Психологияның жас ерекшелігі

І Кірісре

І. Психологияның жас ерекшелігі.
2. Педагогикалық психологиялық пәні.

ІІ Негізгі бөлім
1. Жас ерекшелігі редагогикалық психологияның пайда болуы және дамуы.
2. Педагологияға маркеттік сын.
3. А.С. Макоренко және педагологиялық психология.

ІІІ. Қорытынды
1. Л.С. Выготскийдің жоғарғы психологиялық функцияларды дамыту теориясы.
ПЕДАГОГИКАЛЫҚ ЖӘНЕ ЖАС ЕРЕКШЕЛІГІ ПСИХОЛОГИЯСЫ
Жас ерекшелігі психологиясы — психология ғылымының саласы. Оның зерттейтін пәні — адам психиқасының жас ерекшелігі динамиқасы, даму үстіндегі адамның психиқалық процестері мен психологиялық қасиеттерінің онтогенезі. Балалар психологиясы, төменгі класс оқушылары психологиясы, жеткіншектер психологиясы, балаң жас өспірімдер психологиясы, ересек адам психологиясы, героптопсихология жас ерекшелігі психологиясының тармақтары болып есептеледі. Жас: ерекшелігі психологиясы психиқалық процестердің жас ерекшеліктерін, білімді игерудің жасқа лайық мүмкіндіктерін, жеке адамның дамуының жетекші факторларын т. б. зерттейді. Жас ерекшелігі психологиясы педагогиқалық психологиямен ажырамастай тығыз байланысты.
Педагогиқалық психологияның пэні — оқыту мен тәрбиелеудің психологиялық заңдылықтарын зерттеу. Педагогиқалық психология оқыту процесін басқарудың психологиялық мәселелерін, танымдық ироцестерінін қалыптасуын зерттейді, ақыл-ой дамуының сенімді белгілерін іздеп тауып, оқыту процесіндегі ақыл-ойдың тиімді дамуынын шарттарын анықтайды, педагог пен оқушылардың арасындағы қарым-қатынастарды, сондай-ақ оқушылардық өзара қарым-қатынастарын қарастырады. Бұлар мен қоса, педагогиқалық психология оқушыларға жеке дара қатыінас жасауға байланысты мәселелерді де зерттейді.
Педагогиқалық және жас ерекшелігі психологиясының бір тұтастығы зерттелу объектісі — бала, жеткіншек, жас өспірім — ортақтығымен үсіндіріледі; олар, егер жас ерекшелігіне сай даму динамиқасы тұрғысында зерттелсе, жас ерекшелігі психологиясының зерттеу объектілрі, ал егер педагогтын мақсатты ықпалдары қарастырылса, педагогиқалық психологияньщ объектілері болып табылады. Мектепке дейінгі балалар психологиясы төменгі класс оқушылары психологиясы, жеткіншектер, жас өспірімдер психологиясы — жас ерекшелігі пснхологиясынын бөлімдері. Оқыту психологиясы, тәрбиелеу психологиясы, мұгалім психологиясы — педагогиқалық психологияның бөлімдері. Оқыту мен даму проблемаларына арналған бөлім педагогиқалык және жас ерекшелігі психологиясына теңдей қатысты. Педагог қалық және жас ерекшелігі психологиясы ажырамастай біртұтастық құрайды баланы окыту мен,тарбелеу процесінде қарастырады, сонымен бірге оқыту мен тәрбиелеу де өзінен-өзі оқыту мен тәрбиелеудің объектісінен, яғни баладан тыс қаралуы мүмкін емес. Бұл жағдай педагогиқалық және жас ерекшелігі психологиясы проблемаларды баяндау шеқарасын шартты ете түседі. Педагогиқалық және жас ерекшелігі психологиясының пайда болуы және алғашқы дамуы. Педагогиқалық және жас ерекшелігі психологиясының өмірге келуі XIX ғасырдыц екінші жарты-сына жатады және психология ғылымына генетиқалық идеяның енуімен байланысты. Даму, үстіндегі психалогиялық педагогиқалық ой-пікірге көрнекті орыс педагогы Д. Ушинскийдің енбектері, алдымен оның «Адам тәрбие тақырыбы» деген жұмысы едәуір үлес қосты. Адамды жан-жақты тәрбиелеуге ұмтылған педагог, алдымен оны барлық жағынан танып білуі тиіс деп есептей отырып, Д. Ушинский мүғалімдер мен тәрбиешілерге арнап: «...өздеріңіз басқарғыларыңыз келетін психиқалық құбылыстардың зақдарын зерттеңіздер, осы заңдарға және оларды қолданғыңыз келетін жағдайларға сәйкес іс-әрекет жасаңыздар»— деп жазды. Жас ерекшелігі психологиясының дамуыңа Ч. Дарвиннің эволюциялық идеяларының айтарлыктай ықпалы тиді. Олар психиқалық дамудың қайнар көздері проблемасына зейін аудартты. Психология зерттейтін деректердің рефлекстік мәнін түсінудеғі психиқалық іс-әрекеттің маңызын көрнекті орыс ғалымы И. М. Сеченов те атап көрсетті.
Бала психиқасының даму және оны окыту процесін бақылау эмпериқалық материалдарының жинақталуы және қорытылуымен қатар педагогиқалық және балалар психологиясына эксперименттік зерттеулер енгізе бастайды. Экспериментт зерттеу балалар мен жеткіншектердің психиқалық дамуына объективті сипаттама беріп оқыту мен тәрбиелеуге
Әдебиеттер
Выготский Л. С. Развттие высших психических функций. М., 1960.
Исследование развития познавательной делтельности. Редакцнясын басқарғандар: Дж. Брупер, Р. Олвер және П. Гринфилд, М., 1971.
Обучение и развитие. Редакциясын басқарған Л. В. Занков. М., 1975.
Опыт системного исследовання психики ребенқа. Редакциясын басқарған Н. И. Непомнящая. М., 1975.
Пономарев Я. А. Знание, мышление, умственное развитие. М., 1967.
Проблемы диагностики умственного развития учащихся./Редакцнясын басқарған 3. И. Қалмыкова. М., 1975.
Развитие ребенка. Редакциясын басқарған Л. В. Запорожец пен Л. Э Вен-тер. М., 1968.
        
        І Кірісре
І. Психологияның жас ерекшелігі.
2. Педагогикалық психологиялық пәні.
ІІ Негізгі бөлім
1. Жас ерекшелігі редагогикалық психологияның пайда болуы және дамуы.
2. Педагологияға маркеттік сын.
3. А.С. ... және ... ... ... Л.С. Выготскийдің жоғарғы психологиялық функцияларды дамыту теориясы.
ПЕДАГОГИКАЛЫҚ ЖӘНЕ ЖАС ... ... ... психологиясы — психология ғылымының саласы. Оның
зерттейтін пәні — адам ... жас ... ... ... адамның психиқалық процестері мен психологиялық қасиеттерінің
онтогенезі. Балалар психологиясы, төменгі класс ... ... ... ... жас өспірімдер психологиясы, ересек адам
психологиясы, героптопсихология жас ... ... ... ... Жас: ... ... ... процестердің жас
ерекшеліктерін, білімді игерудің жасқа лайық мүмкіндіктерін, жеке ... ... ... т. б. ... Жас ... ... ... ажырамастай тығыз байланысты.
Педагогиқалық психологияның пэні — оқыту мен тәрбиелеудің психологиялық
заңдылықтарын зерттеу. Педагогиқалық ... ... ... ... мәселелерін, танымдық ироцестерінін қалыптасуын ... ... ... ... ... тауып, оқыту процесіндегі ақыл-
ойдың тиімді дамуынын шарттарын ... ... пен ... қарым-қатынастарды, сондай-ақ оқушылардық ... ... ... ... мен қоса, педагогиқалық психология
оқушыларға жеке дара қатыінас жасауға байланысты мәселелерді де зерттейді.
Педагогиқалық және жас ... ... бір ... ...... жеткіншек, жас өспірім — ортақтығымен
үсіндіріледі; олар, егер жас ерекшелігіне сай даму ... ... жас ... ... ... объектілрі, ал егер
педагогтын мақсатты ықпалдары қарастырылса, ... ... ... ... ... ... ... психологиясы төменгі
класс оқушылары психологиясы, жеткіншектер, жас өспірімдер психологиясы ... ... ... ... Оқыту психологиясы, тәрбиелеу
психологиясы, мұгалім психологиясы — педагогиқалық ... ... мен даму ... ... ... ... және жас
ерекшелігі психологиясына теңдей қатысты. Педагог қалық және жас ерекшелігі
психологиясы ажырамастай ... ... ... ... мен,тарбелеу
процесінде қарастырады, сонымен бірге оқыту мен тәрбиелеу де өзінен-өзі
оқыту мен ... ... яғни ... тыс қаралуы мүмкін емес.
Бұл жағдай педагогиқалық және жас ... ... ... ... ... ете ... ... және жас ерекшелігі
психологиясының пайда болуы және алғашқы дамуы. ... және ... ... ... ... XIX ғасырдыц екінші жарты-сына
жатады және психология ... ... ... ... байланысты.
Даму, үстіндегі психалогиялық педагогиқалық ой-пікірге көрнекті орыс
педагогы Д. Ушинскийдің енбектері, ... оның ... ... ... жұмысы едәуір үлес қосты. Адамды жан-жақты ... ... ... оны ... ... ... білуі тиіс деп есептей отырып, Д.
Ушинский мүғалімдер мен тәрбиешілерге арнап: «...өздеріңіз басқарғыларыңыз
келетін психиқалық құбылыстардың ... ... осы ... ... ... ... жағдайларға сәйкес іс-әрекет жасаңыздар»— деп
жазды. Жас ерекшелігі ... ... Ч. ... ... айтарлыктай ықпалы тиді. Олар психиқалық дамудың қайнар көздері
проблемасына зейін аудартты. Психология зерттейтін деректердің рефлекстік
мәнін түсінудеғі ... ... ... ... орыс ... И. ... те атап көрсетті.
Бала психиқасының даму және оны окыту процесін бақылау эмпериқалық
материалдарының ... және ... ... ... ... ... ... зерттеулер енгізе ... ... ... мен жеткіншектердің ... ... ... ... ... мен тәрбиелеуге ғылыми түрғыдан келуді
негіздей алатыны ... мен ... ... ... ... ... аяғы мен XX ғасырдың басында психологиялық ... ... ... ... әлі ... ... Эксперименттің
жалпы психологиядағы едәуір. жетістіктері (Вебер мен ... ... ... ... есті ... Гельмгольцтің сезім
мүшелерінің психофизиологиясын талдауы, Вундтың түйннің иен физиологиялық
психологиядағы қимыл козғалыстарды зерттеуі т, б.), оны ... ... ... ... ... болатындығы жөнінде үміт
туғызды. Ашылған заңдылықтарды педагогиқалық балалар психологиясына тек ... ... ... ... тарізденуі болып көрінді. Психофизиология
заңдарын немесе мәселен қимыл-қозғалыс реакцияларының ... ... ... ... біле ... мұғалімдер міндетті түрде баланың
жан дүниесі мен оқу материалдарын игерудің заңдарын түсіне алады деген
жорамал ... Орыс ... әрі ... П. Ф. ... ... (1877), ... ... У. Джемстің «Психология жөніндс
мұғалімдердің әңгіме» (1902) атты ... және сол ... ... ... педагогиқалық еқбектер осындай сенімде жа-зылды.
Бірақ көп кешікпей түңілушілік басталды, Ол кезеңдегі жалпы психология
педагогиқаның қажеттілігіне жарайтын ... ғана ... ... ... Оның ... ... тапқан кейбір деректері педагогтарды
қателестіруге дей апаратын. Мәселен, Эббингауздың мағынасыз ... ... ... есті ... ... тек мағыналы материалды ... ... ... бай ... көп жағдайда қайта
келетін қорытындыларға алып ... бұл ... ... ... сөздердің тарихы қоп жайды білдіреді. 1906 жылы ... ... ... жөнінде I съезд шақырылды. Педагогиқалық
психологияның өкілдері А. П. Нечаев, Н. Е. ... т. б. сол ... ... ... ... алды, А. П. Нечаев педагогиқадық
әдебиеттің «бос сөзділігі» және ... ... жаңа шын ... ... үшін ... ... бола ... деп есептеді. А. П,
Нечаевтің көзқарасы бойынша, дидактиқа мен ... ... ... ... ... ... яғни ... тіркеп, нәтижелерін математиқалық талдаудан өткізе ... ... ... ... келгенде құбы-лыстарды бұлай дәл тіркеу
тахистоскопты ... ... және ... ... ... ... ... психологияның кейбір әдістеріне сүйенуге тырысуға келіп саяды.
Педагогйқаны жалпы психологиямен. байланыстырып, осы қосындыдан ... ... ... ... ... тағы бір себебі
жалпы психологиянын А. П. Нечаев бағдар алуға тырысқан теориялық негіздері
сипаты ... ... еді. ... ... (1910-жылдаң
бастап «эксперименттік педагогиқа» деп аталған) негізсіздігі жұрттың бәріне
айқын ... ... ... ... ... ... аса ... қорытынды мынада психолагияны педагогиқалық
практиқамен жақындастыру (ал бұл мәселені қоя білуде А. П, Нечаевтың ... бар) тек ... мен ... ... ... ... жолында ғана мүмкін. ... ... ... зерттеулерге сырттан әкеліп ... ... ... ... ... қажет. Бұл мақсат үшін педагогиқалық және
жас ... ... ... ... әрі ... ... шешімдерін табу қажет болды. Бұл жерде оқыту процесіне
қатысы бар психиқалық дамудың қайнар көздері деген проблема ... ... және жас ... ... дамуындағы
биогенетиқалық және социогенетиқалық бағыттар. Балалардың психиқалық ... бұл ... ... ... мен ... ... ... ерекшелігі психологиясы үшін әрқашанда ... ... ... мен
тәрбиелеудің жолдарын, олардың аса маңызды тәсілдерін анықтап, балаға деген
қарым-қатынас және ... ... ... оның ... ... түсіну осы проблеманың шешілуіне байланысты.
XX ғасырдың басында педагогиқалық және жас ерекшелігі психологиясы
саласында балалардың ... ... ... ... ... ... түсіндіруші екі ағым айқындалды. Бұл ... бір ... ... ... ... ... ... немесе әлеуметтік факторды
алуымен ерекшеленеді. Бұл, әрине, бір бағыт өкілдері ... ... ... ал ... ... өкілдері дамудың биологиялық алғы
шарттарын толық ... ... ... сөз ... ... және
социогенетиқалық бағыттар жайын сөз ете отырып, бұндай жіктеуді ... деп ... ... Ол ... психиқалық даму концепциясын
жасаудың басым тенденциясын ғана шамалап ... Бұл екі ... та ... басында совет психологиясында сынға алынды.
Баланың психиқалық дамуын түсіндіруде биогенетиқалық бағытқа не ... «туа ... ... ... ... ... мен дамуын
жеңіл-желпі, атүсті түсіну тенденциясы тән. Биологияшылдар үшін дамудың
биологиялық және ... ... ... тұратын тәрізді болып
көрінгенімен ... ең ... ... ... фактор айкындаушы
фактор болып есептеледі. Биологияшылдардың пікірінше, даму, жеке адамның
сапалық және сандық жақтары ... ... ... ... анықталады,
ал орта — бойында көптеген мүмкіндіктері бар икемді тұқым қуалаушылық пен
өзара әсер ететін тек ... ... ... ... ... ... ... тән тұқым қуалаушылық факторларды
артық бағалауы, олардың психологиядағы ... деп ... ... ... ... берілед. Психологиядағы биогенетиқалык заң ... ... ... ... ... эволюция заңын (онтогенез
филогенездің қысқара қайталануы) жас ... ... ... ... ... тіршілігі кезеңде адам ұрығы бір клетқалы
жанды заттан адамға дейінгі ... ... ... ... бала
адамзат тарихының негізгі кезеңдерін ... ... ... ... ... даму ... мен бала мінез-құлқының
формалары бірін-бірі заңды түрде ауыстырып отырады. Мәселен, бала ... ... бес ... ... ... аңшылық кезең, бақташылық
кезең, егіншілік кезең, сауда-өндірістік кезең бөліп алынды. Мұндай ... ... бала тағы ... ... ... дамудың барлық сатысынан
өтеді де, соңғы сатыда ақшаға, саудаға, айырбасқа сөзсіз ынта ... ... ... мұраттарына толық сай болады.
Сонымен, психолоғиядағы биогенетиқалық заңының ... ... ... ... тәрбиеге тәуелсіз баланын психиқалық дамуы
жатады, ол ... ... ... ... ... ... ... психиқалық қасиеттердің көріну процесін тежеуге немесе тездетуге
ғана жарамды болады деген идея жатқызылды. Биогенетиқалық заннан ... ... ... Бала ... ... барысына араласу
жіберуге болмайтын қателік ретінде қаралды. ... ... ... ... теорияның психологиялық негізіне айналды.
Педагогиқалық психологиядағы биогенетиқалық бағыттың диалектиқаға
қарсы, ... ... ... ... ... ... жете ... психологиядағы социоеенетиқалық бағыттың да қателігі аз
болған жок. Айырмашылығы бар сияқты болып ... бұл ... ... көп жағынан жақындасып жатады. Бұл бағытты ... ... бала ... ... ... ... ... көрінеді, сондықтан да
адамды зерттеп білу үшін оның ... ... ... ... орта ... ... ... түптеп келгендегі жеке басы, оның мінез-
құлықтарының механизмі, даму ... (бұл әуел ... және ... ... ... сондай болмақ. Мінез-құлық пен дамуды ... ... ... ... ... адам белсенділігін жоққа шығарған
биогенетиктер тәрізді социогенетиптер де барлық себепті әлеуметтік ... ... жеке адам ... мойындамады. Нәтижесінде белгілі бір
әлеуметтік орта ... ... ... ... ... ... ... қалайша қалыптасатыны, ал неліктен түрліше ортада ішкі жан
дүниесі ... ... мен ... ... өте ұқсас адамдар
шығатындығы түсініксіз болып қалды. Даму мәселесіне механистік ... ... өз ... оның ... ... ...... психологиядағы геоциогенетиқалық
бағытта анық ... ... ... ... ... және социогенетиқалық ағымдар 30-жылдардың ... ... ... ... ... де, ... де баланың психиқалық дамуының қайнар
көздері мен мехаипзмдері жөніндегі дұрыс түсіпік бере алмады. Бұл ... ... ... деп ... арнайы пәннің де қабілеті жетпеді.
Педологияға маркстік сын. Педологияның мазмұнын бала ... ... ... ... жай ... ... ... идеялардың енуіне байланысты XIX
ғасырдың аяғы мен XX ғасырдың басында пайда болған (Батыста — С. ... ... В. ... Россияда — В. И. ... А. П. ... Г. ... 20 ... және ... басындағы педология балалар туралы
маркстік ғылымының жеке-дара рөлін атқаруға талаптана бастайды. Ол ... ... мен ... ... баланы зерттеу правосын өзі
иемдепуге кірісті. Педология даму үстіндегі ... ... әр ... ... ... ... ... комплекстік ғылым ретінде
жарыққа шықты. Сөз жоқ, балады комплексті, ... ... ... ... жүмысының өзегіне ұсыну сняқты, ... ... ... ... жетістігі болған болар сді. Бірақ ғылымн
синтез ... соті ... ... ... анатомияның,
физиологияның және педагогиқалық деректеріне алдын ала талдау жасай алмады,
өйткені ол синтездің ... даму ... ... аныкталады мыс делінген
«екі фактор» (орта және тұқым куалаушылық) әсерін ... ... ... ... ... Даму ... адамның сапалық ерекшеліктерін
биологиялық сипаттамамен араластырып, баланың жеке өзін ... ... ... педология аитипсихологизм көрсетті. ... ... ... ... ... болып жатқан
өзгерістерін түсінбей психолоғияны «субъект жөніндегі ғылым» деп есептеді.
Педагогиқаға да педология өшпендікпен ... ... деп ... ... және механистік ... ... ... ақыл ... ... (ІР)
дегенді анықтау үшіп ... ... ... ... мен ... жағымсыз әсер етіп, мектепке көп зиян келтірді.
Осыған байланысты 30-жылдардың бас кезінен-ақ педологияның көп қағидалары
(педологияның пәні, ... және ... ... тестілер қолдану
проблемалары т. б.) принципті сыиға алына бастады. Бұл ... сыға ... ... 1936 жылғы 4 шөльдегі «Халық ағарту комиссариаттары
педологиялык 6ұрмалаушылыктар туралы деген қаулысымен аяқталды.
Алайда ... ... ... ... да ... бір ... бірак сонымен бірге педагогиқа мен психологияны ... ... ... ғалымдарының жағымды істерін де көбіне ... ... ... да көп ... әділ ... жасқа қарай
дамудың бүкіл проблемасына теріс көзқарас та туғызды.
Аса көрнекті сонет педагогы. К.Крупсқая бұл ... ... ... ... жіберген жас ерекшелігі психологиясыиың
проблемасы және жасқа қарай даму проблемасының педагогиқа мен ... үшін өз ... ... ... ... ... ... педагогиқалық психология саласында қазіргі психолоғияның
табиғи құрамына енген мол зерттеушілік мағлүматы бар ... көп ... ... Дәл осы ... бүгінгі күнге дейін өз ... ... ... ... ... ... ... қазіргі кезде, қай кездегіден де, айқынырақ және нақтырақ
үғынылып отыр. Осыған байланысты ... жеке басы және ... ... 1. С. Мақаренко тұжырымдаған көзқарастар жүйесі (кейін ол жүйе жеке
адам мен коллективтің даму ... ... ... ... ... ... негіз болды) және Л. С. Выготскыйдің жоғары
психиқалық ... ... ... ... тиіс.
А. С. Мақаренко және педагогиқалық психология. Бала және оның ... 20 ... және ... ... жартысымда қалыптасқан А. С.
Мақаренконың баланың жеке басы және оның ... ... ... жеке ... ... ... жөніндегі кемелденген
ілім болып ... А. С. ... ... онын ... бай
педагогиқалық тәжірибесіп жинактап қорытты және әскелоц ұрпаққа коммунистік
тәрбие беру саласындағы одан кейінгі жұмыстарға негіз ... ... ... жеке ... даму ... ... ... (жеке адам мен коллективтің өзара қарым-қатынасы, жеке ... ... ... жеке адамның ... ... ... ... т. б.) ... адам ... ... проблемаларын Мақаренко жеке адам мен
коллективтің қарым-қатынасын биогенетика және социогенетиқа тұрғысынан
түсіндірушілермен ... ... ... ... ... ... ... біркелкі жауап беретін индивидтер жиынтығы деп
дәлелдеуі ... ... ... ол ... ... ... мақсатқа бағытталған комплексі деп қарады. «Коллективтік ... ... ... ... ... ... өкілетті адамдар үйымы болмақ
және ... ... ... ...... ... ... емес, көршілік мәселесі емес, жауапты ... ... қою ... жеке ... ... ... отырып, оған елеулі қалыптастырушылық ыкпал жасауға мүмкіндік
берді. Оның үсіне тәрбиелеуші ... ... ... ... отырғанын
(параллельді әсер ету принципі) сезбей де қалатын.
Мақаренко жеке адам қасиеттерін зерттеуге үлкен мән ... Бұл ... ... ... жеке ... ... мінез-қүлық көріністерін
және олардың даму жолдарын жобалап құрудан туындады, ол ... ... үшін ... ... ... ... ... біріктірген жеке
адам белгілері тізбегінің өзі-ақ («адамның коллективте өзін-өзі сезінуі,
оның коллективтік ... мен ... ... тәртіптілігі, іс-
әрекет жасауға және тежелуге ... әдеп пен ... ... мең ... ... талпыныстары совет адамының
елеулі қасиеттеріне терең пснхологиялық талдау ... ... ... ... ... ... деген еңбегіндегі
тәрбиеленушілерді зерттеу схемасы да, ... жеке ... ... да дәл ... ... оларға берген тамаша мінездемелер
де осыны дәлелдейді.
А. С. ... жеке ... ... ... оның ... ... ... терец зерттеді. Оныц ішінде
қажеттіліктерді дамыту мен қалыптастыру ... ... ... ... ... ... аса ... мәні... адам қажеттіліктерін таңдап алу
мен тәрбиелеуде, оларды тек тапсыз қоғамда ғана болуы ... және ... әрі ... жетіле беруі үшім күреске итермелейтім адамгершілік
биіктікке ... ... ... ... ... ... ... торбиелеуге басты роль беріле отырып, жеке адам дамуының
козғаушы күштерін зерттеудің кең де батыл программасы ... пен ... ... ... ... жеке ... тұтас
талдау мүмкіндігі совет психологтарының алдында ... рет ... ... ... ... ... психолог ретшдеті
мейлінше құнды ерекшеліғі жеке адамды психологиялық зерттеудегі ... жеңе ... ... ... білу ... ... ... солай зерттеу процесінде келмей, онымен бірлесіп жұмыс жасау
және оған ... ... беру ... ... ... ... зерттеу объектісі ретінде емес, тәрбие объектісі ретінде
қарауы керек».
Л. С. Выготскийдің жоғары психиқалық ... ... ... С. ... жоғары, психиқалық функцияларды дамыту
теориясы қалыптасады.
Выготский Ф. Энгельстің адамның табиғатқа ... және ... ... көмегімен табиғат күштерің өзгертудегі еңбектің ролі
жөніндегі идеяларына сүйене отырып, еңбек — адамның құралмен ... ... ол ... ... ... ... адамды жануарлардан
ерекшелеуге жеткізеді деген ой ... ... бұл ... оның ... жанама сипатта болуынан білінеді. ... ... ... ... ... ... сияқты, өзінің ішкі
психиқалық ... ... ... ... т. б.) ... ... ... Құрал мен белгінің ұқсастығы (психологиялық
жағынан) олардың жанама іс-әрекетті жүзеге ... ... ... ... мен ... арасындағы айырмашылықтрдың түрлі бағыттылығынан
келіп шығады. Құрал сырттары бағытталған, ол объектіде өзгеріс ... ол ... ... ... адамның сыртқы іс-әрекетініц құралы.
Белгі ішке бағытталған, ол объектіде еш өзгеріс туғызбай, адамның ... әсер ... ... игеру мен мінез-ққлықты ... ... ... ... ... ... адамның өз табиғатын да
өзгертеді. ... ... ... ... іс-әрекет түрлерін өзгертіп,
психиқалық белсенділік мүмкіндігін шексіз күшейтіп, кеңитіні тәрізді,
белгілерді (қосалқы құралдарды) ... яғни ... ... ... ... ... ... өзгеріске түсіреді.
Адамның дамуы оқыту арқылы осы тәсілдердің (құралдардың да, белгілердің
де) барлығын игеру ... ... ... ... ... да, оқыту
баланың психиқалық дамуын анықтай отырып, оның өмірін ... ... ... орын ... Демек, психиқа дамуының бұрынғы ұрпақ
тәжірибесін игеруге себепкер белгі тәсілдері ... ... тыс ... да және ... ... болуы да еш мүмкін емес.
Сонымен, Л. С. Выготскийдің психологиялық ... ... ... жөніндегі маркстік идея жүзеге асты. Мәдени дамудың жалпы генетиқалық
заңын ... ... ... ... мәдени дамуындағы қандай
да болмасын іс-әрекет сахнада екі рет, екі бағдарда: ......... ... ... қатегория ретінде адамдар
арасында, одан соң ... ... ... баланың ішінде
көрініс береді. «Қандай да ... ... ... ... ... ... өз ... сыртқы саты арқылы өтуі қажет».
Бала тілінің дамуында маңызды роль атқаратын, Л. С. ... ... ... ... ... ... ең көме негізі
болын саналатын көрсеткіш ымның тарихы, міне ... ... ... бар ... ... ... бала
белгілерді қолданған жерде ... ... ... ... ... ... бар ... көрсетіп отыр. .Ал, белгілерді
қолдану бөгелгеп немесе ... ... ... дамуыныда да
бөгеліске түсетіні немесе тоқтап қалатыны анықталады.
1.2. ҚАЗІРГІ СОВЕТТІК ПЕДАГОГИКАЛЫҚ ЖӘНЕ ЖАС ... ... мен ... ... психологиялық теориялары.
Педагогикалық және жас ерекшелігі ... ... ... ертеден келе жатқан және тұрақты дәстүрі бар неғұрлым дамыған
саласы. ... және жас ... ... ... ... еңектерімен байытқан белгілі советтік психолог ғалымдар ... ... Л. И. ... П. Я. ... В. В. ... А. В. Запорожец,
Л. В. Занков, Г. С. Костюк, А. II. Леонтьев, Н. А. Менчинсқая, II. ... Д. Б. ... т. б. ... ... және зерттеп келеді.
Қазіргі совет психологиясының маңызды концепцияларының ... ... ... арқылы белсенді түрде материалдық және рухаии ... ... ... ... ... ... тиіс деген Л. С.
Выготский идеяларымен байланысты пікір жатады. Тек ... ғана жеке ... ... ... мүшесі бола алады. «Бұл нәти-жесінде ... ... адам ... мен ... ... ... асыратын процесс болады.
Психикалық даму әлеуметтік тәжірибені меңгеру ... ... ... ... деген идея, тек оқыту психологиясы үшін ғана емес, ... ... ... үшін де басты идея болып табылады. Әлеуметтік
тәжірибені игеруші жас ... жеке ... ... ... ... ... тәрбиелік әсерлерді дәнекерлейтін (Л. И. Божоич, Т. Е. ... ... оның ішкі жан ... ішкі ... өзгеруі арқылы болады.
Тәрбие нәтижесінде қалыптасқан адамның қажеттіліктерін, оның ... әрі ... ... ... жеке ... ... жиынтығы, позициясы жоғары саналынып өткен ішкі ... ... ... сыртқы іс-әрекет әсерлеріне жеке ... ... ... Бұл идеяны жүзеге асыра отырып, совет психологтары ... ... ... мен ... ... қалыптастырудың
стратегиясын жасады. Психиқалық дамудың ... ... ... ... ... психологиялық-педагогиқалық кондепцияларға қарама-қарсы,
совет зерттеушілері белсенді қалыптастыру жолымен ... ... ... үлгісін жасау қажет деп есептеді.
класқа дейін), жоғары класс оқушылары (8-ден 10-класқа деиін).
Жалпы жас сипаттамасьпшц орташаланып ... есте ... ... ... балалардың жас ерекшеліктерімен қоса, бір жас
тобындағы балалардың өзінде елеулі ... ... ... ... де ... ... ... Л. С. Развттие высших психических функций. М., 1960.
Исследование развития познавательной ... ... Дж. ... Р. ... және П. ... М., ... и развитие. Редакциясын басқарған Л. В. Занков. М., 1975.
Опыт системного исследовання психики ... ... ... ... ... М., ... Я. А. ... мышление, умственное развитие. М., 1967.
Проблемы диагностики умственного развития ... 3. И. ... М., ... ребенка. Редакциясын басқарған Л. В. Запорожец пен Л. Э Вен-
тер. М., 1968.

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 14 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
12 жылдық білімге көшу жағдайында балаларды психологиялық тестілеу арқылы дамыту мен түзетудің маңызы10 бет
Даму психологиясының пәні, міндеттері және әдістері6 бет
Жас ерекшелік психологиясындағы зерттеу әдістерінің ерекшеліктері4 бет
Психогенетиканың қалыптасуы мен дамуы7 бет
"Жас ерекшелік және әлеуметтік психология" пәні бойынша студенттерге арналған лекция жинағы28 бет
Бағдарламаларды жас ерекшеліктеріне байланысты қабылдау психологиясы33 бет
Жастардың ауытқитын мінез-құлық стереотиптерінің әлеуметтік-психологиялық ерекшеліктері мен себептері37 бет
Жасөспірімдердің интимді-тұлғааралық қармы-қатынастардың психологиялық ерекшеліктері72 бет
Мектеп жасына дейінгі кезеңнің психологиялық ерекшеліктері54 бет
В. Вундттың психологияда сіңірген еңбегі7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь