде қабылданған.  1875 жылы Қоңыркөкше елінде өткен сайлауда жеңіп ... ... ... ... болады. Қазақ халқының дәстүрлі ел билеу жосындарын,
әдет-ғұрып заңдарын жетік білетін Абай ел ... әр ... ... реформаларға белсене араласады. Егде тартқан шағында әкімқара
биліктен, ... ... ... ... ... ... ... көптеген шығармаларында Адам, Болмыс және ... ... ... ... сыры ... орын ... жылдың жазында Абай Шар өзені бойындағы Қарамола деген жерде
Павлодар, Семей, Өскемен уездерімен ... ... ... ... әр ... ...... аса билері қатынасқан төтенше съезде
«төбе» би болып сайланған Абай ... ... ... ... үш күн, үш түнде жаңа заң ... ... ... ... ... бұл заң жобасы еш өзгеріссіз бір ауыздан қабылданған.
Дана ақынның қазақтың құқық ... ... ... ... 1927 ... ... «Что могут дать Семипалатинские ... ... ... растайды. Абай (Ибраһим) Құнанбаевтың дайындауымен
өмірге келген қазақтың жаңа әдет-ғұрып заңы 73 ... ... ... ... деген атпен енген, бүгінгі күнге түпнұсқасының ... ... ... жеткен құнды мұра.
Қаламызда 1887 жылдың 21 қарашасында «Бастауыш білім беру қоғамы»
ашылып, Санкт-Петербор, Омбы, Том ... ... ірі ... ... оқу ... ... ... жастарға демеушілік қолдау жасаған.
Қоғам сонымен қатар Орыс ... ... ... бөлімшесіне және
қоғамдық кітапханаға қажетті ... ... ... ... Гоголь
атындағы кітапханада ақысыз оқу залын ашып, мерзімді ... ... ... аймақта атқарған қайырымдылық игі істеріне Абай
өзінің азаматтық үлесін қосқан. Сирек ... ... ... беру
қоғамының 1893-94 жылдарғы жұмыс есебінде» Абай мен оның ұлдары Ақылбай
және ... ... ... ... мүше ... жарна төлегендігі
туралы тарихи құнды дерек бар.
Ғылымның әр саласына көңіл қойып, ... ... ... ... ізденісте болған Абай қазақтың шығу тегі, тарихына терең
үңіліп, 1890 жылы ... сөз ... түбі ... ... туралы» ғылыми
мақаласын жазады. 
Абай өзінің шығармашылығымен туған елін әлемдік өркениеттің байлық-
тарына жақындатты және сонымен ... оған ... ... ... ... ... Ойшылдың қазақтардың ұлттық санасының оянуына,
олардың әлеуметтік-саяси және философиялық-этикалық ойын ... ... ... қалыптастыруға және қазақ әдеби тілін бекітуге, ұлттық
поэзия мен ... ... ... ... ... деп аталатынның
барлығына қосқан үлесіне баға жетпейді.
Абай осы ұғымның ең ... ... өз ... ... ... гуманизмі және ағартушылығы, олардың қазақ қоғамының
тіршілік әрекетінің барлық салаларына ... ... ... ... ... терең сезіну, оларды жүзеге асыру бойынша риясыз, табанды қызмет ету
ұлы ойшыл-ақынның жеке ... ... ... ... ... ... өз ... талқылаған кезде Абай өзін шындықты, әділет-тілікті
жақтаушы ретінде көрсетті. Заңсыздық пен ... ... ... ол ... ... ... ... Абайдың мұндай тәртібі, оның
біреуге тартпаушылығы қазақ феодалдарының наразылығынтудырды, бұл Абайдың
қазақ феодалдарының табынан идеялық ... ... өз ... мен қара ... ... ғибраттарында қазақ
қоғамы өмірінің барлық жақтарын ашып көрсетті. Одан ақыл-кеңес сұраған дала
тұрғындары ... ... ... Атап ... оған ... ... ... әрі ақын Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы келіп тұрды. Абаймен
Семейге саяси жер аударылып келгендер де санасатын. Міне, мұның бәрі ... ... мен ... жергілікті кейбір итаршыларының тарапынан
қызғаныш пен көре алмаушылық, тіпті саяси күдік туғызды. ... ... айту мен жала жабу ... ... Патша үкіметінің әкімшілігі
Абайдың соңына шам алып ... аңду ... ... 1903 жылы Семей
полицмейстері ақынның және оның балаларының ... ... ... туыстары мен балаларының бірінен соң бірінің ... ... ... ... ... ... ... болуы ақынның денсаулығына әсер
етті. Абай 1891 жылы өзінің ең жақсы көретін ... ... ... ... үлкен ұлы Әбдірахман қайтыс болды. 1904 жылғы көктемде оның тағы бір
ұлы Мағауия дүниеден өтті. Бұл ... ... ... аса ауыр ... өлімінен кейін 40 күн өткенде Абайдың өзі де қайтыс болды.Ақын
өзінің талантты шәкірттерін ... ... ... ... Көкбай, Ақылбай, Кәкітай және Мағауия болды. Абай ... ... ... ... ... Олардың әрқайсысын бір жапырақ
қағазға жазып, жастарға таратып бере ... Олар ... ... ... ... Сөйтіп Абай өлеңдері қазақ даласында ауыздан ауызға таралып
кете барды. Оның өлеңдері қолдан ... ... ... ... қолжазба
көшірмеге ие болу әрбір сауатты қазақ үшін зор ... ... ... ... оның ұлы ... ... бастады. Абай өлеңдерінің ең
алғашқы жинағы 1909 жылы ақын Кәкітайдын арқасында Қазан қаласында басылып
шықты. Абай ... ... ... ... және ... ... көп ... жұмсап, игі ықпал еткен адал ақын ... ... ... Ол ... ... қоғам қайраткері  Әлихан Бөкейханұлының 
редакциясымен ... ... ... ... бен ... аса көрнекті орын алады. Абай
қазақтың ұлттық жазба әдебиетінің негізін қалады. Абай есімі ... ... ... ... ... Ақынның мол
әдеби мұрасы тек бір халықтың ғана емес, бүкіл адамзаттың рухани қазынасы
саналады. Қазақстанда ұлы ... ... ... елді ... ... ... Ұлттық университетіне, Алматы қаласындағы ... ... және ... ... ... Ұлы ... ... мен Ресейде ескерткіштер орнатылған. Қазақстанның жоғары оқу
орындарында Абай шығармашылығына ... ... және ... конференциялар жыл сайын өткізіліп тұрады. Ұлы ақынның 150 жылдық
мерейтойы 1995 жылы дүниежүзілік ЮНЕСКО көлемінде ... ... ... ... ... да, жеке ... ... қоғамының
тарихында да басты рөлді ұлы тұлғалар атқарады.
Абай халықтың өз тағдырын қолына алуы үшін қандай ... ... ... ... да, ол оның ... ... жарылқаушы
өзгерістер болатынына сенді. «Кім зұлымдықты басынан кешірген жоқ? — ... ...... ғана ... жоғалтады. Әлемде тұрақты ештеңе жоқ
деген ақиқат қой, ендеше, зұлымдық та мәңгі ... ... қары көп ... ... суы мол, ... ... келмейді ме?» «Сөздерінің» бірі:
«Мен болашаққа сеніммен қарап өмір сүрген ... ... деп ...
деген оймен аяқталады. Кез келген халықтың рухани ... өз ... ... ... әкелгендердің іс-әрекеттерімен өлшенеді. Халықтың адамгершілік
санасы онда тіршілік нәрін алатын қорек ... ... және ... ... қайнар бұлағын табады. Қазақ халқының осындай ұлы,
әрі сарқылмас рухани қайнар ... бірі Абай ... және Абай ... ... ... ... ... – Алматы: «Қазақ энциклопедиясының» Бас
редакциясы, «Атамұра» баспасы.
2.  Мұхтар Әуезов энциклопедиясы — Алматы, «Атамұра» баспасы, 2011
жыл.
3. аbai.kz ақпараттық порталы

Пән: Тарихи тұлғалар
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Абай жолы романындағы Абай бейнесі8 бет
Абай мұрасының зерттелуіне шолу23 бет
Абай шығармаларының тәрбиелік мәні30 бет
Абай Құнанбаевтың ағартушылық тағылымы (1845-1904)6 бет
Абай Құнанбаевтың діни-ағартушылық бағыттағы туындылары74 бет
Абай Құнанбаевтың музыкалық мұралары арқылы студенттерге эстетикалық тәрбие беру13 бет
Абай Құнанбаевтың музыкалық мұралары арқылы студенттерге эстетикалық тәрбие беру туралы51 бет
Абай Құнанбаевтың педагогикаға қосқан үлесі7 бет
Абай Құнанбаевтың ғұмырнамасы11 бет
Абай Құнанбаевтың өмірбаяны, ақындық жолы17 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь